Ελεύθερη Έρευνα – www.freeinquiry.gr – Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ FLINTSTONES

Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ
ΚΑΙ ΟΙ FLINTSTONES

Δεν ταιριάζει
μια μόνο διατροφή
σε όλους τους ανθρώπους


Λένε ότι οι άνθρωποι ίσως έκαναν λάθος που κατέβηκαν από τα δέντρα ή βγήκαν από την αφρικανική σαβάνα. Ίσως πάλι το λάθος να συνέβη όταν σταματήσαμε να κυνηγάμε ή να συλλέγουμε την τροφή μας, όταν συνωστιστήκαμε σε πόλεις κι αρχίσαμε να φοράμε τακούνια στιλέτο και να τρώμε χάμπουργκερ.

Η ιδέα αυτή επαναλαμβάνεται σε αμέτρητα μυθιστορήματα, φιλοσοφίες και βιβλία αυτοβοήθειας. Εξιδανικεύουμε τους «Ευγενείς Αγρίους» του Ρουσσώ, πηγαίνουμε σε καταφύγια στη φύση και φλυαρούμε για το «αργό φαγητό» και τις χαρές της απλής ζωής.

Αυτό είναι ολοφάνερο στις αμέτρητες διατροφικές συμβουλές που υποστηρίζουν ότι θα ζούσαμε περισσότερο και θα ζυγίζαμε λιγότερο εάν τρώγαμε όπως οι πρόγονοί μας.

Δε γίνεται σαφές ποιοι ακριβώς πρόγονοι εννοούνται, αν και μια δημοφιλής εκδοχή αναφέρεται στη Διατροφή της Εποχής του Λίθου.


Αυτή η διατροφή προτείνει να εγκαταλείψουμε τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα σιτηρά και τα άλλα καλλιεργήσιμα φυτά που συνόδευσαν την ανάπτυξη της γεωργίας. Συνιστά να ζούμε με άπαχο κρέας, ωμά φρούτα και λαχανικά (περίπου σαν τη δίαιτα Άτκινς αλλά χωρίς πολύ μαγείρεμα). Όπως το έθεσε το περιοδικό USA Weekend, «το σώμα σου λαχταρά τα θρεπτικά συστατικά που έτρωγε ο άνθρωπος των σπηλαίων».

Επιφανειακά τουλάχιστον, οι υπέρμαχοι της δαρβινικής ιατρικής θα έπρεπε να υποστηρίζουν αυτόν τον ενθουσιασμό για τα χόρτα και τους καρπούς του παρελθόντος. «Τα γονίδια της Εποχής του Λίθου», όπως λένε ο Σ. Μπόιντ Ίτον και ο Στάνλεϊ Ίτον, «αντιμάχονται την πραγματικότητα της ζωής στη Διαστημική Εποχή». Το αποτέλεσμα είναι ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι υποφέρουν από τις ασθένειες της ευμάρειας και του πολιτισμού, όπως είναι ο διαβήτης, οι φραγμένες αρτηρίες και η παχυσαρκία.

Αλλά μια πιο προσεκτική ματιά αποκαλύπτει ότι δεν είναι ίδιοι όλοι οι δαρβινικοί: ακόμα και αυτοί διαφωνούν μεταξύ τους σε πολλά σημεία. Απλώς επειδή το είδος μας εξελίχτηκε σε ένα διαφορετικό περιβάλλον από το σημερινό, δε σημαίνει ότι ακολουθώντας τους τρόπους του παρελθόντος θα ελευθερωθούμε αυτόματα και από τις αρρώστιες της σύγχρονης ζωής.


Το πρώτο ερώτημα είναι ποια ακριβώς περίοδο καλύπτει αυτή η Εποχή του Λίθου. Όσον αφορά στην ασθένεια, τι πραγματικά σήμαινε η μετάβαση από τη νομαδική, τροφοσυλλεκτική ύπαρξη στη μόνιμη εγκατάσταση που συνεπάγεται η αγροτική ζωή;

Η Παλαιολιθική περίοδος είναι η περίοδος που ξεκίνησε πριν από περίπου 2,5 εκατομμύρια χρόνια και τελείωσε πριν από 10.000 χρόνια, με απόκλιση λίγων χιλιετιών. Αυτό είναι ένα τεράστιο χρονικό διάστημα, και οι άνθρωποι δεν έκαναν τα ίδια πράγματα σε όλη τη διάρκειά του. Η εξερεύνηση για την αναζήτηση τροφής ή η επιβίωση τρώγοντας τα νεκρά ζώα που άφηναν (ή έκλεβαν από) τα αρπακτικά ζώα, αντικαταστάθηκε πιθανότατα από το κυνήγι και τη συλλογή άγριων φυτών πριν από περίπου 55.000 χρόνια. Η γεωργία, η καλλιέργεια φυτών και η εξημέρωση ζώων ξεκίνησε μόλις πριν από 10.000 χρόνια, σχεδόν ταυτόχρονα σε αρκετά μέρη στον κόσμο.

