BITCOIN

Πώς
τα ψηφιακά κρυπτονομίσματα
απειλούν
την παγκόσμια οικονομική τάξη


Τα ψηφιακά κρυπτονομίσματα αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες σύγχρονες προκλήσεις του διαδικτυακού εμπορίου. Η αγορά βρίθει κρυπτονομισμάτων, αφού πάνω από 800 κρυπτονομίσματα διατίθενται σε αυτή.

Αυτή η αναδυόμενη αγορά δημιουργεί επισφάλεια, λόγω της έλλειψης νομοθετικής ρύθμισης, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων που αφορούν κυρίως σε ρυθμίσεις με μορφή κανονισμών ή δεοντολογικών κανόνων για την αποφυγή της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και ρυθμίσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση των κρυπτονομισμάτων. Η νομική τους φύση όμως, δεν έχει αποσαφηνιστεί.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον τα κρυπτονομίσματα δημιουργούν νέες ευκαιρίες ως εναλλακτικά μέσα πληρωμών. Εναπόκειται, όμως στην διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε αντισυμβαλλόμενου η αποδοχή τους ως μέσο εξόφλησης της απαίτησης τους, ενώ η καταβολή κρυπτονομισμάτων, δεν συνεπάγεται εξόφληση της οφειλής από μόνη της κι έτσι αν ο δανειστής αρνηθεί να εισπράξει, δεν καθίσταται υπερήμερος. Από την άλλη, η χρησιμοποίηση τους που βασίζεται στην ανωνυμία, διευκολύνει τις συναλλαγές και προσφέρει μεγαλύτερη ανεξαρτησία, ελλείψει οποιουδήποτε κρατικού ελέγχου.

IMAGE DESCRIPTIONΤο τελευταίο δεν θα πρέπει να παρερμηνεύεται και να θεωρείται, ότι στην περίπτωση των κρυπτονομισμάτων υπάρχει αναρχία. Στην περίπτωση του bitcoin, όλες οι συναλλαγές επαληθεύονται σε ανοιχτό πρωτόκολλο και εντάσσονται μετά την επαλήθευσή τους σε μια αλυσίδα που ονομάζεται blockchain και περιλαμβάνει το σύνολο των συναλλαγών που έγιναν ποτέ σε bitcoin. Η διαδικασία μάλιστα της επαλήθευσης κάθε άλλο παρά απλή και τυπική είναι, αλλά πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, που απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ και σύνθετους μαθηματικούς τύπους, ενώ θα πρέπει πάντα να συνοδεύεται από ένα πιστοποιητικό απόδειξης. Eίναι η λεγόμενη διαδικασία της εξόρυξης (mining). Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, αφού η επαλήθευση γίνεται κάθε δέκα λεπτά της ώρας, ενώ δίδεται η δυνατότητα στους χρήστες να πραγματοποιούν μεταφορά ποσών σε bitcoin, οποιαδήποτε στιγμή της μέρας, πληρώνοντας είτε μηδενικά τέλη, είτε και ατελώς. Διευκολύνεται επίσης η συναλλακτική δραστηριότητα και με την δυνατότητα πραγματοποίησης συναλλαγών μικρής αξίας, αφού ο συναλλασσόμενος δεν επωμίζεται πρόσθετο χρηματικό βάρος.

Ιδεολογικά, οι ρίζες των κρυπτονομισμάτων βρίσκονται στην ανάγκη για δημιουργία ιδιωτικού χρήματος, ανάγκη που εντόπισαν και προώθησαν νεοφιλελεύθεροι οικονομολόγοι. Ιστορικά, οι απαρχές τους βρίσκονται στην Αυστριακή Σχολή, όπου ανατρέχοντας στο μεγάλο θεωρητικό της Νεοφιλελεύθερης Σχολής Hayek θα δούμε την άποψη ―ρηξικέλευθη για την τότε εποχή, και πρωτοποριακή ακόμη και στις μέρες μας― ότι το χρήμα δεν διαφέρει από τα άλλα αγαθά και γι΄ αυτό η κυκλοφορία του θα είναι πιο αποτελεσματική αν αφεθεί στον ανταγωνισμό των διαφόρων μορφών χρήματος, που θα εκδίδουν ιδιωτικές επιχειρήσεις. Κατ’ αυτό τον τρόπο θα παύσει το μονοπώλιο του κράτους και θα περιοριστεί η δύναμη των κυβερνήσεων να προκαλούν πληθωρισμό με αυξημένη προσφορά κι έτσι να αποσταθεροποιούν την αγορά, η οποία αυτορυθμίζεται άριστα.

Κατά την σχολή αυτή, ο έλεγχος του κράτους στην έκδοση χρήματος οδηγεί στον πληθωρισμό, ο οποίος διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας. Συνακόλουθα, το ιδιωτικό χρήμα και η πλήρης ιδιωτικοποίηση του νομίσματος, είναι ο μοναδικός τρόπος αποπολιτικοποίησης του νομισματικού συστήματος και βασική προϋπόθεση για την επιβίωση της ελεύθερης κοινωνίας, της επιχείρησης και της οικονομίας της αγοράς. Τις απόψεις αυτές υποστηρίζουν και οι εμπνευστές του bitcoin, οι οποίοι απαρνούνται τον ρόλο του κράτους ως μεσάζοντα στη συναλλακτική δραστηριότητα και προσφέρουν την εναλλακτική του bitcoin μέσω της τεχνολογίας του bitcoin. Η παρέμβαση του κράτους μέσω των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων κατ’ αυτούς δεν ικανοποιεί πλήρως το αίτημα για ασφάλεια των συναλλαγών, ενώ οδηγεί σε πρόσθετο κόστος, και χάσιμο χρόνου.


Η νομική θεωρία δεν έχει καταλήξει στο νομικό χαρακτηρισμό του bitcoin, ωστόσο δεν παύει να έχει ασχοληθεί, και πολλές σκέψεις έχουν αναπτυχθεί. Πιο πειστική είναι η άποψη ότι το bitcoin επιτελώντας τις βασικές λειτουργίες του χρήματος, είναι χρήμα υπό ευρεία έννοια, αυτό όμως δε σημαίνει ότι το εν λόγω συναλλακτικό μέσο μπορεί να επιβληθεί στη συναλλακτική πρακτική.

Τα ψηφιακά νομίσματα έχουν χαρακτηρισθεί από την ΕΚΤ, ως «η ψηφιακή απεικόνιση αξίας που δεν εκδίδονται από κάποια κεντρική τράπεζα, όπου σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μια εναλλακτική μορφή χρήματος». Όντας όμως αποκεντρωμένες μορφές πληρωμής, ενέχουν πολλούς κινδύνους.

Η ανωνυμία είναι ένα από τα βασικά σημεία προβληματισμού, αφού αφήνει περιθώρια ανάπτυξης παράνομης δραστηριότητας. Βέβαια, το κατά πόσο οι ιδιωτικές συναλλαγές σε bitcoin είναι όντως ανώνυμες αμφισβητείται. Επιπλέον, η απόληψη της ρύθμισης της τιμής του σε κανόνες προσφοράς και ζήτησης είναι ένα άλλο σημείο που δίδει έδαφος στους επικριτές του για αρνητική αντιμετώπιση, αφού δεν είναι λίγοι αυτοί που όχι μόνο το αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό, αλλά το απορρίπτουν, χαρακτηρίζοντάς το σύγχρονη επενδυτική φούσκα και όργανο κερδοσκοπίας.

Παρά τους επικριτές του βέβαια το bitcoin δείχνει να είναι αξιόπιστο και να κερδίζει έδαφος ολοένα και περισσότερο. Πρόσφατα η κ. Κριστιν Λαγκάρντ σε ομιλία της στην 20ή επέτειο της ανεξαρτησίας της Τράπεζας της Αγγλίας, όχι μόνο δεν απέρριψε το bitcoin, αλλά μιλώντας για τα ψηφιακά νομίσματα είπε ότι αν ελέγχονται από έναν μαθηματικό κανόνα «smart rule», έναν αλγόριθμο που θα μπορεί να επαληθεύεται, τότε θα ικανοποιούν την αρχή της διαφάνειας.


Ιστορική αναδρομή

IMAGE DESCRIPTIONΤo bitcoin δεν είναι το πρώτο κρυπτονόμισμα που κυκλοφόρησε στη συναλλακτική δραστηριότητα. Σε θεωρητικό επίπεδο, η ιδέα του ψηφιακού νομίσματος διαμορφώθηκε ήδη, από το 1990.

Το 1996 δημιουργήθηκε το πρώτο ψηφιακό χρήμα, το e-gold.

Το e-gold όμως δεν άντεξε και τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης, κυρίως λόγω των επανειλημμένων επιθέσεων χάκερ, αλλά και κατηγοριών για δημιουργία στην πράξη συστήματος ponzi, διευκόλυνσης ξεπλύματος μαύρου χρήματος και απάτης. (Σ.σ. για το τι είναι τα σχήματα ponzi, βλ. Χρήματα από το τίποτα).

Ακολούθησαν το beenz και το rand το 1998 και το 1999 αντίστοιχα. Ωστόσο, ούτε αυτά άντεξαν στην αγορά.

IMAGE DESCRIPTIONΤο 2007 κυκλοφόρησε το Ven, το οποίο κατάφερε να επιβιώσει, κυρίως λόγω του ότι απευθυνόταν σε περιορισμένο κύκλο προσώπων, άτομα τα οποία το χρησιμοποιούν σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να προμηθευτούν άυλα ψηφιακά αγαθά.

Τον Οκτώβριο του 2008 κυκλοφορεί ένα white paper με τίτλο «Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System» και δημιουργό τον Satoshi Nakamoto. (Άγνωστο παραμένει μέχρι και σήμερα αν ο δημιουργός του είναι ένα πρόσωπο ή μια ομάδα προσώπων, καθώς μόνο υποθέσεις υπάρχουν για την ταυτότητά του. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην προσπάθεια ταυτοποίησης του δημιουργού κυκλοφόρησε φήμη ότι επρόκειτο για ένα 64χρονο μηχανικό, τον Dorian Satoshi Nakamoto, ο οποίος όμως κινήθηκε κατά του ειδησεογραφικού πρακτορείου που κυκλοφόρησε αυτή τη φήμη, απαιτώντας αποζημίωση για ηθική βλάβη και αρνούμενος οποιαδήποτε σύνδεση του προσώπου του με τον δημιουργό του bitcoin).

Στην εισαγωγή του ο δημιουργός αναφέρει ότι το εμπόριο μέσω διαδικτύου υποφέρει από τις εγγενείς αδυναμίες που οφείλονται κατά κύριο λόγο στην παρέμβαση των τραπεζών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, ως παρέχουσες εμπιστοσύνη στους συναλλασσόμενους για τη διασφάλιση των πληρωμών τους. Ωστόσο η παρέμβαση τρίτων στις ιδιωτικές συναλλαγές συνεπάγεται επιπλέον κόστος, αδυναμία σύναψης μικρού ανταλλάγματος συναλλαγών και αδυναμία πραγματοποίησης εντελώς μη αντιστρέψιμων συναλλαγών.


Μια πίτσα:
Η πρώτη αγορά υλικού αγαθού με bitcoin

IMAGE DESCRIPTION
Τον Ιανουάριο του 2009 παράγεται το πρώτο bitcoin και γίνεται η πρώτη συναλλαγή σε bitcoin μεταξύ του Satoshi Nakamoto και του Hal Finney. Tον Μάιο του 2010 πραγματοποιείται η πρώτη online συναλλαγή σε bitcoin, όπου μια πίτσα πωλείται για 10.000 bitcoins. Αν αναλογιστεί κανείς την εκτίναξη της αξίας του bitcoin, στο πέρασμα των χρόνων θα συνειδητοποιήσει ότι αυτή η πίτσα πουλήθηκε για 25 εκατομμύρια ευρώ.

Τον Αύγουστο του 2010 το bitcoin εμφάνισε μια αδυναμία στο πρωτόκολλό του, η οποία είναι και η μοναδική που έχει εμφανίσει μέχρι σήμερα και διορθώθηκε άμεσα. Το πρωτόκολλο του bitcoin βασίζεται σε ένα υπολογιστικό πρόγραμμα ανοιχτού κώδικα με peer-to-peer οργάνωση. Παρ’ ότι όμως δημιουργήθηκε με τη λογική του ανοιχτού κώδικα, οι συναλλαγές παραμένουν κρυπτογραφημένες.

Προοδευτικά αρχίζει η ανάπτυξη του bitcoin. Το 1 bitcoin φτάνει σε ισοτιμία το 1 δολάριο. Ξεκινάει η σύσταση νέων κρυπτονομισμάτων. Ωστόσο, όπως είναι το συνήθως συμβαίνον αναπτύσσεται και εγκληματική δραστηριότητα
μέσω της χρήσης του. Τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους ανοίγει το silk road, διαδικτυακός χώρος, όπου
πραγματοποιούνται παράνομες αγοροπωλησίες με αποδεκτή την πληρωμή σε bitcoins.


IMAGE DESCRIPTIONΤην αμέσως επόμενη διετία, το bitcoin εδραιώνεται στις συναλλαγές, με ανάμεικτες όμως αντιδράσεις. Το φθινόπωρο το 2012, αν και περισσότερα από χίλια σημεία δέχονται το bitcoin ως μέσο πληρωμής, μεταξύ αυτών και η Amagi (αγορά πολύτιμων μετάλλων), ενώ ιδρύεται και το Bitcoin Foundation με σκοπό την επιτάχυνση της ανάπτυξης του bitcoin, η φήμη του ολοένα πλήττεται λόγω της χρήσης του σε παράνομες δραστηριότητες. Τον Ιούνιο του 2013 πραγματοποιείται η πρώτη κατάσχεση bitcoins από το US Drug Enforcement Administration. Ωστόσο, εκδίδεται λίγους μήνες αργότερα η απόφαση–τομή του δικαστηρίου του Τέξας, που κάνει δεκτό το bitcoin ως νόμισμα.

Στη γειτονική μας Κύπρο, το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας ανακοινώνει ότι δέχεται το bitcoin ως μέσο πληρωμής, ενώ στον ίδιο χρόνο το 1 bitcoin στην ισοτιμία αντιστοιχεί σε 1.000 δολάρια.

Το bitcoin βαθμιαία αναπτύσσεται με μεγάλη ταχύτητα. Το γεγονός αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στο ότι η αξία του διαμορφώνεται από τους κανόνες ζήτησης που θέτει η ίδια αγορά. Το γεγονός αυτό βέβαια δίνει πρόσφορο έδαφος στους επικριτές να το ταυτίσουν με την έννοια της επενδυτικής φούσκας. Ελλείψει οποιουδήποτε ρυθμιστικού φορέα που να ελέγχει την κυκλοφορία του, η ανατίμηση του, αλλά και η υποτίμησή του αντίστοιχα, μπορεί να συμβεί από τη μια στιγμή στην άλλη, ακόμα και αντίθετα από τις προβλέψεις. Ταυτίζουν δε οι επικριτές το bitcoin με φούσκα, υποστηρίζοντας ότι οι χρηστές το χρησιμοποιούν ως μέσο αποθήκευσης αξίας, αποβλέποντας σε μεγαλύτερα κέρδη, που θα οφείλονται ακριβώς στην αδυναμία ασφαλούς 100% πρόβλεψης της αξίας του.

