ΟΙ “ΑΓΑΘΟΥΡΓΟΙ ΚΑΚΟΥΡΓΟΙ”

Μαφία έμμισθων ληστών
τρομοκρατεί τα μακεδονικά χωριά

     Η εθνικιστική προπαγάνδα αφήνει να διαφανεί, ότι οι αυτοί που πήγαν στη Μακεδονία ήταν εθελοντές ιδεολόγοι. Η αλήθεια είναι, όπως θα εξετάσουμε παρακάτω, ότι ήταν όλοι τους καλοπληρωμένοι με καλό μισθό σύν το πλιάτσικο και οι πλείστοι εξ αυτών, που σήμερα ονομάζουμε μακεδονομάχους, ήταν ληστές (πολλοί από την Κρήτη), που δεν είχαν καμμία σχέση με ιδεολογίες, οράματα και μεγάλες ιδέες. Οι «άθλοι» τους είτε διαστρεβλώνονται, είτε αποσιωπώνται από πρόθεση.

    Οι πρόξενοι διαφοροποιούσαν τους ενόπλους, που έδρασαν στη Μακεδονία, ανάλογα με τη δράση τους, σε «ληστές», «λησταντάρτες» καί «αντάρτες». Στην πραγματικότητα, όπως αναφέρει η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» («Εκδοτική Αθηνών», τόμος ΙΔ΄, σελ. 219) επρόκειτο για συμμορίες, ουσιαστικά ληστρικές, που περιστασιακά εντάσσονταν στον Μακεδονικό αγώνα, ή, όπως ήταν και το συνηθέστερο, συνδύαζαν τη ληστεία με τις εθνικιστικές επιδιώξεις.

     Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του πρόξενου Βατικιώτη: «Το παρʼ έμοί ουδεμίαν έχω εμπιστοσύνην εις τας επαγγελίας των ληστών, ούτε φρονώ ότι πρέπει να βασισθώσιν επʼ αυτών εθνικαί ενέργειαι. Φρονώ όμως, ότι η υπαρξις των χριστιανικών ληστρικών συμμοριών, ιδίως δε των εξ Ελλήνων Χριστιανών συγκειμένων, δεν είναι όλως ανωφελής».

 





Παλαιοί ληστές (όπως ο εικονιζόμενος Γιαγλής) χρησιμοποιήθηκαν για την επάνδρωση ομάδων ανταρτών μακεδονομάχων.

     Ας δούμε τί έλεγαν επί του θέματος οι ίδιοι οι μακεδονομάχοι:

·         «Στέλλω επιτηδείους τινάς πρώην αρματωλούς (κατʼ ευφημισμόν τού ληστάς)». Παύλος Μελάς. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 347).

·         «Είναι στα μέρη της Καστοριάς μία συμμορία, που προστατεύει τους δικούς μας (του Βαγγέλη από το Στρέμπενο), αλλά άν δεν κατορθώσουμε να κάνουμε και άλλες συμμορίες (από εντοπίους) δεν θα μπορέση μόνη της να βαστάξη εκείνη, γιατί είναι από παντού  περικυκλωμένη από Βουλγαρικές συμμορίες». (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 185).

·         Με τον Μελά είχε ενωθεί και ο Καραλίβανος, που «από καιρό ήταν λησταντάρτης στην Μακεδονία». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκη - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 67).

·         «Προσπάθεια του Κορομηλά ήταν να έρθει σε επαφή με τον Αποστόλη, που δεν ήταν ούτε εξαρχικός, ούτε πατριαρχικός, ούτε Βούλγαρος, ούτε Έλληνας, αλλά ληστής φιλοχρήματος με υποχρεώσεις στη Βουλγαρία». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκη - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 73).

     Αυτοί οι «αγαθουργοί κακούργοι», κατά την έκφραση του Ίωνα Δραγούμη, δημιούργησαν τέτοια αποστροφή στους σλαβόφωνους χωρικούς, που ο πρόξενος στη Θεσσαλονίκη, Λάμπρος Κορομηλάς, θα ομολογήσει την αδυναμία να διεισδύσει η προπαγάνδα στους συγκεκριμένους πληθυσμούς, που είχαν φθάσει στο σημείο να απεχθάνονται ό,τι ήταν από την Ελλάδα.

