Ο ΥΠΕΡΑΙΩΝΟΒΙΟΣ
ΓΛΟΜΠΟΣ

Καρτέλ “Φοίβος”
εναντίον λαμπτήρων
μεγάλης διάρκειας ζωής


Ο 6ος Πυροσβεστικός Σταθμός του Λίβερμορ της Καλιφόρνιας διαθέτει μια συλλογή παλιού εξοπλισμού, στην οποία περιλαμβάνεται ένα ακροφύσιο από τη δεκαετία του ΄60, ένα παλιό δερμάτινο κράνος, ένας παλιός λοστός που χρησιμοποιείτο σε αποστολές διάσωσης κ.λπ..

Ανάμεσα στα παλιά αντικείμενα όμως, κάποιο χρησιμοποιείται ακόμα. Πρόκειται για έναν ηλεκτρικό λαμπτήρα, που είναι αναμμένος συνεχώς 24 ώρες την ημέρα, επτά μέρες την εβδομάδα.

Ο γλόμπος αυτός συνδέεται με ένα μυστήριο, που έμεινε άλυτο για δεκαετίες. Η μακροβιότητά του ρίχνει φως σε μία συνωμοσία.



1971. Ο πυραγός Τζακ Μπερντ βρίσκεται στο σταθμό με τους άντρες του. Σε αναμονή για κλήσεις, το βλέμμα του πέφτει σε ένα συνηθισμένο αντικείμενο, ένα παλιό γλόμπο στο διάδρομο. Για όσο θυμάται, ο γλόμπος αποτελεί κομμάτι μιας μοναδικής παράδοσης. Ήταν αναπόσπαστο τμήμα της ζωής στο σταθμό. Σε κάθε συναγερμό, οι πυροσβέστες άγγιζαν το γλόμπο για γούρι.

Ενώ τον κοιτάζει, ο Μπερντ συνειδητοποιεί κάτι συγκλονιστικό. Δεν έχει δει ποτέ να αλλάζει ή να σβήνει ο γλόμπος. Στα δεκατρία χρόνια που υπηρετεί στο σταθμό, είναι πάντα αναμμένος και κανείς δεν τον έχει αντικαταστήσει.

Οι λαμπτήρες είχαν διάρκεια ζωής χιλίων ωρών. Μπορούσαν να μείνουν αναμμένοι σχεδόν σαράντα συνεχόμενες μέρες. Ο λαμπτήρας αυτός ήταν αναμμένος χρόνια.


Ο Μπερντ αποφασίζει να μάθει πόσο καιρό είναι αναμμένος. Θέλει να λύσει το μυστήριο. Από πού ήρθε; Ποιος τον κατασκεύασε; Πώς βρέθηκε στο σταθμό;

Ψάχνοντας τα αρχεία του σταθμού ανακαλύπτει κάτι απίστευτο. Η λάμπα είχε εγκατασταθεί στις αρχές του αιώνα. Φαίνεται πως καίει διαρκώς από το 1901. Η ειρωνεία είναι, ότι έχει ζήσει περισσότερο από δύο κάμερες ασφαλείας της Πυροσβεστικής.

Καθώς εξαπλώνεται η είδηση της μακροβιότητάς του, εξελίσσεται σε αξιοπερίεργο. Ο κόσμος άρχισε να έρχεται στο σταθμό να τον δει.

Δημοσιογράφοι της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου έκαναν ρεπορτάζ.

Το 2001, όταν ο λαμπτήρας έγινε εκατό ετών, οι κάτοικοι του Λίβερμορ έκαναν ένα μεγάλο αμερικάνικο πάρτι. Θα ήταν ευχαριστημένοι και με 200 άτομα, αλλά τελικά ήλθαν 800 με 900. Δεν θα περιμένατε να τραγουδήσει κανείς για τα γενέθλια ενός λαμπτήρα, αλλά το έκαναν: «Να ζήσεις λαμπτήρα και χρόνια πολλά...»!

Τέλος, μπήκε στο βιβλίο παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες ως ο μακροβιότερος γλόμπος στον κόσμο.


Το 2007, φυσικοί της Ναυτικής Ακαδημίας των ΗΠΑ αποφάσισαν να εξιχνιάσουν το μυστήριο του γλόμπου. Ξεκίνησαν εξετάζοντας γλόμπους της ίδιας εποχής. Ανακάλυψαν ένα μοναδικό χαρακτηριστικό. Oι λαμπτήρες Shelby είχαν νημάτιο άνθρακα με οκταπλάσιο πάχος από το νήμα βολφραμίου, που έχουν οι συνηθισμένοι λαμπτήρες.

Αυτός δεν είναι όμως, ο μόνος λόγος που ο λαμπτήρας καίει τόσα χρόνια. Επιπλέον, υπάρχει και μία απίστευτη συνωμοσία κατά των καταναλωτών.

