AMPELMANN:
ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΑΚΙ
ΤΟΥ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Πώς μια φιγούρα
ένωσε ανατολικογερμανούς
και δυτικογερμανούς


Το 1961 η Γερμανία είναι ένα κράτος χωρισμένο στα δύο.

Το κομμουνιστικό καθεστώς αποπειράται να μιμηθεί το δυτικό εκσυγχρονισμό. Οι υποδομές της Ανατολικής Γερμανίας όμως δεν επαρκούν, ιδίως το οδικό δίκτυο. Τα αυτοκίνητα κατακλύζουν τους επικίνδυνους δρόμους και τα ατυχήματα με πεζούς αυξάνονται σε ανησυχητικό βαθμό.

Οι στατιστικές σοκάρουν. Δέκα χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στους δρόμους από το 1955 έως το 1960.

Για να αντιμετωπίσουν την κρίση, οι Αρχές στρέφονται σε έναν 34χρονο μηχανικό, τον Karl Peglau.

Ο Karl Peglau είναι μαθηματικός, αλλά είχε σπουδάσει και ψυχολογία. Κυρίως ασχολούταν με την ψυχολογία των οδηγών οχημάτων και των πεζών.

Ο Peglau υποπτεύεται ότι η αιτία των συγκρούσεων είναι τα απαρχαιωμένα φανάρια της Ανατολικής Γερμανίας.

Από τη δεκαετία του '30, οδηγοί και πεζοί υπακούουν τα ίδια μικρά φανάρια. Ένας πεζός επομένως, ίσως δει πράσινο φανάρι και να μην αντιληφθεί ότι αφορά τους οδηγούς.

Ο κόσμος τα αντιλαμβάνεται λάθος και αντιδρά λάθος σε αυτά.

Ο Peglau πιστεύει ότι η λύση είναι η δημιουργία ενός σηματοδότη ειδικά για τους πεζούς. Σκέφτεται να διαχωρίσει τους σηματοδότες αυτοκινήτων από τους σηματοδότες των πεζών. Να αλλάξει με κάποιο τρόπο τα φανάρια.

IMAGE DESCRIPTIONΓια να πετύχει το σχέδιο, οι νέοι σηματοδότες των πεζών πρέπει να έχουν διαφορετική εμφάνιση. Ορισμένα κράτη χρησιμοποιούν ήδη ανθρωπάκια για να κατευθύνουν τους πεζούς. Ο Peglau όμως, θεωρεί ότι μπορεί να τα βελτιώσει.

Θέλει τα φανάρια του να αγγίζουν τους χρήστες σε προσωπικό επίπεδο. Έτσι, ο φιλόδοξος μηχανικός σχεδιάζει δύο διαφορετικές φιγούρες. Η κάθε μία έχει χέρια, μύτη και για να αποκτήσουν λίγη προσωπικότητα, ένα καπέλο. Η μία είναι πράσινη και βηματίζει. Η άλλη είναι κόκκινη και έχει ανοιχτά χέρια, σαν να σταματάει την κυκλοφορία. Είναι πιο ανθρώπινες και κωμικές από τις περισσότερες φιγούρες στους σηματοδότες.

Ο Peglau ονομάζει τη δημιουργία του «Ampelmann», δηλαδή «Ανθρωπάκι του φαναριού».

Όταν ο σηματοδότης τοποθετείται στους δρόμους της Ανατολικής Γερμανίας, έχει σχεδόν άμεση επίδραση.

Ο αριθμός των νεκρών από τροχαία μειώνεται, όταν ο Ampelmann ξεκινάει τη θητεία του. Και όπως έλπιζε ο Peglau, ο Ampelmann δε βελτιώνει μόνο την ασφάλεια. Οι κάτοικοι αγαπούν τις χαριτωμένες φιγούρες, που ζωντανεύουν τις κατά τα άλλα μουντές διαβάσεις.

Είναι κάτι ριζοσπαστικό. Τα αστεία ανθρωπάκια δεν ταιριάζουν σε ένα αυστηρό σοβιετικό κράτος.


Με την πάροδο των ετών, ο Ampelmann γίνεται βιβλία και καρτούν, για να μαθαίνει στα παιδιά την οδική ασφάλεια. Θυμίζει κάτι που θα έφτιαχνε ο Walt Disney κι όχι κάποιος υπάλληλος του Υπουργείου Μεταφορών.

Ωστόσο, το 1989, το μέλλον της αγαπημένης φιγούρας ξαφνικά απειλείται. Τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου, το Τείχος του Βερολίνου γκρεμίζεται. Λίγους μήνες μετά, Ανατολική και Δυτική Γερμανία ενώνονται ξανά ως ένα δημοκρατικό κράτος. Η ενοποίηση όμως, γεννά την ανάγκη της σύγκλισης των διαφορών ανάμεσα στα δύο κράτη.