Από πότε χρονολογούνται, επομένως, τα γονίδιά μας; Παρόλο που η εξέλιξη μπορεί να συμβεί αρκετά ραγδαία, στη διάρκεια μόλις λίγων γενεών σε ορισμένες περιπτώσεις, γενικώς τα γονίδιά μας δεν έχουν αλλάξει πάρα πολύ από την εμφάνιση της γεωργίας. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι έχουμε τα γονίδια της Εποχής του Λίθου (ή Παλαιολιθικής Εποχής). Τα περισσότερα είναι πολύ πιο παλιά. Μοιραζόμαστε πράγματι ένα μεγάλο αριθμό γονιδίων με οργανισμούς πολύ διαφορετικούς από εμάς, όπως τα μυγάκια και τις θαλάσσιες ανεμώνες. Η πολυσυζητημένη γενετική ομοιότητα κατά 98% μεταξύ ανθρώπου και χιμπατζή δεν έχει καμία σημασία, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις.

Σίγουρα περάσαμε περισσότερο διάστημα ως κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες παρά ως γεωργοί, και ακόμα λιγότερο ως αναλυτές υπολογιστών, αλλά η σημασία αυτών των σχετικών χρονικών διαστημάτων δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Είναι μάλλον αυθαίρετο να δείχνουμε μεγαλύτερη προσοχή σε γονίδια του Πλειστόκαινου από ό,τι, για παράδειγμα, της Δεβόνιας περιόδου, γνωστής και ως η Εποχή των Ιχθύων, όταν ορισμένοι σπονδυλωτοί πρόγονοί μας ρουφούσαν σωματικά υγρά άλλων ψαριών για να τραφούν, περίπου πριν από 350 εκατομμύρια χρόνια.


IMAGE DESCRIPTIONΜε βάση όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, η εμφάνιση της γεωργίας είχε καθοριστική σημασία για την εξέλιξη της ασθένειας στους ανθρώπους, και όχι μόνο γιατί άλλαξε την ανθρώπινη διατροφή.

Η γεωργία συνεπάγεται μια ζωή χωρίς μετακινήσεις, με ομάδες ανθρώπων που ζουν μόνιμα σε χωριά και πόλεις. Οι σοδειές συντηρούν περισσότερους ανθρώπους από ό,τι το κυνήγι και η συλλογή τροφών, αλλά οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί παρέχουν συνάμα και μια δεξαμενή για πολλές μολυσματικές ασθένειες.

Η ιλαρά, για παράδειγμα, χρειάζεται μια αριθμητικά μεγάλη βάση πληθυσμού, επειδή μεταναστεύει συχνά σε νέους ξενιστές για να επιβιώσει. Η ιλαρά θεωρείται ότι δεν υπήρχε στους ανθρώπους, μέχρι τη στιγμή που άρχισαν να σχηματίζουν μεγαλύτερες ομάδες από αυτές που μπορούσαν να συντηρήσουν οι νομάδες κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες.

Η μόνιμη εγκατάσταση συνεπάγεται τη συνεχή χρήση των ίδιων πηγών νερού και χώρων απόθεσης λυμάτων. Πολλές ασθένειες σχετίζονται με την ανεπαρκή διαχείριση των λυμάτων. Η μόνιμη εγκατάσταση, επίσης, επιτρέπει σε νοσογόνους οργανισμούς να ολοκληρώνουν τον κύκλο της ζωής τους: το παράσιτο του ήπατος που προκαλεί σχιστοσωμίαση περνά μέρος της ζωής του μέσα σε σαλιγκάρια σε ποτάμια και ρυάκια. Αφήνει το μαλάκιο και εποικίζει τους ανθρώπους όταν πηγαίνουν να πιουν ή να πλυθούν, και απελευθερώνεται πάλι στο νερό για να μπει σε ένα άλλο σαλιγκάρι. Εάν οι άνθρωποι δεν ξαναχρησιμοποιούσαν την ίδια πηγή νερού, το παράσιτο δε θα μπορούσε να βρει ένα άλλο άτομο για να κατοικήσει.