Το θέμα δεν είναι από τι είναι φτιαγμένος, αλλά πώς και πότε κατασκευάστηκε. Το μυστικό της μακροβιότερης λάμπας είναι πιο παράξενο απ' όσο φαντάζεστε.



Η ιστορία ξεκινά στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα με την εταιρεία Shelby Electric. Σε μία εποχή όπου πολλοί κατασκεύαζαν λαμπτήρες, η εταιρεία Shelby φημιζόταν για την εξαιρετική ποιότητα των λαμπτήρων της. Ισχυριζόταν ότι οι λάμπες της ήταν οι πιο ανθεκτικές.

Αλλά η Shelby είχε ένα πρόβλημα. Το προϊόν της παραήταν καλό. Δεν πουλούσε αρκετούς λαμπτήρες. Οι λάμπες δεν καίγονταν, τα εργοστάσια δεν είχαν αρκετή δουλειά.

Ολόκληρος ο κλάδος έβραζε στο ίδιο καζάνι. Αποδείχθηκε πως όλοι οι κατασκευαστές είχαν το ίδιο πρόβλημα.

23 Δεκεμβρίου 1924. Στελέχη εταιρειών λαμπτήρων από όλο τον κόσμο, όπως της General Electric που έλεγχε πλέον τη Shelby, συναντήθηκαν στη Γενεύη για να λύσουν το πρόβλημα. Η ομάδα βιομηχάνων έδωσε στον εαυτό της ένα μυστηριώδες όνομα: Καρτέλ «Φοίβος».

Το καρτέλ «Φοίβος» ισχυρίστηκε πως συστάθηκε με σκοπό τη δημιουργία κοινών στάνταρντς. Στην πραγματικότητα όμως, έκαναν κάτι που θα βοηθούσε τη βιομηχανία σε βάρος των καταναλωτών. Συμφώνησαν να περιορίσουν τη διάρκεια ζωής των γλόμπων στις 1.000 ώρες. Ήταν ένα βήμα πίσω στην τεχνολογία. Αντί να προσφέρουν λαμπτήρες που θα διαρκούσαν μια ζωή, οι πελάτες θα έπρεπε να τους αντικαθιστούν διαρκώς. Είναι το πρώτο γνωστό παράδειγμα τεχνητής γήρανσης.

Η τεχνητή γήρανση αποτελεί στρατηγική για κατασκευή προϊόντων που δεν αντέχουν τόσο όσο θα μπορούσαν. Το καρτέλ ισχυρίστηκε πως αυτό ήταν καλό. Οι λαμπτήρες ήταν καλύτεροι κι ας μην είχαν αντοχή.

Στην πραγματικότητα, η στρατηγική ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμη για το καρτέλ, αλλά όχι για τους καταναλωτές. Η συνάντηση αυτή σήμανε το τέλος των λαμπτήρων μεγάλης διάρκειας ζωής.



Σήμερα, κάποιοι ελάχιστοι λαμπτήρες Shelby λειτουργούν ακόμα, όπως αυτός της Πυροσβεστικής του Λίβερμορ. Ο συγκεκριμένος λαμπτήρας καίει αδιάκοπα για 117 χρόνια. Οι πυροσβέστες τον αγγίζουν ακόμα σε κάθε συναγερμό.

Οι λαμπτήρες Shelby φτιάχτηκαν προ τεχνητής γήρανσης. Ο λαμπτήρας της Πυροσβεστικής καίει ακόμα, επειδή τότε τους έφτιαχναν καλύτερους.





ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


4 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 46345

    3 Νοε 2018

    @46343
    Στο τέλος του άρθρου λέει ότι τότε τους έφτιαχναν καλύτερους. Μα πώς μπορεί να είναι καλύτεροι κάτι λαμπτήρες με νήμα άνθρακα που αντικαταστάθηκαν με νήμα βολφραμίου. Και με τί φωτεινή απόδοση μπορεί να λειτουργεί ένας τέτοιος λαμπτήρας μετά από έναν αιώνα. Μάλλον για τυφλούς καλός θα είναι.

    Έπειτα υπάρχουν και οι λεγόμενοι "νόμοι" της αγοράς. Ο 46339 αναφέρει ένα χρήσιμο παράδειγμα. Μια εταιρία που φτιάχνει λαμπτήρες με διάρκεια ζωής 100 ετών για να επιβιώσει του ανταγωνισμού θα πρέπει να τους πουλάει πολύ ακριβότερα από τους λαμπτήρες με μικρή διάρκεια ζωής. Ποιος όμως νοικοκύρης θα δώσει τόσα πολλά λεφτά για λαμπτήρες όταν η λάμπα μπορεί: Να σπάσει από ατύχημα μέσα στο σπίτι, από κάποια αιχμή τάσης ή κεραυνό και μετά να χρειαστεί να τις ξαναγοράσει. Θα μπορούσαν τέτοιου είδους λάμπες να εξοπλίσουν μέγαρα, γήπεδα και γενικά μεγάλες εγκαταστάσεις, αλλά δεν μιλάμε για 100 χρόνια ζωής, αλλά 2 με 3 φορές μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

