ΝΤΟΝΤΟ

Το μυστήριο της εξαφάνισης
ενός παρεξηγημένου πτηνού


Ανάμεσα στα εκθέματα του Μουσείου Συγκριτικής Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ, το οποίο είναι αφιερωμένο στη μελέτη του φυσικού κόσμου, υπάρχουν σπάνια πτηνά απ' όλη τη Γη.

Μεταξύ των καλά διατηρημένων φτερωτών ευρημάτων βρίσκεται ένα, το οποίο αφήνει περισσότερα στη φαντασία. Πρόκειται για το σκελετό κάποιου πτηνού, ο οποίος κρύβει το μυστικό της εξαφάνισης ενός από τα πιο διάσημα πουλιά του κόσμου.

Αποτελούσε κάποτε ένα από τα πιο παρεξηγημένα πλάσματα του πλανήτη. Σύμφωνα με κάποιες απόψεις, εξακολουθεί.


Ο σκελετός του πτηνού ντόντο στο Μουσείο Συγκριτικής Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.


Επί εκατοντάδες χρόνια, η λαϊκή ιστορία υποστηρίζει ότι υπήρχε ένα πλάσμα τόσο ανίκανο να προσαρμοστεί, ώστε εξαφανίστηκε. Το ντόντο.

Το ντόντο πάντα απεικονιζόταν ως αδέξιο, παχύ, άσχημο πράγμα, που ήταν τελείως άχρηστο και καταδικασμένο να εξαφανιστεί. Αυτό το πτηνό, που δεν πετούσε, ήταν ενδημικό ενός μικρού ακατοίκητου νησιού στον Ινδικό ωκεανό, που τελικά έγινε γνωστό ως Μαυρίκιος.

Το ντόντο ζούσε ειρηνικά και αρμονικά στο νησί. Δεν υπήρχαν θηρευτές.

Σύμφωνα με την ιστορία, το 1598 ολα αυτά άλλαξαν. Ολλανδοί ναυτικοί ανακάλυψαν τον Μαυρίκιο και γρήγορα εκμεταλλεύτηκαν ό,τι είχε να προσφέρει το νησί, ακόμα και τα ντόντο. Λέγεται, ότι τα ανυπεράσπιστα πτηνά δεν είχαν ελπίδες απέναντι στους κυνηγούς. Δεν γνώριζαν ότι οι άνθρωποι ήταν επικίνδυνοι. Δεν είχαν λόγο να τους φοβούνται, οπότε στέκονταν εκεί κι οι κυνηγοί σκότωναν όσα ήθελαν.

Υποτίθεται ότι οι ολλανδοί ναύτες έτρωγαν τόσο συχνά τα αδαή πτηνά, που σύντομα δεν έμεινε κανένα.


Πτηνά ντόντο.


Όλοι ξέρουν ότι οι ολλανδοί αφάνισαν τα ντόντο μέσα σε εκατό χρόνια τρώγοντας και σκοτώνοντάς τα.

Η τελευταία καταγεγραμμένη εμφάνιση ντόντο συνέβη στα τέλη του δέκατου έβδομου αιώνα. Παρά την ατιμωτική τους μοίρα, τα ντόντο ακόμα γοητεύουν πολλούς φυσιογνώστες και ιστορικούς.


Ο Λιούις Κάρολ απαθανάτισε το ντόντο στην «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων».
Μετά από αυτό, το ντόντο απέκτησε παγκόσμια φήμη. Έγινε σύμβολο της βλακείας και της εξαφάνισης μέσω της αγγλικής έκφρασης «dead as a dodo».


Τη δεκαετία του 1990, ένας βρετανός παλαιοντολόγος ειδικός στα πτηνά, ο δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, αποφασίζει να ερευνήσει τον αφανισμό αυτού του άτυχου πτηνού:

IMAGE DESCRIPTIONΤο ίδιο το όνομα, ντόντο, είναι περίεργο.
Αυτό με τράβηξε κι όταν άρχισα να διαβάζω για αυτό,
με γοήτευσε από την πρώτη ημέρα.

Δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, παλαιοντολόγος.


Το Νοέμβριο του 1999, προκειμένου να μπορέσει να κατανοήσει την ιστορία της ζωής των ντόντο, ο Χιούμ πηγαίνει στην πηγή, στην πατρίδα των πτηνών, έξω από τη νοτιοανατολική ακτή της Αφρικής, στον Μαυρίκιο. Εκεί συνεργάζεται με αρχαιολόγους, οι οποίοι πραγματοποιούν ανασκαφή σ' έναν ολλανδικό οικισμό.

Στα ερείπια αυτού που κάποτε ήταν η κουζίνα, οι ερευνητές ανακαλύπτουν τη διατροφή των ολλανδών.


