ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ, ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ
ΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Captain James Cook


Ένα βράδυ, πριν από περίπου 250 χρόνια, ένα πλοίο έπεφτε σε ένα φοβερό ύφαλο στον Ειρηνικό. Το νερό περνούσε μέσα από την τρύπα στο σκαρί με κίνδυνο να βουλιάξει και να πνίξει το πλήρωμα.

Το πλοίο που συνάντησε αυτό τον υδάτινο τάφο είχε έναν άγνωστο έως τότε καπετάνιο και βρισκόταν σε ένα ασαφές επιστημονικό ταξίδι. Αλλά είχε και μια μυστική αποστολή, που θα χάραζε το χάρτη του κόσμου.

Το πλοίο ήταν το HM Bark Endeavour και είχε κυβερνήτη τον James Cook.

Αυτή είναι η απίστευτη ιστορία μιας από τις μεγαλύτερες περιπέτειες. Ένα ταξίδι, που θα μετέτρεπε τον James Cook από έναν άγνωστο σε εθνικό ήρωα.

Δυόμισι αιώνες μετά από την περιπέτειά του, το όνομα του Cook είναι ακόμα διάσημο, αλλά η ιστορία του συχνά παρανοείται. Ο κόσμος νομίζει ότι ανακάλυψε τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Όμως, στην ουσία δεν τις ανακάλυψε.

Αλλά η ιστορία του δεν είναι λιγότερο αξιόλογη. Τα επιτεύγματά του ήταν εντυπωσιακά.


Ακριβές αντίγραφο του Endeavour στο Εθνικό Ναυτικό Μουσείο της Αυστραλίας (Sydney).

Το Endeavour έφυγε από το Plymouth στις 26 Αυγούστου του 1768. Ήταν η εποχή του Διαφωτισμού, μια εποχή πνευματικού αναβρασμού. Είχε σημειωθεί τεράστια πρόοδος στις επιστήμες, τη λογοτεχνία και την εξερεύνηση του κόσμου.

Οι 94 άνδρες του πληρώματος ακολουθούσαν το πνεύμα της εποχής τους. Μαζί με έναν αστρονόμο, το Endeavour περιλάμβανε στις τάξεις του δύο επιστήμονες και δύο καλλιτέχνες. Και όλοι ήταν υπό τις εντολές του James Cook.

Επίσημα, βρίσκονταν σε επιστημονική αποστολή, για να καταγράψουν ένα αστρονομικό φαινόμενο, τη διέλευση της Αφροδίτης, τη σπάνια στιγμή, που θα περνούσε ο πλανήτης μπροστά από τον Ήλιο.

Αν γίνονταν σωστές παρατηρήσεις, οι μετρήσεις θα επέτρεπαν στους αστρονόμους να υπολογίσουν την απόσταση ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο. Αυτό θα βοηθούσε και στη μέτρηση ολόκληρου του ηλιακού μας συστήματος. Είχαν εντολή να μετρήσουν τη διέλευση από το νότιο Ειρηνικό, στην άλλη άκρη του κόσμου.


Αλλά δεν ήταν ο μόνος λόγος αυτής της αποστολής, γιατί στο πλοίο υπήρχαν και δεύτερες εντολές και αυτές είχαν χαρακτηριστεί «μυστικές». Αυτές οι σφραγισμένες εντολές περιείχαν την αληθινή αποστολή του ταξιδιού. Και κανείς, ούτε ο καπετάνιος, δεν γνώριζε πού θα τους οδηγούσε.

Φυσικά, σήμερα ο Captain Cook είναι διάσημος, αλλά την εποχή του ταξιδιού του Endeavour ήταν εντελώς άγνωστος. Ουσιαστικά, δεν ήταν καν πλοίαρχος. Ήταν υποπλοίαρχος. Στο βασιλικό ναυτικό το 1768 υπήρχαν 300 πλοίαρχοι και πάνω από 900 υποπλοίαρχοι. Αυτό δείχνει πόσο χαμηλά ήταν στη ναυτική ιεραρχία.

Ο υποπλοίαρχος Cook αποδείχθηκε εκπληκτική επιλογή. Η καριέρα του είχε ξεκινήσει ευοίωνα, όπως έγραψε ο ίδιος:

Είμαι ένας άνδρας, που δεν έχει το πλεονέκτημα της μόρφωσης ούτε φυσικό ταλέντο στο γράψιμο. Αλλά είμαι κάποιος που βρίσκεται διαρκώς στη θάλασσα από μικρός ως μαθητευόμενος στο εμπόριο άνθρακα.

Captain James Cook

Έπειτα από μια δεκαετία στα εμπορικά πλοία άνθρακα, ο Cook έγινε κελευστής στο βασιλικό ναυτικό φτάνοντας ως το αξίωμα του καπετάνιου. Mέσα σε δώδεκα χρόνια δεν είχε κάνει ποτέ μακρινό ταξίδι και δεν είχε διοικήσει κάτι μεγαλύτερο από σκούνα.

Ο Cook είχε ένα πρόβλημα, που τον κρατούσε χαμηλά: Την κοινωνική τάξη. Ήταν ένας ταπεινός γιος αγρότη από το Yorkshire. Δεν ήταν ο κατάλληλος υποψήφιος για το βασιλικό ναυτικό. Γι΄ αυτό, στην ώριμη ηλικία των σαράντα ετών δεν είχε ανέβει στην ιεραρχία. Και το Ναυαρχείο, όταν τον έθεσε επικεφαλής της αποστολής, τον διατήρησε σε χαμηλό αξίωμα αρνούμενο να τον προάγει σε πλοίαρχο. Του έδωσαν την ευθύνη, αλλά όχι τον τίτλο.
IMAGE DESCRIPTION
Διάλεξαν τελικά τον Cook, γιατί είτε προέρχονταν από την εργατική τάξη ή όχι, ήξεραν ότι είχε τα προσόντα που χρειαζόταν αυτή η αποστολή. Απέδειξε ότι ήταν ικανός θαλασσοπόρος και τοπογράφος και ακόμα πιο σημαντικό, τον γοήτευε η αστρονομία. Για τον Cook, αυτή η αποστολή ήταν μια ευκαιρία να αναδειχθεί. Επιτέλους, είχε μια ευκαιρία να αποκαλύψει τα ταλέντα του και να δείξει ότι η καταγωγή δεν ήταν εμπόδιο στα επιτεύγματα. Επρόκειτο μια τεράστια πρόκληση. Για να πραγματοποιήσει αυτή την αποστολή ο Cook έπρεπε να οδηγήσει το πλοίο στην άλλη άκρη της Γης. Αυτό σήμαινε τρομερές θάλασσες και επικίνδυνα ρεύματα.