     Οι ακρότητες των ληστοσυμμοριών από την Ελλάδα έφερναν αντίθετα αποτελέσματα και στους ελληνόφωνους πληθυσμούς με την αποξένωση των χωρικών, οι οποίοι έδειχναν απροθυμία, όπως παραδέχονται οι ίδιοι oι μακεδονομάχοι:

·         «Ανασάνανε οι καημένοι οι χωριάτες. Θυμάμαι τι τρόμος τους είχε πιάσει! “Θέ μου, Θέ μου” έλεγαν κάθε στιγμή και σταυροκοπιόντουσαν. Η ζωή τους κρεμόταν από μιά τρίχα, άν έφτανε τίποτα ως τις αρχές. Μαύρη ζωή την έκαναν κι αυτοί. Φόβο από τους Βούλγαρους, φόβο από τους Τούρκους, φόβο από εμάς, άν μαρτυρούσαν. Κάθε στιγμή περίμεναν το θάνατο». (Αφήγηση μακεδονομάχου Γιώργου Δικώνυμου ή Μακρή στην Αντιγόνη Μπέλλου – Θρεψιάδη, από το βιβλίο «Μορφές μακεδονομάχων και τα Ποντιακά του Γερμανού Καραβαγγέλη», έκδ. «Α. Μαυρίδης», Αθήνα, 1984, σελ 143).

·         «Αλλʼ ενώ βρίσκονται μέσα εις τας οικογενείας των και εις τας εργασίας των, αμέριμνοι, τους γίνεται αίφνης η πρότασις να βγούν κατά των Βουλγάρων. Είναι φυσικόν να διστάσουν. Διότι διʼ αυτούς το κίνημα ισοδυναμεί με εξορίαν». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 306).


Εξαγορές Βούλγαρων ληστών

     Εκτός από τους ρωμιούς ληστές, κατά τον Μακεδονικό Αγώνα χρησιμοποιήθηκαν και Βούλγαροι ληστές, οι οποίοι γνώριζαν τόσο το έδαφος, όσο και πολλές άλλες πληροφορίες εκ των έσω, που οι εξ Ελλάδος αφιχθέντες αγνοούσαν παντελώς. Διαβόητοι Βούλγαροι ληστές παρουσιάζονται σήμερα ως δήθεν ανανήψαντες εξ αιτίας των διαφωτιστικών προσπαθειών. Η αλήθεια είναι, ότι εξαγοράστηκαν με μεγάλα χρηματικά ποσά. Αποστολή τους ήταν η κατά τόπους παροχή προστασίας σε ελληνόφωνα χωριά, δίκην μαφίας.    

     Ο Κώτας από τη Ρούλια (ορεινό χωριό στο δρόμο της Καστοριάς προς το Πισοδέρι, που αργότερα μετονομάστηκε σε Κώτα προς τιμή του) είχε αποκτήσει φήμη στην περιοχή του. Ενώ ήταν μέλος της «Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης» τον προσέγγισε μυστικά ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης (τέλος 1901 ή αρχές 1902), ο οποίος ανέλαβε να συντηρεί την ομάδα του κι αυτός να υπερασπίζεται τα χωριά της περιοχής. Ο Κώτας, που δεν γνώριζε λέξη Ελληνικά, με την μεταγραφή του στο Ελληνικό κομιτάτο εξασφάλισε και τα παιδιά του. Ο Καραβαγγέλης τα έστειλε με συνοδεία στην Αθήνα, όπου με τη βοήθεια του Στέφανου Δραγούμη και του Παύλου Μελά σπούδασαν στο Λύκειο κι αργότερα στη Σχολή Ευελπίδων.

