ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΕΣ
ΕΝΑΝΤΙΟΝ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΕΝΩΝ

Γιατί εναντιώθηκε
με σθένος η Ρωμιοσύνη
σε Όθωνα και βαυαρούς


Μελετώντας ακόμα και σοβαρές αναλύσεις για τον Όθωνα, προκύπτει πως οι περισσότεροι φαίνεται να συμφωνούν στο ότι οι βαυαροί επιτέλεσαν σπουδαίο έργο στην προσπάθειά τους να στήσουν ένα κράτος από την αρχή οργανώνοντας παιδεία, νομοθεσία, οικονομία κ.λπ.. Δεν τους κατηγορεί κανείς γι΄αυτό. Με την νομοθεσία του Μάουερ, για παράδειγμα, λειτούργησε το κράτος μέχρι τις μέρες μας. Τους προσπάπτουν όμως, ότι δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν στην εγχώρια πραγματικότητα, ότι αγνοούσαν κι έτσι δεν έλαβαν καθόλου υπόψη τους την ιδιοσυγκρασία της Ρωμιοσύνης. Τους παρουσιάζουν ως απολυταρχικούς, που ήρθαν σε αντίθεση με το δήθεν δημοκρατικό πνεύμα του λαού.

Αυτό είναι μεγάλη ανοησία. Η ύπαρξη δίκαιων νόμων και η εφαρμογή τους από όλους δεν είναι απολυταρχία, αλλά προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία ενός κράτους. Δεν είσαι δημοκράτης αν δεν σέβεσαι τους νόμους, αν δεν πληρώνεις φόρους, αν επιχειρείς να ωφεληθείς με ρουσφέτια κι άλλα πλάγια μέσα.

Οι άνθρωποι που συνάντησαν οι βαυαροί στον ελλαδικό χώρο δεν ήταν φυλετικοί απόγονοι ή πνευματικοί κληρονόμοι των αρχαίων ελλήνων, των αθηναίων, της δημοκρατίας, των φιλοσόφων κ.λπ.. Ήταν επήλυδες, βαλκάνιοι ─και όχι μόνον─ ορθόδοξοι χριστιανοί με έντονη ανάμειξη της οθωμανικής κουλτούρας, οι οποίοι έμαθαν να επιβιώνουν σε αυτοκρατορίες δεσποτικές (βυζαντινή και οθωμανική περίοδοι) αναπτύσσοντας την υποκρισία, την κουτοπονηριά και πολλά άλλα ελαττώματα με σκέψη εντελώς διαφορετική από αυτή του δυτικού κόσμου.

Αυτή ήταν η νοοτροπία του λαού, που βρήκε απέναντί του ο Όθωνας, όταν ήρθε στην Ελλάδα. Μια νοοτροπία, που δεν ήθελαν επ΄ουδενί να αλλάξουν οι ρωμιοί, το αντίθετο μάλιστα. Είχαν βολευτεί μ' αυτήν κι ό,τι κι αν έκανε ο Όθωνας, αντιδρούσαν.

Αυτή τη νοοτροπία έπρεπε να λάβει υπόψη του, λοιπόν ο Όθωνας; Με αυτήν έπρεπε να συμβιβαστεί; Να αφήσει τον κάθε ρωμιό (προύχοντα / πολιτευτή / οπλαρχηγό) να συνεχίσει να αυθαιρετεί και να κάνει ανεξέλεκτος ό,τι του πρότασσε το ατομικό του συμφέρον;

Οι βαυαροί ─φορείς πολιτισμού, με παιδεία, συνηθισμένοι στην πειθαρχία, με τις όπερές τους κ.λπ.─ ήταν ό,τι πιο προοδευτικότερο υπήρχε εκείνη την εποχή στον κόσμο, σε αντίθεση με τους κατσικοκλέφτες, απαίδευτους και κακομαθημένους ρωμιούς, που ήταν ό,τι το χειρότερο.

Kατηγορούν τον Όθωνα ότι ήρθε σε σύγκρουση με τους παράγοντες του τόπου. Μα, γινόταν να μην έρθει; Δεν θα έπρεπε να υπάρχει φορολογικό σύστημα; Κι αφού θα υπήρχε, θα έπρεπε να εισπράττει τα έσοδα ο κάθε τοπικός κοτζάμπασης ή το κράτος; Οι Μαυρομιχαλαίοι, προύχοντες της Μάνης, γι΄αυτό το λόγο σκότωσαν τον Καποδίστρια.

