Ελεύθερη Έρευνα – www.freeinquiry.gr – Ο ΡΑΒΒΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ ΚΑΙ Η “ΕΠΙΛΟΓΗ” ΤΩΝ ΕΞΑΘΛΙΩΜΕΝΩΝ

Ο ΡΑΒΒΙΝΟΣ
ΤΟΥ ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ
ΚΑΙ Η “ΕΠΙΛΟΓΗ”
ΤΩΝ ΕΞΑΘΛΙΩΜΕΝΩΝ

Το πρόβλημα
με τη διακίνηση οργάνων

Ο Levy Izhak Rosenbaum, ένας ορθόδοξος εβραίος ραββίνος στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, αυτοαποκαλούνταν «προξενητής». Ωστόσο, δεν οργάνωνε ραντεβού για γαμπρούς και νύφες. Ο Rosenbaum είναι ένας από τους πέντε ραββίνους, που κατηγορούνται για διαμεσολάβηση στην πώληση νεφρών και συκωτιών στη μαύρη αγορά. Έβρισκε φτωχούς, ευάλωτους ανθρώπους στο Ισραήλ και -σύμφωνα με τις κατηγορίες- τούς πλήρωνε 10.000 δολλάρια, για να ταξιδέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες και να πουλήσουν τα νεφρά τους ή ένα κομμάτι του ήπατός τους σε ασθενείς, που ανέμεναν μεταμόσχευση σε διάφορα ιατρικά κέντρα. Πολύ επιτυχημένος επιχειρηματίας ο θρησκευτικός αυτός ηγέτης· τσέπωνε 160.000 δολάρια για τις υπηρεσίες τους ως μεσάζοντας στην κάθε μία αγοραπωλησία οργάνου.


Αυτή είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση διακίνησης ανθρωπίνων οργάνων για ασθενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες, πολλές όμως, ακόμα περιπτώσεις εμπορίας οργάνων συμβαίνουν σε όλη την υδρόγειο. Στη διάρκεια των τελευταίων ετών πλούσια άτομα, που είχαν ανάγκη μεταμοσχεύσεων έχουν ταξιδέψει από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στη Σρι Λάνκα, από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Αζερμπαϊτζάν, καθώς και από πολλά κράτη του κόσμου στο Πακιστάν, στην Αίγυπτο, στην Κίνα και στο Ιράκ προς αναζήτηση νεφρών και συκωτιών.

    

Επιπρόσθετα, εκτός από την πώληση οργάνων για μεταμόσχευση σε πλούσιους αποδέκτες στα νοσοκομεία, ανθεί επίσης η αγορά ανθρώπινων ιστών από πτώματα. Κερατοειδείς διακινούνται στη Βουλγαρία. Δέρμα, από την Ολλανδία έχει πωληθεί στην Τσεχία. Ιστοί από το Πακιστάν έχουν πωληθεί στην Ολλανδία. Οστά και λίπος από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποσταλεί προς πώληση σε διάφορες χώρες. Εγκέφαλοι, οστά, καθώς και άλλα μέρη αφαιρούνται χωρίς άδεια σε νεκροτομεία και σε γραφεία τελετών και πωλούνται για μεταμοσχευτικούς, διδακτικούς ή ερευνητικούς σκοπούς σε διάφορα μέρη των Ηνωμένων Πολιτειών.



Κερατοειδείς διακινούνται στη Βουλγαρία.

Δέρμα, από την Ολλανδία

έχει πωληθεί στη Τσεχία.

Ιστοί από το

Πακιστάν έχουν πωληθεί

στην Ολλανδία.


Θα πίστευε κανείς, ότι αυτό το αποτρόπαιο εμπόριο ανθρώπων και σάρκας θα μπορούσε να προκαλέσει έντονη ηθική καταδίκη από όλες τις πλευρές. Είναι σαφές, ότι είναι ανήθικη η εκμετάλλευση των συνθηκών διαβίωσης ανθρώπων, που δεν θεωρούνται τίποτε άλλο, παρά κινητά ανταλλακτικά. Νεκρών επίσης, διότι κάποιοι κερδίζουν χρήματα από την πειρατεία τεμαχίων από νεκρά σώματα, που πωλούν. Είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί κάποιος πρόθυμος να υπερασπιστεί αυτή τη μαύρη αγορά, ιδίως όταν τα αποτελέσματα και για τους δύο, πωλητές και αγοραστές, είναι πολύ χειρότερα από ό,τι θα αναμενόταν με νόμιμα αποκτούμενα όργανα και ιστούς.