Ακόμα, οι περισσότεροι γεωργοί χρησιμοποιούν ως λίπασμα την κοπριά, που περιλάμβανε ανθρώπινα περιττώματα. Η χρήση της κοπριάς ήταν μια ακόμα εστία μόλυνσης από παθογόνους οργανισμούς.

Τέλος, τα οικόσιτα ζώα, ιδίως τα θηλαστικά όπως οι αγελάδες και οι χοίροι, βοηθούν τη μετάδοση νοσογόνων οργανισμών ανάμεσα στα είδη. Κάτι τέτοιο δε συμβαίνει καθημερινά, αλλά και μόνο η συχνότητα της επαφής μεταξύ των ανθρώπων και των ζώων που εκτρέφουν οδήγησε ─και οδηγεί─ στο «άλμα» των ασθενειών από το ένα είδος στο άλλο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τους αρουραίους, που μεταφέροντας ψύλλους μολυσμένους με τη βουβωνική πανώλη συνέβαλαν στον αποδεκατισμό του ευρωπαϊκού πληθυσμού στη διάρκεια του Μεσαίωνα.

Από τότε που οι άνθρωποι γίναμε γεωργοί αποκτήσαμε ένα πλήθος νέες ασθένειες. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι, εάν τρώγαμε σαν τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες προγόνους μας, θα είχαμε αποφύγει όλες τις σύγχρονες παθήσεις.

IMAGE DESCRIPTIONΟι ερευνητές αμφισβητούν ότι η διατροφή των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών ήταν πιο «φυσική». Σίγουρα ακολουθούσαν μια διατροφή με περισσότερη ποικιλία. Συνήθως κατανάλωναν πάνω από εκατό διαφορετικά είδη φυτών, ενώ οι αγροτικοί πληθυσμοί έτρωγαν περίπου δέκα. Αυτή η ποικιλία πιθανώς προσφέρει περισσότερα θρεπτικά συστατικά από μια πιο μονότονη διατροφή. Οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και οι παραδοσιακοί γεωργοί, δηλαδή όλοι σχεδόν οι άνθρωποι μέχρι πριν από λίγους αιώνες, κατανάλωναν πολύ περισσότερη ακατέργαστη τροφή και φυτικές ίνες από τους δυτικούς ανθρώπους σήμερα. Γι΄ αυτό και υπέφεραν πολύ λιγότερο από διαταραχές του πεπτικού συστήματος, όπως από εκκολπωμάτωση. Η ποσότητα και το είδος του κρέατος που έτρωγαν οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες ─ένα βασικό σημείο διαφωνίας για τους υπέρμαχους της διατροφής της Εποχής του Λίθου─ είχε ποικιλία, δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι τα άγρια θηράματα έχουν λιγότερο λίπος από τα οικόσιτα ζώα.

Τι πληροφορίες αντλούμε από όλα αυτά; Θα μπορούσε μια παλιομοδίτικη διατροφή να μας βοηθήσει να αποφύγουμε ορισμένες ασθένειες;

Πρώτον, οι ιστορικές και εξελικτικές αλλαγές που έχουν επιδράσει στα είδη των σημερινών ασθενειών είναι πολλές. Η αλλαγή μας σε γεωργούς ήταν μόνο μία από αυτές. Η διατροφή των γεωργικών πληθυσμών είναι ένας μόνο από τους παράγοντες που μεταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων 10.000 ετών.

Δεύτερον, δεν είναι σαφές σε ποια περίοδο και σε ποιους προγόνους αναφέρονται οι υπέρμαχοι της «διατροφής της Εποχής του Λίθου», όταν τονίζουν πόσο ανθυγιεινή είναι η σύγχρονη διατροφή.

Ένα περιοδικό συμβούλευε τους αναγνώστες του να μην αρχίζουν να χάνουν βάρος το φθινόπωρο ή το χειμώνα, γιατί οι «πρόγονοί» μας είχαν προδιάθεση να συσσωρεύουν και να αποθηκεύουν λίπος για τη μεγάλη χειμερινή περίοδο. Καλύτερα, συμβούλευαν, να αρχίζουν δίαιτα την άνοιξη.