Οι Μαυρομιχαλαίοι έπαιρναν τις εισπράξεις της δογάνας (του τελωνείου). Είχαν το μονοπώλιο του λαδιού και των βελανιδιών.

Όπως η Μάνη, έτσι και η Ύδρα αποτελούσε μια μικρή αυτόνομη επικράτεια. Το λιμάνι του νησιού ήταν porto libro, τα λιμενικά και τελωνειακά δικαιώματα κατέληγαν στο ταμείο των προυχόντων. Οι υδραίοι περιφρονούσαν τα θεσπίσματα των εθνοσυνελεύσεων περί λειών πολέμου. Αντί να παραδίνουν τα φορτία-λάφυρα τα μεταπουλούσαν στη Διοίκηση.

Από τα γεγονότα του ΄21 πλούτισαν ακόμη περισσότερο οι πάμπλουτοι άρχοντες και οι στέρνες έμεναν πάντοτε γεμάτες τάλιρα. Πούλησαν στο κράτος τα κανόνια, που ξήλωσαν από τα καταστραμμένα Ψαρά. Πούλησαν τα αράπικα άλογα, που πήραν, όταν αιχμαλώτισαν αιγυπτιακά καράβια. Εμπορεύονταν τα σιτοφορτία ─λείες πολέμου─ οργανώνοντας βιομηχανία παραγωγής γαλέτας στην Ύδρα. Κι ούτε στιγμή δέν άφησαν την πειρατεία. Όταν μάλιστα ο Γ. Κουντουριώτης έγινε πρόεδρος του Εκτελεστικού, ήρθε η χρυσή εποχή για την Ύδρα. Οι ίδιοι οι Κουντουριωταίοι συμπεριφέρονταν και αναγνωρίζονταν ως ηγεμόνες.

Κατηγορούν τον Όθωνα, ότι δεν χρησιμοποίησε στην κρατική μηχανή τοπικούς πολιτευτές και στο στρατό τους παλιούς αγωνιστές. Μα, ποιους να χρησιμοποιήσει; Διατήρησε πλείστους αξιωματικούς και υπαλλήλους βαυαρούς στα ανώτερα λειτουργήματα του κράτους, γιατί ήταν απαραίτητοι ελλείψει κατάλληλων για τέτοιες εργασίες ρωμιών. Ήρθαν από την πολιτισμένη Βαυαρία οι επιφανέστεροι βαυαροί αξιωματούχοι, με εγχώριους κατσαπλιάδες έπρεπε να στελεχώσει ο Όθωνας την κρατική μηχανή;

Ειδικά οι παλιοί πολεμιστές ─αν και πολλοί από αυτούς βολεύτηκαν καταταγέντες στην «Φάλαγγα»─ έβρισκαν ως πρόσχημα τη βαυαροκρατία, γιατί δεν ήταν δυνατόν να έχουν την εξουσία στα χέρια τους και προκαλούσαν ανταρσίες με σύνθημα την έξωση των βαυαρών (ανταρσίες Δ. Τσέλιου, Ζέρβα, Μαλάμου κ.ά.).

«Βασιλική Φάλαγγα» ονομάσθηκε το συσταθέν το έτος 1835 σώμα αξιωματικών, στο οποίο κατατάχθηκαν «τιμής ένεκεν» οι κατά το ΄21 οπλαρχηγοί, που είτε λόγω ηλικίας, είτε λόγω έλλειψης στοιχειώδους μόρφωσης και άλλων απαιτουμένων προσόντων ήταν αδύνατον να καταταχθούν στον τακτικό στρατό. Οι καταταχθέντες σ΄ αυτή τη φάλαγγα έλαβαν διάφορους βαθμούς από του ανθυπολοχαγού μέχρι του συνταγματάρχη. Μισθοδοτούνταν από το δημόσιο ταμείο, όπως και οι λοιποί αξιωματικοί του τακτικού στρατού, εκτός ορισμένων, στους οποίους προς αμοιβή των υπηρεσιών τους παραχωρήθηκαν εθνικές γαίες. Παράλληλα, τους δόθηκε το δικαίωμα της κατοχής και αναγνώρισης ιδιαίτερης σφραγίδας με το όνομά τους για να τους παρέχονται κάποιες «ατέλειες» (απαλλαγές).