     Το ότι ο Κώτας δεν ήταν κανένας ιδεολόγος, αλλά ενεργούσε ως κοινός μαφιόζος, φαίνεται και από τα λεγόμενα του Παύλου Μελά, ο οποίος, όταν κατά τη διάρκεια της πρώτης περιοδείας του στη Μακεδονία τον συνάντησε διαπίστωσε, ότι ο Κώτας ανησύχησε  μήπως  χάσει τα δικαιώματά του στην περιοχή που έλεγχε, την οποία του είχε αναθέσει ο μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης: «Φοβούμενος μήπως ανησυχή, ότι θα του αφαιρέσωμεν δια της παρουσίας μας την δύναμίν του και το γόητρόν του, τον διαβεβαιώνω, ότι έχομεν απόφασιν να τον ενισχύσωμεν και διʼ όπλων και διʼ ανθρώπων και να τον αφήσωμεν κύριον και αρχηγόν της περιφερείας του. Τούτο πραγματικώς τον ευχαρίστησε και τον καθησύχασε, διότι από την στιγμήν εκείνην έγινεν ομιλητικώτερος και ευθυμότερος». (Ναταλίας Μελά: «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 208-209).

     Την ίδια περίπου εποχή ο Καραβαγγέλης είχε στρατολογήσει και τον καπετάν Βαγγέλη Νάτση Γεωργίου, σλαβόφωνο, μέλος της Εσωτερικής Οργάνωσης κι αυτός, ο οποίος στην αρχή είχε διστάσει, γιατί η Εσωτερική Οργάνωση τον είχε ορκίσει. Γρήγορα όμως, ο μητροπολίτης τον απάλλαξε από τον όρκο του. Σε αυτό βέβαια βοήθησαν και οι... λίρες, που του έδωσε, προκειμένου να οργανώσει και να συντηρεί την ομάδα του.

     «Τη υποκινήσει του νεόυ μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη δύο παλαιοί Αρχικομιτατζήδες με τα Σώματά των λύνουν τον όρκον των εις το Κομιτάτον και μάχονται δια την προστασίαν των εν απογνώσει Ελλήνων Μακεδόνων. Ο εις είναι ο εκ Στρεμπένου (Ασπρόγεια) Καπετάν Βαγγέλης και ο έτερος ο εκ Ρούλιας (Κώττα) Κορεστίων Καπετάν Κώττας». (Γ.Α.Λ., Η εναντίον της Μακεδονίας Βουλγαροκομ-μουνιστική επιβουλή, Αθήνα, 1963).

 





Εξαγορά βούλγαρου ληστή.

Ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης «κατηχεί» (= εξαγοράζει) τον Βούλγαρο Γκέλεφ, ο οποίος παρουσιάζεται δήθεν συντετριμμένος να πιάνει το κεφάλι του. (Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα).


     Λίγο αργότερα ο Καραβαγγέλης ήρθε σε απαφή με τον Γκέλεφ. Του παρουσίασε μιά έτοιμη αναφορά προς την κυβέρνηση, όπου υποσχόταν να εργασθεί στο εξής για το Ελληνικό κομιτάτο. Ο Γκέλεφ την υπέγραψε και με τη σειρά τους όλοι οι άνδρες, ο καθένας με όποιο τρόπο μπορούσε. Ο Καραβαγγέλης τους εξασφάλισε κανονική μισθοδοσία.

    Ένας άλλος τοπικός αρχηγός ήταν ο Παύλος Κύρου, που συνεργαζόταν με τον Κώτα κι ούτε κι αυτός γνώριζε Ελληνικά. Ο καπετάν Γεώργης Σιδέρης είχε σχηματίσει μιά ομάδα και προστάτευε χωριά σε συνεννόηση με τον Καραβαγγέλη.


*        *        *

     Ας εξετάσουμε μερικές ακόμα χαρακτηριστικές περιπτώσεις:

·         «Ο Ακρίτας, κέρδισε ακόμη την εμπιστοσύνη τοπικών ληστανταρτών, που κατάλληλα χρησιμοποίησε με τη βοήθεια του Γαρέφη». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκη - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 56).

·         «Άλλος ντόπιος οπλαρχηγός ήταν ο Παντελής Παπαϊωάννου, ο Γκρέκος, όπως τον ονόμαζαν, βουλγαρόφωνος από τη Στρώμνιτσα. Αρχικά είχε βγεί με το Σαράφωφ ως γραμματέας του, αλλά μόλις άρχισε ο Ελληνικός αγώνας ήρθε στη λίμνη με τον Γκόνο». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκης - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 92). «Είχαν οδηγηθεί από τον καπετάν Γκόνο, ένα σλαβόφωνο από τα Γενιτσά» (σελ. 93).