Όμως, ορισμένοι παρατηρητές του εκτεταμένου αυτού παράνομου εμπορίου οργάνων, κομματιών από σώματα και ιστών υποστηρίζουν, ότι το πρόβλημα δεν είναι η συγκομιδή ζωντανών ή νεκρών για χρήματα, αλλά μάλλον, το ότι οι εν λόγω δραστηριότητες είναι παράνομες. Για αυτούς το πρόβλημα δεν είναι να πληρώνουν ανθρώπους για τα όργανά τους, αλλά το γεγονός, ότι οι πρακτικές αυτές είναι εκτός νόμου και κατά συνέπεια συμβαίνουν καταχρήσεις.


Υποστηρικτές των αγορών ανθρωπίνων οργάνων υποστηρίζουν, ότι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη οργάνων και ιστών, που διατίθενται για μεταμόσχευση είναι να νομιμοποιηθεί το διεθνές εμπόριο. Δεδομένου του χάσματος μεταξύ μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, όσοι έχουν ανάγκη θα κάνουν ό,τι μπορούν για να αποκτήσουν όργανα και. Αντί να προσπαθούμε να μαχόμαστε την παράνομη διακίνηση οργάνων, θα πρέπει απλά να την νομιμοποιήσουμε και να την ρυθμίσουμε ανάλογα με τις ανάγκες.


Υπάρχουν τέσσερα σημαντικά προβλήματα με την πρόταση, ότι ο τρόπος για την καταπολέμηση της εμπορίας οργάνων είναι η νομιμοποίησή της. Πρώτον, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε, ότι τα περισσότερα κράτη έχουν τους πόρους, για να ρυθμίσουν αποτελεσματικά μιά αγορά ανθρωπίνων οργάνων. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία, η Γερμανία αποδείχθηκαν ανίκανες να ρυθμίσουν  τραπεζικές δραστηριότητες, θέματα στέγασης και ασφάλειας.

    

Δεύτερον, υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να επεκτείνουμε τη διαθεσιμότητα οργάνων και ιστών, που δεν θα αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους ως εργοστάσια ανταλλακτικών. Τα κράτη θα μπορούσαν να θεσπίσουν κοινή συναινετική πολιτική και να ζητούν από εκείνους, που δεν θέλουν να είναι δότες να εφοδιάζονται με κάρτες ή να καταχωρούν την αντίρρησή τους στα μητρώα υπολογιστή. Όταν συμπληρώνονται με την κατάλληλη εκπαίδευση και τους πόρους, τα συστήματα αυτά έχουν αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικά στην Ισπανία, το Βέλγιο, την Αυστρία και άλλα κράτη.


Τρίτον -και ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα με τη νομιμοποίηση της αγοραπωλησίας οργάνων- είναι, το  ότι τέτοιες αγορές βασίζονται στην εκμετάλλευση της ζοφερής κατάστασης των φτωχών. Τέταρτον, παραβιάζουν σαφώς την ιατρική δεοντολογία των γιατρών και του προσωπικού υγειονομικής περίθαλψης.


Μόνο οι φτωχοί και οι απελπισμένοι αποφασίζουν να πωλούν μέρη του σώματός τους. Αντιμέτωποι με την απόλυτη εξαθλίωση, μπορεί να φαίνεται «λογική» η απόφαση για πώληση μερών του σώματός τους (ή η εξώθηση των ίδιων ή των παιδιών τους σε πορνεία ή δουλεία), αλλά αυτό δεν είναι ελεύθερη, εθελοντική επιλογή. Βλέποντας από τη μιά ένα πλούσιο πρόσωπο να κουνάει ένα μάτσο λεφτά στο πρόσωπό τους και τα παιδιά τους από την άλλη να λιμοκτονούν επειδή δεν έχουν δουλειά, μήν έχοντας άλλη επιλογή, «επιλέγουν» να πωλούν ζωτικά όργανα του σώματός τους.

    

Συζητήσεις περί ατομικών δικαιωμάτων και αυτονομίας είναι άνευ νοήματος, εφʼ όσον χωρίς επιλογές πρέπει να «επιλέξουν» να πουλήσουν τα όργανά τους για την αγορά βασικών αναγκών της ζωής. Η δυνατότητα επιλογής προϋποθέτει γνώση, ύπαρξη εναλλακτικών λύσεων, κάποιο βαθμό ελευθερίας, καθώς και την ικανότητα να κρίνει κάποιος τους κινδύνους, χωρίς να είναι τυφλωμένος από την προοπτική του βραχυπρόθεσμου κέρδους. Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις, δεν μπορεί να γίνει καμμία πραγματική επιλογή. Aυτό που κάνουν όλες οι αγορές είναι να θέτουν μιά ευγενική πρόσοψη στην εκμετάλλευση.