Μολοταύτα, τον Αύγουστο του 2015 το bitcoin θεωρείται αποδεκτό μέσο πληρωμής σε περισσότερα από 160.000 σημεία, μεταξύ των οποίων στην Barclays’, την πρώτη τράπεζα με φυσική παρουσία που ανακοινώνει ότι θα δέχεται bitcoins. To 2016 το Cabinet of Japan προβαίνει στην αναγνώριση της λειτουργίας των ψηφιακών νομισμάτων σε αντιστοιχία με αυτή του φυσικού χρήματος. Σταδιακά αυξάνεται ο βαθμός αποδοχής του και σε άλλες χώρες. Το 2017 για παράδειγμα η Ρωσία ανακοίνωσε ότι θα νομιμοποιήσει τη χρήση κρυπτονομισμάτων ως μέσο πληρωμών. Η νορβηγική τράπεζα Skandiabanken ενσωμάτωσε λογαριασμούς bitcoin, η Νότια Κορέα έθεσε σε ισχύ κανονισμό που θέτει ως προαπαιτούμενο για όσους συναλλάσσονται σε bitcoin να αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους.


Έννοια και λειτουργία

Πριν οποιαδήποτε προσπάθεια εύρεσης ενός νομοθετικού πλαισίου για το bitcoin, θα πρέπει να γίνει μια παρουσίαση του τρόπου που αυτό λειτουργεί, καθώς και να δοθεί ο ορισμός του.

Το bitcoin είναι ένα συναινετικό δίκτυο που παρέχει τη δυνατότητα ενός νέου συστήματος πληρωμών και μιας εντελώς ψηφιακής μορφής χρημάτων. Πρόκειται για ένα αποκεντρωμένο δίκτυο πληρωμής μεταξύ ομότιμων (peer-to-peer) που λειτουργεί από τους χρήστες του χωρίς κεντρική αρχή ή μεσάζοντες.

Από τη σκοπιά του χρήστη, το bitcoin είναι λίγο πολύ σαν τα μετρητά χρήματα του διαδικτύου. To bitcoin ανήκει στην κατηγορία των ονομαζόμενων κρυπτονομισμάτων, έννοια που περιγράφηκε πρώτη φορά το 1998 από τον Wei Dai. Δεν είναι μόνο χρήμα, αλλά πολύ περισσότερο ένα δίκτυο αποτελούμενο από χιλιάδες χρήστες, το οποίο εγγυάται την ασφάλεια των συναλλαγών. Αυτή η οργάνωση του επιτρέπει την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών χωρίς τη μεσολάβηση κρατικής αρχής ή άλλων μεσαζόντων, σε αντίθεση π.χ. με την Paypal, Mastercard κτλ, και ταυτόχρονα του δίδει την δυνατότητα να προσδιορίζεται αποκλειστικά με βάση τους κανόνες της αγοράς.

Η απουσία οποιασδήποτε ρυθμιστικής αρχής συνεπάγεται, ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε όριο στην υπερτίμηση ή στον πληθωρισμό του bitcoin, έτσι η αξία του προσδιορίζεται σε κανόνες προσφοράς και ζήτησης.



Για το bitcoin έχουν αναπτυχθεί ακόμη και αυτόματες ταμειολογιστικές μηχανές (ΑΤΜ),
οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε μόνο για αγορά bitcoin, είτε και για την ανταλλαγή bitcoin.


IMAGE DESCRIPTIONΑναφορικά με το bitcoin θα πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της έννοιας bitcoin, όπως ο μέσος συναλλασσόμενος έχει κατά νου, δηλαδή το «νόμισμα» και της τεχνολογίας bitcoin.

Στην πρώτη έννοια υπάγεται το ψηφιακό νόμισμα, οι ηλεκτρονικές άυλες μονάδες που επιτελούν ρόλο χρήματος και χρησιμεύουν για ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών ή για ανταλλαγή άλλων νομισμάτων (στενή έννοια), ενώ στη δεύτερη υπάγεται η τεχνολογία, δηλαδή το ανοιχτό σύστημα πρωτοκόλλου, με τον ανοιχτό προσβάσιμο σε όλους κώδικα (ευρεία έννοια).


Το υπό ευρεία έννοια bitcoin επιτρέπει στους υπολογιστές να επικοινωνούν μεταξύ τους και να διατηρούν την εγκυρότητα των εγγραφών στο λογιστικό βιβλίο (blockchain). Η τεχνολογία bitcoin παρέχει τις οδηγίες και τις πληροφορίες που χρειάζονται για να ανιχνεύονται και να επαληθεύονται οι συναλλαγές μέσα στο δίκτυο. Το σύστημα παρέχει κρυπτογράφηση, που επιτρέπει στους χρήστες να στέλνουν ψηφιακά νομίσματα σε άλλους σε πραγματικό χρόνο, ενώ όλοι οι υπόλοιποι μπορούν από την πραγματοποίηση της συναλλαγής να την επαληθεύσουν. Κατ’ αυτό το τρόπο με την επαλήθευση από τους διενεργούντες τον έλεγχο εγκυρότητας, ο πωλητής γνωρίζει ότι ο αγοραστής έχει επαρκή χρηματικά διαθέσιμα, ότι δηλαδή δεν στέλνει πλαστά ψηφιακά νομίσματα.

Η διαδικασία αυτή της επαλήθευσης ονομάζεται εξόρυξη και επιτρέπει στον οποιοδήποτε επιθυμεί, να συμμετέχει, με επιπλέον κίνητρο το κέρδος, ήτοι τα bitcoin που παράγονται μετά από κάθε ολοκλήρωση ενός block. Η εξόρυξη είναι στην ουσία η διαδικασία παροχής εμπιστοσύνης στην ασφάλεια των συναλλαγών σε bitcoin και υποκαθιστά την ανάγκη ύπαρξης ενός τραπεζικού ή άλλου πιστωτικού φορέα. Η εξουσία δίδεται στο κοινό κι όχι σε κάποια κρατική οντότητα κι αυτό από μόνο του συνομολογεί τη μεγάλη επανάσταση που φέρνει το bitcoin σε πολιτικό, πολιτιστικό και οικονομικό επίπεδο.

Η λειτουργία του, όπως αναφέρθηκε, βασίζεται στον κανόνα της κρυπτογράφησης (δηλαδή της μετατροπής ενός κοινού μηνύματος είτε σε κρυπτογράφημα είτε σε κώδικα) των συναλλαγών. Η κρυπτογράφηση γίνεται από τον αλγόριθμο του συστήματος και η αποκρυπτογράφησή του απαιτεί τεράστια επεξεργαστική ισχύ, γεγονός που συμβάλλει στη διασφάλιση της ανωνυμίας των συναλλαγών.

Από τη μεριά του χρήστη το bitcoin δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια εφαρμογή που κατεβάζει στον υπολογιστή του ή στο κινητό του τηλέφωνο. Η εφαρμογή, του παρέχει ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι και μέσω αυτού του δίδεται η δυνατότητα να λαμβάνει και να στέλνει bitcoins. Το ηλεκτρονικό πορτοφόλι δομείται στο σύστημα των ζευγών κλειδιών (keypairs), δηλαδή σε ένα σύνολο από ζεύγη συνθηματικών, τα οποία διαχωρίζονται σε δημόσια και ιδιωτικά κλειδιά.

IMAGE DESCRIPTIONΤο δημόσιο κλειδί αποτελείται από γράμματα και αριθμούς των 27-34 χαρακτήρων. Είναι στην πραγματικότητα η διεύθυνση του χρήστη. Αν θέλαμε να μιλήσουμε με τους όρους τραπεζικού δικαίου, το δημόσιο κλειδί είναι ο αριθμός ενός τραπεζικού λογαριασμού, ο οποίος μπορεί να είναι γνωστός στον οποιοδήποτε. Έτσι, και το δημόσιο κλειδί, δηλαδή η διεύθυνση του χρήστη μπορεί να καταστεί γνωστή στον οποιοδήποτε.

Διαφέρει όμως το δημόσιο κλειδί ως προς τον αριθμό ενός τραπεζικού λογαριασμού στο εξής: ενώ ο τραπεζικός λογαριασμός ταυτίζεται με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, το δημόσιο κλειδί δεν ταυτίζεται με οποιονδήποτε εξατομικευμένο χρήστη. Με άλλα λόγια, δικαιούχος ενός τραπεζικού λογαριασμού είναι ο κατονομαζόμενος στο σώμα του, ενώ δικαιούχος ενός δημοσίου κλειδιού είναι ο έχων αυτό στην κατοχή του, αφού το δημόσιο κλειδί δεν είναι ονομαστικό.

Το ιδιωτικό κλειδί από την άλλη, χρησιμεύει για την επιβεβαίωση της πραγματοποίησης και της εγκυρότητας της συναλλαγής. Με άλλα λόγια, το ιδιωτικό κλειδί είναι κάτι σαν το password του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Στη βάση της μια συναλλαγή σε bitcoin για να πραγματοποιηθεί απαιτεί από τον χρήστη να χρησιμοποιήσει το ιδιωτικό του κλειδί (password) και αφού αποκτήσει πρόσβαση στο ηλεκτρονικό του πορτοφόλι να μεταφέρει σε άλλους bitcoins. Η συναλλαγή για να πραγματοποιηθεί απαιτεί τη θέση της ψηφιακής υπογραφής του αποστολέα, που δεν είναι άλλη από τη χρήση του ιδιωτικού κλειδιού και την αποστολή του μηνύματος προς το αποκεντρωμένο peer–to–peer δίκτυο, ότι από τη διεύθυνση του (το δημόσιο κλειδί) καταβάλλεται συγκεκριμένο ποσό στη δημόσια διεύθυνση του αποδέκτη. Άρα, ο πραγματικός δικαιούχος και έχων εξουσία διαθέσεως του ποσού bitcoin είναι το πρόσωπο που έχει στην κατοχή του το ιδιωτικό κλειδί, που αντιστοιχεί σε ορισμένη δημόσια διεύθυνση.

Μετά την αποστολή του μηνύματος στο αποκεντρωμένο δίκτυο, η μεταφορά του ποσού θεωρείται ολοκληρωμένη. Ωστόσο, το σύστημα ξεκινάει μια σύνθετη διαδικασία επαλήθευσης της συναλλαγής καταγράφοντάς την σε ένα μητρώο με λεπτομερή στοιχεία όλων των συναλλαγών. Πρόκειται για την διαδικασία της εξόρυξης, που συνιστά και έναν από τους τρόπους απόκτησης bitcoin.

H εξόρυξη είναι ο πρωτότυπος τρόπος απόκτησης bitcoin. Η δυνατότητα εξόρυξης δίδεται σε οποιονδήποτε χρήστη της κοινότητας bitcoin, συνίσταται ωστόσο σε μια σύνθετη διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη, αφού απαιτεί την επίλυση περίπλοκων μαθηματικών τύπων με τεράστια επεξεργαστική ισχύ από τους υπολογιστές το συστήματος. Περιγραφικά, η εξόρυξη λειτουργεί ως εξής: ο οποιοσδήποτε χρήστης μπορεί να γίνει εξορύκτης τρέχοντας το λογισμικό του με εξειδικευμένο hardware. Το λογισμικό εξόρυξης αφουγκράζεται τις μεταδόσεις συναλλαγών μέσω του δικτύου και εκτελεί τις κατάλληλες εργασίες για να επιβεβαιώσει τις συναλλαγές. Για να επιβεβαιωθούν οι συναλλαγές θα πρέπει να συμπεριληφθούν σε ένα block μαζί με μια μαθηματική απόδειξη εργασίας. Αυτό απαιτεί από τους εξορύκτες να εκτελούν σύνθετους μαθηματικούς υπολογισμούς πριν τα block γίνουν αποδεκτά, αφού μόνο ο πρώτος που θα επιβεβαιώσει τις συναλλαγές του block θα δικαιούται αμοιβής σε bitcoins.

IMAGE DESCRIPTIONΈνα block για να επαληθευθεί χρειάζεται δέκα λεπτά, ενώ η επαλήθευσή του εξαρτάται άμεσα από μαθηματικούς υπολογισμούς που βασίζονται στο προηγούμενο block, προκειμένου να επιβάλλεται μια χρονολογική σειρά στην αλυσίδα των blocks και να αποφεύγεται η αντιστροφή των προηγούμενων συναλλαγών. Το block που δημιουργείται προστίθεται στην αλυσίδα των blocks (blockchain), η οποία είναι και το μητρώο καταγραφής όλων των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν ποτέ σε bitcoin. Από την δημιουργία του το block δεν μπορεί να διαγραφεί και παραμένει εγγεγραμμένο για πάντα. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται αφενός η ασφάλεια στο σύστημα και αφετέρου η έκδοση νέου χρήματος, η αμοιβή σε bitcoins στους εξορύκτες (miners) που επαλήθευσαν τις συναλλαγές και έθεσαν αυτές στο block.

Γίνεται επομένως αντιληπτή η διαφορά των συναλλαγών σε bitcoins με την μέθοδο blockchain σε σχέση με τις παραδοσιακές διαδικτυακές συναλλαγές, όπου αυτές θα πρέπει να εγκριθούν από τα πιστωτικά ιδρύματα. Στην περίπτωση του bitcoin ουδεμία παρέμβαση τρίτων υπάρχει, η συναλλαγή θεωρείται ολοκληρωμένη με τη χρήση από τον χρήστη του ιδιωτικού κλειδιού του και οι εξορύκτες την επαληθεύουν, προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια των συναλλαγών στην αλυσίδα.

Με την επαλήθευση των συναλλαγών και τη θέση του block στο blockchain σφραγίζεται η κάθε συναλλαγή, αφού τίθεται στο μητρώο που περιλαμβάνει το σύνολο των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν ποτέ σε bitcoins και που καταγράφει και το χρόνο μεταφοράς. Το τελευταίο είναι σημαντικό για την αποφυγή double spending, την αποφυγή δηλαδή του κατόχου ψηφιακού νομίσματος να κάνει περισσότερες από μια συναλλαγές με το ίδιο ποσό. Υπάρχει όμως και αντίθετη άποψη, η οποία υποστηρίζει ότι δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά το double spending, ούτε στην περίπτωση του bitcoin.


Πλεονεκτήματα του bitcoin

Ελευθερία συναλλαγών

Παρέχεται η δυνατότητα στους συναλλασσόμενους σε bitcoin να στέλνουν και να λαμβάνουν οποιοδήποτε χρηματικό ποσό αμέσως, οπουδήποτε στον κόσμο, οποιαδήποτε στιγμή. Ο χρήστης δεν έχει παρά να αναμείνει την επαλήθευση της συναλλαγής του από τους εξορύκτες (miners), η οποία λαμβάνει χώρα σύντομα. Κάθε δέκα λεπτά της ώρας δημιουργείται το block και οι εξορύκτες μέσω από μαθηματικούς υπολογισμούς επιβεβαιώνουν τις συναλλαγές. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ποσό της αμοιβής τους σε bitcoin υπολογίζεται με βάση την ταχύτητά τους στην επίλυση του μαθηματικού προβλήματος κι επομένως έχουν ένα παραπάνω κίνητρο να επιταχύνουν.