IMAGE DESCRIPTIONΑς σταθούμε, όμως, μια στιγμή και ας αναρωτηθούμε: ποιοι πανάρχαιοι «πρόγονοι» είναι αυτοί; Αυτοί από την Αμερική; Χωρίς αμφιβολία οι άνθρωποι θα χάσουν βάρος ευκολότερα στις εύκρατες περιοχές το καλοκαίρι, όταν κάνει ζέστη, ωστόσο αυτή η εποχικότητα μπορεί να έχει και μια άλλη εξήγηση. Ίσως έχει να κάνει περισσότερο με τη γλυκιά σαγήνη του καναπέ στη διάρκεια του χειμώνα και την απειλή της προσεχούς εποχής του μπικίνι κατά την άνοιξη. Ίσως πάλι οφείλεται στην επίδραση της ηλιοφάνειας στην κυκλοφορία των ορμονών. Θυμηθείτε ότι το ανθρώπινο είδος εξελίχτηκε στην τροπική Αφρική και εξαπλώθηκε με πολύ αργούς ρυθμούς προς τα σκληρότερα εύκρατα κλίματα.

Όλοι όσοι υποστηρίζουν την υπεροχή της πανάρχαιας διατροφής πιστεύουν επίσης ότι, εάν ακούγαμε το σώμα μας, θα μας υποδείκνυε τις σωστές τροφές στις σωστές ποσότητες. Οι τροφές αυτές δε θα ήταν οι τηγανητές πατάτες και τα γλυκά. Στην πραγματικότητα, πιθανόν να ισχύει το αντίθετο. Κατ΄ αρχάς, θα μπορούσαμε να αποδώσουμε αυτή τη θρεπτική και διατροφική σύγχυση στο γεγονός ότι εγγενώς μας αρέσουν τροφές με υψηλή διατροφική αξία. Το πρόβλημα ήταν ότι αυτές οι τροφές βρίσκονταν σε μικρή ποσότητα στην εξελικτική ιστορία μας.

Η αναζήτηση ζάχαρης στα ώριμα φρούτα ή το μέλι προσέφερε στους προγόνους μας μια καλή πηγή ενέργειας και τους βοηθούσε να αποφεύγουν τις φυτικές τοξίνες που περιέχουν μερικές φορές τα άγουρα φρούτα. Δεχόμαστε ότι το σώμα μας λαχταρά τα θρεπτικά συστατικά που λάμβαναν οι άνθρωποι των σπηλαίων, μόνο αν είμαστε πρόθυμοι να δεχτούμε ότι και αυτοί θα καταβρόχθιζαν, αν μπορούσαν, γλυκά και αναψυκτικά. Έτσι, οι τροφές που θέλουμε περισσότερο δεν υπήρξαν ποτέ οι τροφές που ήταν καλύτερες για εμάς. Κάτι τέτοιο δε συμβαίνει επειδή βρισκόμαστε σε δυσαρμονία με το σώμα μας, αλλά επειδή αυτές οι τροφές δεν υπήρχαν κατά το μεγαλύτερο μέρος του παρελθόντος μας.


Η επιστροφή στη διατροφή των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών (και όχι σε μια πρώιμη γεωργική ή ακόμα και σε μια σύγχρονη ισορροπημένη διατροφή) φαίνεται μάλλον αυθαίρετη. Οι διατροφολόγοι εμφανίζονται διχασμένοι για τα οφέλη της πρόσληψης λίγων ή πολλών υδατανθράκων. Κάποιοι υποστηρίζουν την πλήρη αφαίρεση ολόκληρων ομάδων τροφών.

IMAGE DESCRIPTIONΕξάλλου, ποιους ακριβώς κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες θα θέλαμε να μιμηθούμε; Οι Αβορίγινες Αυστραλοί, για παράδειγμα, τρώνε πολύ διαφορετικές τροφές από τους Εσκιμώους Ινουί, οι οποίοι με τη σειρά τους διαφέρουν ριζικά από τους Βουσμάνους της ερήμου Καλαχάρι.

Μια εκδοχή της διατροφής της Παλαιολιθικής περιόδου προτείνει την κατανάλωση πολλών ψαριών, λέγοντας ότι αυτό ήταν μέρος της κληρονομιάς μας. Οι ιθαγενείς της ερήμου θα δυσκολεύονταν πολύ να την ακολουθήσουν! Αν ισχυριστούμε, όπως ο Νέσσε και ο Ουίλιαμς, ότι η σύγχρονη ζωή δε βρίσκεται σε αντιστοιχία με την εξελικτική κληρονομιά μας, δε σημαίνει ότι αξιολογούμε τη μια σε βάρος της άλλης. Η δαρβινική ιατρική δεν είναι συνώνυμη με την επιστροφή στο παρελθόν.