Σε τέτοια ταξίδια συναντάς όλων των ειδών τον καιρό. Συναντάς καλό καιρό γύρω από τους Τροπικούς, αλλά στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη επικρατεί κρύο. Είναι δύσκολα, το πλοίο κουνιέται πολύ. Πρέπει να είσαι πάνω στο κατάρτι κάποιες φορές, όταν κουνιέται και γέρνει βίαια. Και φυσικά, την εποχή του Cook δεν υπήρχαν μέτρα ασφαλείας. Σήμερα, σε ανάλογα ταξίδια, έχουμε σύγχρονα μέσα και εργαλεία πλοήγησης, ξέρουμε ότι πάντα έχουμε μία κάλυψη. Ο Cook ήταν μακριά από την πατρίδα του. Δεν υπήρχε καμία επικοινωνία. Ήταν σαν σε ένα σκάφος χαμένο στο διάστημα.

Το χειρότερο ήταν ότι το Endeavour απέπλευσε μόνο του. Ήταν σύνηθες τα πλοία σε τέτοια ταξίδια να έχουν συνοδεία για το ενδεχόμενο να συναντήσουν πρόβλημα. Επιπλέον, ήταν βασικά ένα εμπορικό πλοίο σαν αυτά του άνθρακα, σίγουρα όχι πολυτελές. Και καθώς κινούταν προς το νότο έμοιαζε το πιο ακατάλληλο πλοίο στον κόσμο για να γράψει ιστορία.

Σαν να μην ήταν όλα αυτά αρκετά, υπήρχε το ερώτημα αν ο Cook θα μπορούσε να διατηρήσει ένα πλήρωμα κατάλληλο για ένα τέτοιο μοναχικό ταξίδι. Μπορείτε να φανταστείτε εκατό άνδρες σε ένα πλοίο μήκους τριάντα μέτρων. Οι συνθήκες πρέπει να ήταν φοβερές. Πέρα από τις οσμές και οι ασθένειες ήταν αρκετές.

Ακόμα κι αν ο Cook ήταν υπερβολικά αυστηρός με την καθαριότητα των ανδρών και του πλοίου, η καθαριότητα δεν μπορούσε να εμποδίσει το σκορβούτο.

Aνά τα χρόνια, ο Cook θεωρήθηκε αυτός που ανακάλυψε θεραπεία για το σκορβούτο. Aλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλό. H αληθινή ιστορία ξεκινάει πριν από αιώνες.

Το σκορβούτο ήταν η πληγή του ναυτικού. Ήταν ένας μακάβριος τρόπος για να πεθάνεις. Τα ούλα αιμορραγούσαν, τα δόντια έπεφταν, τα άκρα μούδιαζαν, εμφανίζονταν έλκη, ξανάνοιγαν παλιές πληγές και το πιο αηδιαστικό: οι ιστοί των ούλων έβγαζαν υγρό και άρχιζαν να σαπίζουν κάνοντας την ανάσα του θύματος να βρωμάει. Ο θάνατος πρέπει να ερχόταν σαν μια ανακούφιση.

Η ασθένεια αυτή αποδεκάτιζε πληρώματα. Μέσα σε 300 χρόνια πριν από το ταξίδι του Cook, είχαν πεθάνει πάνω από δύο εκατομμύρια ναύτες από σκορβούτο. Ένας καπετάνιος περίμενε να χάσει το 40% των ανδρών του, αριθμός που συχνά έφτανε και το 80%.


Ο Cook αντιμετώπιζε τεράστιο πρόβλημα. Λίγα ήταν γνωστά για το σκορβούτο και δεν υπήρχαν στοιχεία τι το προκαλούσε ή τι θα μπορούσε να το εμποδίσει. Κάποιοι πίστευαν ότι το προκαλούσε η κακή ατμόσφαιρα, η αραίωση του αίματος, η έλλειψη οξυγόνου, η θλίψη, ακόμα και το λίπος από τα δοχεία του πλοίου.

Και οι θεραπείες ήταν ακόμα πιο περίεργες και περιλάμβαναν αφαίμαξη, πλύσιμο με αίμα ζώων ή θάψιμο του θύματος στην άμμο ως στο λαιμό. Φυσικά, καμία από αυτές δεν απέδιδε.

Προκειμένου να σταματήσει το σκορβούτο ο Cook, πήρε μαζί του ένα πλήθος από αντισκορβουτικά, ουσιαστικά πράγματα που υποτίθεται ότι θα το θεράπευαν. Πήρε γουρτ, που ήταν ένα εκχύλισμα φτιαγμένο από βύνη, πήρε μια σούπα που έμοιαζε με μεγάλο κύβο, ανακατευόταν με σιτάρι και σερβιριζόταν ως χυλός. Πήρε ακόμα και ξινολάχανο, λάχανο τουρσί με αηδιαστική γεύση, όχι ό,τι καλύτερο για να τρως επί τρία χρόνια. Έλπιζε ότι η ειδική διατροφή θα απέδιδε, αλλά δεν μπορούσε να είναι βέβαιος ότι θα την τηρούσαν οι άνδρες του.

Έπειτα από δύο μήνες στη θάλασσα, κάποιοι από το πλήρωμα βαρέθηκαν το φαγητό του πλοίου. Στις 16 Σεπτεμβρίου δύο άνδρες αντέδρασαν για τη διατροφή. Όπως σημείωσε ο Cook στο ημερολόγιό του, η τιμωρία ήταν άμεση και αυστηρή: Μαστίγωμα.

Τιμώρησα τον Henry Stevens και τον Thomas Dunster με δώδεκα μαστιγώματα, επειδή αρνήθηκαν το φρέσκο βοδινό τους.