Τοπίο με διάφορα πουλιά, εκ των οποίων ένα ντόντο κάτω δεξιά. (Roelant Savery, 1628).


Οι αρχαιολόγοι έβγαλαν δέκα χιλιάδες οστά από εκείνο το σημείο κι έδειξαν τι έτρωγαν οι ολλανδοί. Κανένα τους δεν ανήκε σε ντόντο.

Αυτό αποτελεί συγκλονιστική ανακάλυψη για τον Χιουμ, γιατί δείχνει ότι τα βιβλία της Ιστορίας κάνουν λάθος. Τα ντόντο δεν αποτελούσαν βάση της διατροφής των ολλανδών.

Η ιδέα ότι οι ολλανδοί εξαφάνισαν μέσω του κυνηγιού τα ντόντο, δεν μπορεί να ισχύει.
Όσα ήξερα για τα ντόντο μέχρι εκείνη τη στιγμή, θα άλλαζαν.

Δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, παλαιοντολόγος.


Τι πραγματικά οδήγησε τα ντόντο σε εξαφάνιση;


Ένας από τους πιο διάσημους πίνακες του ντόντο. (Roelant Savery, 1626).


Καθώς ο Χιουμ και η ομάδα συνεχίζουν την ανασκαφή, ξεπροβάλλει μία συγκλονιστική, νέα θεωρία. Φαίνεται ότι οι ολλανδοί δεν εξαφάνισαν τα ντόντο.

Τα οστά άλλων ζώων είναι που προσφέρουν ένα στοιχείο στον Χιουμ.

Όταν οι ολλανδοί εγκαταστάθηκαν, έφεραν μαζί αγελάδες, ελάφια, κατσίκες και γουρούνια.

Αλλά οι αρουραίοι ήταν οι χειρότεροι απ΄ όλα τα ζώα. Αυτά τα ανεπιθύμητα τρωκτικά τρύπωσαν στα ολλανδικά πλοία και προκαλούσαν χάος σε όποιο λιμάνι έδεναν.

Αναπαράγονταν κατά χιλιάδες, ανταγωνίζονταν με τα πτηνά για την τροφή κι έτρωγαν τα μικρά και τα αυγά των ντόντο.

Δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, παλαιοντολόγος.


Πριν την άφιξη των ολλανδών, οι αρουραίοι ήταν άγνωστοι στον Μαυρίκιο. Τα ντόντο δεν ήξεραν πώς να προστατευτούν ενάντια σε αυτή την ορδή των πεινασμένων τρωκτικών.

Αυτή την επέλαση εισαγόμενων κατακτητικών ζώων δεν την άντεξαν. Καθώς δεν πετούσαν κι έφτιαχναν φωλιές στο έδαφος, τα ντόντο ποτέ δεν είχαν ελπίδα.

Η ανακάλυψη, μου άνοιξε τα μάτια. Ήταν απίστευτη. Αυτό αποτελούσε πραγματικά σημαντικό κομμάτι της ζωής μου.

Δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, παλαιοντολόγος.



Αναπαράσταση του ντόντο βασισμένη σε πρόσφατες έρευνες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.


Η έρευνα για τη ζωή των ντόντο συνεχίζεται. Ο Χιουμ πιστεύει ακράδαντα ότι τα ντόντο δεν ήταν μια φτερωτή αποτυχία, όπως τα παρουσιάζουμε συχνά:

Νιώθω ότι το ντόντο απαλλάχτηκε από αυτή την ιδέα, ότι δήθεν λόγω χαζομάρας ήταν καταδικασμένο σε εξαφάνιση.

Είχε προσαρμοστεί τέλεια στο περιβάλλον του. Απλώς δεν μπόρεσε να υπερισχύσει. Αυτό μόνο.

Δρ. Τζούλιαν Πέντερ Χιούμ, παλαιοντολόγος.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


2 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 46697

    10 Ιαν 2019

    Αυτή η αιτιολόγηση, ότι θηλαστικά τρωκτικά έτρωγαν τα αφύλακτα αυγά των ντόντο έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για να εξηγήσει την εξαφάνιση των δεινοσαύρων. Τα θηλαστικά εκείνη την εποχή ζούσαν στη σκιά των δεινοσαύρων, ήταν μικρού μεγέθους τρωκτικά, που τρώγοντας τα αυγά των δεινοσαύρων, οι οποίοι τα άφηναν απροστάτευτα και αφύλακτα, όπως πολλά ψάρια στη θάλασσα για παράδειγμα, οδήγησαν στη σταδιακή εξαφάνιση των δεινοσαύρων. Στην πραγματικότητα οι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν σταδιακά, σε εύρος περίπου ενός εκατομμυρίου ετών. Οι παράγοντες που επέδρασαν ήταν πολλοί, αλλαγή κλίματος, ανταγωνισμός από άλλα είδη, πτώση μετεωρίτη, αλλαγή μαγνητικού πεδίου κ.λπ. Παρομοίως και το ντόντο, εξαφανίστηκε όταν άλλαξαν δραστικά οι συνθήκες.