Αξίζει ακόμα να σημειωθεί ότι οι άνθρωποι παρουσιάζουν διαφορετική ευαισθησία στις αυξημένες ποσότητες αλατιού, λίπους και ζάχαρης, όπως συμβαίνει και με τα περισσότερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του καθενός. Κάποιοι απλώς δε βλάπτονται όταν τρώνε γρήγορο φαγητό σε μεγάλες ποσότητες. Μέχρι πολύ πρόσφατα, η φυσική επιλογή δεν εξαφάνιζε όσους ανέβαζαν υψηλή αρτηριακή πίεση τρώγοντας καθημερινά μια μεγάλη μερίδα αλμυρές τηγανητές πατάτες. Αυτό ισχύει γιατί μέχρι πριν από λίγους αιώνες κανένας δεν μπορούσε να προσλάβει τόσο πολύ αλάτι με τη διατροφή του, όσο και αν προσπαθούσε.

Παρομοίως, η επιμελής αποθήκευση λίπους, όποτε αυτό ήταν διαθέσιμο, αποτελούσε πλεονέκτημα. Η εξήγηση είναι εύκολη εάν αναλογιστούμε ότι το λίπος από τα άγρια θηράματα ήταν ελάχιστο σε κάποιες παραδοσιακές διατροφές. Δεν είχαν προκύψει ποτέ οι κίνδυνοι υγείας από την παχυσαρκία, οι οποίοι εμφανίζονται όταν η πλούσια τροφή είναι άφθονη συνεχώς.

Αλλά δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ευαίσθητοι στο αλάτι, ούτε έχουν την τάση να αποθηκεύουν λίπος. Δε χρειάζονται όλοι να παίρνουν τις ίδιες προφυλάξεις εναντίον των ίδιων διατροφικών κινδύνων. Αν κατανοήσουμε ότι η εξέλιξη παράγει ποικιλία, μπορούμε να κατανοήσουμε γιατί δεν ταιριάζει μία μόνο διατροφή σε όλους τους ανθρώπους.

Μια ριζική αναθεώρηση του τρόπου διατροφής θα μπορούσε ωστόσο να ωφελήσει πολλούς. Διαθέτουμε πλήθος στοιχείων που πιστοποιούν ότι μια καλύτερη διατροφή μειώνει την αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και το διαβήτη. Το όφελος πολλαπλασιάζεται εάν συνδυαστεί με μια σχετικά ήπια σωματική άσκηση, όπως το περπάτημα.

IMAGE DESCRIPTIONΣχεδόν πάντα συνιστάται η κατανάλωση περισσότερων φυτικών ινών και ο περιορισμός των επεξεργασμένων τροφών. Προσπαθώντας να αποδείξει την επίδραση αυτή, η ιατρική ερευνήτρια Κέριν Ο΄Ντι και μια ομάδα Αβορίγινων πέρασαν δύο εβδομάδες στην ύπαιθρο. Το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας μετακινούνταν και ζούσαν από ό,τι μπορούσαν να κυνηγήσουν και να συλλέξουν. Η διατροφή τους αποτελούνταν κυρίως από ψάρια του γλυκού νερού, καγκουρό και άγριες γλυκοπατάτες, λίγα βατόμουρα και έναν κροκόδειλο. Όλοι οι Αβορίγινες ήταν υπέρβαροι και ορισμένοι είχαν διαβήτη τύπου 2, αλλά στο τέλος του ταξιδιού όλοι εμφάνισαν σημαντική μείωση στο βάρος, στα επίπεδα σακχάρου του αίματος και στον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

Κι όμως, η Ο΄Ντι δεν άρχισε να υποστηρίζει ότι τα καγκουρό με γλυκοπατάτες είναι ο καλύτερος τρόπος για να έχουμε υγιή καρδιά. Ούτε ισχυρίστηκε ότι είναι ρεαλιστικό για ένα σύγχρονο άνθρωπο της πόλης να ακολουθήσει αυτόν τον τρόπο ζωης. Τα λιγοστά βατόμουρα της παραπάνω εμπειρίας ίσως είχαν ωραία γεύση, δε χρειάζεται όμως να αισθανόμαστε άσχημα εάν θα προτιμούσαμε μια σοκολάτα αντί για μια μπανάνα. Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να τρώμε γλυκά, απλώς ότι τα ένστικτά μας δεν είναι αλάνθαστα.