Captain James Cook

IMAGE DESCRIPTIONΗ τιμωρία ίσως φαίνεται σκληρή για το αδίκημα, αλλά το μαστίγωμα ήταν συνηθισμένο στο ναυτικό και η άρνηση υπακοής ήταν ισοδύναμη με ανταρσία. Αυτή η τιμωρία δείχνει πόσο αποφασισμένος ήταν ο Cook να διατηρήσει τους άντρες του υγιείς. Ήταν ουσιαστικά πολύ σπλαχνικός άνθρωπος. Άλλοι πλοίαρχοι θα τιμωρούσαν τέτοια ανυπακοή με 24 μαστιγώματα. Ουσιαστικά ο Cook προτιμούσε να χρησιμοποιεί την ψυχολογία παρά το μαστίγιο, για να κάνει τους άντρες να υπακούσουν.

Την επόμενη φορά που υπήρχε άρνηση για το φαγητό, εμφανίστηκε με ένα μεγάλο σχέδιο. Οι άνδρες σιχαίνονταν το ξινολάχανο. Οπότε, το έβγαλε από το μενού τους και το κράτησε μόνο στο μενού των αξιωματικών. Φυσικά, αμέσως το ξινολάχανο έγινε το αγαπημένο πιάτο, επειδή έτσι ήταν η νοοτροπία τους. Όταν είδαν ότι οι ανώτεροι του έδωσαν αξία, έγινε το καλύτερο πράγμα στον κόσμο.

Παρά την προσεκτική διατροφή του Cook, το σκορβούτο δεν εξαφανίστηκε εντελώς από το Endeavour. H ασθένεια χτύπησε πολλούς από το πλήρωμα περιλαμβανομένου και ενός ζωτικού μέλους της αποστολής, τον Joseph Banks. Ο Banks ήταν ένας υγιής γόης, που είχε πληρώσει για να ανέβει στο πλοίο. Είχε ξοδέψει 10.000 λίρες, πάνω από ένα εκατομμύριο λίρες σήμερα, για μια θέση, τα διπλάσια από τα κεφάλαια χρηματοδότησης της αποστολής κι αυτό για να ικανοποιήσει το πάθος του, τη βοτανολογία. Πλήρωσε και για κάποιους άλλους βοτανολόγους και καλλιτέχνες, που είχαν ως αποστολή να συλλέγουν και να μελετούν τα νέα φυτά που συναντούσαν στο ταξίδι. Επίσης, ως γνήσιος άγγλος ευγενής, είχε πάρει μαζί του και δύο κυνηγετικά σκυλιά.

Αλλά, το σχέδια του Banks, όπως και ζωή του απειλούνταν από το σκορβούτο. Αρχικά, προσπάθησε να το θεραπεύσει πίνοντας σιρόπι, αλλά αυτό δεν απέδωσε. Μετά, δοκίμασε άλλο γιατρικό:

Πέρασα στο χυμό λεμονιού. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, τα ούλα μου σκλήρυναν και αυτή τη στιγμή έχω μόνο εξανθήματα στο πρόσωπο.

Sir Joseph Banks

Οπότε ο Banks είχε ουσιαστικά βρει τη θεραπεία του σκορβούτου. Ήταν η βιταμίνη C των φρούτων και των λαχανικών.

Ούτε όμως αυτός ούτε ο Cook ήξεραν αν είχαν όντως βρει το γιατρικό ή όχι. Είδαν το χυμό λεμονιού ως μια ακόμα πιθανή θεραπεία. Αλλά καθώς το Endeavour συνέχιζε την πορεία του, έγινε ξεκάθαρο ότι η στρατηγική του Cook απέδιδε. Πέρα από κάποια κρούσματα, κανείς δεν πέθανε από σκορβούτο. Το 1768 αυτό ήταν κάτι το ανήκουστο. Ο Cook ίσως να μην ήξερε ότι υπήρχε βιταμίνη C ακόμα και στο ξινολάχανο, αλλά επιβάλλοντας αρχικά την αυστηρή διατροφή του, έφτιαχνε μια ιατρική και ναυτική ιστορία. Από το ταξίδι του Endeavour και μετά, το Ναυτικό αναγνώρισε τη σημασία της διατροφής. Tα λεμόνια έγιναν απαραίτητα σε όλα τα βρετανικά ταξίδια κι έτσι οι θάνατοι ναυτών μειώθηκαν κάθετα.


Το σκορβούτο είναι ασθένεια που προκαλείται από έλλειψη στον οργανισμό της βιταμίνης C.
Για αιώνες μάστιζε τους ναυτικούς, τους εξερευνητές και τους στρατιωτικούς, που ήταν αναγκασμένοι να τρέφονται με συντηρημένα τρόφιμα, φτωχά σε βιταμίνη C.

Μετά από πέντε μήνες στη θάλασσα, το ταξίδι πήγαινε καλά. Ο Cook είχε το σκορβούτο υπό έλεγχο και το πλοίο δεν είχε κανένα πρόβλημα. Αλλά ήταν ακόμα 8.000 χλμ. μακριά από το νότιο Ειρηνικό, όπου έπρεπε να πραγματοποιήσουν την αποστολή τους. Ακόμα δεν έχει έρθει το χειρότερο μέρος του ταξιδιού.

Το ταξίδι έμπαινε στο πιο επικίνδυνο μέρος του. Η φοβερή θάλασσα στο Ακρωτήρι Χορν στη νότια Αμερική θεωρούταν από τις πιο επικίνδυνες του κόσμου, με μεγάλες καταιγίδες, τεράστια κύματα, ομίχλη και παγόβουνα. Κι ο Cook έπρεπε να περάσει μέσα από αυτά.

Το Endeavour χτυπήθηκε από ισχυρές καταιγίδες. Ο Cook έκανε τρεις αποτυχημένες προσπάθειες να μπει στα νερά γύρω από το ακρωτήρι. Τελικά, στην τέταρτη προσπάθεια, μέσα σε ανέμους και ρεύματα, το Endeavour κατάφερε να μπει στο πέρασμα. Ο Cook θα έδειχνε το χαρακτήρα, που θα τον έκανε μεγάλο.

Καθώς το Endeavour διέσχιζε τον Ειρηνικό, η θάλασσα ηρέμησε κι ο καιρός έγινε περισσότερο τροπικός. Καθώς συνεχιζόταν το ταξίδι, έκαναν διάφορες στάσεις, που έδωσαν την ευκαιρία στον Banks και την ομάδα του να συλλέξουν νέα φυτά και να αποτυπώσουν άγνωστα ζώα. Η καμπίνα του Cook γέμισε γρήγορα με όλα τα είδη από άγνωστα φυτά και ζώα.