Κατηγορούν τον Όθωνα για το αυτοκέφαλο της Εκκλησίας. Γιατί δυσαρέστησε και την κοινή γνώμη και το Πατριαρχείο. Ότι επιζητούσε να αλλοιώσει τις θρησκευτικές παραδόσεις των ρωμιών συμμαζεύοντας τα μοναστήρια. Αμαθείς μοναχοί περιέτρεχαν τις επαρχίες εκφραζόμενοι ασεβώς εναντίον του Όθωνα, ως δήθεν μισούντα την Ορθόδοξη θρησκεία.

Μα, το Πατριαρχείο είναι θεσμός του τούρκικου κράτους. Δεν ήταν σωστό να ανεξαρτητοποιηθεί η Εκκλησία; Κι ότι πήρε από μοναστήρια με τρεις-τέσσερις καλόγερους την μεγάλη περιουσία που κατείχαν και την μοίρασε στο λαό ή κάλυψε με αυτήν έξοδα για την κατασκευή σχολείων, ήταν κακό;

Κατηγορούν τον Όθωνα ότι επί βασιλείας του η Ελλάδα υπέστη «ηθικές ήττες» στην εξωτερική πολιτική, που δυσαρέστησαν το λαό κι αντετίθεντο στις «εθνικές προσδοκίες».

Στις διαχρονικές του ανοησίες, δηλαδή. Ακόμα και η επωφελής Συνθήκη Φιλίας και Εμπορίου με την Τουρκία, που κατόρθωσε να υπογράψει ο αποσταλείς εκεί Κ. Ζωγράφος, θεωρήθηκε ως δήθεν προδοτική και επιζήμια για την Ελλάδα. Υπό την πίεση της εγχώριας αντιπολίτευσης, ο Όθωνας αναγκάστηκε να μην επικυρώσει τη συνθήκη, οπότε ακολούθησε παραίτηση του Ζωγράφου, ενώ η Τουρκία άρχισε να εφαρμόζει σειρά καταστροφικών μέτρων για τους ρωμιούς στη χώρα της.

Κατηγόρησαν τον Όθωνα ότι δεν μπορούσε να προσαρμοστεί προς τις δύσκολες περιστάσεις. Από χαρακτήρα ήτανε μειλίχιος, σε αντίθεση με τη σύζυγό του. Υπήρξε εργατικότατος, μεθοδικότητας και εργάστηκε με αφοσίωση πραγματική για την Ελλάδα, την οποία αγάπησε ειλικρινά και θερμά όσο λίγοι. Διατήρησε την αγάπη του για αυτή μέχρι και της τελευταίας του πνοής. Ήταν καλοκάγαθος, φιλελεήμονας και ανώτερος χρημάτων. Έφυγε από την Ελλάδα φτωχός και συντηρούταν μέχρι το θάνατό του από τη επιχορήγηση του βαυαρικού στέμματος 100.000 φιορινιών το χρόνο. Την τελευταία μάλιστα ετήσια επιχορήγηση την είχε διαθέσει υπέρ του Κρητικού Αγώνα.

Με τέτοιες δυσχερείς συνθήκες που υπήρχαν στην Ελλάδα, θα μπορούσε να καταποντιστεί και ο «σατανικότερος» των μοναρχών, πολύ δε περισσότερο ο Όθωνας, ο οποίος από το χαρακτήρα του δεν ήταν ικανός να διαπράττει μηχανορραφίες. Ως τέτοιος λοιπόν, υπήρξε το θύμα, εναντίον του οποίου στράφηκαν όλοι οι εγχώριοι κομματάρχες και ο λαός.

Όλοι συνεργούσαν προς ματαίωση και εκμηδένιση κάθε ενέργειας του Όθωνα, του οποίου η πολιτεία καταγγελλόταν ως δήθεν κακόπιστη και καταστρεπτική. Η αποτυχία ήταν αναπόφευκτη στην παρηκμασμένη Ρωμιοσύνη.