    "At the same time, humans destroyed the forest habitat of the dodos. The impact of the introduced animals on the dodo population, especially the pigs and macaques, is today considered more severe than that of hunting. Rats were perhaps not much of a threat to the nests, since dodos would have been used to dealing with local land crabs."
    https://en.wikipedia.org/wiki/Dodo#Extinction

    Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι η παράθεση ένθετων και κολάζ απόψεων ερευνητών ή επιστημόνων σε επιστημονικά υποτίθεται άρθρα. Στην επιστήμη δεν χωράνε απόψεις (όπως είχε πει και ένας ανώνυμος, οι απόψεις είναι σαν την κ..., όλοι έχουν από μία). Ο κάθε ερευνητής έχει τη δική του κουλτούρα, κοσμοθεωρία, φιλοσοφία, τα δικά του πιστεύω, αλλά αυτά είναι δευτερεύοντα επί του παρόντος. Ούτε καν ο Αινστάιν είχε δίκιο όσον αφορά τις κοσμοαντιλήψεις του ή κάποιες απόψεις του και όχι μόνο αυτό, αλλά ηλικιακά ο άνθρωπος αλλάζει απόψεις, π.χ. η θρησκευτικότητα του Αινστάιν όταν ήταν νέος, μεσήλικας και γέρος ήταν διαφορετική.

    @46694
    Οι γνωστές αρλούμπες και αερολογίες της διανόησης των Εξαρχείων. Ανέξοδες αμπελοφιλοσοφίες στην εποχή της κβαντομηχανικής, των ηλεκτρονικών κ.λπ. Αυτός έχει μείνει στο πυθαγόρειο θεώρημα. Τα μαθηματικά που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα ήταν πολύ περισσότερα από όσα είχαν παραχθεί μέχρι τότε παγκοσμίως από την αυγή του ανθρώπινου πολιτισμού! Αυτά που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του 19ου ακολούθως ήταν πολύ περισσότερα από το σύνολο των προηγούμενων συμπεριλαμβανομένων φυσικά και αυτών του 18ου αιώνα. Αυτά που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του 20ού παρομοίως. Ύβρις, ειμαρμένη, μεταφυσικές αρλούμπες και τρίχες κατσαρές. Ο Ηράκλειτος ήταν ένας εξτρεμιστής του ηθικού νόμου και οπαδός ολοκληρωτικών αντιλήψεων με βάση τα σημερινά δεδομένα. Ίσως για αυτό οι συμπολίτες του είχαν βαρεθεί το στυλάκι της κατήχησής του και των "πρέπει" και τον είχαν κάνει στην άκρη.

  • Ανώνυμος 46694

    9 Ιαν 2019

    Συμπαθές πουλί αυτό το Ντόντο. Θυμίζει κάπως, σουρεαλιστικό πίνακα, και έχει ένα βλέμμα αποστασιοποιημένης σοφίας.. Κάτι που χαρακτηρίζει τους υπέργηρους. Ισως, είχε έρθει η ώρα του να αποσυρθεί από αυτό τον μάταιο κόσμο. Ισως, πάλι, να φταίνε τα τρωκτικά. Ισως, να μη μάθουμε ποτέ. Τέλος πάντων, δεν είναι το πρώτο είδος που εξεφανίστηκε. όπως ξέρουμε η συντριπτική πλειοψηφία των ειδών που έζησε σ' αυτό τον πλανήτη, έχει εξεφανιστει με τον ένα τρόπο ή τον άλλο. Επειδή δεν γνωρίζω πολλά από την θεωρία της εξέλιξης, να υποβάλλω ένα ερώτημα: ο παλαιοντολόγος μας λέει πως το Ντόντο, είχε προσαρμοστεί τέλεια στο περιβάλλον του. Απλώς δεν μπόρεσε να υπερισχύσει. Αυτό μόνο.
    Μα κανένα είδος στην φύση δεν υπερισχύει απέναντι στα άλλα. Γι' αυτό και υπάρχει αυτή η τεράστια ποικιλία των όντων. Η φύση απεχθάνεται την ύπαρξη ενός ισχυρού κέντρου με τα άλλα κέντρα να είναι ανίσχυρα. Γιατί αυτό είναι Υβρις, με την αρχαιοελληνική έννοια. Και η Υβρις επιφέρει την επέμβαση της ειμαρμένης, η οποία κατά τον Ηράκλειτο καθορίζει την εξελεκτική πορεία. ( Ηλιος γὰρ οὐχ ὑπερβήσεται μέτρα· εἰ δὲ μή, Ἐρινύες μιν Δίκης ἐπίκουροι ἐξευρήσουσιν).