Μετά, στις 13 Απριλίου του 1769, έπειτα από 33 εβδομάδες στη θάλασσα, εντοπίστηκε στεριά. Ο Cook έφτασε σε ένα νησί του Ειρηνικού, που θα έχτιζε τη φήμη του. Εδώ, στην Ταϊτή, θα πραγματοποιούσαν την αποστολή τους και θα μετρούσαν τη διέλευση της Αφροδίτης. Το Endeavour είχε φτάσει σε ένα τόπο αφθονίας και σεξουαλικής ελευθερίας, όπου τα φρούτα έπεφταν από τα δέντρα και όμορφες γυναίκες προσφέρονταν εύκολα .

Αλλά ο Cook είχε σημαντική δουλειά να κάνει. Δουλειά, που θα διεύρυνε την κατανόηση του σύμπαντος και τελικά θα αναδείκνυε τις ικανότητές του. Είχε ήδη κάνει με επιτυχία το μισό γύρο του κόσμου. Τώρα, έπρεπε να επιβεβαιωθεί ως αστρονόμος και ήξερε ότι είχε μία ευκαιρία να κάνει τη μέτρηση σωστά. Αν και ήταν απλώς ένας από τους 77 παρατηρητές στον κόσμο που μετρούσαν τη διέλευση της Αφροδίτης, εκείνος ήταν ο πιο σημαντικός, γιατί ήταν ο μοναδικός στο νότιο ημισφαίριο και αυτό ήταν το μόνο μέρος στον κόσμο, όπου μπορούσες να δεις καθαρά ολόκληρη τη διέλευση από την αρχή ως το τέλος. Και σαν να μην αρκούσε αυτή η πίεση, η διέλευση της Αφροδίτης ήταν ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο, που δεν θα συνέβαινε ξανά για τα επόμενα 105 χρόνια.

Οι κάτοικοι της Ταϊτής ήταν θερμοί και ανοιχτοί, είχαν όμως ένα ενοχλητικό γνώρισμα. Ξεκίνησε ως εκνευρισμός, αλλά εξελίχτηκε σε κάτι σοβαρότερο. Τους άρεσε να κλέβουν. Ήταν δύσκολο να τους κρατούν μακριά από το πλοίο, γιατί σκαρφάλωναν σα μαϊμούδες, σύμφωνα με τις περιγραφές των ναυτών. Ακόμα πιο δύσκολο ήταν να τους εμποδίζουν να κλέβουν ο,τιδήποτε βρισκόταν στο δρόμο τους. Το μέταλλο ήταν κάτι από τους προσέλκυε κι έπειτα από λίγο έλειπαν όλων των ειδών τα αντικείμενα, ακόμα και ταμπακιέρες και κυάλια της όπερας. Και τα μεταλλικά καρφιά του Endeavour τους προσέλκυαν. Μάλιστα, το πλήρωμα συνειδητοποίησε ότι μια χούφτα τέτοια μπορούσαν να ανταλλαχθούν για σεξ με τις ντόπιες γυναίκες.

Οι μικροκλοπές σύντομα μετατράπηκαν σε καταστροφή. Ένα πρωινό, ένα σημαντικό αστρονομικό όργανο, μέρος του εξοπλισμού για τη μέτρηση της διέλευσης, χάθηκε. Χωρίς αυτό δεν μπορούσε να γίνει η μέτρηση. Ο Banks έμαθε από τον αρχηγό της φυλής το όνομα του κλέφτη, προς τα πού διέφυγε και πήγαν αμέσως να τον βρουν μέσα στον καύσωνα και τη ζούγκλα. Μετά από λίγο εμφανίστηκαν πολλοί ταϊτινοί να δουν τον αγώνα και την έκβασή του. Ποιος θα νικούσε; Ο κλέφτης ή οι ξένοι; Τελικά, ο Banks βρήκε το όργανο δίπλα σε ένα μονοπάτι. Ο κλέφτης το είχε μόλις πετάξει. Όλα ήταν έτοιμα για να αρχίσει η μέτρηση της διέλευσης.


Φορητό παρατηρητήριο που είχε κατασκευάσει ο Cook
για τη μέτρηση της διέλευσης της Αφροδίτης από τον Ήλιο.

Η μέρα χάραξε και οι οιωνοί ήταν αίσιοι. Ο ουρανός στα πεντακάθαρος. Καθώς το θερμόμετρο έφτανε τους 48 οC, ο Cook και οι παρατηρητές έστρεψαν τα τηλεσκόπια στον Ήλιο. Αλλά, καθώς η Αφροδίτη προχωρούσε προς τον Ήλιο, ο Cook συνειδητοποίησε ότι είχε ένα τεράστιο πρόβλημα. Η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης σχημάτιζε μια θολή σκιά, οπότε ήταν δύσκολο να ορίσεις ακριβώς τους χρόνους που άρχιζε και τέλειωνε η διέλευσή της μπροστά από τον Ήλιο. Οι χρόνοι της διέλευσης δεν ταίριαζαν. Οι μετρήσεις είχαν περίπου ένα λεπτό απόκλιση, αλλά έπρεπε να είναι ακριβείς. Τώρα φαινόταν ότι ο Cook είχε ταξιδέψει στον μισό κόσμο μόνο και μόνο για να αποτύχει η αποστολή του.

Αλλά θα εμφανιζόταν ακόμα μία ευκαιρία, μεγαλύτερη από τη μέτρηση της διέλευσης. Η πραγματική αποστολή του Cook είχε μόλις ξεκινήσει. Ήταν η ώρα να ανοίξει τις μυστικές οδηγίες. Αν τα κατάφερνε, αυτές οι εντολές θα έκαναν τη Βρετανία το πιο πλούσιο και ισχυρό έθνος και τον Cook εθνικό ήρωα. Σύμφωνα με τις εντολές λοιπόν, θα έπρεπε να κινηθεί νότια, για να φτάσει στην ήπειρο μέχρι το γεωγραφικό πλάτος των 40 μοιρών, εκτός κι αν είχε βυθιστεί νωρίτερα.