Το «Καφέ Γκρέκο» είναι ένα από τα πιο ιστορικά «καφέ» της Ρώμης. Ιδρύθηκε το 1760 από έναν ρωμιό, απ΄ όπου και το όνομα. Ήταν πασίγνωστο στέκι φιλολογικών και καλλιτεχνικών κύκλων. Η χρυσή εποχή του εκτείνεται σ΄ όλη τη διάρκεια του 18ου αιώνα.
Σ' αυτό σύχναζαν κατά καιρούς μεγάλες προσωπικότητες, όπως ζωγράφοι, γλύπτες, μουσουργοί και άνθρωποι των γραμμάτων από ολόκληρη την Ευρώπη, οι οποίοι επισκέπτονταν ή ζούσαν στη Ρώμη. Ανάμεσα σ' αυτούς περιλαμβάνονται μονάρχες, όπως ο βασιλιάς Λουδοβίκος Α' της Βαυαρίας, και πάπες, όπως ο Πάπας Λέων ΙΓ'.
Ο βασιλιάς Λουδοβίκος της Βαυαρίας, όταν σύχναζε στο Καφέ Γκρέκο στα χρόνια του ΄21, συνήθιζε να εκδηλώνει σ' ένα κύκλο φίλων του καλλιτεχνών τον ένθερμο φιλελληνισμό του.
Ο εικονιζόμενος πίνακας έχει τίτλο: «Συνάντηση καλλιτεχνών στο Καφέ Γκρέκο της Ρώμης» (Ludwig Passini, 1856).
Τα Προπύλαια στην πλατεία Κένιγκσπλατς του Μονάχου είναι κτισμένα στα μέσα του 19ου αιώνα σε νεοκλασικό ρυθμό, από τον Λουδοβίκο Α΄ προς τιμή του γιού του Όθωνα, όταν έγινε βασιλιάς της Ελλάδας.

Καφέ Γκρέκο

IMAGE DESCRIPTIONΌλα ξεκίνησαν σε μια ισπανική ταβέρνα στη Ρώμη. Εκεί σύχναζε ο διάδοχος του βαυαρικού θρόνου Λουδοβίκος, ο οποίος γνώριζε τις καλές τέχνες υπό την επιρροή διάφορων καλλιτεχνών. Μα και σε ένα άλλο καφέ της Ρώμης θαύμαζαν την αρχαιότητα οι γερμανοί. Στο «Καφέ Γκρέκο», το στέκι των καλλιτεχνών των βόρειων χωρών. Κι εκεί καταστρώνουν το σχέδιο, εκτός από το να θαυμάζουν την Ελλάδα, να την επισκεφτούν κιόλας.

Μια διεθνής ομάδα ταξιδεύει προς την Αθήνα. Μεταξύ άλλων, ο Χάλλερ από τη Νυρεμβέργη και ο Όττο Μάγκνους φον Στάκελμπεργκ. Στην Αθήνα τους συναντά ο άγγλος Τσαρλς Ρόμπερτ Κόκερελ, που τους ενημερώνει ότι στην κοντινή Αίγινα υπάρχει ένας καλά διατηρημένος αρχαίος ναός.

Οι ταξιδιώτες προμηθεύονται όπλα και τρόφιμα, καθώς το 1811 στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη τροφίμων, αλλά αφθονία ληστών. Μετά από λίγες ώρες βλέπουν στον ορίζοντα την Αίγινα, το νησί που εξύμνησε ο Πίνδαρος ως «κυρίαρχο της δωρικής θάλασσας» και «λαμπερό άστρο του Δία». Σε μία πλαγιά, σε όμορφο σημείο, βρίσκεται πράγματι ένας δωρικός ναός. Ο Κόκερελ μαγεύεται: «Αυτή είναι η Αίγινα, η αλλοτινή κυρίαρχος των θαλασσών, που μάλιστα ανταγωνίστηκε σε θάρρος την Αθήνα στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στην Αίγινα πήρε για πρώτη φορά μορφή η μεγαλοφυία των ελλήνων, μέχρι που τελειοποιήθηκε στην Αθήνα εξασφαλίζοντας έτσι τον αιώνιο θαυμασμό της ανθρωπότητας».