·         «Έμειναν όλοι σύμφωνοι να προσλάβουν τον Καραλίβανον και τον Βισβίκην, δύο ληστοφυγοδίκους... Εδέχθησαν και οι δύο ενθουσιωδώς υπό τους εξής όρους: α. ότι θα ασφαλισθούν εις τον Βόλον και τα Τρίκκαλα αι εδώ διαμένουσαι οικογένειαί των, πληρωμένων εις αυτάς των εξόδων μεταβάσεως και διατροφής επί δύο μήνας (ανά 100 δραχμάς έξοδα μεταβάσεως και ανά 300 δραχμάς συντήρησιν διʼ εκάστην οικογένειαν)...». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 292).

·         «Εις τας 10 π.μ. ήλθε και ο πολύς ληστής Καραλίβανος με τον σύντροφόν του Βισβίκην... Μολονότι διέπραξε ληστρικάς πράξεις, φαίνεται, ότι δεν στερείται και μερικών ευγενών αισθημάτων... Έχει μεγάλας απαιτήσεις και δια την οικογένειάν του, δια την οποίαν απαιτεί 100 λίρας». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 307).

    

Η μισθοδοσία των ληστανταρτών

     Μέχρι το 1904 η οικονομική παρουσία του επίσημου κράτους στη Μακεδονία περιοριζόταν στην κάλυψη μέρους των εκκλησιαστικών κι εκπαιδευτικών δαπανών των τουρκοκρατούμενων περιοχών της Μακεδονίας. Τα έξοδα των πρώτων ομάδων κάλυπτε μέχρι τη διάλυσή της η παρακρατική - παραστρατιωτική οργάνωση Εθνική Εταιρεία (βλ. κεφ. Β΄). Αργότερα στον «Οργανισμό του Μακεδονικού Κομιτάτου» τέθηκε το ζήτημα των οικονομικών παροχών στους αντάρτες. Στα άρθρα του Οργανισμού γινόταν λόγος για μισθοδοσία ανδρών μέσω των προξενείων και για παροχή περίθαλψης ύψους 51 δραχμών για κάθε άνδρα, που επέστρεφε από τη Μακεδονία έπειτα από τετράμηνη παραμονή. Επιβλήθηκε η καταβολή εισφορών από τα μέλη, η διενέργεια εράνων κ.λπ..

     Από τις αρχές του 1904 το Υπουργείο Εξωτερικών άρχισε να χορηγεί στο Προξενείο Θεσσαλονίκης ολοένα και μεγαλύτερα ποσά, για «έκτακτες» και «απρόβλεπτες εθνικές δαπάνες», που διαχειριζόταν ο πρόξενος Λάμπρος Κορομηλάς, ο οποίος στις εκθέσεις του πάντα ζητούσε περισσότερα τονίζοντας, ότι τα ποσά ήταν ανεπαρκή και σημείωνε το ύψος των οικονομικών θυσιών, στις οποίες έπρεπε να υποβληθεί το Ελληνικό κράτος. Ενδεικτικά για το 1905 το κράτος επιχορήγησε το Προξενείο Θεσσαλονίκης με 23.700 Τουρκικές λίρες (1 λίρα = 26,5 δρχ), ενώ το 1906 με 27.840 λίρες.    

     Εκτός από τους μισθούς των ανδρών των ομάδων υπήρχαν επι πλέον έξοδα για την περίθαλψη τραυματιών, οδοιπορικά για την μετάβαση προς και από τη Μακεδονία, ποσά για κάθε είδους δωροδοκίες κ.λπ.. Πολλές φορές δημιουργήθηκε καχυποψία για καταχρήσεις, που ήταν κι η αιτία για την τελική διάλυση του Κομιτάτου, όπως θα δούμε παρακάτω.

     Από την οικονομική διάσταση του Μακεδονικού Αγώνα δεν έλειψαν περιπτώσεις ρήξεων μεταξύ εκπροσώπων του ανωτέρου κλήρου και του ποιμνίου τους κυρίως για το ύψος των εισφορών και των ενοικίων, που οι δεύτεροι κατέβαλλαν για την ενοικίαση εκκλησιαστικών γαιών, αλλά και ρήξεις με αφορμή το βαθμό και την ποιότητα συμμετοχής τους..