Τώρα αποκαλυπτόταν ο αληθινός σκοπός της αποστολής του Cook: Η ανακάλυψη της μεγάλης νότιας ηπείρου.

Τον 18ο αιώνα πίστευαν ότι υπήρχε μία νότια ήπειρος κάπου στον Ειρηνικό ωκεανό. Ήταν τόσο σίγουροι ότι υπήρχε, όσο ήταν βέβαιοι για την ύπαρξη του Ήλιου και της Σελήνης. Της είχαν δώσει και όνομα: Terra Australis Incognita, η Άγνωστη Γη του Νότου. Η ιδέα της μεγάλης νότιας ηπείρου υπήρχε από την αρχαιότητα. Κατά την Aναγέννηση οι επιστήμονες ισχυρίζονταν ότι αφού η Γη είναι σφαιρική θα πρέπει να υπάρχει μια μεγάλη έκταση στο νότιο ημισφαίριο, που να ισορροπεί με τις αχανείς ηπείρους του βορρά. Πίστευαν ότι κάλυπτε ολόκληρο το νότιο ημισφαίριο. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να τη βρουν. Αυτή η χαμένη γη νόμιζαν ότι θα είναι πολύ όμορφη, ένας τόπος γεμάτος φυσικά πλούτη. Όποιος την έβρισκε θα είχε τεράστια οφέλη. Θα εξερευνούσε τα πλούτη της ηπείρου και θα έλεγχε εμπορικούς και στρατιωτικούς δρόμους στον Ειρηνικό. Είχε γίνει το «άγιο δισκοπότηρο» αυτοκρατορίας και εξερεύνησης.

Αυτό εξηγεί γιατί οι οδηγίες προς τον Cook ήταν μυστικές Η βρετανική κυβέρνηση δεν ήθελε να ξέρουν οι ξένοι αντίπαλοι, πως υπήρχε μια επιπλέον αποστολή για τη νότια ήπειρο και δεν υπήρχε καλύτερη κάλυψη από αυτό το εμπορικό πλοίο σε μια επιστημονική αποστολή για τη μέτρηση της διέλευσης της Αφροδίτης. Η βρετανική κυβέρνηση ήθελε να βρει πρώτη την ήπειρο και στα κρυφά. Εκείνη την εποχή, που μια νέα γη συνδεόταν με την ισχύ και τον πλούτο, υπήρχε έντονος ανταγωνισμός για την πρωτιά.

Οι εντολές προς τον Cook ήταν να πάει πιο νότια στον Ειρηνικό απ΄ ό,τι είχε πάει κανείς πριν, σε γεωγραφικό πλάτος 40 μοιρών προς αναζήτηση της ηπείρου. Έτσι ξεκίνησε η μεγάλη περιπέτεια του Endeavour στο άγνωστο. Μέσα σε μια νύχτα, η αποστολή μετατράπηκε από επιστημονική σε ένα πραγματικό ταξίδι ανακάλυψης. Είχε δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία στον Cook, μια ευκαιρία που θα έφτανε στα άκρα τις ικανότητές του. Θα δοκιμαζόταν για πρώτη φορά στη ζωή του πλέοντας σε παρθένα νερά. Ο Cook θα χρειαζόταν τις ικανότητές τους ως θαλασσοπόρος για να οδηγήσει το μικρό ξύλινο πλοίο και το πλήρωμά του στο άγνωστο.

Αυτό που είναι εντυπωσιακό, είναι η πλοήγησή του. Διέσχισε χιλιάδες χιλιόμετρα στον Ειρηνικό, τα οποία δεν είχαν χαρτογραφηθεί ποτέ. Είχε μόνο βασικά όργανα πλοήγησης. Δεν είχε όργανα ακριβείας, ούτε γη γύρω του για να υπολογίζει. Δεν διέθετε κανένα ακριβή τρόπο για να μετράει την απόσταση. Πρέπει να ήταν μια τεράστια πρόκληση. Σήμερα, στις μακρινές αποστάσεις έχουμε το GPS, έναν πολύ απλό δορυφορικό δέκτη, ο οποίος δέχεται δορυφορικά σήματα και μας λέει πού ακριβώς είμαστε με πολύ μεγάλη ακρίβεια οπουδήποτε στον κόσμο. Ο Cook δεν διέθετε τίποτα παρόμοιο.

Αλλά ο Cook είχε πάθος με την αστρονομία, ένα χόμπι που θα τον βοηθούσε πολύ. Mέτρησε την κίνηση του Ήλιου, της Σελήνης και των αστεριών με έναν εξάντα και σύγκρινε τα δεδομένα του με πίνακες σεληνιακών προβλέψεων. Μετά, με σύνθετους υπολογισμούς κατέληξε σε μια ακριβή μέτρηση του γεωγραφικού του μήκους, της θέση του πλοίου του ανατολικά και δυτικά. Ήταν από τους πρώτους ναυτικούς, που κατάφερε να ορίσει με τέτοια ακρίβεια τη θέση ενός πλοίου.

Διατήρησε την πορεία του προς τον νότο αναζητώντας τη μεγάλη νότια ήπειρο. Τα μάτια του πληρώματος ήταν καρφωμένα στον ορίζοντα. Συχνά σήμαιναν συναγερμό, όταν μπέρδευαν τα σύννεφα με τη γη.

Έπειτα από τρεις εβδομάδες πορείας προς το νότο, το πλοίο έφτασε στις 40 μοίρες. Δεν υπήρχε όμως ακόμα, κανένα σημάδι της Terra Australis Incognita. Από την εμπειρία του στη θάλασσα, ο Cook ήξερε από τη μυρωδιά του ωκεανού και τη ροπή των ρευμάτων ότι δεν υπάρχει εκεί γύρω μεγάλη έκταση γης. Οι εντολές του έλεγαν ότι αν δεν την έβρισκε στις 40 μοίρες, να πήγαινε δυτικά προς αναζήτησή της, οπότε το Endeavour άλλαξε πορεία. Για ένα μήνα έπλεε δυτικά. Ο Cook έταξε ένα γαλόνι ρούμι σε όποιον έβλεπε πρώτος ακτή, αλλά ακόμη η ηπειρος δεν έλεγε να εμφανιστεί.