Πολύ χαμηλά τέλη
IMAGE DESCRIPTION
Οι πληρωμές με bitcoin γίνονται είτε με μηδενικά τέλη είτε με εξαιρετικά χαμηλά τέλη. Οι χρήστες μπορεί να συμπεριλάβουν αυτοβούλως τέλη στις συναλλαγές τους, προκειμένου να έχουν προτεραιότητα στη διεκπεραίωση, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα τη γρηγορότερη επικύρωση των συναλλαγών από το δίκτυο. Επιπροσθέτως, υπάρχουν επεξεργαστές ειδικά διαμορφωμένοι για εμπόρους, οι οποίοι συμβάλλουν στην επεξεργασία πληρωμών, μετατρέποντας τα bitcoin σε πιστωτικό χρήμα και καταθέτοντας τα κεφάλαια απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό των εμπόρων σε καθημερινή βάση. Οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται σε πολύ χαμηλότερα τέλη σε σχέση με την PayPal ή δίκτυα πιστωτικών καρτών.


Λιγότεροι κίνδυνοι για τους εμπόρους

Οι συναλλαγές με bitcoin είναι ασφαλείς, μη αναστρέψιμες και δεν περιέχουν προσωπικές πληροφορίες ή ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Αυτό προστατεύει τους εμπόρους από ζημίες που προκαλούνται από δόλιους αντιλογισμούς χρέωσης.

Δυνατότητα επέκτασης δραστηριότητας εμπόρων

Οι έμποροι μπορούν εύκολα να επεκταθούν σε νέες αγορές, όπου είτε οι πιστωτικές κάρτες δεν είναι διαθέσιμες, είτε τα ποσοστά απάτης είναι επικίνδυνα υψηλά. Δίδεται ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ως προς το καθαρό κέρδος που προκύπτει αθροιστικά από τους εξής παράγοντες: χαμηλότερα τέλη, μεγαλύτερες αγορές και λιγότερα διοικητικά κόστη. Δεν υπάρχει εξάλλου καμία κεντρική διοίκηση που να ελέγχει το bitcoin, αλλά ο κάθε χρήστης δυνητικά συμμετέχοντας ως εξορύκτης ελέγχει το δίκτυο, επαληθεύοντας ή ακυρώνοντας συναλλαγή.

Ασφάλεια

Οι χρήστες του bitcoin έχουν απόλυτο έλεγχο των συναλλαγών τους. Είναι ανέφικτο για τους εμπόρους να επιβάλλουν αθέμιτες χρεώσεις. Οι πληρωμές με bitcoin μπορούν να διεξαχθούν χωρίς να συνδέονται προσωπικές πληροφορίες με τη συναλλαγή. Αυτό προσφέρει ισχυρή προστασία.


Διαφάνεια

Οι συναλλαγές bitcoin είναι μεν ανώνυμες, δεν είναι όμως ιδιωτικές. Όλες οι πληροφορίες που αφορούν τον εφοδιασμό bitcoin με χρήματα είναι άμεσα διαθέσιμες στην αλυσίδα των block για τον οποιοδήποτε να τις επιβεβαιώσει και να τις χρησιμοποιήσει σε πραγματικό χρόνο. Κανένα άτομο ή οργανισμός δεν μπορεί να πλαστογραφήσει ή να ελέγξει το πρωτόκολλο του bitcoin, γιατί καλύπτεται από ένα σύνθετο κρυπτογραφημένο κώδικα.


Μειονεκτήματα του bitcoin

Βαθμός αποδοχής

Το bitcoin παρά τη συγκέντρωση των παραπάνω καταγεγραμμένων πλεονεκτημάτων αντιμετωπίζεται με δυσπιστία από τους συναλλασσόμενους. Κύριος λόγος είναι το ότι δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος ενδείκτης που να καθορίζει την τιμή του, αλλά αυτή αυξομειώνεται ανάλογα με τις συνθήκες ζήτησης της αγοράς. Ως ένα εναλλακτικό μέσο πληρωμής που η ίδια του η ύπαρξη βασίζεται στην ικανότητα της αγοράς να αυτορρυθμίζεται και στις φιλελεύθερες θεωρήσεις για αποκρατικοποίηση του νομίσματος, δεν θα μπορούσε άλλωστε και διαφορετικά. Ωστόσο, αυτό δημιουργεί εύλογες ανασφάλειες στους συναλλασσόμενους, ενώ δεν είναι λίγοι οι επικριτές του, που το χαρακτηρίζουν επενδυτική φούσκα.


IMAGE DESCRIPTIONΣυνεχής αναβάθμιση

Το λογισμικό του bitcoin είναι ακόμα σε έκδοση beta με πολλά ημιτελή χαρακτηριστικά σε ενεργή εξέλιξη. Καινούργια εργαλεία, λειτουργίες και υπηρεσίες εξελίσσονται για να κάνουν το bitcoin πιο ασφαλές και προσβάσιμο στο κοινό. Μερικές δεν είναι βέβαια ακόμα έτοιμες. Γενικά το bitcoin είναι ακόμα σε διαδικασία ωρίμανσης.

Χρησιμοποίηση ως εγκληματικό μέσο

Το bitcoin ακριβώς λόγω της ανωνυμίας που εξασφαλίζει στους συναλλασσόμενους, ελλείψει και της φυσικής τοποθεσίας, αλλά και της δυνατότητας εντοπισμού προέλευσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο εγκληματικών δραστηριοτήτων, κυρίως σε περιπτώσεις ξεπλύματος μαύρου χρήματος, σε αγοραπωλησίες παράνομων προϊόντων, λαθρεμπόριο, trafficking.


Ειδικά η αδυναμία αντιλογισμού

Το bitcoin, σύμφωνα και με την λειτουργία του, είναι χρήμα που κυκλοφορεί διαδικτυακά, μόνο έστω, δεν παύει όμως παρ’ όλα ταύτα να επιτελεί τις λειτουργίες του. Το σύνολο των bitcoins που έχει στην κατοχή του ο εκάστοτε χρήστης αποτελεί το πορτοφόλι του (wallet), στο οποίο αποκτά πρόσβαση πληκτρολογώντας το password του και τη δημόσια διεύθυνσή του (ιδιωτικό και δημόσιο κλειδί αντίστοιχα).

Από τεχνικής πλευράς λοιπόν καταφαίνεται ότι το δημόσιο κλειδί αποτελεί τον αριθμό του τραπεζικού λογαριασμού του εκάστοτε χρήστη, και είναι προσβάσιμο στους υπόλοιπους χρήστες της κοινότητας. Στις παραδοσιακές συναλλαγές από πλευράς τραπεζικής τεχνικής, ο τραπεζικός λογαριασμός είναι σύνολο λογιστικών εγγραφών μη δικαιοπρακτικού χαρακτήρα κι εφόσον οι εγγραφές γίνονται με μηχανογράφηση αποτελούν αυτές πλήρη απόδειξη της ύπαρξης και του ύψους της εκάστοτε απαίτησης. Επομένως, στον τραπεζικό λογαριασμό απεικονίζεται αυτόματα λογιστικά η καταχωρισμένη απαίτηση ή αντίστοιχα η καταχωρισμένη οφειλή του δικαιούχου του λογαριασμού, χωρίς η καταχώριση να αποτελεί αυτοτελή αιτία οφειλής υπέρ του ενός ή του άλλου μέρους.

Στις σύγχρονες μαζικές συναλλαγές που λαμβάνουν χώρα ανά λεπτό, είναι σύνηθες το φαινόμενο να γίνονται εσφαλμένες λογιστικές εγγραφές, είτε σε βάρος του πελάτη, είτε σε βάρος του πιστωτικού ιδρύματος. Σε περίπτωση που εμφιλοχωρήσει λανθασμένη εγγραφή σε βάρος του πελάτη από υπαιτιότητα υπαλλήλου του πιστωτικού ιδρύματος, δημιουργείται ευθύνη του πιστωτικού ιδρύματος για αποκατάσταση της τυχόν ζημίας που προκλήθηκε στον πελάτη. Στην αντίστροφη περίπτωση, δηλαδή, όταν η εσφαλμένη εγγραφή είναι σε βάρος του πιστωτικού ιδρύματος, το πιστωτικό ίδρυμα δεν μπορεί μονομερώς να ακυρώσει με αντίθετη λογιστική πράξη την εγγραφή, δεν μπορεί δηλαδή να προβαίνει σε αντιλογισμούς, αλλά οφείλει προηγουμένως να ενημερώσει τον πελάτη του. Οι αρχές, όμως, της καλής πίστης επιβάλλουν στα πιστωτικά ιδρύματα να μην αφήνουν να μεσολαβεί μακρύ χρονικό διάστημα, καθώς το πιστωτικό ίδρυμα δεν μπορεί να επιδιώκει διόρθωση εσφαλμένης λογιστικής εγγραφής στο λογαριασμό, αν μεσολάβησε μεγάλο χρονικό διάστημα κι ο πελάτης θεώρησε καλόπιστα ότι κατέστη πλουσιότερος.

Το bitcoin από την άλλη, απορρίπτει οποιαδήποτε δυνατότητα αντιλογισμού σε περίπτωση εσφαλμένων
IMAGE DESCRIPTIONεγγραφών, μάλιστα, η απουσία αντιλογισμού, ήταν κι από τις πρώτες και πλέον μείζονος σημασίας ιδιότητές του. Ο εμπνευστής του, μεταξύ άλλων, ευαγγελίζεται ένα σύστημα πληρωμών εντελώς ανεξάρτητο από οποιαδήποτε τρίτη διαμεσολαβητική αρχή. Ένας από τους λόγους είναι η εγγενής αδυναμία του τρίτου φορέα, του πιστωτικού ιδρύματος δηλαδή, κατά την πραγματοποίηση των συναλλαγών να αποφύγει οποιαδήποτε περίπτωση εσφαλμένου λογιστικού λάθους. Η λύση όμως του αντιλογισμού κατά τον εμπνευστή του bitcoin δεν καλύπτει, καθώς αυξάνει τα έξοδα συναλλαγής και παράλληλα δημιουργεί επισφάλεια κυρίως στους εμπόρους, οι οποίοι απαιτούν περαιτέρω πληροφορίες για το προφίλ των αγοραστών τους και αβεβαιότητα για την εκπλήρωση της παροχής.

Ωστόσο, οι πιθανότητες εσφαλμένης εγγραφής δεν μπορούν να αποκλειστούν εκ των πραγμάτων. Επομένως, με απουσία δυνατότητας αντιλογισμού, ο χρήστης μένει απροστάτευτος, αφού εναπόκειται στη βούληση του άλλου χρήστη που παρέλαβε το κεφάλαιο να επιστρέψει το υπερβάλλον. Από την άλλη υποστηρίζεται βέβαια και η άποψη ότι η προστασία των χρηστών bitcoin με την μη πρόβλεψη δυνατότητας αντιλογισμού συμβάλλει στην πιο αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών, από την άποψη
ότι κανείς δεν μπορεί να προβεί σε ανέντιμες χρεώσεις αντιλογισμού, χωρίς να έχει δώσει την έγκριση του.



Τρόποι χρήσης

Το bitcoin ανεξάρτητα από το πως θα χαρακτηρισθεί ως προς τη νομική του φύση αποτελεί μια πραγματικότητα, για πολλούς μάλιστα θεωρείται η πιο μεγάλη καινοτομία στον χρηματοοικονομικό κόσμο του 21ού αιώνα. Το bitcoin ανάλογα με την προσωπικότητα του εκάστοτε χρήστη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συναλλαγές, μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ηλεκτρονικές αγορές, αλλά και σε συναλλαγές στις μαύρες αγορές, ως μέσο ξεπλύματος μαύρου χρήματος, απάτης...

Το bitcoin δεν είναι όπως οι ίδιοι οι δημιουργοί του επισημαίνουν ένα μέσο πλουτισμού, αλλά ένα μέσο διευκόλυνσης των συναλλαγών και απλούστευσης αυτών. Όπως με οποιαδήποτε νέα τεχνολογία, επισημαίνεται και στην περίπτωσή μας σε κάθε χρήστη να είναι επιφυλακτικός. Οι βασικοί τρόποι χρήσης του bitcoin, όπως έχουν παρατηρηθεί ως σήμερα, ομοιάζουν με τον βασικό τρόπο χρήσης του χρήματος.


Μέσο συναλλαγών

Το bitcoin κατεξοχήν αναπτύχθηκε στη βάση επιτάχυνσης των συναλλαγών, χωρίς παρεμβατισμό από οποιαδήποτε τράπεζα ή κρατική εξουσία. Οι πληρωμές με bitcoin είναι ευκολότερο να γίνουν από ό,τι με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα, καθώς πραγματοποιούνται μέσω εφαρμογής πορτοφολιού, είτε στον υπολογιστή, είτε στο κινητό τηλέφωνο, εισάγοντας τη διεύθυνση του παραλήπτη, το ποσό πληρωμής και πατώντας αποστολή. Τα κόστη συναλλαγής είναι ιδιαίτερα χαμηλά, αφού δεν μεσολαβεί κέρδος-υπεραξία διαμεσολαβητή. Οι μεταφορές των ποσών γίνονται σε πραγματικό χρόνο, σχεδόν στιγμιαία, σε σύγκριση με τα εμβάσματα, που μπορεί να χρειάζονται και αρκετές μέρες για να πραγματοποιηθούν, ενώ ταυτόχρονα οι συναλλασσόμενοι διατηρούν την ανωνυμία τους. Ταυτόχρονα, το δίκτυο bitcoin εγγυάται την ασφάλεια των συναλλαγών και κυρίως την προστασία των εμπόρων από αθέμιτες απάτες charge –back– αντιλογισμού.


Μέσο αποθήκευσης αξίας

To bitcoin βασίζεται σε ένα κρυπτογραφημένο σύστημα, το οποίο παρέχει την απαιτούμενη ασφάλεια στους χρήστες, ότι το ηλεκτρονικό τους πορτοφόλι είναι προστατευμένο από αθέμιτες επιθέσεις χάκερ. Επιπροσθέτως, για το bitcoin δεν υπάρχουν έξοδα αποθήκευσης και την ίδια στιγμή οι χρήστες αποφεύγουν τα capital controls, που θέτουν ένα συγκεκριμένο όριο αναλήψεων και τη δυσανάλογη φορολόγηση. Ως προς τη φορολόγηση, στις πράξεις που απαλλάσσονται από ΦΠΑ, εμπίπτει η παροχή υπηρεσιών οι οποίες συνίστανται σε ανταλλαγές συναλλάγματος μεταξύ συμβατικών νομισμάτων και μονάδων εικονικού νομίσματος «bitcoin», έναντι καταβολής ποσού που αντιστοιχεί στο περιθώριο κέρδους που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ αφενός, της τιμής στην οποία ο οικείος επιχειρηματίας αγόρασε το συνάλλαγμα, και αφετέρου της τιμής στην οποία πώλησε το συνάλλαγμα αυτό στους πελάτες του. Έτσι, μπορεί να απαλλάσσεται της υποχρέωσης καταβολής φόρου, ο χρήστης που επιθυμεί να πωλήσει bitcoin για το κέρδος που προκύπτει από τη διαφορά στην ισοτιμία.