*      *      *

     Παραθέτουμε ορισμένα σχετικά αποσπάσματα από βιβλία μακεδονομάχων:

·         «Ο Μαζαράκης όριζε πράκτορες και τροφοδότες για τα σώματα και κανόνιζε τη μισθοδοσία τους». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκη - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 75).

·         «Για πολιτικούς κυρίως λόγους, αλλά και για πρακτικούς λόγους η Ελληνική κυβέρνηση είχε αφήσει τη διεύθυνση του αγώνα της Δυτικής Μακεδονίας στα χέρια της Μακεδονικής Οργανώσεως των Αθηνών, που είχε ιδρύσει ο Καλαποθάκης (διευθυντής του «Εμπρός»), με τη βοήθεια του Καρτάλη (βουλευτή Λάρισας). Όπως φαίνεται από τα προξενικά έγγραφα με το Υπουργείο Εξωτερικών, η Ελληνική κυβέρνηση άν και δεν ήταν ικανοποιημένη από τον τρόπο ενεργείας, όμως υποστήριζε με σημαντικά χρηματικά ποσά και οπλισμό την προσπάθεια». (Μακεδονομάχου Κ. Μαζαράκη - Αινιάνα, «Ο Μακεδονικός Αγώνας», έκδ. «Δωδώνη», Αθήνα, 1981, σελ. 78).

·         «Από εκεί θα τον στείλω (σ.σ. τον μακεδονομάχο Παύλο Γύπαρη) και σας παρακαλώ να τον εφοδιάσετε με λεπτά να κατέλθη εις την Κρήτην να στρατολογήση και να φέρη 30-40 άνδρες.» [Επιστολή από το Πισοδέρι του αρχηγού Ρούβα προς το Μακεδονικό Κομιτάτο (Δημ. Καλαποθάκη). Δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του μακεδονομάχου Παύλου Γύπαρη, «Οι πρωτοπόροι του Μακεδονικού Αγώνος», Αθήνα, 1962, σελ. 80.)]

·         «Εκεί έλαβεν απάντησι από τον Μητροπολίτη – λεφτά, κινίνο τούστειλεν, ήτο ημέρα Τρίτη». (Μακεδονομάχου Παύλου Γύπαρη, «Οι πρωτοπόροι του Μακεδονικού Αγώνος» (έμμετρο), Αθήνα, 1962, σελ. 58.)

·         «Με φώναξένε μυστικά και βγάζει το κεμέρι – μου τόδωσένε φιλικά, με σταθερό το χέρι – που είχε λίρες εκατό, κι εξήντα Ναπολεόνια – για να μισθοδοτούμενε της άνοιξης τα αηδόνια». (Μακεδονομάχου Παύλου Γύπαρη, «Οι πρωτοπόροι του Μακεδονικού Αγώνος», έμμετρο, Αθήνα, 1962, σελ. 86.)

·         «Τότε ο Βάρδας έδωσε εντολή να τους περιποιηθούμε κι εγώ τους έβαλα να ορκιστούν, πως δεν θα μας προδώσουν. Αμέσως έπειτα τους μοιράσαμε γενναία μπαξίσια. Όταν είδαν το χρήμα, όλοι άπλωναν καταχαρούμενοι το χέρι να τους δώσουμε. Και τους δώσαμε μʼ απλοχεριά, γιατί παντού δείχναμε πως είμαστε πλούσιοι και δεν πάμε να πάρουμε, αλλά να δώσουμε. Έτσι το χρήμα τους βοήθησε να τηρήσουν τον όρκο τους και να μην μας προδώσουν.» (Διήγηση παπα-Δράκου στη γραμματέα της Πηνελόπης Δέλτα, Αντιγόνης Μπέλλου - Θρεψιάδη, από το βιβλίο: «Μορφές μακεδονομάχων και τα Ποντιακά του Γερμανού Καραβαγγέλη», έκδ. «Α. Μαυρίδης», Αθήνα, 1984, σελ. 177.)

·         «Κατόπιν τους προσέφερα ως συνδρομήν μου 1 λίραν τουρκικήν, έχω αθίκτους 24 λίρας». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 292).