Μετά, στις 6 Οκτωβρίου του 1769, στις δύο η ώρα το απόγευμα, άκουσε μια ενθουσιώδη κραυγή, που όλοι περίμεναν: «Στεριά στον ορίζοντα»! Φαίνεται ότι ο Cook έκανε μια από τις τελευταίες ανακαλύψεις στην ιστορία. Είχε βρει τη νότια ήπειρο ή τουλάχιστον έτσι νόμιζε. Οπότε, τώρα πήγαινε παραθαλάσσια για να την εξερευνήσει.

Αυτή η γη είναι πέρα από κάθε περιγραφή και με την κατάλληλη καλλιέργεια θα είναι δεύτερος Παράδεισος. Οι λόφοι είναι καλυμμένοι με υπέροχα λουλούδια και ξεπροβάλουν ψηλοί κι επιβλητικοί φοίνικες που γεμίζουν τον αέρα με ένα υπέροχο άρωμα.

James Cook

O Joseph Banks γέμισε ρομαντισμό από την ανακάλυψη. Πολλές διαφορετικές γνώμες ακούγονταν και πολλές εικασίες για τα νησιά, τους ποταμούς, τα ρυάκια κ.λπ., αλλά όλοι συμφωνούσαν ότι αυτή ήταν η ήπειρος που έψαχναν.

Ο Cook άρχισε να ερευνά σε βάθος την ανατολική ακτή πλέοντας νότια και χαρτογραφώντας την περιοχή που περνούσε. Αλλά καθώς το Endeavour ακολουθούσε την ακτογραμμή, ο Cook θα απογοητευόταν.

Το Endeavour έφτασε σε μια υδάτινη έκταση, που ο Cook βάπτισε Γη της Βασίλισσας Charlotte. Έριξε άγκυρα κι άρχισε να εξερευνεί τα περίχωρα. Όταν ήταν μικρός ο Cook στο Yorkshire, μεγάλωσε κάτω από τη σκιά του Roseberry, ενός ψηλού λόφου που σκαρφάλωνε συνεχώς. Αυτό είναι κάτι φυσικό για τα παιδιά, αλλά και τους εξερευνητές: Να ανεβαίνουν ψηλά για να δουν. Μια συνήθεια που διατήρησε. Αρκετά σίγουρος, όταν έφτασε στη Γη της Βασίλισσας Charlotte, ανέβηκε στο λόφο να κοιτάξει και είδε κάτι το απίστευτο. Υπήρχε μια μεγάλη υδάτινη έκταση, που σήμαινε ότι δεν ήταν ήπειρος, αλλά ένα νησί. Ουσιαστικά, ο Cook έφτασε στη σημερινή Νέα Ζηλανδία. Και ετοιμαζόταν να εξερευνήσει το νότιο νησί της, αλλά σίγουρα αυτά τα δύο μικρά νησιά δεν ήταν η πλούσια ήπειρος που αναζητούσε.

Αυτή η χώρα, που θεωρούσαμε μέρος της νότιας ηπείρου, περιλαμβάνει δύο μεγάλα νησιά. Όσο για τη νότια ήπειρο, δεν νομίζω ότι υπάρχει.

James Cook

Αυτή ήταν μία εντυπωσιακή δήλωση από αυτόν που είχε πλεύσει στο τμήμα του Ειρηνικού, που υποτίθεται ότι υπήρχε η μεγάλη νότια ήπειρος. Και δεν ήταν εκεί. Το όνειρο της μεγάλης ηπείρου είχε εξαφανιστεί. Ο Cook ήξερε ότι θα ήταν καλύτερο να έχει βρει την ήπειρο, παρά να αποδείξει ότι δεν υπήρχε, επειδή, πάνω από όλα, τα αφεντικά του ήθελαν να υπάρχει.

Και πάλι η επιτυχία είχε γλιστρήσει από τα χέρια του. Η ανακάλυψη της ηπείρου θα του είχε χαρίσει φήμη. Αλλά δεν θα ήταν χαμένος. Μπορεί να μην είχε βρει την ήπειρο, αλλά ήταν αποφασισμένος να αδράξει τη νίκη και να ανακαλύψει άλλα άγνωστα μέρη. Πήρε μία σημαντική απόφαση. Ήξερε ότι η Νέα Ζηλανδία ήταν αχανής έκταση και δεν είχε ακόμα εξερευνηθεί πλήρως. Οι ολλανδοί είχαν πάει στη βόρεια, δυτική και νότια ακτή, αλλά την ανατολική ακτή δεν την είχε δει κανένας ευρωπαίος. Ονομαζόταν Νέα Ολλανδία και ο Cook αποφάσισε να την εξερευνήσουν από το βόρειο τμήμα της και μόνο τότε να επέστρεφαν πίσω μέσω των Ανατολικών Ινδιών.


Το ταξίδι του Endeavour σε Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία.


Υπήρχε κάτι μέσα στον Cook, μια δίψα που θα του έδινε μια θέση στην ιστορία. Είχε τώρα κυριευθεί από την επιθυμία για εξερεύνηση και αυτό ακριβώς έκανε. Έπλευσε πάλι δυτικά, ρισκάροντας στο άγνωστο. Μετά, είκοσι μέρες αφού άφησαν τη Νέα Ζηλανδία, είδαν για πρώτη φορά την ανατολική ακτή της Νέας Ολλανδίας. Στις 29 Απριλίου του 1770, σχεδόν δύο χρόνια αφού έφυγε από τη Βρετανία, το Endeavour μπήκε σε κάποιο όρμο. Ο Cook και το πλήρωμά του βγήκαν στη στεριά και πάτησαν στη Νέα Ολλανδία, την Αυστραλία.

Ο Cook ίσως δεν είχε ανακαλύψει την Αυστραλία, αλλά ήταν ο πρώτος που χαρτογράφησε την ανατολική ακτή της φτιάχνοντας ένα χάρτη της χώρας. Και ήταν ο πρώτος που διεκδίκησε αυτή τη γη για λογαριασμό της Βρετανίας.

Άρχισε να κάνει ερωτήσεις στους ιθαγενείς. Πρόσεξε όλα αυτά τα παράξενα ζώα τριγύρω και ρωτούσε τι είναι το καθένα. Είδαν κάτι που έμοιαζε με ζώο κι ο μάγος της φυλής τους είπε: «Καγκουρό», οπότε ονόμασαν αυτό το ζώο καγκουρό. Αλλά στη γλώσσα του μάγου καγκουρό σημαίνει «δεν ξέρω». Κλασική παρανόηση.