Περαιτέρω, η τιμή του bitcoin καθορίζεται από την προσφορά και τη ζήτηση, είναι δηλαδή δομημένο στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Όταν η ζήτηση αυξάνεται, αυξάνεται και η τιμή του, ενώ όταν η ζήτηση πέφτει, πέφτει αντίστοιχα και η τιμή του. Η λειτουργία του αυτή από μόνη της, δημιουργεί επισφάλειες ως προς την πιθανότητα ανά πάσα στιγμή η τιμή του να ευτελιστεί. Όμως, οι δημιουργοί του θεωρούν ότι το bitcoin δείχνει αξιόπιστο, αφού οι αποτυχίες των νομισμάτων βασίζονταν κατά κύριο λόγο στον υπερπληθωρισμό ενός είδους, κάτι που στην περίπτωση του bitcoin είναι αδύνατο, αφού ο αριθμός των bitcoin που θα κυκλοφορήσουν ποτέ στην αγορά είναι πεπερασμένος, χωρίς το τελευταίο να ταυτίζεται με οποιοδήποτε περιορισμό στις συναλλαγές, αφού το πεπερασμένο σύνολο bitcoin που θα διατεθεί στην αγορά δεν είναι περιοριστικό κιόλας.


Επενδυτικό μέσο

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά του το καθιστούν ένα δελεαστικό μέσο αποθήκευσης αξίας, ενώ χρησιμοποιείται ευρέως και ως επενδυτικό μέσο. Για αυτή τη χρήση του το bitcoin έχει στοχοποιηθεί, αφού πολλοί το χαρακτηρίζουν φούσκα, όμως οι υποστηρικτές του ανταπαντούν ότι η γρήγορη άνοδος της τιμής του δεν συνιστά φούσκα, αφού αυτή δε βασίζεται σε μια τεχνητή υπερτίμηση, η οποία οδηγεί συνήθως σε μια ξαφνική καθοδική διόρθωση, αλλά στους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης. Αποτελεί μάλιστα σημείο έρευνας της επενδυτικής συμπεριφοράς των επενδυτών η τάση των χρηστών bitcoin να το αποθησαυρίζουν λόγω των έντονων αυξομειώσεων της τιμής του, που του δίνουν το χαρακτήρα μετοχής διαπραγματεύσιμης στο Χρηματιστήριο Αξιών με κίνητρο να το αποθηκεύουν μέχρι τη στιγμή που η τιμή του θα ανέβει τόσο, ώστε να το πουλήσουν και να λάβουν υψηλότερο αντάλλαγμα.


Παρατηρήσεις

Καθίσταται αντιληπτό από τη σύντομη αυτή επισκόπηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων αντίστοιχα του bitcoin, ότι η κυκλοφορία του διαπνέεται κατ’ αρχήν από φιλελεύθερες αρχές και βασικοί στόχοι του θέτοντα αυτό στην αγορά ήταν:

     α. Η απουσία οποιουδήποτε κρατικού ελέγχου, προς αποφυγή των κινδύνων που επέρχονται από τον κρατικό παρεμβατισμό και σχετίζονται κατά κύριο λόγο με τον πληθωρισμό (ανατιμήσεις προϊόντων ανάλογα με το κατά κεφαλήν εισόδημα).

     β. Η διαφάνεια. Γι' αυτό τον λόγο όλες οι συναλλαγές είναι δημόσιες και μολονότι δεν μπορεί να γίνει ταυτοποίηση της ταυτότητας του συναλλασσόμενου, όλοι οι χρήστες μπορούν να λαμβάνουν γνώση των συναλλαγών που πραγματοποιούνται στο δίκτυο.

     γ. Η ταχύτητα των συναλλαγών και η απλούστευση. Μια συναλλαγή σε bitcoin δεν διαφέρει σε τίποτα από την αποστολή ενός ηλεκτρονικού μηνύματος μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

     δ. Το χαμηλό κόστος των συναλλαγών, που προκύπτει από την απουσία τελών.

Όμως, όπως είναι και αυτό που συνήθως συμβαίνει, δεν είναι λίγοι αυτοί που έσπευσαν να εκμεταλλευτούν τα πλεονεκτήματά του, και μάλιστα την ανωνυμία των συναλλαγών, και το μετέτρεψαν σε μέσο διεκπεραίωσης των εγκληματικών τους πράξεων, απαξιώνοντας στην πραγματικότητα τα πλεονεκτήματά του και δημιουργώντας ένα κλίμα καχυποψίας, το οποίο σε συνδυασμό με την απουσία νομοθετικής ρύθμισής του, το καθιστά λιγότερο ελκυστικό απ’ ότι θα μπορούσε εκ φύσεως να είναι.

Επομένως, συνοψίζοντας το bitcoin μπορεί να χρησιμεύσει ως μέσο αποθήκευσης αξίας και ως επενδυτικό μέσο, δεδομένων των ιδιαίτερων προνομίων που έχει, ωστόσο αυτό δεν θα πρέπει να συγχέεται με κερδοσκοπικούς παράγοντες, δηλαδή ένας χρήστης αγοράζοντας bitcoin δεν θα πρέπει να αποσκοπεί στην εξασφάλιση κέρδους από την μεταβολή της τιμής των συμβατικών νομισμάτων και του bitcoin, αφού σε αυτή τη τελευταία περίπτωση δεν θα μπορεί να γίνει λόγος για επένδυση αλλά για κερδοσκοπία.

Για αυτούς τους λόγους προτείνεται αντί να απορρίπτεται ή να επικροτείται κατευθείαν, η αντιμετώπισή του να διέρχεται από τον καθένα μας ενός λογικού ελέγχου πέντε σταδίων.

Στο πρώτο στάδιο θα πρέπει να λαμβάνει ο κάθε υποψήφιος χρήστης υπόψη το γεγονός ότι το bitcoin επιτελεί λειτουργία χρήματος δεν είναι όμως χρήμα σε στενή εννοία. Δεν έχει υλική μορφή και δεν εκδίδεται από καμία κρατική αρχή.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Η μεγάλη εκτίναξη της αξίας του τους τελευταίους μήνες του 2017 αποτελεί ελκυστικό παράγοντα από μόνη της, όμως δεν είναι λίγες οι φορές που έχει γίνει ανάλογη εκτίναξη αξιών στο παρελθόν και μετά επήλθε η τεράστια πτώση.

Σε τρίτο στάδιο οι υποψήφιοι χρήστες θα πρέπει να παραμένουν σε επαγρύπνηση. Να διαβάζουν, να ενημερώνονται, να καταλάβουν πλήρως τη λειτουργία του πριν το χρησιμοποιήσουν.

Σε τέταρτο στάδιο συνιστάται να αποκρυσταλλώσουν τα δεδομένα που έχουν μέχρι τώρα συλλέξει και τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί.

Σε τελευταίο στάδιο της συλλογιστικής πορείας να το αποδεχτούν. Αποτελεί μια σύγχρονη πραγματικότητα, σε κάθε περίπτωση και παρά τις επιφυλάξεις αποτελεί τομή στην παγκόσμια οικονομία, μεγαλύτερη καινοτομία και από την έκδοση των πιστωτικών καρτών, που όταν στην αρχή κυκλοφόρησαν αντιμετωπίζονταν ως πρωτοπορία όμοια της οποίας δεν είχε γνωρίσει ο χρηματοοικονομικός μέχρι τότε κόσμος.

Σε κάθε περίπτωση, το ότι επιτρέπει την πραγματοποίηση συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο με ιδιαίτερα χαμηλά τέλη και δίδει τον έλεγχο στον καθένα που επιθυμεί να ελέγχει τις συναλλαγές και όχι στα εκάστοτε κυβερνητικά συμφέροντα, είναι μια πραγματικότητα. Κάποιοι την ταυτίζουν με αναρχία, ορισμένοι βρίσκουν σε αυτή την εμπραγμάτωση των απόλυτα φιλελεύθερων αξιών. Μένει στον καθένα να αποδεχτεί αυτή την πραγματικότητα και να επιλέξει αν θα γίνει μέρος της ή όχι.


Νομική αντιμετώπιση

Νομική φύση

Η οποιαδήποτε προσπάθεια ανεύρεσης της νομικής φύσης του bitcoin στη δεδομένη στιγμή πρέπει να γίνεται με σύνεση, δεδομένης της απουσίας νομοθετικού πλαισίου. Αν και πολλές έννομες τάξεις προοδευτικά απασχολούνται με το bitcoin, δεν έχει διαμορφωθεί κανένα νομοθετικό πλέγμα που να οριοθετεί τη νομική φύση του.

Το bitcoin, όπως έγινε αντιληπτό, δημιουργήθηκε από την αγορά κι επικράτησε σ' αυτή ως ένα εναλλακτικό μέσο πληρωμών. Όπως συνήθως συμβαίνει με ο,τιδήποτε προέρχεται από την ελευθερία της αγοράς και τη δυνατότητα αυτορρύθμισής της, η νομοθεσία έπεται.

IMAGE DESCRIPTIONΣτο κεφάλαιο αυτό γίνεται μια προσπάθεια προβληματισμού επί των χαρακτηριστικών του εν λόγω κρυπτονομίσματος, προκειμένου να επιχειρηθεί η ανεύρεση της νομικής φύσης του bitcoin. Για τον σκοπό αυτό ακολουθείται η σε άτοπο απαγωγή, η οποία επιτρέπει τόσο την ανάπτυξη προβληματισμού, όσο και την εξαγωγή πιο έγκυρων συμπερασμάτων.

Επομένως, τι (δεν) είναι το bitcoin:

1. Χρήμα

Χρήμα είναι το κοινό συναλλακτικό μέσο, προσδιορισμένο ποσοτικά κατά λογιστική μονάδα, που χρησιμεύει ως μέτρο αξίας αγαθών και ως μέσο εξοφλήσεως των υποχρεώσεων.

Τρεις είναι οι βασικές λειτουργίες του χρήματος: Είναι μέγεθος μέτρησης των αξιών, εργαλείο συσσώρευσης πλούτου και μέσο πληρωμής.

Είναι κινητό πράγμα που χρησιμοποιείται στις συναλλαγές αφενός ως φορέας αξίας κι αφετέρου ως μέτρο αξίας. Κατά την πρώτη του λειτουργία (φορέας αξίας), το χρήμα χρησιμεύει ως μέσο πληρωμής των οφειλών. Κατά την δεύτερη λειτουργία του (μέτρο αξίας) χρησιμεύει ως μέτρο σύγκρισης της αξίας των διαφόρων αγαθών και εξυπηρετεί την ανταλλαγή τους.

Υπό την ευρεία έννοια, χρήμα είναι όχι μόνο το ημεδαπό νόμισμα, αλλά και το αλλοδαπό, εφόσον βρίσκεται σε κυκλοφορία. Υπό τη στενή έννοια χρήμα είναι το νόμισμα μιας ορισμένης πολιτείας, δηλαδή το πράγμα, που αναγνωρίζεται από τη νομοθεσία ενός κράτους ως υποχρεωτικό μέσο πληρωμής. Το χρήμα σε στενή έννοια συμπεριλαμβάνει μόνο τα κέρματα και τα ανώνυμα είτε τραπεζογραμμάτια είτε γραμμάτια του κράτους. Το χρήμα σε στενή έννοια είναι δηλαδή το εθνικό νόμισμα κάθε κράτους, το οποίο έχει τόσο ονομαστική, όσο τρέχουσα αξία.

Το κράτος επιφυλάσσει για τον εαυτό του το εκδοτικό προνόμιο έκδοσης νομίσματος, προνόμιο που βρίσκει έρεισμα από την κυριαρχία των κρατών, σύμφωνα με τις επιταγές του δημοσίου διεθνούς δικαίου. Εγκαθίσταται επομένως ένα προνόμιο του Δημοσίου να είναι ο μόνος νόμιμος εκδότης νομίσματος. Η πρακτική σπουδαιότητα της ιδιότητας αυτής του σε στενή έννοια χρήματος, απόρροια του εκδοτικού προνομίου του κράτους αποτελεί το γεγονός ότι το χρήμα σε στενή έννοια επιβάλλεται να γίνεται αποδεκτό για την αποπληρωμή χρηματικών οφειλών. Δηλαδή η προσφορά του στον δανειστή τον υποχρεώνει σε αποδοχή, άλλως καθίσταται υπερήμερος.

Από την παραπάνω ανάλυση του χρήματος με τη στενή έννοια, γίνεται σαφές ότι το bitcoin δεν μπορεί να ενταχθεί στο πεδίο αυτής της έννοιας. Αυτό γιατί, παρόλο που προσδιορίζεται κατά λογιστική μονάδα το bitcoin:

     α. Σε αντίθεση με το συμβατικό νόμισμα, όπου εκδότης είναι το κράτος, είναι το μόνο αγαθό, χαρακτηριζόμενο ως νόμισμα, για το οποίο δεν υπάρχει κανένας εκδότης.

     β. Δεν έχει την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος.

     γ. Δεν λαμβάνει υλική μορφή, παρά μόνο ψηφιακή, σε αντίθεση με τα συμβατικά νομίσματα, που έχουν υλική υπόσταση.


Δεδομένου ότι, η προσπάθεια ένταξης του bitcoin στην έννοια του χρήματος με τη στενή έννοια, δηλαδή με την έννοια του νομίσματος προσκρούει στα χαρακτηριστικά του τελευταίου, όπως αναλύθηκαν παραπάνω, ενδιαφέρον αποκτά η προσπάθεια ένταξης του bitcoin στην έννοια του χρήματος με την ευρεία έννοια.

Το χρήμα με την ευρεία έννοια, όπως αναφέρθηκε, είναι κοινό συναλλακτικό μέσο που προσδιορίζεται ποσοτικά κατά λογιστική μονάδα και χρησιμεύει ως μέσο εξόφλησης υποχρεώσεων και μέτρο σύγκρισης αξιών και μελλοντικών παροχών. Στο χρήμα υπό ευρεία έννοια εντάσσεται ο,τιδήποτε λειτουργεί ως μέσο πληρωμής είτε ενσωματώνει εκ του νόμου μια αξία, είτε εμπεριέχει μια υλική αξία εκ φύσεως λ.χ. το αλλοδαπό νόμισμα, το ηλεκτρονικό χρήμα, το λογιστικό χρήμα κτλ.

IMAGE DESCRIPTIONΜε γνώμονα αυτόν τον ομολογουμένως κοινώς αποδεκτό ορισμό του χρήματος υπό ευρεία έννοια, οι υποστηρικτές της ένταξης του bitcoin στην έννοια του χρήματος υπό ευρεία έννοια ως αυθύπαρκτη κατηγορία υποστηρίζουν ότι το bitcoin, αφού απολαμβάνει ευρείας αποδοχής και χρησιμοποιείται ως μέσο πληρωμών αλλά και σύγκρισης των αξιών αγαθών από εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, είναι προσδιορισμένο λογιστικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέτρο αξίας αγαθών και υπηρεσιών, αλλά και ως μέσο απόσβεσης των ενοχικών σχέσεων μεταξύ των συμβαλλομένων. Δεν υπάρχει λόγος να είμαστε επιφυλακτικοί στην αναγνώρισή του ως μορφή χρήματος.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ όμως, το κρυπτοχρήμα δεν αποτελεί χρήμα υπό ευρεία έννοια επειδή:

     α. Δεν απολαμβάνει γενικής αποδοχής ως μέσο πληρωμών.

     β. Η υψηλή ευμεταβλητότητά του δεν του επιτρέπει να λειτουργήσει ως μέσο διαφύλαξης αξιών.