·         «Αλλʼ αίφνης σήμερα οι εδώ άνθρωποι ζητούν 3 λίρας μηνιαίως έκαστος δια την οικογένειάν του. Μεταξύ της επιτροπής επήλθε διαφωνία. Δια την μεταφοράν των όπλων δεν ευρίσκονται ούτε ζώα, ούτε άνθρωποι. Ένας παρουσιάσθη και ζητεί μισήν λίραν δια την μεταφοράν εκάστου όπλου». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 300).

·         «Τους δίνουν 3 λίρας τον μήνα και 1 δια την ενδυμασίαν των». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 307).

·         «Μου ενεχείρησε φάκελλον (σ.σ. η κόμησσα Λουίζα Ριανκούρ στον Παύλο Μελά) περιέχοντα 2.000 φράγκα χρυσά. “Όσον δʼ αφορά τα 1.000 φράγκα, τα οποία έστειλα τω Αγίω Μητροπολίτη, αυτά είναι εκτός της εξαμήνου συνδρομής μου”».  (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 186).

·         «Εις τον ιερέα δίδω 10 φράγκα». Παύλος Μελάς. (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 371).

·         «Κατά το διάστημα αυτό ενεδυναμώθησαν επαρκώς εις το χρήμα αμφότερα τα Κομιτάτα. Η Κυβέρνησις όμως του Ελληνικού Βασιλείου, δυσφορούσα για τα συμβαίνοντα... πάντοτε εστενοχώρει τα κομιτάτα αυτά, επιζητούσα τον τρόπον της διαλύσεώς των...» (Μακεδονομάχου Παύλου Γύπαρη, «Οι πρωτοπόροι του Μακεδονικού Αγώνος», Αθήνα, 1962, σελ. 143.)

Λίγο παρακάτω κάνει λόγο και για κατηγορίες για οικονομικές ατασθαλίες, δεδομένου, ότι «η διαχείρισις του Μακεδονικού χρήματος δεν ήταν ομαλή... Ο Δ. Καλαποθάκης δεν ηδυνήθη να αντιστή επί πλέον εις την θύελλαν, την οποίαν εξαπέλυσεν εν Μακεδονίας ο αρχηγός Βάρδας διʼ επιστολής του, η οποία, ληφθείσα εν Αθήναις και εκτυπωθείσα εις πολλά αντίτυπα διενεμήθη προς πάντας τους σχετιζομένους με την εθνικήν υπόθεσιν. Η επιστολή εκείνη κατήγγειλε φοβερά και τρομερά πράγματα, ουδέποτε όμως αποδειχθέντα, και έρριπτεν εις το μέσον τας λέξεις “κλοπή και προδοσία”, λέξεις αι οποίαι κατεθορύβησαν την συνείδησιν των πατριωτών, διότι τις έγραφεν ανήρ, ο οποίος, είπερ τις και άλλος είχε δικαιώματα επί του τίτλου του πατριώτου... Ο Καλαποθάκης τότε οριστικώς παρητήθη και το Κομιτάτον σχεδόν αποσυνετέθη» (σελ. 144).

Ο στρατηγός Λεωνίδας Παρασκευόπουλος εν μέσω Βαλκανικών πολέμων σκιαγραφούσε το Μακεδονικό Κομιτάτο της Αθήνας  (βλ. κεφ. Β') σαν μια «κακοήθη εταιρεία, που επλούτισαν όλοι οι αναμειχθέντες».

Άδοξη διάλυση του Κομιτάτου και αναστολή της «εθνικοπατριωτικής» δράσης του για οικονομικές ατασθαλίες.

Η Ρωμιοσύνη σε όλο της το μεγαλείο...



Μετάβαση στο επόμενο Ε΄ Κεφάλαιο:

Αποκεφαλισμοί - μαφιόζικες δολοφονίες- μακελειά


Επιστροφή στην αρχική σελίδα του Αφιέρωματος

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


4 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 45764

    4 Ιουν 2018

    κερδισμένη δε βγήκε η ελλάδα; και μετά ηαντίπαλη πλευρά τι έκανε; μοίραζε λουλούδια;