Αλλά δεν βρήκε μόνο νέους ανθρώπους ο Cook στην Αυστραλία. Ο Banks και η ομάδα του σύντομα ανακάλυψαν πλήθος σημαντικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, που ήταν εντελώς άγνωστα στην Ευρώπη. Η μεγάλη ποσότητα φυτών, πουλιών, ψαριών, εντόμων, περίπου 30.000 ειδών που μάζεψε ο Banks, έκαναν τον Cook να το ονομάσει Βοτανικό Λιμάνι, Βοτανικό Όρμο. Πρόκειται για το σημερινό Botany Bay στο Sydney.

IMAGE DESCRIPTIONΦυσικά, ο Cook θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης Αυστραλίας, αλλά δεν συνέβαλε καθόλου στον εποικισμό του νησιού. Ήταν ιδέα του Banks εννέα χρόνια μετά το θάνατο του Cook, πως το Botany Bay έπρεπε να γίνει μια αποικία καταδίκων. Η Βρετανία ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό κράτος, που εγκαταστάθηκε σε αυτό τον τόπο κι έστελνε φορτία με κατάδικους. Η Αυστραλία δεν θα ήταν ποτέ ξανά η ίδια.

Στις 6 Μαΐου του 1770, το Endeavour προχώρησε ακόμα πιο βόρεια στην ακτή. Ταξίδευε σχεδόν δύο χρόνια. Μπορεί ο Cook να μην είχε βρει τη μεγάλη νότια ήπειρο, αλλά το πλοίο του είχε κάνει ανακαλύψεις που θα άλλαζαν για πάντα την αντίληψή μας για τον κόσμο. Χάρτες από νέα μέρη, αστρονομικά δεδομένα και χιλιάδες βοτανολογικά είδη.

Αλλά, ήταν άγνωστο στον Cook ότι πλησίαζε η συντριβή. Δεν μπορούσε να το ξέρει, όμως έπλεε σε μια από τις πιο τρομερές θάλασσες του πλανήτη. Μπροστά του υπήρχε ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος. Αυτός ο ύφαλος εκτείνεται 1.900 χιλιόμετρα κατά μήκος της ακτής της Αυστραλίας. Είναι τόσο μεγάλος, που φαίνεται από το Διάστημα. Και για ένα ξύλινο πλοίο του 18ου αιώνα ήταν μια αναμενόμενη καταστροφή.

Τα κοράλλια σχηματίζονται από ασβεστόλιθο, είναι σκληρά σαν βράχος και κόβουν σαν ξυράφι. Ο ύφαλος είναι πολύ κοντά στην επιφάνεια του νερού. Σήμερα, τα πλοία διαθέτουν σόναρ για τους ύφαλους, αλλά το μόνο που διέθετε τότε ο Cook ήταν τα μάτια του κι ένα νήμα στάθμης να μετράει το βάθος. Φαντάζεστε πώς θα ήταν να προσπαθεί να δει κάτω, ειδικά τη νύχτα. Θα ήταν οπτικά αδύνατο.

Στις 11 το βράδυ της 10ης Ιουνίου του 1770, ο Cook κοιμόταν, καθώς το Endeavour έπεσε πάνω στον ύφαλο και άλλαξε πορεία. Το πλήρωμα ήταν στα κρεβάτια τους, όταν άκουσαν το συναγερμό ότι το πλοίο είχε χτυπήσει κάπου και σε λίγα λεπτά χτυπιόντουσαν άγρια στα βράχια. Η κατάστασή τους έγινε πολύ επείγουσα. Ο ύφαλος είχε κάνει μια τρύπα στο μέσο του πλοίου. Το νερό έμπαινε μέσα, αλλά το χειρότερο ήταν ότι το πλοίο κόλλησε στον ύφαλο και δεν μπορούσε να ξεφύγει.

Αν ο Cook δεν κατάφερνε να κινήσει το πλοίο, θα βυθιζόταν και οι άντρες θα πνίγονταν, γιατί δεν ήξεραν κολύμπι. Ο μόνος τρόπος για να υπάρχει αρκετό νερό να επιπλεύσει ήταν να περιμένει την παλίρροια. Για να έχει μια ελπίδα να σώσει το πλοίο και το πλήρωμά του ο Cook έπρεπε να ελαφρύνει το καράβι πριν την παλίρροια. Διέταξε να πεταχτούν πενήντα τόνοι υλικών. Τα πάντα, από κανόνια έως σαβούρες και βαρέλια. Καθώς ξημέρωνε, ο Cook ήξερε πως είχε κάνει ό,τι μπορούσε για να σώσει το καράβι. Και τώρα, περίμενε να ανέβει η παλίρροια και προσευχόταν να είναι αρκετά ελαφρύ το πλοίο, ώστε να απελευθερωθεί από τον ύφαλο.

Καθώς άρχισε να ανεβαίνει η παλίρροια, οι άντρες περίμεναν με κομμένη την ανάσα. Το Endeavour σιγά-σιγά σηκώθηκε από το βράχο. Είχε ξεκολλήσει, αλλά είχε ακόμα πολλά προβλήματα.

Στις 9:00 το πλοίο ίσιωσε και το ρήγμα άνοιγε συνεχώς. Ήταν μια τρομερή, μπορώ να πω φρικτή κατάσταση και μπορεί να αφανιζόμασταν μόλις σηκωνόταν το πλοίο.

James Cook

Ως τώρα η τρύπα ήταν ένα μέτρο και ακόμα και οι τρεις αντλίες δεν μπορούσαν να εμποδίσουν το νερό. Έπρεπε να βρουν τρόπο να κλείσουν την τρύπα. Ο Cook διέταξε τους άντρες να πάρουν ένα παλιό πανί, να το κόψουν και να το κολλήσουν με κοπριά. Μετά, το έδεσαν με ένα σχοινί από το καράβι και το έβαλαν προσεκτικά στο σημείο της διαρροής. Η πίεση του νερού το κόλλησε πάνω στην τρύπα. Προς το παρόν, θα απέδιδε.