     γ. Ο συνδυασμός της μειωμένης αποδοχής του και της ευμεταβλητότητάς του το αποτρέπουν από το να λειτουργήσει ως μέτρο αξιών.

Η ΕΚΤ με τις σκέψεις της αυτές τείνει να αρνείται την ένταξη του bitcoin στις μορφές χρήματος, αγνοώντας όμως τη σύγχρονη πραγματικότητα, ότι:

     α. Το bitcoin χρησιμοποιείται από εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως και άρα η χρήση του δεν είναι τόσο περιορισμένη, αλλά συνεχώς αυξάνεται.

     α. Ότι και στα συμβατικά νομίσματα που λειτουργούν ως μέσα αποθησαυρισμού, με τη μορφή π.χ. καταθέσεων, μπορεί να επέλθει υποτίμηση, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων.

Κατά την άποψη της γράφουσας το bitcoin θα μπορούσε να ενταχθεί στην έννοια του χρήματος υπό ευρεία έννοια ως αυθύπαρκτη κατηγορία. Όπως ήδη έχει αναλυθεί το χρήμα θα πρέπει να επιτελεί τρείς βασικές λειτουργίες, να είναι φορέας αξίας, μέτρο αξίας και μέσο αποθησαυρισμού. Ως προς το αν το bitcoin αποτελεί φορέα αξίας και ως τέτοιος αποτελεί μέσο πληρωμών η απάντηση δίνεται εύκολα από τη συμπεριφορά των χρηστών. Από τη στιγμή που ο δανειστής επιθυμεί την εξόφλησή του σε bitcoin με δόση αντί καταβολής (αφού το bitcoin δεν είναι νόμισμα, και υπό στενή έννοια χρήμα για να έχουμε εξόφληση με καταβολή), η ενοχή αποσβήνεται και λειτουργεί ως μέσο πληρωμής.

Ως προς το ερώτημα αν είναι μέτρο αξίας και εδώ η απάντηση δίδεται εύκολα, δεδομένης της διαίρεσης του bitcoin σε υποδιαιρέσεις και μονάδες. Οι μονάδες και οι υποδιαιρέσεις μπορούν να εκφράζουν την αξία κάθε αγαθού και υπηρεσίας κι έτσι το bitcoin αποτελεί και μέτρο αξιών.

Ως προς τη τρίτη λειτουργία (να μπορεί να λειτουργεί ως μέσο αποθήκευσης αξίας), προσκόμματα για την αβασάνιστη καταφατική απάντηση θέτει η δυνατότητα καθορισμού της αξίας του από την αγορά. Οι επικριτές πράγματι το θεωρούν άψογο εργαλείο στα χέρια των κερδοσκόπων και το έχουν όπως αναφέρθηκε χαρακτηρίσει φούσκα, αφού η ρύθμισή του από την αγορά μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες διακυμάνσεις στην ονομαστική αξία του. Όμως, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα συμβατικά νομίσματα και ότι σε αντίθεση με τα τελευταία, ο αριθμός των bitcoin που θα εκδοθούν ποτέ είναι περιορισμένος, αποκλειόμενων έτσι των πληθωριστικών πιέσεων.

2. Απαίτηση

Μια άλλη σκέψη που αβίαστα θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι ότι το bitcoin είναι απαίτηση.

Απαίτηση είναι το δικαίωμα του δανειστή να απαιτήσει από τον οφειλέτη την εκπλήρωση μιας παροχής. Το ενοχικό δικαίωμα παρέχει στον δικαιούχο (δανειστή) την εξουσία να απαιτήσει από κάποιον άλλο (τον οφειλέτη) μια παροχή και αν ο τελευταίος δεν συμμορφώνεται, να τον εξαναγκάσει με τα μέσα πολιτικής δικονομίας σε εκπλήρωση της παροχής. Όμως στην περίπτωση του bitcoin δεν μπορεί να γίνει λόγος για απαίτηση. Το bitcoin είναι διαμορφωμένο ως ένα peer-to-peer σύστημα, το οποίο δεν επιτρέπει την παραδοχή ύπαρξης αξίωσης μεταξύ των μελών του, αφού ελλείπει η βούληση δικαιικής δέσμευσης.

3. Δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, για να διαπιστωθεί αν ένα δεδομένο εμπίπτει στον ορισμό θα πρέπει να διαπιστώνεται αν μπορεί να εξακριβωθεί η ταυτότητα ενός προσώπου. Για να διαπιστωθεί αυτό, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το σύνολο των μέσων που μπορούν ευλόγως να χρησιμοποιηθούν είτε από τον υπεύθυνο της επεξεργασίας, είτε από τρίτο, για να εξακριβωθεί η ταυτότητα του εν λόγω προσώπου. Σημειώνεται δε ότι ο έλεγχος του κατά πόσο συντρέχει αυτή η περίπτωση θα πρέπει να είναι δυναμικός, θα πρέπει δηλαδή να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο η τεχνολογική πρόοδος μέχρι εκείνη τη στιγμή (το χρόνο επεξεργασίας των εκάστοτε προσωπικών δεδομένων), αλλά και η μελλοντική ανάπτυξη αυτής καθ’ όλο το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η επεξεργασία των προσωπικών αυτών δεδομένων.

Το τελευταίο είναι μείζονος σημασίας αφού στην περίπτωση του bitcoin, όπου οι αλυσίδες τμημάτων αποτελούν αναλυτικά καθολικά του συνόλου των πραγματοποιούμενων και των πραγματοποιηθησόμενων συναλλαγών σε bitcoin, ο χρόνος αυτός είναι απεριόριστος. Επομένως, τα δημόσια κλειδιά και τα ιδιωτικά κλειδιά με αυτή τη συλλογιστική εμπίπτουν στην έννοια των προσωπικών δεδομένων, αποτελούν δηλαδή δεδομένα δυνάμενα να οδηγήσουν στην ταυτότητα του υποκειμένου τους.

4. Άυλο αγαθό

Τα άυλα αγαθά προστατεύονται ως δικαιώματα βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι δηλαδή δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (intellectual property) και μάλιστα απόλυτα, όπως τα εμπράγματα δικαιώματα. Σε αντίθεση όμως με τα τελευταία, τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας δεν προϋποθέτουν εμπράγματη εξουσίαση σε ενσώματο αντικείμενο. Αντικείμενο προστασίας εδώ αποτελεί η ιδέα, ως φέρουσα περιουσιακή αξία.

Το bitcoin δικαιολογημένα σε μια πρώτη βάση θα μπορούσε να θεωρηθεί άυλο αγαθό και ειδικότερα, θα μπορούσε να θεωρηθεί βάση δεδομένων και να προστατευτεί ως δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Όμως, η παραδοχή αυτή δεν είναι δυνατή, καθώς λείπει το υποκείμενο προστασίας. Τα απόλυτα δικαιώματα επί μιας βάσης δεδομένων, δηλαδή το δικαίωμα εξουσίας και εκμετάλλευσης του έργου επιφυλάσσονται για τον πνευματικό δημιουργό, όμως στην περίπτωση του bitcoin ο πνευματικός του δημιουργός δεν είναι εξατομικευμένος.

Εξάλλου δεν θα πρέπει να εκφεύγει της προσοχής μας, ότι τα προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως
η βάση δεδομένων, δημιουργούν τόσο περιουσιακό δικαίωμα , όσο και ηθικό δικαίωμα και μόνο φυσικό
IMAGE DESCRIPTIONπρόσωπο μπορεί να είναι δικαιούχος, αφού μόνο φυσικό πρόσωπο έχει ικανότητα πνευματικής δημιουργίας

5. Λογισμικό

Ο ορισμός του λογισμικού δίδεται εμμέσως στα πλαίσια ορισμού του ψηφιακού δεδομένου:

Ψηφιακά δεδομένα είναι η παρουσίαση γεγονότων, πληροφοριών ή εννοιών σε μορφή κατάλληλη προς επεξεργασία από πληροφοριακό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου προγράμματος που παρέχει τη δυνατότητα στο πληροφοριακό σύστημα να εκτελέσει μια λειτουργία. Συνεπώς, χαρακτηριστικό του λογισμικού είναι ότι επιτρέπει στον ηλεκτρονικό υπολογιστή να επιτελέσει μια λειτουργία και το λογισμικό αυτό υπάγεται πλέον στην έννοια του ψηφιακού δεδομένου.

Το bitcoin στηρίζεται πράγματι σε λογισμικό, αλλά οι ίδιες οι μονάδες του, τα δημόσια και ιδιωτικά κλειδιά δηλαδή, δεν αποτελούν τα ίδια ψηφιακά δεδομένα. Μπορούν να νοηθούν ως ταυτιζόμενα με εντολές
πραγματοποίησης συναλλαγών προς το λογισμικό που λειτουργεί το bitcoin.

6. Αξιόγραφο

Το bitcoin πράγματι μοιάζει τόσο με τα αξιόγραφα σε διαταγή (αδιάκοπη σειρά οπισθογράφησης / blockchain), όσο και με τα αξιόγραφα στον κομιστή (ανωνυμία, ιδιωτική κλείδα). Ωστόσο, οποιαδήποτε συζήτηση σε αυτή τη βάση παρέλκει, παρά τις ομοιότητες ως προς την κυκλοφορία τους στην αγορά, αφού σύμφωνα με τον ορισμό του το αξιόγραφο υπό ευρεία έννοια είναι: το έγγραφο, με το οποίο συνδέεται ένα ιδιωτικό δικαίωμα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η κατοχή του εγγράφου να είναι απαραίτητη για την άσκηση του δικαιώματος.

Στην περίπτωση του bitcoin απουσιάζει η εγχάρτωση, η οποία αποτελεί και ουσιαστικό γνώρισμα των αξιόγραφων, αφού η σύνδεση του δικαιώματος και του εγγράφου είναι τέτοια, ώστε δεν μπορεί να υπάρχει δικαίωμα χωρίς την ύπαρξη το εγγράφου. Στο ελληνικό δίκαιο μάλιστα, γίνεται λόγος για αξιόγραφα υπό στενή εννοία, αφού για τα περισσότερα και σημαντικότερα αξιόγραφα, η κατοχή του εγγράφου είναι απαραίτητη όχι μόνο για την ενάσκηση, αλλά και για την μεταβίβαση του δικαιώματος.

7. Πράγμα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη θεώρησης του bitcoin ως πράγματος, σύμφωνα με την έννοια, όπου: πράγματα λογίζονται και οι φυσικές δυνάμεις ή ενέργειες, ιδίως το ηλεκτρικό ρεύμα και η θερμότητα, εφόσον υπόκεινται σε εξουσίαση, όταν περιορίζονται σε ορισμένο χώρο. Με την διάταξη αυτή καθιερώνεται ένα πλάσμα δικαίου, για την καθιέρωση του οποίου προϋποτίθεται οι ενέργειες να υπόκεινται σε ανθρώπινη εξουσίαση και να περιορίζονται σε ορισμένο χώρο. Ως προς το τελευταίο δεν απαιτείται να καταλαμβάνει η ενέργεια ορισμένο χώρο, όπως συμβαίνει με τα ενσώματα αντικείμενα, αλλά να μπορεί να δεσμευτεί μέσα σε ορισμένο δίκτυο (παροχής, διανομής κλπ).

Ήδη το Ανώτατο Ακυρωτικό της Γερμανίας έχει εκδώσει απόφαση, με την οποία αναγνωρίστηκε το software ως κινητό πράγμα. Με τη λογική αυτή υποστηρίζεται, ότι θα μπορούσε να αναγνωριστεί η ιδιότητα πράγματος σε όγκους δεδομένων που είναι αποθηκευμένα σε φορέα και διαβιβάζονται καλωδιακά ή ασύρματα. Ειδικότερα ότι τα ιδιωτικά κλειδιά (private key) που υλοποιούν την εξουσία διάθεσης των bitcoin είναι οριοθετημένοι αυτοτελείς όγκοι δεδομένων, τουλάχιστον κατά τον χρόνο χρήσης του. [Οι όγκοι δεδομένων (πληροφοριών) είναι ρέοντα ηλεκτρόνια, δηλαδή ηλεκτρικό ρεύμα εντός αγωγού και συνιστούν τον ορισμό της εξουσίασης και του περιορισμού ηλεκτρικού ρεύματος σε ορισμένο χώρο. Είναι δε εντυπωσιακό, ότι τα εγκλωβισμένα σε αστραπιαία μνήμη ηλεκτρόνια έχουν βρεθεί εργαστηριακώς να έχουν βάρος].

Ως όγκοι δεδομένων εμπεριέχονται στο πορτοφόλι (wallet), το οποίο είναι ενσωματωμένο σ’ ένα φορέα. Το πορτοφόλι θα μπορούσε να θεωρηθεί, ότι εμπίπτει στην έννοια του πράγματος, υπό τη διευρυμένη κατά πλάσμα δικαίου θεώρηση, μιας και δεν είναι παρά ενέργεια, που περιορίζεται στο χώρο δεκτική άρα ανθρώπινης εξουσίασης, όπως απαιτεί η διάταξη. Η θεώρηση αυτή πράγματι θα έλυνε τα περισσότερα πρακτικά ζητήματα που δημιουργεί η κυκλοφορία του bitcoin και θα παρείχε ασφαλή εξασφάλιση των συναλλασσομένων, κάτι που θα συνέβαλε στην καθιέρωση του στις συναλλαγές.

Αν το bitcoin μπορούσε να θεωρηθεί πράγμα, τότε αρχικά σε περίπτωση απώλειας της ιδιωτικής κλείδας, το πράγμα θα καθίστατο κατά κάποιο τρόπο αδέσποτο, γιατί δεν υπάρχει κάποια κεντρική διαχείριση που να μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στους κωδικούς των χρηστών και στους λογαριασμούς τους. Η αγορά αγαθών με bitcoin θα ενέπιπτε στην έννοια της ανταλλαγής, οπότε θα εφαρμόζονταν αναλογικά οι διατάξεις για την πώληση. Η απόσβεση ενοχικών υποχρεώσεων με χρήση bitcoin θα επερχόταν όχι με καταβολή, αλλά με δόση αντί καταβολής. Θα εναπόκειτο βέβαια πάντα στην διακριτική ευχέρεια του δανειστή να δεχθεί την παροχή σε bitcoin αντί καταβολής. Και βέβαια, από πλευράς εμπραγμάτου δικαίου θα είχαμε την περίπτωση εφαρμογής για την καλόπιστη κτήση κινητού από μη κύριο, και επειδή το bitcoin κυκλοφορεί στην αγορά θα εφαρμοζόταν η νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία επέρχεται μεταβίβαση από μη κύριο κινητού που είχε ξεφύγει από τη νομή του κύριου με κλοπή ή απώλεια, αν ο αποκτών είναι καλόπιστος. Το bitcoin επιπλέον θα ανήκε στην κινητή περιουσία του οφειλέτη κι έτσι θα μπορούσε να κατασχεθεί στα πλαίσια αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο σύστασης ενεχύρου.