Κάποιες ανασκαφές που έγιναν, είχαν στόχο μόνο την ακριβή καταμέτρηση, ωστόσο στο φως ήρθε και μία από τις πιο όμορφες ζωφόρους. Ο Χάλλερ ενημερώνει τον πρίγκιπα Λουδοβίκο. Τα ευρήματα συζητούνται σε πνευματικούς κύκλους στην Ευρώπη. Η Αγγλία στέλνει ένα καράβι με σκοπό να μεταφέρει τα μαρμάρινα αγάλματα, αλλά οι φίλοι δεν υποκύπτουν ούτε στο χρήμα ούτε στη βία. Το 1812 τα ευρήματα βγαίνουν σε δημοπρασία. Ο Λουδοβίκος τα αγοράζει για 70.000 φιορίνια. Ο Κόκερελ γράφει στην κυβέρνηση της Αγγλίας: «Ο γράφων και ο συνεργάτης του, αν και δεν επετεύχθη η μεταφορά των αγαλμάτων στην πατρίδα τους δεν θεωρούν ότι παρέβησαν το καθήκον τους. Ίσως τους αρκεί η γνώση ότι τα αγάλματα βρίσκονται στα χέρια ενός , που έχει μοναδικές γνώσεις σχετικά με τις καλές τέχνες. Ότι βρίσκονται σε μία χώρα, που θαυμάζει αυτή την εξαίσια τέχνη, όπως καμία άλλη».

Με την ανακάλυψη των γλυπτών του Παρθενώνα και της Αίγινας ξεκινάει στην Ευρώπη μία εκ νέου ανακάλυψη της κλασικής ελληνικής τέχνης. Ο Λουδοβίκος αναθέτει στον Κλέντσε την ανέγερση ενός Μουσείου, όπου θα παρουσιάζονται επάξια τα γλυπτά της Αίγινας. Ο θεμέλιος λίθος της Γλυπτοθήκης τίθεται το 1816. Την ίδια στιγμή γίνεται ο σχεδιασμός μιας πλατείας σε αρχαιοελληνικό στιλ, του Κένιγκσπλατς. Τρία κτίρια με ιωνικούς, δωρικούς και κορινθιακούς κίονες πλαισιώνουν την Πλατεία του Βασιλιά. Ο Λουδοβίκος θέλει να μεταμορφώσει το Μόναχο στην Αθήνα που είχε στη φαντασία του.



Η Ελλάδα κατά την οθωνική περίοδο ήταν πολύ μικρότερη σε έκταση από τη σημερινή. Η Αθήνα (επάνω σε άποψη του 1834), πρωτεύουσα της χώρας από το 1834, είχε το έτος 1840 26.237 κατοίκους. Η Ελλάδα επί Αντιβασιλείας διαιρέθηκε σε δέκα νομούς. Από αυτούς οι πέντε ήταν στην Πελοπόννησο, οι τρεις στη Στερεά, ένας στην Εύβοια κι ένας στις Κυκλάδες. Μικρότερες διοικήσεις του κάθε νομού ήταν οι επαρχίες, που όλες ήταν 42.
Η πολιτική στην Ελλάδα δεν ήταν μόνο ενασχόληση των πλούσίων ή των προετοιμασμένων για πολιτική σταδιοδρομία. Οι περισσότεροι ρωμιοί έδειχναν έντονο ενδιαφέρον για την πολιτική. Τα καφενεία της οθωνικής περιόδου αποτελούσαν τόπους ζωηρών πολιτικών συζητήσεων και αντεγκλήσεων.
Επάνω: Καφενείο της Αθήνας. (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).


Η νεορωμέικη πραγματικότητα

Τα γεγονότα του ʼ21 δεν ήταν μια εθνική ή φαναριώτικη υπόθεση, αλλά μια υπόθεση των τοπικών παραγόντων. Από τη μια η Εκκλησία με τον αρχιεπίσκοπο Πατρών να παίζει έναν ηγετικό ρόλο κι από την άλλη τα παραδοσιακά ημι-στρατιωτικά στοιχεία, οι λεγόμενοι αρματολοί ή καπετάνιοι του Μοριά. Πολλοί από τους ηγέτες, που σήμερα θα τους λέγαμε πολέμαρχους, δεν είχαν καμμία ιδιαίτερη ιδεολογία. Τους ενδιέφερε μόνο η περιοχή, που έλεγχαν.