  • Ανώνυμος 39197

    29 Ιουλ 2016

    Έλληνες λόγιοι για τη Μακεδονία και τους Μακεδόνες
    Αδαμάντιος Κοραής (1819):
    "Το έθνος είναι πτώμα σπαραττόμενον από κόρακας (...) Όλην του την αρετή του αφαίρεσεν η δουλεία. Ιδού η ζωγραφία μας, αφ' ότου μας επάτησεν ο Φίλιππος εώς εις το έτος 1453. Αλλάξαμε δεσπότας διαφόρους, άλαλοι και ανόητοι"
    [Αδ. Κοραή, "Στοχασμοί Κρίτωνος", σ. 5 - βλ. και "Έρανος εις Αδαμάντιον Κοραή", 1965, σελ. 147]

    Αδαμάντιος Κοράης (1824):
    "Οι Μακεδόνες (...) επροχωρούσαν καθημέραν εις την κατάλυσιν της ελευθερίας [της Ελλάδος] (...) και δουλωμένοι [οι Έλληνες] εις τους Μακεδόνας (...) Μετά την Μακεδονικήν δεσποτείαν έπεσαν υπό κάτω εις των Ρωμαίων την εξουσίαν και τέλος στους Τούρκους"
    [Αδ. Κοραή, "Εφημερίς του Κάτω Κόσμου" - βλ. Δημ. Γκίνη, "Τα ανώνυμα έργα του Κοραή", 1948, σ. 54-55]

    Παναγιώτης Κοδρικάς(1794):
    "Η δυστυχής Ελλάς (...) άρχισε ολίγον κατ΄ ολίγον να χάνει μαζί με την ένδοξόν της ελευθερίαν (...) και την παλαιά εκείνην της γλώσσης ευγένεια. Αι αλλεπάλληλοι έφοδοι όπου κατά καιρούς εδοκίμασεν από διάφορα έθνη, πότε Μακεδόνων, πότε Ρωμαίων και ενίοτε Γότθων..."
    [στον πρόλογο της μτφ. του Fontenelle "Περί πληθύος κόσμων" - βλ. Γ. Λαδά & Αθ. Χατζηδήμου, "Ελληνική βιβλιογραφία των ετών 1791-1795", 1971, σ. 316]

    Αθανάσιος Χριστόπουλος (1808):
    "Ο Φίλιππος και ο υιός του Αλέξανδρος (...) εκαταδάμασαν επι τέλους όλην την Ελλάδα και την υπέταξαν εις το Μακεδονικόν κράτος".
    ["Πολιτικά Σοφίσματα", Επετηρίς Μεσαιωνικού Αρχείου, τομ.10 (1960), σ. 59]

    Μιχαήλ Περδικάρης (1811):
    " Το Γένος των Ελλήνων, ω φίλτατε αναγνώστα (...) αφού κατ' αρχάς αυτό επολιτεύθη διʼ αιώνων κάθ' εαυτό αυτοδέσποτον και αυτεξούσιον, υπετάγη, πρώτον μεν εις το Μέγαν Αλέξανδρον, ύστερον δε εις Ρωμαίους".
    ["Ρήγας ή κατά ψευδοφιλελλήνων", Επετηρίς Μεσαιωνικού Αρχείου, τομ.11 (1961), σ. 23 & 33-34]

    Γρηγόριος Σαράφης (1818):
    "Οι Αθηναίοι και οι Λακεδαιμόνιοι, επειδή εσκανδαλίσθησαν μεταξύ των, διήρεσαν την Ελλάδα εις δύο μέρη και αφού 27 ολόκληρους χρόνους επολέμησαν μεταξύ των νικώντες και νικώμενοι, τοσούτον αδυνάτησαν ώστε κατεδουλώθησαν πρώτον μεν υπό των Μακεδόνων, έπειτα δε επί των Ρωμαίων (...) καταστασθέντες δούλοι"
    [Γρ. Σαράφη, "Λόγοι Εκκλησιαστικοί", Κυδωνίες 1909, σ. 98]

    εκδότης του περιοδ. "Μέλισσα" (1819):
    "Τι συνέβη μετά ταύτα; [ενν. τη διχόνοια των Ελλήνων] Οι Μακεδόνες κατεδούλωσαν την πατρίδα του Μιλτιάδου. Τι έπειτα; Οι Ρωμαίοι την κατεσπάραξαν. Τι τελευταίον; Αλλ' η χειρ μου τρέμει και ο κάλαμος πίπτει..."
    [Μέλισσα, τευχ. 1, Ιούλιος 1819, σ. 100]