Τέλος, θα τύγχανε εφαρμογής και ο νόμος για την προστασία των καταναλωτών και ιδίως οι διατάξεις που αφορούν τη σύναψη συμβάσεων εξ αποστάσεως. Σπουδαιότερη συνέπεια του τελευταίου θα ήταν η δυνατότητα μονομερούς και αναιτιολόγητης υπαναχώρησης εντός 14 ημερών εκ μέρους των καταναλωτών. Άρα, οι καταναλωτές θα μπορούσαν να ζητούν εντός της ως άνω προθεσμίας την επιστροφή των bitcoin που κατέβαλαν, ασκώντας το δικαίωμα υπαναχώρησης χωρίς να συντρέχει σπουδαίος λόγος.

Φαίνεται ότι η παρούσα πρόταση, ήτοι η πρόταση θεώρησης του bitcoin ως πράγματος λύνει πρακτικές δυσχέρειες, όμως κατά την άποψη της εδώ γράφουσας αποτελεί τολμηρό διάβημα για τον έλληνα νομοθέτη. Η αναγνώριση του bitcoin ως μορφή ενέργειας, με την παραπάνω συλλογιστική (τα ιδιωτικά κλειδιά μέσω των οποίων πραγματοποιείται η διάθεση bitcoin είναι αυτοτελείς όγκοι δεδομένων), οι όγκοι δεδομένων δεν είναι τίποτα παραπάνω από ηλεκτρόνια, δηλαδή ηλεκτρικό ρεύμα, οι οποίοι εμπεριέχονται σε φυσική ανθρώπινη εξουσίαση, αφού εμπεριέχονται στο wallet (πορτοφόλι) δεν ικανοποιεί.

Ιστορικά η διάταξη με την οποία συμπεριέλαβε ο νομοθέτης στην έννοια του πράγματος την ενέργεια, τέθηκε ενόψει της αμφισβήτησης που προέκυψε στους κόλπους της επιστήμης και της πρακτικής για το αν η αυθαίρετη αφαίρεση ηλεκτρικού ρεύματος εμπίπτει στην έννοια της κλοπής, σύμφωνα με την οποία απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος της κλοπής αφαίρεση ξένου κινητού πράγματος. Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο αναφέρεται ιδίως στην ενέργεια με τη μορφή του ηλεκτρικού ρεύματος και της θερμότητας.

IMAGE DESCRIPTIONΒέβαια, η τελεολογική ερμηνεία αυτή της υπό συζήτηση διάταξης, δεν μπορεί να μας οδηγήσει και στην υποστήριξη της άποψης, ότι δεν θα μπορούσε να αναγνωρισθεί η ιδιότητα του πράγματος και σε όγκους δεδομένων που αποτελούνται από ηλεκτρικό ρεύμα, όμως αμφισβητείται κατά πόσο προς το παρόν τουλάχιστον θα ήταν πρόθυμος ο νομοθέτης για μια τέτοια τοποθέτηση.


Bitcoin και ανωνυμία

Ένα από τα γνωρίσματα του bitcoin που το καθιστά άκρως δελεαστικό στους χρήστες, είναι το ότι μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές οπουδήποτε κι αν βρίσκονται, οποτεδήποτε σε πραγματικό χρόνο διατηρώντας τα στοιχεία της ταυτότητας τους κρυφά. Το ερώτημα που ανακύπτει όμως είναι κατά πόσο όντως τα στοιχεία τους είναι κρυφά και οι συναλλαγές τους ανώνυμες ή αν τελικά η ανωνυμία των συναλλαγών είναι μόνο φαινομενική.

Αρχικά, μια πρώτη παρατήρηση που πρέπει να γίνει είναι ότι ακόμη και στα συμβατικά νομίσματα, στην περίπτωση των μετρητών η καταγραφή και παρακολούθηση του σειριακού αριθμού κάποιου χαρτονομίσματος επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις χωροταξικές συναλλακτικές συνήθειες των –ανώνυμων– χρηστών τους. Δεδομένου αυτού είναι φυσικό να μπορεί να εξάγει κανείς συμπεράσματα για τη συναλλακτική συμπεριφορά, αλλά και επιπροσθέτως για την ταυτότητα των χρηστών bitcoin ακόμη πιο ευχερώς, αν λάβουμε υπόψη ότι οι αλυσίδες τμημάτων κάθε είδους κρυπτονομίσματος περιέχουν κάθε συναλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ με αυτό. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι χρήστες επιθυμούν τη σύνδεση τους με τη διεύθυνση τους και έτσι οι διευθύνσεις bitcoin συνδέονται με ορισμένο χρήστη με τη συναίνεση του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο οργανισμός WikiLeaks, ο οποίος είναι γνωστός για τη δημοσίευση πληροφοριών απόρρητων προερχόμενων από ανώνυμες πηγές. Ο εν λόγω οργανισμός είχε γνωστοποιήσει τη διεύθυνση bitcoin του για να προτρέψει τους υποστηρικτές του να πραγματοποιούν δωρεές bitcoin σε αυτή. Από τη γνωστοποίηση της δημόσιας κλείδας από αυτό τον οργανισμό, οι ερευνητές κατάφεραν να τον συνδέσουν με άλλες τουλάχιστον 83 διευθύνσεις εμπλακείσες σε τουλάχιστον 1.088 συναλλαγές αξίας 2.605,25 bitcoin.

Σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις η σύνδεση μεταξύ δημόσιων κλειδιών και προσωπικών δεδομένων των χρηστών μπορεί να λάβει χώρα μέσω των προσωπικών δεδομένων που αποθηκεύουν. Γίνεται δεκτό ότι δεδομένα δυνάμενα να οδηγήσουν στην εξακρίβωση της ταυτότητας του υποκειμένου τους είναι όχι μόνο εκείνα που προσδιορίζουν το φυσικό πρόσωπο αμέσως, όπως τα στοιχεία ταυτοπροσωπίας τους, αλλά και εμμέσως, σε συνδυασμό με έτερα τέτοια δεδομένα. Επιπλέον, γίνεται δεκτό, ότι για την ταυτοποίηση ενός φυσικού προσώπου δεν είναι καν αναγκαία η κατονομασία του.

Περαιτέρω, ερευνητές έχουν κατορθώσει να ταυτοποιήσουν διευθύνσεις διαδικτυακού πρωτοκόλλου μέσω παρατήρησης των συναλλαγών σε bitcoin. Το γεγονός αυτό είναι αξιοσημείωτο, δεδομένου ότι η διεύθυνση διαδικτυακού πρωτοκόλλου αποτελεί δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα, δηλαδή μπορεί να οδηγήσει σε ταυτοποίηση του υποκειμένου της.

Εξαιτίας των παραπάνω παρατηρήσεων κατέστη εμφανής η ανάγκη προστασίας της ανωνυμίας των συναλλαγών κι οι χρήστες οδηγήθηκαν στην αναζήτηση μεθόδων εξασφάλισης πραγματικής ανωνυμίας. Μερικές από αυτές είναι:

     α. Οι υπηρεσίες ανωνυμοποίησης κρυπτοχρήματος, οι οποίες έναντι αμοιβής αναμειγνύουν μονάδες κρυπτοχρήματος, έτσι ώστε η προέλευση τους να καθίσταται άδηλη. Όμως, εδώ οι χρήστες έχουν τον κίνδυνο οι διαχειριστές που εμπστεύθηκαν να είναι αφερέγγυοι.

     β. Το πρωτόκολλο zerocoin, όπως έχει ήδη αντικατασταθεί από την μετεξέλιξη του το zerocash, το τελευταίο
IMAGE DESCRIPTIONαποκρύπτει τόσο τον προορισμό της συναλλαγής, όσο και το ποσό αυτής. Το πρωτόκολλο αυτό έχει σχεδιασθεί για να επικάθεται στο σύστημα bitcoin, διατηρώντας την αποκεντρωμένη φιλοσοφία του, ήτοι καθιστώντας παρέλκουσα την ανάγκη χρήσης των υπηρεσιών τρίτων για την ανωνυμοποίηση των συναλλαγών. Στηρίζεται στο σύστημα μηδενικής γνώσης, σύμφωνα με το οποίο το ένα μέρος αποδεικνύει στο άλλο ότι μια δήλωση είναι αληθής, χωρίς να του διαβιβάζει άλλη πληροφορία, πέρα από το γεγονός, ότι η δήλωση είναι αληθής. Επίσης, στηρίζεται σε σχήματα δέσμευσης τα οποία επιτρέπουν σε έναν χρήστη να αποστείλει σε άλλον μια δεσμευμένη τιμή, χωρίς να την αποκαλύπτει αμέσως και σε μονόδρομους συσσωρευτές οι οποίοι επιτελούν λειτουργία ψηφιακών υπογραφών,
με τη διαφορά ότι η λειτουργία τους δεν απαιτεί την ύπαρξη κεντρικού διαχειριστή επιφορτισμένου με την
επαλήθευση των εν λόγω υπογραφών.


Συμπερασματικές παρατηρήσεις

Συμπερασματικά, καμία έννομη τάξη δεν έχει προβεί σε νομοθέτηση του bitcoin και των λοιπών κρυπτονομισμάτων, ενδεχομένως επειδή βρίσκονται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο. Ορισμένες έννομες τάξεις στέκονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντί του, άλλες φαίνονται να είναι πιο θετικά διακείμενες.

Η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να πρωτοστατούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναφορικά με τη δημιουργία ενός νομοθετικού πλαισίου που θα ρυθμίζει τις συναλλαγές σε bitcoin, αντιλαμβανόμενες ότι η χρήση του αποτελεί μαι σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε οφέλη για τις κυβερνήσεις τους, σε επίπεδο φορολόγησης.

Τα περισσότερα κράτη–μέλη, όπως το Βέλγιο, η Δανία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία αν και δεν έχουν διαμορφώσει κάποιο κανονιστικό πλαίσιο, προβαίνουν σε προειδοποιήσεις αναφορικά με τους ενδεχόμενους κινδύνους από τη χρήση του στις συναλλαγές.

Στις Η.Π.Α. η διάκριση σε χρήστες, ανταλλακτήρια και διαχειριστές, μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ότι οι δυο δεύτερες κατηγορίες θεωρούνται επιχειρήσεις παρέχουσες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όταν δέχονται και πωλούν ή αγοράζουν κρυπτονομίσματα και στη συνέχεια τα μετατρέπουν σε νόμισμα ή το αντίστροφο. Στην περίπτωσή τους όμως, αυτές οι νομικές οντότητες (entities) για να είναι σύννομες πρέπει να έχουν άδεια παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών και ελάχιστο κεφάλαιο.

Το παρόν νομοθετικό πλαίσιο δεν είναι πρόσφορο για περαιτέρω νομικές προεκτάσεις, μας επιτρέπει όμως, να αντιληφθούμε για άλλη μια φορά, ότι όπως συμβαίνει συνήθως με κάθε νέο επίτευγμα της τεχνολογίας, η νομοθεσία έπεται και ουσιαστικά καλύπτει τα κενά που αναδεικνύει η ίδια πραγματικότητα. Τα ερωτήματα που τίθενται όμως είναι: πώς θα μπορέσει ο νομοθέτης να ρυθμίσει την ανωνυμία κι έπειτα αν τα καταφέρει να την ρυθμίσει, θα έχει το bitcoin την σημερινή του αξία και σημασία;


IMAGE DESCRIPTIONΆλλα κρυπτονομίσματα

Σήμερα παρατηρείται μια ραγδαία ανάπτυξη των εφαρμογών που χρησιμοποιούν την τεχνολογία blockchain, έτσι το bitcoin είναι μια μόνο –έστω η πλέον διαδεδομένη– εφαρμογή που χρησιμοποιεί την τεχνολογία του block. Η αμεσότητα που προσφέρεται με αυτή τη τεχνολογία σε συνδυασμό με την απουσία κανονιστικής συμμόρφωσης και τις προόδους στην τεχνολογία (με την ανάπτυξη της διαδικασίας κρυπτογράφησης, και την ανάπτυξη στην κωδικοποίηση, χωρίς να απαιτείται πια ένα πολύπλοκο υπόβαθρο και πρόσθετα έξοδα) παρέχουν πρόσφορο έδαφος για τη δημιουργία εφαρμογών που αφορούν ηλεκτρονικές πληροφορίες και ψηφιακά μητρώα περιουσιακών στοιχείων.

Εδώ θα γίνει μια συνοπτική παρουσίαση των πιο επιδραστικών νομισμάτων που κυκλοφορούν στην αγορά με την χρήση της τεχνολογίας blockchain και ανταγωνίζονται το bitcoin.

1. Ethereum

Το ethereum ανήκει κι αυτό όπως το bitcoin στην κατηγορία των εφαρμογών blockchain. Το ethereum περιγράφηκε αρχικά από τον Vitalik Buterin στα τέλη του 2013 ως αποτέλεσμα της έρευνάς του και της εργασίας του στην κοινότητα bitcoin. Το ethereum είναι ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα, που παρέχει λειτουργίες έξυπνης σύμβασης, η οποία διευκολύνει τις συμβατικές συμφωνίες στο διαδίκτυο. Παρέχει επίσης ένα κρυπτονόμισμα, τον αιθέρα, που μεταφέρεται μέσω των λογαριασμών των χρηστών και παράγεται όπως και στην περίπτωση του bitcoin και με πρωτότυπο τρόπο, ως μορφή αποζημίωσης της υπολογιστικής προσπάθειας που καταβάλουν οι συμμετέχοντες.

Διαφέρει όμως ουσιαστικά από το bitcoin, αν και βασίζονται στην ίδια λογική της λειτουργίας και κυκλοφορίας τους,
IMAGE DESCRIPTIONως προς το σκοπό τους και τις δυνατότητές τους. Το bitcoin δεν παρέχει τη δυνατότητα τροποποίησης του λογισμικού του στους χρήστες, οι χρήστες μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές, αλλά όχι να προβούν σε επεξεργασία του κώδικα του, το ethereum από την άλλη επιτρέπει στους προγραμματιστές να δημιουργήσουν οποιεσδήποτε λειτουργίες επιθυμούν.

Ως προς τον στόχο τους επίσης, θα πρέπει να γίνουν διασαφηνίσεις. Το bitcoin φιλοδοξεί να λειτουργεί ως εναλλακτικό μέσο πληρωμών και να αντιμετωπίζεται ως νόμισμα, αντίθετα το ethereum έχει άλλο στόχο. Ήδη έχει δημιουργηθεί μια ομάδα με την ονομασία Enterprise Ethereum Alliance (EEA), της οποίας στόχος είναι η σύνδεση και η συνεργασία των μεγαλύτερων εταιρειών τεχνολογίας και χρηματοοικονομικών με επιχειρήσεις, όπως η Microsoft και η JP Morgan να συμμετέχουν. Φαίνεται δηλαδή να υπάρχει μια affectio societatis, η οποία απουσιάζει από τους χρήστες του bitcoin. Οι τελευταίοι χρησιμοποιούν το bitcoin, πρωτίστως είτε ως μέσο πληρωμών είτε ως μέσο αποθήκευσης αξίας, ενώ στην περίπτωση
του ethereum μια μεγάλη μερίδα των χρηστών εργάζονται ως προς ένα κοινό σκοπό, τη χρησιμοποίηση
της τεχνολογίας του για την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Φαίνεται μάλιστα, ότι ως προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη σημειώσει επιτυχία. Η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης κυκλοφόρησε μια έκθεση στην οποία περιγράφει μια δοκιμή που είχε πραγματοποιήσει για την ψηφιοποίηση του εθνικού της νομίσματος χρησιμοποιώντας ως βάση το παράδειγμα του ethereum. Στη Νότια Κορέα επίσης, η Samsung έχει προσχωρήσει στην EEA. Η Ρωσία επίσης, ενώ αφήνει στην γκρίζα ζώνη το bitcoin, αντιμετωπίζει διαφορετικά το ethereum, αφού έχει ήδη δεσμευτεί να νομιμοποιήσει τις υπηρεσίες της EEA.