Πώς μπορεί λοιπόν κάτι κακό για εμάς να είναι ταυτόχρονα και τόσο ευχάριστο;

Η απάντηση είναι η βιολογική εξέλιξή μας, η οποία δε διακατέχεται από ορθολογισμό. Γι΄ αυτό και πρέπει να αναγνωρίζουμε το παρελθόν μας χωρίς να το αφήνουμε να κυριαρχεί στο βραδινό τραπέζι μας.



Σημείωση:
Το παραπάνω άρθρο είναι απόσπασμα
από το βιβλίο της Marlene Zuk: Γεμάτοι ζωή,
έκδ. «Αβγό», Αθήνα, 2007.



Η dr. Marlene Zuk είναι καθηγήτρια Βιολογίας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Ριβερσάιντ, και εξειδικεύεται στην Εξελικτική Βιολογία.
Γράφει σε διάφορες εφημερίδες και περιοδικά των ΗΠΑ.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


5 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 45682

    16 Μαΐ 2018

    http://www.in.gr/2018/05/16/health/nutrition/diatrofi-aspida-prostasias-apo-ti-gripi/

  • Ανώνυμος 45680

    16 Μαΐ 2018

    To νούμερο του διαδικτύου έχεις καταντήσει.
    Άντε πάνε να μαμήσεις, μπας και ξεθολώσεις και σταματήσεις να μας τα κάνεις τσουρέκια.

    Νεοείσαιβλάκας

  • Ανώνυμος 45679

    16 Μαΐ 2018

    45678=νεομπουρδολόγος

  • Ανώνυμος 45678

    16 Μαΐ 2018

    Μόνο πότε θα πεθάνεις δεν ξέρεις βρε μπαγάσα....
    Τέρας (βικι)μορφώσεως!

    Νεολιθικός

  • Ανώνυμος 45674

    16 Μαΐ 2018

    1) Καμία απολύτως σχέση η \"παλαιολιθική δίαιτα\" με ανοησίες τύπου Atkins και Dukan. Τροφοσυλλέκτες και περιστασιακοί τροφοσυλλέκτες/κυνηγοί ήταν οι παλαιολιθικοί. Αυτό σημαίνει ότι έτρωγαν σε ό,τι μπορούσαν να απλώσουν εύκολα χέρι. Δεν είχαν ψυγεία, ούτε σούπερμάρκετ. Το δε κρέας τις περισσότερες μέρες του χρόνου το έβλεπαν στα όνειρά τους. Ο πραγματικός κυνηγός είναι προιόν της αγροτικής επανάστασης με τα βέλη του, τα εξημερωμένα σκυλιά και άλογα. Είναι αυτός που οργανώνει την έξοδό του από τον οικισμό στην άγρια φύση και έχει συγκεκριμένο σκοπό. Οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί είναι μια άλλη ιστορία, με εντελώς διαφορετική δυναμική από τους σύγχρονους ανθρώπους.
    2) Καμία σχέση ο σύγχρονος άνθρωπος με τον παλαιολιθικό. Καμία σχέση οι δέκα χιλιάδες ευρωπαίοι παλαιολιθικοί με τα εκατοντάδες εκατομμύρια του σήμερα. Ο σύγχρονος άνθρωπος και η δίαιτά του αποτελούν προιόν της αγροτικής επανάστασης (π.χ. βλέπε τί φρούτα καταναλώνει σήμερα, όλα προιόντα επιλεκτικών διασταυρώσεων). Κεντρική οργάνωση και εξουσία, μεγαλουπόλεις, αγροτική παραγωγή, καταμερισμός εργασίας, εξειδίκευση και ένα σωρό άλλα άγνωστα πράγματα την παλιολιθική εποχή. Ένα μικρό παράδειγμα του μεγέθους της βλακείας όσον μιλάνε για επιστροφή στη \"παλαιολιθική δίαιτα\" (και βεβαίως την πλασάρουν όπως τους κατέβει, φαντασιώνοντας διάφορα): η ρωμιοσύνη εισάγει ετησίως μισό εκατομμύριο τόνους σόγιας για ζωοτροφές. Φανταστείτε τώρα για τί μεγέθη παγκοσίως μιλάμε όσον αφορά την αγροτική παραγωγή και τα συστήματα διανομής και μεταφοράς.
    Συμπέρασμα: καμία σχέση μεταξύ σύγχρονης δίαιτας και αρλούμπες του κάθε πικραμένου περί \"παλαιολιθικής δίαιτας\".