Χωρίς οθωμανούς πλέον, η Πελοπόννησος βρέθηκε σε απόλυτη αναρχία. Ένοπλες ομάδες κλεφτών δρούσαν παντού ανεξέλεκτα. Οι οπλαρχηγοί του Μοριά όργωναν τη νότια Ελλάδα λεηλατώντας και συλλέγοντας λάφυρα.

Για τους περισσότερους ρωμιούς, ακόμα και η ανάγκη σχηματισμού μιας κεντρικής κυβέρνησης δεν ήταν καθόλου προφανής. Η νότια Ελλάδα ήταν ένα μωσαϊκό από σχεδόν ανεξάρτητες κοινότητες. Ενώ η οθωμανική εξουσία είχε καταργηθεί, το καθεστώς και οι τοπικοί θεσμοί, μέσω των οποίων κυβερνούσε για αιώνες, παρέμεναν. Πολλοί προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν το κενό εξουσίας για δικό τους όφελος.

Η επανάσταση, έγραψε ο άγγλος ιστορικός Φίνλεϋ, έδωσε μεγάλες εξουσίες σε προεστούς, τοπικούς άρχοντες και κληρικούς, οι οποίοι κολάκευαν τον εαυτό τους ότι η εκδίωξη των οθωμανών, τους καθιστούσε κληρονόμους της εξουσίας του σουλτάνου. Κάθε προεστός επιχειρούσε τώρα να φτιάξει μια μικρή ανεξάρτητη ηγεμονία και κάθε οπλαρχηγός ανελάμβανε την ηγεσία της κάθε περιοχής. Τα γεγονότα του ΄21 μέσα σε λιγότερο από έξι μήνες έσπειραν στην Ελλάδα μια πλειάδα μικρών αληπασάδων.

Ενώ θα περιμέναμε ενδεχομένως, οι δεσμοί της θρησκείας να πνίξουν κάθε άλλη διαφορά, στην πραγματικότητα, η ρωμέικη κοινωνία ήταν διαιρεμένη:

• Οι φαναριώτες έβλεπαν την Εθνοσυνέλευση σαν ένα βήμα, για την κατάκτηση των ανωτάτων αξιωμάτων του νέου κράτους.

• Από την πλευρά τους οι προύχοντες ήθελαν να εξασφαλίσουν, ότι η νέα εθνική διοίκηση δεν θα περιόριζε την εξουσία τους.

• Οι μαφίες των οπλαρχηγών διέβλεπαν, ότι οι πολιτικοί ηγέτες θα ψαλίδιζαν τις εξουσίες τους.

Όλοι είχαν τα δικά τους ιδιοτελή συμφέροντα και ανταγωνίζονταν με το φόβο, μήπως τυχόν ο ένας παραγκωνισθεί από τον άλλον.



Από τα πιεστικότερα προβλήματα που αντιμετώπιζε η χώρα, ήταν η αποκατάσταση των ατάκτων, των πρώην «αγωνιστών» του ΄21, οι οποίοι συγκροτούσαν ομάδες κι επιδίδονταν σε λεηλασίες της υπαίθρου.
Οι βόρειες παραμεθόριες περιοχές της Ελλάδας ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες στις επιθέσεις ληστών, που εξορμούσαν από τη Θεσσαλία. Στα σώματα της οροφυλακής συστάθηκαν ακριβώς για να καταδιώκουν τους ληστές των παραμεθόριων περιοχών.
Επάνω: Άνδρες της οροφυλακής με ένα ληστή κρατούμενο. (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).

Η διάλυση των ατάκτων στρατιωτικών σωμάτων του ʽ21, όταν ιδρύθηκε το κράτος, δημιούργησε μια νέα κατάσταση για τους παλιούς κλεφταρματολούς: Ένας σημαντικός αριθμός απ' αυτούς βρέθηκε ξαφνικά χωρίς απασχόληση, χωρίς σπίτι και γη, στερημένος από κάθε μέσο επιβίωσης, στο έλεος της νέας πολιτικής εξουσίας.

Δεν μιλάμε βέβαια, για τους οπλαρχηγούς, οι περισσότεροι των οποίων είχαν πλουτίσει επωφελούμενοι από την πλούσια λεία, που αποκόμισαν (π.χ. Κολοκοτρώνης), καθώς και από τα αγγλικά δάνεια, που καταχράστηκαν, αλλά για τους απλούς ανθρώπους, που συμμετείχαν στα γεγονότα του '21.