Από αυτή την έστω δειγματοληπτική αποτύπωση της αντιμετώπισης του ethereum σε άλλες χώρες, καταφαίνεται η διαφορετική αντιμετώπιση του ethereum σε σχέση με το bitcoin, για το οποίο οι περισσότερες χώρες παραμένουν επιφυλακτικές. Ο λόγος είναι συναφής με τους στόχους των δυο κρυπτονομισμάτων.

Το ethereum δεν φιλοδοξεί να λειτουργεί ως κρυπτονόμισμα, αλλά περισσότερο ομοιάζει με crowdfunding . [Crowdfunding είναι ένα σύνολο περιουσιακών στοιχείων που έχουν εισφέρει οι συμμετέχοντες για την επίτευξη ενός κοινού σκοπού και που αποκτά αυτοτέλεια, αφού με την εισφορά τους η κυριότητα ανήκει πια στο crowdfunding. Σε ανάλογο πνεύμα το ethereum δημιουργεί με τη χρήση του διαδικτύου DAOs (αποκεντρωμένοι αυτόνομοι οργανισμοί) όπου εισφέρονται tokens, με σκοπό την αύξηση στις αρχικές προσφορές των νομισμάτων].

Το ethereum μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την κατασκευή αποκεντρωμένων αυτόνομων οργανισμών DAO, οι οποίοι αποτελούν πλήρως αυτόνομες και αποκεντρωμένες οργανώσεις χωρίς ηγέτη και εκτελούνται με κώδικα προγραμματισμού, σε μια συλλογή έξυπνων συμβολαίων που έχουν γραφτεί στο block του ethereum. (Έξυπνα συμβόλαια ονομάζονται οι εφαρμογές ή υπολογιστικά πρωτόκολλα που αποτελούν προσομοιώσεις συμβατικών συμβολαίων, των οποίων οι όροι όμως μπορούν να είναι μερικώς ή ολικώς αυτοεκπληρούμενοι σύμφωνα με προκαθορισμένες εντολές και χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Για παράδειγμα: ο κληρονομούμενος μπορεί να καταστρώσει τη διαθήκη του ως έξυπνο συμβόλαιο, και οι σε αυτήν οριζόμενες περιουσιακές μετακινήσεις να επέλθουν μετά τον θάνατό του). Ο κώδικας μάλιστα υποκαθιστά την ανάγκη παρέμβασης ανθρώπινης διαχείρισης και την ανάγκη ελέγχου. Η κυριότητα του DAO ανήκει σε όσους αγοράζουν μάρκες (tokens), όπου τα tokens τους δίνουν δικαίωμα ψήφου. Τα tokens δηλαδή, λογίζονται με όρους εταιρικού δικαίου ως εισφορές στο DAO.


2. Ripple

Πρωταρχικός στόχος του ripple είναι η απελευθέρωση της ροής του χρήματος στην αγορά. Το διαδίκτυο έχει συνδράμει αποφασιστικά στην ελεύθερη διακίνηση της πληροφορίας και έχει διευκολύνει την πληροφόρηση. Το ripple φιλοδοξεί να κάνει το ίδιο για τα χρήματα. Φιλοδοξεί, με λίγα λόγια, να απελευθερώσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα από τα τέλη και τις καθυστερήσεις στην επεξεργασία των πληρωμών.

IMAGE DESCRIPTIONΌπως και το bitcoin, έχει την ίδια ιδεολογική αφετηρία την κυκλοφορία του χρήματος χωρίς παρεμβατισμό τρίτου, προκειμένου οι συναλλαγές να είναι άμεσες, ασφαλείς και ελεύθερες, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους. Ορισμένοι μάλιστα, υποστηρίζουν ότι το ripple καθίσταται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό από το bitcoin, αφού η τεχνολογία του τελευταίου παραμένει στάσιμη τα τελευταία τρία χρόνια, το κόστος συναλλαγής σε bitcoin, τα λεγόμενα τέλη φθάνουν ανά περίπτωση ακόμα και τα 4,5 $, ενώ ο όγκος των blocks του 1 ΜΒ δεν θεωρείται πια ικανός να επιτρέπει γρήγορες συναλλαγές.

Ενόψει, επομένως αυτών των μειονεκτημάτων που εμφανίζει σταδιακά το bitcoin και με δεδομένη τη μετατόπιση των χρηστών και του επενδυτικού κοινού προς το ευρύτερο οικοσύστημα των κρυπτονομισμάτων, υποστηρίζεται ότι το ripple είναι ένας σοβαρός ανταγωνιστής του bitcoin.

Ωστόσο, στη περίπτωση του ripple η λειτουργία του βασίζεται σε ένα δίκτυο που αποτελείται από:

     α. Πληρωτές, οι οποίοι μεταβιβάζουν κεφάλαια και πραγματοποιούν συναλλαγές.

     β. Πιστωτικά ιδρύματα.

     γ. Παρόχους ρευστότητας, οι οποίοι επιτρέπουν στα πιστωτικά ιδρύματα του δικτύου να παρέχουν συναλλαγματικές υπηρεσίες, ακόμη και χωρίς τα ίδια να διαθέτουν τμήμα συναλλάγματος.

Χρησιμοποιείται δηλαδή πρωτίστως ως υπηρεσία ανταλλαγής συναλλάγματος και πραγματοποίησης εμβασμάτων.

Διαφέρει επίσης από το bitcoin και ως προς την απουσία της διαδικασίας της εξόρυξης, αφού οι συναλλαγές στο δικτύου ripple βασίζονται στη διαδικασία της συναίνεσης (consensus process) και οι συναλλαγές εγγράφονται σε ένα γενικό καθολικό βιβλίο συναίνεσης ripple, το οποίο δεν περιέχει μόνο συναλλαγές, αλλά και προσφορές και ζητήσεις ομαδοποιημένες σε εικονικά βιβλία παραγγελιών.

Έτσι, γίνεται αντιληπτό, ότι ενώ έχει την ίδια ιδεολογική αφετηρία, οι συναλλαγές στο δίκτυό του είναι μη αντιστρέψιμες και λειτουργεί με πρωτόκολλο ανοιχτό. Οι διαφορές του είναι τόσο σημαντικές, ώστε πρακτικά να μη μπορούμε να κάνουμε λόγο για ανταγωνιστή του bitcoin.

IMAGE DESCRIPTION3. Crowdfunding και ICOs

Το crowdfunding, όπως αναφέρθηκε, είναι ένα σύνολο περιουσιακών στοιχείων, τα οποία εισφέρονται στο fund για την επίτευξη ενός κοινού σκοπού. Στην πράξη, οι συμμετέχοντες εισφέρουν χρήματα ή στοιχεία, που η αξία τους είναι αποτιμητή σε χρήμα στο fund και υπογράφουν μεταξύ τους μια συμφωνία partnernship, όπου όλοι μεταξύ τους με κοινές εισφορές επιδιώκουν ένα κοινό σκοπό. Το crowdfunding μπορεί να θεωρηθεί ως μια εναλλακτική μορφή χρηματοδότησης που πραγματοποιείται εκτός του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού συστήματος, κατά την ελευθερία της ιδιωτικής αυτονομίας και των συμβάσεων.

Το ICO (Initial Coin Offering) είναι ένας νέος τρόπος συναλλαγής. Εκδίδονται ico tokens (μάρκες) που αποτελούν την αρχική προσφορά κερμάτων. Αυτά χρησιμεύουν ως νόμισμα για το έργο που χρηματοδοτούν και είναι το εργαλείο συλλογής κεφαλαίων, το οποίο εμπορεύεται μέσω της τεχνολογίας blockchain.

IMAGE DESCRIPTIONΠεριγραφικά, εκδίδεται η μάρκα, η οποία προσφέρεται σε x αρχική τιμή, οι χρήστες αγοράζουν αυτές με αντάλλαγμα καθιερωμένα κρυπτονομίσματα, όπως το bitcoin και τα εισφέρουν στο crowdfund, προκειμένου να αυξηθεί η αξία του, κι έτσι να έχουν να λάβουν μεγαλύτερες αποδόσεις. Είναι ένα καθαρό επενδυτικό εγχείρημα με στόχο το κέρδος, που προκύπτει από την υπεραξία που δημιουργείται.

Στα πλεονεκτήματα της νέας αυτής μορφής χρηματοδότησης συγκαταλέγονται: η ταχύτητα στην συγκέντρωση των πόρων χωρίς αμοιβή προκαταβολής, η συνεχής ανατροφοδότηση για βελτίωση της ιδέας, η προώθηση αυτής σε μη συμβατικούς επενδυτές και η επίτευξη ενός καλύτερου μάρκετινγκ μέσω της online πλατφόρμας. Από την άλλη, το crowdfunding παραμένει ιδιαίτερο τολμηρό ως εγχείρημα, αφού για να δημιουργηθεί το crowdfund χρειάζονται σημαντικοί πόροι, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει γίνει ήδη προσέγγιση σοβαρών επενδυτών με αυξημένη την αίσθηση του ρίσκου.

Επιπλέον, αν δεν επιτευχθεί ο αρχικός στόχος χρηματοδότησης, επιστρέφεται οποιαδήποτε χρηματοδότηση είχε ληφθεί και δεν καταβάλλεται από τους υποψήφιους επενδυτές οποιαδήποτε χρηματοδότηση είχε ταχθεί, αζημίως.


4. Litecoin
IMAGE DESCRIPTION
Το litecoin είναι ένα άλλο σημαντικό κρυπτονόμισμα. Έχει χαρακτηριστεί ο αργυρός σε σχέση με τον χρυσό του bitcoin.

Το litecoin μοιάζει με το bitcoin, αφού και στις δυο περιπτώσεις απαιτείται απόδειξη εργασίας για την επαλήθευση των συναλλαγών. Στην περίπτωση του litecoin η απόδειξη εργασίας γίνεται με έναν αλγόριθμο που ονομάζεται scrypt. Το scrypt εστιάζει στη χρήση μνήμης προκειμένου να επιτυγχάνεται η διαδικασία της εξόρυξης. Ως προς αυτό το σημείο υπερτερεί του bitcoin, αφού στην περίπτωσή του δεν απαιτούνται τόσο σύνθετες πράξεις και η χρήση εξειδικευμένων συστημάτων σαν κι αυτά που χρησιμοποιούν οι εξορύκτες του bitcoin.

Ένα άλλο σημείο ως προς το οποίο διαφέρουν είναι ο συνολικός αριθμός που θα τεθεί ποτέ σε κυκλοφορία. Συνολικά, θα κυκλοφορήσουν μέχρι το 2140, 84 εκατομμύρια litecoin.

IMAGE DESCRIPTION
5. Dash

Το dash ευαγγελίζεται πραγματικά ανώνυμες συναλλαγές, η αρχική του ονομασία ήταν dark coin και οι εμπνευστές του έχοντας ως αφετηρία το bitcoin θέλησαν να χορηγήσουν στους χρήστες την δυνατότητα απόλυτα ανώνυμων συναλλαγών.

Στην αγορά θα τεθούν 18,9 εκατομμύρια dash, ενώ ο ρυθμός προσθήκης τμημάτων στην αλυσίδα τμημάτων είναι ένα τμήμα ανά δυόμισυ λεπτά.


Τελικές εκτιμήσεις

Σύμφωνα με πιο πρόσφατες προσεγγίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στον ευρωπαϊκό χώρο, το bitcoin καθώς και τα κρυπτονομίσματα εν γένει αντιμετωπίζονται με επιφυλακτικότητα.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στις 15 Φεβρουαρίου 2018 εξέδωσε ανακοίνωση–προειδοποίηση χαρακτηρίζοντας επικίνδυνη την αγορά εικονικών νομισμάτων, με την οποία προειδοποιεί το κοινό, ότι πρέπει να απέχει από συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα για την αυτοπροστασία του.

Στο σκεπτικό της αναφέρει ότι τα «κατασκευάσματα» αυτά δεν αποτελούν ούτε νομίσματα, ώστε να εποπτεύονται από κάποια Κεντρική Τράπεζα, ούτε θεωρούνται κινητές αξίες, ώστε να εποπτεύονται από τις Επιτροπές Κεφαλαιαγοράς. Αυτό σημαίνει, ότι οι κάτοχοί τους δεν τυγχάνουν κάποιας προστασίας, όπως συμβαίνει με άλλους τίτλους που διαπραγματεύονται σε ρυθμισμένους τόπους συναλλαγών.

Συνεχίζει, χαρακτηρίζοντάς τα φούσκα, η οποία δεν εξυπηρετεί κάποια ανάγκη, από την άλλη εγκυμονεί κινδύνους για τους πολίτες που παρασύρονται από το δέλεαρ ενός υποσχόμενου εύκολου κέρδους.

Τέλος, αναφέρει ότι τα εικονικά νομίσματα, καθώς και τα ανταλλακτήρια στα οποία οι καταναλωτές μπορούν να πραγματοποιήσουν συναλλαγές, δεν ρυθμίζονται από το Ενωσιακό δίκαιο, πράγμα που σημαίνει ότι οι καταναλωτές που τα αγοράζουν δεν επωφελούνται από οποιαδήποτε προστασία που συνδέεται με τη παροχή ρυθμισμένων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Γίνεται σαφές, από το περιεχόμενο της εν λόγω ανακοίνωσης–προειδοποίησης, ότι η στάση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς είναι απόλυτα αρνητική προς τα κρυπτονομίσματα. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς απορρίπτει συλλήβδην τη χρήση τους, δημιουργώντας ένα έντονο κλίμα ανασφάλειας στους καταναλωτές, μην αφήνοντας κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης.

Σε αντίστοιχο μήκος κύματος κινούνται και οι τρείς Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές, Τραπεζική, Κεφαλαιαγορών και Ασφαλιστικών Εταιρειών, που εξέδωσαν κοινή προειδοποίηση σχετικά με τους κινδύνους για τους καταναλωτές από τη χρήση κρυπτονομισμάτων, καταλήγουν όμως αυτές όχι σε πλήρη απόρριψη της χρήσης τους, αλλά στην προτροπή προς τους καταναλωτές αν αποφασίσουν να προβούν σε συναλλαγή σε κρυπτονομίσματα:


1. Να αντιληφθούν πλήρως τα χαρακτηριστικά τους και τους κινδύνους τους.

2. Να μην επενδύσουν περισσότερα χρήματα, από αυτά που μπορούν να χάσουν.

3. Να ενημερώνονται συνεχώς για τους κανόνες ασφαλείας των συσκευών και των λογισμικών που χρησιμοποιούν για να αγοράζουν, αποθηκεύουν ή μεταφέρουν κρυπτονομίσματα.

4. Να λαμβάνουν υπόψη ότι ακόμη και αν αγοράζουν κρυπτονομίσματα από ρυθμισμένες εταιρείες παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αυτό δεν σημαίνει ότι μετριάζονται οι κίνδυνοι χρήσης τους, οι οποίοι περιγραφικά είναι:

     α. Η απουσία ρύθμισης της τιμής τους και ο κίνδυνος φούσκας.