    Ανώνυμος (1823):
    "Το Γένος μας αφού εξέπεσε (...) υπεδουλώθη εις τον ζυγόν των Μακεδόνων, Ρωμαίων, και εν εσχάτοις εις τον παρόντα βαρύν ζυγόν"
    [Ι.Οικονόμος, "Επιστολαί διαφόρων", 1964, σ. 421 & 445]

    Αλέξανδρος Σούτσος (1836):
    "(...) τας προγονικάς εκείνας διχονοίας, αίτινες καταστήσασαι αυτήν [την Ελλάδα] έρμαιον της Μακεδονίας και Ρώμης, κατέλυσαν την ανεξαρτησίαν της"
    [Αλ. Σούτσος, "Ελληνική Πλάστιγξ", 1836, σ. 18]

    Κωνσταντίνος Σχινάς, πρύτανης του Πανεπιστημίου του Όθωνος (1837):
    "Η Ελλάς (...) υποκύψασα έπειτα, με οικτράν μόνην αυτονομίας σκιάν, εις των Μακεδόνων την κυριαρχίαν..."
    [λόγος εκφωνηθείς κατά τα εγκαίνια του Πανεπιστημίου στις 3/5/1837 - βλ. Κ. Δημαρά, "Εν Αθήναις τη 3 Μαΐου 1837", 1987, σ. 31κε. & 136κε.]

    Γεώργιος Κοζάκης-Τυπάλδος (1839):
    "Η δε Ελλάς στερηθείσα άπαξ της ελευθερίας της, έγινε πρώτον μεν επαρχία Μακεδονική, ύστερον δε Ρωμαϊκή, Γραικορωμαϊκή..."
    [Γ. Κοζάκης-Τυπάλδος, "Φιλοσοφικόν δοκίμιον περί της προόδου και της πτώσεως της παλαιάς Ελλάδος", 1839, σ. 495-496]

    Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός, πρόεδρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας (1841):
    "Ο Φίλιππος έπραξεν άλλον της νίκης εκείνης [της Χαιρωνείας] ολεθριότερον, εγέννησε τον Αλέξανδρον"
    [Σύνοψις των Πρακτικών της Αρχαιολογικής Εταιρείας των Αθηνών, 1846, σ. 102]

    Νικόλαος Σαρίπολος (1848):
    "(...) πέπλος μέλας δουλείας επισκιάζει την Ελλάδα, εποχή μακράς καταστροφής, εποχή άγονος. Τους Μακεδόνας διαδέχονται οι Ρωμαίοι, τους Ρωμαίους οι βάρβαροι του Βορρά, τούτους δε οι αιμοχαρείς της Κασπίας περίοικοι."
    [Νικ. Σαρίπολος, "Λόγος εκφωνηθείς την 21 Οκτωβρίου 1848 κατά την έναρξιν της διδασκαλίας των αρχαίων Ελληνικών πολιτευμάτων", 1848, σ 24]

    Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1849):
    "Η Μακεδονική εποχή δύναται ευλόγως να διακριθή από της Ελληνικής, διότι το Μακεδονικόν έθνος εξεπλήρωσεν, εν τη Γενική Ιστορία, εντολήν άλλην παρά το Ελληνικόν".
    Παρακάτω, αναφερόμενος στη μάχη της Χαιρώνειας, γράφει ότι συγκρούσθηκαν οι Έλληνες με τους Μακεδόνες.
    [ Κων. Παπαρρηγόπουλος, "Εγχειρίδιον της Γενικής Ιστορίας", 1849, σ. 191-193 & 235-236]

  • Ανώνυμος 36192

    21 Δεκ 2015

    ποιο παραξενο ρε φιλε....εθνικια των γειτονικων εθνικισμων ειναι οι ανθρωποι..οτι θελουν γραφουν...οπωσ ολα τα εθνικια

  • Ανώνυμος 34531

    5 Ιουν 2015

    Opws oi voylgaroi edinan xrhmata stoys exarxikoys, etsi kai oi ellhnes edinan xrhmata gia na kraththh o ellhnismos ths makedonias. POY TO PARAKSENO?!?!?!?