Το νερό κρατιόταν έξω μέχρι να βρει το Endeavour έναν όρμο, για να φτιάξουν τη ζημιά. Αλλά παγιδεύτηκαν γύρω από τον ύφαλο. Ήταν πραγματικά σε κίδνυνο. Έπρεπε σύντομα να κάνουν την επισκευή. Ακόμα και σήμερα, με τα εξειδικευμένα συστήματα πλοήγησης πρέπει να περνάμε από τον ύφαλο με μεγάλη προσοχή. Υπάρχει ένα ρητό στην Αυστραλία: Υπάρχουν δύο ειδών καπετάνιοι. Αυτοί που χτύπησαν στον ύφαλο κι αυτοί που θα χτυπήσουν. Αν πέσεις εκεί διατρέχεις μεγάλο κίνδυνο, είναι πολύ επικίνδυνα.

Ο Cook έδειξε τις ικανότητές του σαν πλοηγός. Ήξερε ότι για να επιστρέψει έπρεπε να βρει ένα δρόμο μακριά από τους υφάλους που υπήρχαν παντού. Για να τους περάσει θα χρησιμοποιούσε την ευφυία του. Και να, τι σοφίστηκε: Έβλεπε κύματα, σαν κι αυτά που βλέπουμε στα ρηχά νερά στις παραλίες. Αυτό σήμαινε ότι εκεί από κάτω ό ύφαλος θα ήταν πολύ κοντά στην επιφάνεια. Έπρεπε να βρει ένα μέρος χωρίς κύματα, όπου δηλαδή ο ύφαλος θα ήταν σε μεγαλύτερο βάθος. Τελικά, εντόπισε ένα κενό και αποφάσισε να περάσει το Endeavour ενδιάμεσα. Δεν είχε άλλη επιλογή. Αν δεν το έκανε, θα έμενε παγιδευμένος. Αυτή ήταν μια φοβερά επικίνδυνη μανούβρα. Εμείς περνάμε τώρα από εκεί με σύγχρονα πλοία που διαθέτουν δύο μηχανές. Το Endeavour ήταν ένα ξύλινο πλοίο με ανθρώπινη πλοήγηση που δεν διέθετε μηχανή. Ήταν στο έλεος των ανέμων, της παλίρροιας και των κυμάτων. Ο Cook έπρεπε να διαλέξει την κατάλληλη στιγμή για να περάσει.

Με απίστευτη ικανότητα, κατάφερε τελικά να περάσει τον ύφαλο. Το Endeavour μπορούσε να συνεχίσει το ταξίδι της επιστροφής.

Για έντεκα μήνες έπλεε για την Ουαλία μέσω των Ανατολικών Ινδιών, έκανε τον κύκλο νότια της Αφρικής με πορεία προς την Ευρώπη. Στις 12 Ιουλίου του 1771, έριξε άγκυρα στο Kent έπειτα από τρία χρόνια στη θάλασσα. Ήταν μια πραγματικά ιστορική αποστολή. Ο Cook ήταν ο πρώτος που έκανε το γύρο του κόσμου με ένα μοναχικό πλοίο. Ήταν ένα εκπληκτικό επίτευγμα. Επιπλέον, δεν είχε πεθάνει κανείς από σκορβούτο. Αυτό ήταν πρωτοφανές. Και είχε μια νέα χώρα για τη Βρετανία, την Αυστραλία. Επιτέλους, ο Cook είχε αποκτήσει φήμη. Το Ναυτικό αναγνώρισε το τεράστιο ταλέντο του και τον έκανε πλοίαρχο. Ο Cook ήταν τώρα ήρωας.

Ακόμη και η αρχική επιστημονική αποστολή ήταν επιτυχής. Παρά την απόκλιση, τα στοιχεία ήταν σημαντικά. Το 1771, ο αστρονόμος Thomas Hornby πήρε πέντε μετρήσεις από διάφορα σημεία του κόσμου περιλαμβανομένης της Ταϊτής κι έβγαλε μέσο όρο. Οι μετρήσεις του Cook βοήθησαν τον Hornby να υπολογίσει την απόσταση της Γης από τον Ήλιο και τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά ακριβή. Κατέληξε σε έναν υπολογισμό 151 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η απόσταση είναι 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Και αυτό έγινε σημείο μέτρησης του ηλιακού συστήματος.

Και από άποψη εξερεύνησης το ταξίδι ήταν επιτυχές. Ο Cook ανακάλυψε σαράντα νέα νησιά. Ανακάλυψε ότι η Νέα Ζηλανδία ήταν δύο νησιά και χαρτογράφησε την ανατολική ακτή της Αυστραλίας. Το ταξίδι εξερεύνησης του Cook αποκάλυψε ότι η υποτιθέμενη νότια ήπειρος δεν υπήρχε, ήταν μια φαντασία. Ουσιαστικά, ξαναέφτιαξε το χάρτη του κόσμου.


Ο Cook θα έκανε ακόμα δύο εκπληκτικά ταξίδια, αλλά το πρώτο με το Endeavour ήταν που τον έκανε διάσημο. Mέχρι το θάνατό του, το 1779, ο Cook είχε γίνει θρύλος. Είχε εξερευνήσει τον πλανήτη περισσότερο από κάθε άλλον. Αυτός ο άγνωστος ναυτικός έγινε ο μεγαλύτερος εξερευνητής όλων των εποχών.



Σημείωση:
Δείτε την ταινία του Robin Dashwood:
«The making of Captain Cook»,
στην οποία βασίστηκε το παραπάνω άρθρο.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


1 ΣΧΟΛΙΑ

  • Bielidopoulos

    15 Φεβ 2018

    Την Αυστραλία την είχαν ανακάλυψει οι Ολλανδοί, αλλά ποτέ δεν την αποίκισαν. Την αποίκισαν οι άγγλοι όταν έχασαν τις αποικίες στην Αμερική (1783).
    Δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του Κουκ στα ίδια νερά έγινε η εξέγερση στο Bounty που έχει γίνει επανειλημμένως ταινία.
    Από τέτοιου είδους ταινίες έχει καλλιεργηθεί η εντύπωση για τυρανικούς καπετάνιους που μαστιγώνουην αβέρτα.
    Πλην εξαιρέσεων τα πράγματα δεν ήταν έτσι.
    http://www.imdb.com/title/tt0056264/
    http://www.imdb.com/title/tt0086993/