  • Ανώνυμος 46343

    1 Νοε 2018

    ενταξει για τους πονηρους που σχολιαζουν παρακατω. κανεις δεν ισχυριζεται οτι συγκρινονται με την νεα τεχνολογια των λεντ αλλα το θεμα δειχνει πως κινουνται οι εταιρειες που ενω μπορουν να φτιαξουν ποιοτικοτερα προιοντα με χρονικη διαρκεια εξοβελιζουν τον δευτερο παραγοντα λογω συμφεροντος. βλεπε κατασκευη αυτοκινητων η ακομη πιο τρανταχτο παραδειγμα ειναι οι εκτυπωτες που ξαφνικα το τσιπακι που εχουν τους βγαζει βλαβη η οποια δεν συμφερει να φτιαχτει αφου ο νεος εκτυπωτης που θα αγορασεις κοστιζει το ιδιο η και λιγοτερο απ την επισκευη...

  • Ανώνυμος 46339

    31 Οκτ 2018

    Η πεφωτισμενη συγγραφεας του αρθρου, αφου εκανε ολη τη δουλεια της προπαγανδας για τις διεθνεις συνωμοσιες, θα μπορουσε να κανει και το τελευταιο βημα: Εστω λοιπον οτι η Shelby αποφασιζε να παραγει τους σουπερ-λαμπτηρες με διαρκεια ζωης 100 χρονια, και αντε και με λιγη ερευνα, θα φωτιζαν με 60W για παντα. Ποσους λαμπτηρες θα πουλαγε; Ποσο θα κοστιζε το εργοστασιο παραγωγης; Ποσο θα κοστιζε ο λαμπτηρας; Θα δεχοσαστε να αγορασετε εναν λαμπτηρα για 100 χρονια που να κοστιζει $500; 20 για το σπιτι, δηλαδη $10000, τωρα; Η, αντιστοιχα, θα δεχοσαστε να υπογραψετε συμβολαιο με την Shelby, οτι παντρευοσαστε τους λαμπτηρες τους εφ ορου ζωης; (Ακομα και μετα το διαζυγιο σας.) Οι κληρονομοι σας θα ειχαν δικαιωμα στους λαμπτηρες σας, η θα επρεπε να επιστραφουν; Ειναι ιδιον των ερασιτεχνων οικονομολογων και στοχαστων οτι βρισκουν λυσεις σε μια διασταση των προβληματων, αγνοωντας ολες τις υπολοιπες. Γι αυτο και η ζωη συνηθως τους ξεπερναει, τους αφηνει στα ρειθρα ξεχασμενους γραφικους, η ακομα χειροτερα, απλως τους αγνοει.

  • Ανώνυμος 46338

    31 Οκτ 2018

    Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

    Να σημειωθεί ότι η εταιρεία δεν έκλεισε λόγω συνομωσίας αλλά διότι δεν πουλούσε αρκετή ποσότητα από το προιόν της. Βλέπετε υπάρχουν και οι λεγόμενοι "νόμοι" της αγοράς. Αν δεν πουλάς, δεν μπορείς να ανταπεξέλθεις οικονομικά και κλείνεις. Είτε προσαρμόζεσαι είτε πεθαίνεις. Επιπλέον τα πράγματα έχουν ως εξής σχετικά με το καρτέλ:

    Early bulbs had a life of up to 2500 hours, but in 1924 a cartel agreed to limit life to 1000 hours. When this was exposed in 1953, General Electric and other leading American manufacturers were banned from limiting the life.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Incandescent_light_bulb#Light_output_and_lifetime

    Οι λάμπες φωτισμού πρέπει να τηρούν κάποια ποιοτικά κριτήρια κατά τη διάρκεια λειτουργίας τους (φωτεινή απόδοση, απόδοση/αλλοίωση των χρωμάτων, ομοιόμορφη κατανομή στις συχνότητες του φωτός που εκπέμπουν κ.λπ.), όχι το χρόνο ζωής τους. Η εν λόγω "θαυματουργή" λάμπα είναι άχρηστη:

    However, the bulb emits the equivalent light of a four watt bulb. A similar story can be told of a 40-watt bulb in Texas that has been illuminated since 21 September 1908. It once resided in an opera house where notable celebrities stopped to take in its glow, and was moved to an area museum in 1977.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Incandescent_light_bulb#Light_output_and_lifetime

    The Centennial Light was originally a 30-watt or 60-watt bulb but is now very dim, emitting about the same light as a 4-watt nightlight.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Centennial_Light

    Οι λαμπτήρες πυράκτωσης καταργούνται λόγω της χαμηλότερης κατανάλωσης των εναλλακτικών λαμπτήρων (φθορισμού και LED).

    Πρέπει να παρατίθεται η πηγή τέτοιου είδους κείμενων.