Σε μια προσπάθεια απαλοιφής όλων των ενθύμιων του κομμουνισμού, οι γερμανικές αρχές αντικαθιστούν τον Ampelmann με τα πιο συμβατικά φανάρια της Δύσης.

Τα φανάρια παροπλίζονται, καταστρέφονται, πετιούνται. Αυτός ο αστείος ανθρωπάκος αντικαθίσταται από κάτι πιο βαρετό και ανώδυνο, από μία φιγούρα χωρίς καμία προσωπικότητα.

Για τους πρώην ανατολικογερμανούς, το τέλος του αγαπημένου Ampelmann είναι μεγάλη απώλεια. Σαν αυτό το κομμάτι της ιστορίας να σβήνεται με έντεχνο τρόπο.

Πρόκειται λοιπόν αυτή η χαριτωμένη φιγούρα να σβήσει στην αφάνεια;


Ο Ampelmann σήμερα, σε διάφορα προϊόντα.


IMAGE DESCRIPTIONΤο 1996, ο 35χρονος σχεδιαστής Markus Heckhausen περπατάει στο Ανατολικό Βερολίνο, όταν παρατηρεί έναν πεταμένο Ampelmann στα σκουπίδια. Αναγνωρίζοντας τη χαρούμενη φιγούρα, ο καλλιτέχνης θλίβεται με την κακή τύχη της εμβληματικής δημιουργίας.

Ο Heckhausen το βρήκε λάθος κάτι τόσο ελκυστικό, να καταλήξει ξεχασμένο κι εξαφανισμένο.

Ψάχνει στα σκουπίδια για παλιά φανάρια Ampelmann και μετά, τα μετατρέπει σε φωτιστικά. Τα μοναδικά έργα του ξυπνούν ένα κύμα νοσταλγίας για το άλλοτε πανταχού παρόν ανθρωπάκι.

Είναι μία αίσθηση που είχε ο κόσμος. Δεν ήθελαν να ξεγράψουν το παρελθόν.

Θαυμαστές ξεκινούν ένα κίνημα για την επαναφορά του Ampelmann στα φανάρια του Βερολίνου. Έγινε μία εκστρατεία για τη διάσωση του. Και είναι κάτι, στο οποίο ανταποκρίθηκε ο κόσμος.

Τελικά, οι Αρχές συναινούν στο αίτημα. Έπειτα από χρόνια στην αφάνεια,ο Ampelmann ανακτά το ρόλο του και κατευθύνει τους πεζούς της πόλης.

Έγινε σύμβολο εθνικής ταυτότητας για όλη τη χώρα.

Με τα χρόνια, ο Ampelmann έγινε διεθνές πολιτισμικό φαινόμενο. Ο χαριτωμένος χαρακτήρας κοσμεί τώρα πολλά προϊόντα και περπατά περήφανα σε διάφορα είδη. Σε μπλουζάκια ή σε σημειωματάρια. Είναι εκεί και μπορεί να τοποθετηθεί οπουδήποτε.


Άγαλμα του Ampelmann στο Βερολίνο.

Αυτή η φιγούρα τρύπωσε στις καρδιές ενός άλλοτε διχασμένου κράτους.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


2 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 46505

    4 Δεκ 2018

    Ampelmännchen το λένε.

  • Ανώνυμος 46501

    3 Δεκ 2018

    Αυτή ήταν ημέρα χαράς για τους Ρωμαίους διότι έφευγε το σκοτάδι και ερχόταν το φως. Ήταν μέρα τόσο γιορτινή και αγαπητή που καμία προτροπή των πατέρων της Εκκλησίας δε στάθηκε ικανή να ελαττώσει τη συμμετοχή των πρώτων Χριστιανών. Γι’ αυτό οι πατέρες της Εκκλησίας βρήκαν ένα δοκιμασμένο μέσο, την «υποκατάσταση». Όρισαν δηλαδή την 25η Δεκεμβρίου σαν ημέρα γέννησης του Χριστού, δηλαδή του νέου Ήλιου που έδιωξε τα σκοτάδια της ειδωλολατρίας, από τις ψυχές των ανθρώπων και τις πλημμύρισε με χριστιανικό φως. Έτσι, στις 25 Δεκέμβρη ο ένας Ήλιος υποκατέστησε τον άλλο με αποτέλεσμα η ημερομηνία να οριστεί ως η επίσημη ημερομηνία γέννησης του Χριστού. Ο εορτασμός της Γεννήσεως στις 25 Δεκεμβρίου πέρασε και από τη Δύση στην Ανατολή γύρω στο 376 μ.Χ.
    https://www.iefimerida.gr/news/462812/pote-kathierothike-i-giorti-ton-hristoygennon-stis-25-dekemvrioy

    Η ρωμιοσύνη εκπαιδεύεται.
    Περισσότερη επιμόρφωση:
    https://www.iefimerida.gr/news/462852/dekemvriana-ta-ktiria-tis-athinas-poy-feroyn-akomi-kai-simera-ta-simadia-apo-tis-sfaires