Η πώληση οργάνων, ακόμη και σε μια αυστηρά νομοθετημένη αγορά, παραβιάζει το υφιστάμενο βιοηθικό πλαίσιο σεβασμού των προσώπων, καθώς η πώληση υπαγορεύεται καθαρά από το κέρδος. Στην περίπτωση των ζώντων ατόμων παραβιάζει επί πλέον τη δεοντολογία των επαγγελματιών της υγείας.


Ο πυρήνας των κανόνων δεοντολογίας του ιατρικού επαγγέλματος είναι η αρχή «να μην προκαλείς βλάβη». [Σ.σ.: «Διαιτήμασί τε χρήσομαι επʼ ωφελείη καμνόντων κατά δύναμιν και κρίσιν εμήν, επί δηλήσει δε και αδικίη είρξειν». Δηλαδή: «Θα χρησιμοποιώ τη θεραπεία για να βοηθήσω τους ασθενείς κατά τη δύναμη και την κρίση μου, αλλά ποτέ, για να βλάψω ή να αδικήσω». (Από τον Όρκο του Ιπποκράτη)]. Με τη δημιουργία εμπορίου αγοραπωλησίας τεμαχίων σώματος η Ιατρική αφαιρεί κομμάτια από σώματα ανθρώπων, που έχουν επιλέξει να υποστούν βλάβη για την εξασφάλιση της αποζημίωσης και οι μεσάζοντες κερδίζουν χρήματα. Είναι αυτός ένας ρόλος, που οι επαγγελματίες της υγείας μπορούν να ανεχθούν ηθικά; Σε μια αγορά -ακόμη και σε οργανωμένη με κανόνες- γιατροί και νοσοκόμες θα εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις ικανότητές τους για να κάνουν ανθρώπους να βλάπτουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους αποκλειστικά για οικονομικό συμφέρον. Σε μια αγορά πτωμάτων κάνουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους αβέβαιες για το βαθμό, στον οποίο η κατάλληλη φροντίδα δόθηκε, δεδομένου, ότι κάποιος μπορεί να «αξίζει περισσότερο νεκρός, παρά ζωντανός».




Xωρίς επιλογές, πρέπει να «επιλέξουν» να πουλήσουν τα όργανά τους για την αγορά βασικών αναγκών της ζωής.


Η απορρέουσα δυσπιστία και η απώλεια των υψηλών επαγγελματικών δεδομένων είναι ένα ρίσκο με μεγάλο τίμημα στη ελπίδα, ότι η αγορά μπορεί να διασφαλίσει περισσότερους ιστούς και όργανα για όσους τα χρειάζονται. Η διατήρηση της παράνομης διακίνησης οργάνων και ιστών είναι η μόνη επιλογή πολιτικής, που δημιουργεί ηθικό έρεισμα. Ακόμη κι άν τα κέντρα μεταμόσχευσης και οι χειρουργοί είναι υπεύθυνοι στο να ξέρουν όλα όσα μπορούν, για τους δότες και την προέλευση των οργάνων, απέχουμε πολύ από το να κατααστήσουμε πιθανή τη διακίνηση υπό έλεγχο.




     Σημείωση
     Το παραπάνω άρθρο έχει δημοσιευθεί στο αμερικάνικο περιοδικό Free Inquiry (τ. 6, Οκτ./Νοε. 2009), απʼ όπου μεταφράστηκε στα ελληνικά.

Ο Arthur Caplan είναι καθηγητής Βιοηθικής και διευθυντής του Κέντρου Βιοηθικής στο πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας στη Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α..

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


2 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 39610

    1 Σεπ 2016


    http://www.news.gr/ellada/koinonia/article/37794/dorea-organon-olh-h-alhtheia-gia-th-diadikasia.html

  • Ανώνυμος 29671

    14 Σεπ 2014

    "Η πώληση οργάνων, ακόμη και σε μια αυστηρά νομοθετημένη αγορά, παραβιάζει το υφιστάμενο βιοηθικό πλαίσιο σεβασμού των προσώπων, καθώς η πώληση υπαγορεύεται καθαρά από το κέρδος."

    Πολύ σωστό, αν και κάποιοι αδυνατούν να το κατανοήσουν αυτό. Νομίζουν ότι ζουν σε κάποια ουτοπία, δηλαδή στον κόσμο τους.
    Παρεμπιπτόντως ο Γιωργάκης δεν ήταν αυτός που ήθελε να κάνει το Ελλαδιστάν παγκόσμια μαύρη αγορά οργάνων με το να κάνει υποχρεωτική τη δωρεά οργάνων για όλους τους ιθαγενείς του προτεκτοράτου; Δεν θυμάμαι κάποιον "ανεξάρτητο" μπλόγκερ να είχε γράψει έστω και το παραμικρό ενάντια σε αυτό το ανοσιούργημα. Δεν θίγουμε αυτόν που μπορεί να μας βολέψει στο μέλλον...
    ;)

    I.Bielidopoulos