     β. Η απουσία προστασίας, καθώς παρά τις ρυθμίσεις αναφορικά με το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος που αναμένονται να τεθούν σε εφαρμογή από την ΕΕ, τα κρυπτονομίσματα παραμένουν μη ρυθμιζόμενα από το ενωσικαό δίκαιο.

     γ. Η απουσία διαφάνειας.

     δ. Οι εγγενείς λειτουργικοί κίνδυνοι λόγω του ότι κυκλοφορούν μόνο στο διαδίκτυο και δεν έχουν υλική υπόσταση.

     ε. Η παραπληροφόρηση.

     στ. Η ακαταλληλότητα για τους περισσότερους σκοπούς χρήσης τους, ιδίως για επενδυτικούς λόγους ή για αποταμίευση, καθώς υπάρχει αβεβαιότητα για το μέλλον τους και την αξιοπιστία τους.

Ως προς τη νομοθετική ρύθμιση του bitcoin, πολύ λίγα μπορούν να προβλεφθούν, η ΕΕ όμως ετοιμάζει μια οδηγία για τη χρήση αυτών και την πρόληψη από την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Στην Ελλάδα συγκεκριμένα, είναι γεγονός ότι ο αριθμός των χρηστών ολοένα και αυξάνεται, προκύπτει αυτό άλλωστε και από την προειδοποίηση–ανακοίνωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Οι χρήστες βρίσκονται ενώπιον ενός νομοθετικού κενού και μένουν στην ουσία απροστάτευτοι. Το κράτος από την άλλη χάνει σημαντικά έσοδα που θα μπορούσε να αποκομίσει από τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων. Ο κίνδυνος τέλεσης παράνομων δραστηριοτήτων υπάρχει και δεν θα πρέπει να αγνοείται.

Ο έλληνας νομοθέτης επομένως, θα πρέπει αφού λάβει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των κρυπτονομισμάτων να προβεί σε ρυθμίσεις, κα στη διαμόρφωση ενός κανονιστικού πλαισίου γι΄ αυτά και την κυκλοφορία τους, που θα περιλαμβάνει τη λειτουργία των ανταλλακτηρίων συμβατικού νομίσματος με κρυπτονόμισμα, καθώς και σε περαιτέρω ρυθμίσεις για την προστασία των χρηστών, οι οποίοι σήμερα είναι ουσιαστικά απροστάτευτοι.




Σημείωση:
Το παραπάνω κείμενο αποτελείται από αποσπάσματα
από τη διπλωματική εργασία της κ. Έλλης Μπερέτη με τίτλο:
«BitCoin: Ευκαιρία ή κίνδυνος» στο Πάντειο Πανεπιστήμιο / Σχολή Επιστημών
Οικονομίας και Δημόσιας Διοίκησης (pandemos.panteion.gr).
Ο τίτλος, οι υπότιτλοι και η εικονογράφηση
έγιναν με μέριμνα της «Ελεύθερης Έρευνας».




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


6 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 47034

    3 Μαρ 2019

    Προσθήκη στο σχόλιο 46797:

    Κάθε ένα από τα τρία παιδιά του θα λάβει 10 εκατομμύρια δολάρια, κάτι που σημαίνει λιγότερο από το 1,1% της περιουσίας του πατέρα τους. Όπως έχει δηλώσει, θέλει τα παιδιά του να πετύχουν μόνοι τους.
    https://www.iefimerida.gr/news/474105/pos-xodeyei-ta-93-dis-toy-o-mpil-gkeits-kai-giati-sta-paidia-toy-afinei-psihoyla-eikones

  • Ανώνυμος 46813

    30 Ιαν 2019

    Κάτι έγραφα στο τελευταίο σχόλιό μου περί εμπιστοσύνης.

    "Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η εμπιστοσύνη" δήλωσε ο Clement Thiboult, αναλυτής στην investing.com. "Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν το ψηφιακό νόμισμα και βλέπουν μόνο την απρόβλεπτη κίνηση των τιμών. Η έλλειψη κατανόησης σε συνδυασμό με την απότομη διόγκωση των τιμών δημιουργούν ένα αρνητικό περιβάλλον για την υιοθέτηση του Bitcoin".
    http://www.capital.gr/forbes/3341015/ta-tria-megalutera-problimata-pou-empodizoun-to-bitcoin-na-kataktisei-tis-mazes

  • Ανώνυμος 46801

    27 Ιαν 2019

    Ωραία προσέγγιση. Food for thought.

  • Ανώνυμος 46797

    27 Ιαν 2019

    «Αν ο Μπιλ Γκέιτς έδινε σε κάθε άνθρωπο στον κόσμο 10 δολάρια θα του έμεναν ακόμα 20 δισεκατομμύρια δολάρια στην τσέπη» γράφει το Business Insider. Ο Αμερικάνος μεγιστάνας επιλέγει να τα «διαθέσει» με πιο έξυπνο τρόπο, ξοδεύοντας κατά κύριο λόγο τα χρήματα του για να βοηθήσει την ανθρωπότητα, επενδύοντας στους σκοπούς που πιστεύει πως έχουν σημασία.
    https://www.economistas.gr/eleytheros-hronos/6511_o-filanthropos-poy-agapaei-ta-grigora-amaxia

    Σωστός ως προς την αρχή. Γνωρίζει ότι δεν πρόκειται να τα πάρει μαζί του όταν πεθάνει.
    Εξάλλου όλα είναι συμπληρωματικά. Π.χ. Το χρήμα δεν έχει αξία χωρίς την εμπιστοσύνη που του δείχνουν όλοι οι υπόλοιποι. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για το bitcoin.
    Το tao te ching λέει ότι πλούσιος δεν είναι αυτός που κατέχει πολλά, αλλά αυτός που δίνει ασταμάτητα:

    Μόνο ο σοφός μπορεί να δίνει συνέχεια, επειδή δεν έχει τέλος ο πλούτος του.
    Αυτό το καταφέρνει επειδή:
    Δρα χωρίς να περιμένει ανταπόδοση.
    Πετυχαίνει χωρίς να τον ενδιαφέρει η αναγνώριση.
    Και δεν πιστεύει ότι είναι καλύτερος από τους άλλους. (77)

    Ο σοφός είναι αυτάρκης, και νιώθει ότι έχει αρκετά.
    Δίνοντας στους άλλους, νιώθει ότι έχει ακόμα περισσότερα.
    Βοηθώντας τους άλλους, νιώθει ακόμα πλουσιότερος. (81)

    Επίσης οι σύγχρονοι πλουτοκράτες κυρίως στο Αμέρικα, αποφεύγουν πλέον να κληρονομούν το σύνολο της περιουσία τους στα παιδιά τους.
    Φυσικά φροντίζουν για τις σπουδές τους στα ακριβότερα πανεπιστήμια και στο ενοίκιο στα καλύτερα σημεία της πόλης, ίσως μερικά πανάκριβα σπίτια και τις γνωριμίες τους, αλλά μέχρι εκεί.
    Κυκλοφορεί ένα ρητό στο Αμέρικα: δώσε στα παιδιά σου ό,τι χρειάζονται για να κάνουν κάτι, αλλά όχι αρκετά για να μην κάνουν τίποτα.

    Και μουσικό διάλειμμα:
    https://www.youtube.com/watch?v=0cAJ1Ay6Qco
    (Ε τί άλλο θέλετε επιτέλους βρε ανικανοποίητοι άνθρωποι.)

  • Ανώνυμος 46794

    25 Ιαν 2019

    A blockchain, originally block chain, is a growing list of records, called blocks, which are linked using cryptography. Each block contains a cryptographic hash of the previous block, a timestamp, and transaction data (generally represented as a merkle tree root hash).
    By design, a blockchain is resistant to modification of the data. It is "an open, distributed ledger that can record transactions between two parties efficiently and in a verifiable and permanent way". For use as a distributed ledger, a blockchain is typically managed by a peer-to-peer network collectively adhering to a protocol for inter-node communication and validating new blocks. Once recorded, the data in any given block cannot be altered retroactively without alteration of all subsequent blocks, which requires consensus of the network majority. Although blockchain records are not unalterable, blockchains may be considered secure by design and exemplify a distributed computing system with high Byzantine fault tolerance. Decentralized consensus has therefore been claimed with a blockchain.
    Blockchain was invented by Satoshi Nakamoto in 2008 to serve as the public transaction ledger of the cryptocurrency bitcoin. The invention of the blockchain for bitcoin made it the first digital currency to solve the double-spending problem without the need of a trusted authority or central server. The bitcoin design has inspired other applications, and blockchains which are readable by the public are widely used by cryptocurrencies.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Blockchain
    https://en.wikipedia.org/wiki/Blockchain#Structure

    Επαναστατική Τεχνολογία η οποία παρουσιάζεται ως μία δημόσια, μη δυνατόν να μεταβληθεί, αποκεντρωμένη σειρά δεδομένων, ομαδοποιημένων σε χρονικά αριθμημένα “μπλοκς” (blocks). Η πρώτη ιστορικά, εφαρμογή της τεχνολογίας “Αλυσίδα Κοινοποιήσεων”, έλαβε χώρα στον χώρο των ψηφιακών νομισμάτων, και ήταν το “bitcoin”. Η Τεχνολογία αυτή παρόλα αυτά μπορεί να εφαρμοστεί και σε ένα πλήθος επιπλέον περιοχών της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως πιστοποίηση προϊόντων, διασφάλιση πολιτιστικής και οχι μόνο, κληρονομιάς, διαφάνεια δημόσιων ταμείων και πρακτικών δημοσίων οργανισμών, διεξαγωγή αβίαστων εκλογών κ.α.
    https://glosbe.com/en/el/blockchain

    In August 2014, the bitcoin blockchain file size, containing records of all transactions that have occurred on the network, reached 20 GB (gigabytes).[13] In January 2015, the size had grown to almost 30 GB, and from January 2016 to January 2017, the bitcoin blockchain grew from 50 GB to 100 GB in size.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Blockchain#History

    Full clients verify transactions directly by downloading a full copy of the blockchain (over 150 GB As of January 2018). They are the most secure and reliable way of using the network, as trust in external parties is not required. Full clients check the validity of mined blocks, preventing them from transacting on a chain that breaks or alters network rules. Because of its size and complexity, downloading and verifying the entire blockchain is not suitable for all computing devices.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Bitcoin#Wallets

  • Ανώνυμος 46775

    24 Ιαν 2019

    Από τον τίτλο κατάλαβα ότι πρόκειται να διαβάσω ένα μέτριο ή αλλοπρόσαλλο και το κυριώτερο: όχι αρκετά εκλαικευμένο κείμενο για τον μέσο αναγνώστη.
    Ο τίτλος λέει: απειλούν την παγκόσμια οικονομική τάξη.
    Ως εκ τούτου αναμένω αρχικά έναν ορισμό της "παγκόσμιας οικονομικής τάξης".
    Μήπως σημαίνει ότι οι πλούσιοι θα μένουν πάντα πλούσιοι και οι φτωχοί πάντα φτωχοί;
    Ή μήπως το δολάριο θα αποτελεί πάντα το κέντρο αναφοράς της παγκόσμιας οικονομίας.
    Μα το δολάριο δεν θα έχει αξία για πάντα, διότι τίποτε δεν διαρκεί για πάντα.

    Για να μην τα πολυλογώ η εργασία πάνω στην οποία βασίστηκε το άρθρο είναι μια τυπική διπλωματική εργασία: τί είναι τα κρυπτονομίσματα, ποιά η ιστορία τους (ιστορική αναδρομή), πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, αυτά και τίποτε άλλο. Παράθεση περισσότερο φιλολογικών πληροφοριών, που όμως: δεν δίνουν στον αναγνώστη να καταλάβει τί είναι κρυπτονομίσματα με απλό τρόπο. Υποθέτω δε ότι κανείς δεν κατάλαβε τί είναι blockchain, διότι προφανώς ούτε το άτομο που έγραψε την εργασία γνωρίζει.

    Ο τρόπος λειτουργίας και κατασκευής του bitcoin είναι τέτοιος που θα παραχθούν συνολικά 21 εκατομμύρια μέχρι το 2140 περίπου και τέλος. Για να γίνει κατανοητό γιατί συμβαίνει αυτό (όχι δεν πρόκειται για σκοτεινή συνομωσία) θα πρέπει να ξέρει κανείς πώς λειτουργεί το blockchain, γιατί χρειάζεται ολοένα και περισσότερο επεξεργαστική ισχύ για να παραχθούν περισσότερα bitcoin, ποιες οι μαθηματικές πεξεργασίες (ίδιες με την κρυπτογραφία δημοσίου κλειδιού ή public-key cryptography, δηλαδή παραγοντοποίηση πολύ μεγάλων αριθμών) και μερικές γνώσεις οικονομικών που να εξηγούν για παράδειγμα γιατί ο δημιουργός έχει βάλει όριο στον αριθμό των bitcoin (και πάλι τονίζω ότι δεν πρόκειται για κάποια σκοτεινή συνομωσία, αλλά η ύπαρξη ορίου είναι κάτι αναμενόμενο και λογικό). Επίσης το bitcoin έχει και υπομονάδες με οκτώ δεκαδικά ψηφία, άρα η μικρότερη ποσότητα bitcoin με την οποία μπορεί να γίνει συναλλαγή είναι 0,00000001 bitcoin, με αξία αυτή τη στιγμή 3.500 δολάρια προς ένα bitcoin και 17,5 εκατομμύρια bitcoin να κυκλοφορούν για την ώρα. Δεν είναι τυχαίο που εταιρίες δημιουργούνται με αποκλειστικό στόχο τη δημιουργία bitcoin. Πρόκειται για μια εργασία που απαιτεί μεγάλη υπολογιστική ισχύ (αυτό μπορεί να το καταλάβει κανείς αν ξέρει τί είναι public-key cryptography) και που γίνεται δυσκολότερη όσο πλησιάζει το τελικό νούμερο των 21 εκατομμυρίων. Ως εκ τούτου είναι μια ενεργοβόρα διαδικασία που αυτή τη στιγμή υπολογίζεται ότι καταναλώνει το 0,5% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας.

    Δεν υπάρχει καμία συνομωσία κατά της "παγκόσμιας οικονομικής τάξης". Τα κρυπτονομίσματα και ο σχεδιασμός τους/δημιουργία τους απλά αποτελούν συνέχεια και επακόλουθο της πορείας και της μορφής που έχει πάρει η παγκόσμια οικονομία. Τα δε μαθηματικά τους βασίζονται στην κρυπτογράφηση δημοσίου κλειδιού.

    Οι διπλωματικές εργασίες συνήθως δεν προσφέρονται για εκλαικευμένα άρθρα πάνω σε ενδιαφέροντα θέματα, ο δε τίτλος του άρθρου άστοχος.
    Μερικοί σχετικά κατατοπιστικοί σύνδεσμοι για όσους πραγματικά ενδιαφέρονται να καταλάβουν κάποια πράγματα:
    https://www.pcsteps.gr/13691-τι-είναι-το-bitcoin/
    https://www.pcsteps.gr/13813-bitcoin/
    https://en.wikipedia.org/wiki/Bitcoin
    Προσπεράστε τις παραθέσεις πληροφοριών μέσω copy-paste των περισσότερων διπλωματικών εργασιών. ;)