Οι περισσότεροι από αυτούς επέστρεψαν στις παλιές, προ του ʼ21 συνήθειές τους, στο μόνο, που ήξεραν δηλαδή, να κάνουν. Πήραν τα βουνά και ξανάρχισαν το πλιάτσικο και τις ληστείες. Γιʼ αυτούς όμως, που δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτε, είναι οι άλλοι, κυρίως οι ανάπηροι και ανήμποροι, που με τις οικογένειές τους, καθώς και με τις οικογένειες των σκοτωμένων, έφθαναν εξαθλιωμένοι στην Αθήνα μετά την ανακήρυξή της το 1834 σε πρωτεύουσα του νέου κράτους. Οι δρόμοι της πόλης τότε, είχαν γεμίσει φτωχούς και ζητιάνους. (Διαβάστε και κατεβάστε δωρεάν από την «Ελεύθερη Έρευνα» το βιβλίο: Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους).

Οι πληθυσμοί των αγροτικών περιoχών υπέφεραν από την εγκατάλειψη, τη ληστεία, αλλά και τις αυθαιρεσίες των αρχών. Αντίθετα, οι προεστοί και οι οπλαρχηγοί είχαν αυξήσει τόσο τη δύναμή τους όσο και τις περιουσίες τους.


Φιλέλληνες

Παρά τις πρώτες επιτυχίες το ‘21, η επανάσταση θα ήταν καταδικασμένη, όπως η εξέγερση του 1770, την οποία αφηγήθηκε ο Χέλντερλιν. Και όπως η ποίηση του Χέλντερλιν έδειξε βαθύ φιλελληνικό αίσθημα, το ίδιο συνέβη και με την ποίηση του Λόρδου Βύρωνα το 1824, ο οποίος βρισκόταν στην Ελλάδα κι έστρεψε την προσοχή της Ευρώπης προς αυτήν. Ο θάνατός του στο Μεσολόγγι ενέπνευσε τον Γκαίτε για μια σκηνή στον «Φάουστ». Το δημόσιο αίσθημα της Ευρώπης αφυπνίστηκε. Ο φιλελληνισμός απέκτησε ολοένα και περισσότερους υποστηρικτές.

Όμως, ενώ ποιητές, αριστοκράτες και καλλιτέχνες θαύμαζαν τα γλυπτά και τα αρχαιοελληνικά ιδανικά, όπως τα είχαν εξιδανικεύσει στη φαντασία τους, η νεορωμέικη πραγματικότητα ήταν τελείως διαφορετική. Οι ρωμιοί δεν θύμιζαν σε τίποτα τους ξανθούς αχαιούς, που είχαν διαβάσει στον Όμηρο. Πολλές φορές δε, με το που κατέβαιναν οι φιλέλληνες στο λιμάνι, τους λήστευαν οι ίδιοι οι ρωμιοί. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Η ανώμαλη προσγείωση των φιλελλήνων). Στη θέση των οθωμανών κυριαρχούσαν πλέον οι κοτζαμπάσηδες., αλλά και η πολιτική ακαταστασία, οι εμφύλιοι πόλεμοι μεταξύ των διαφόρων φατριών, οι φτώχεια και η δυστυχία.

Η Ελλάδα εκείνη την εποχή αποτελούταν μόνο από την Πελοπόννησο, την Αττική, τη Βοιωτία, την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Τα Ιόνια νησιά, και ιδίως η Κέρκυρα, βρίσκονταν σε βρετανικά χέρια. Η Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Κρήτη, η Σάμος και η Ρόδος παρέμεναν μέρος της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ήταν ένα κράτος με 600.000 κατοίκους, του οποίου η επικράτεια δεν ήταν ούτε η μισή της σημερινής.

IMAGE DESCRIPTIONΤο 1827, η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία ανακηρύχτηκαν προστάτιδες δυνάμεις. Όχι λόγω ρομαντισμού όπως οι φιλέλληνες, αλλά για να διασφαλίσουν το θαλάσσιο πέρασμα των Δαρδανελίων και να μην επιτρέψουν σε άλλη δύναμη να ενισχυθεί στην Ανατολή.

Την ίδια χρονιά εκλέχτηκε πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας ο Ιωάννης Καποδίστριας, που μετέφερε την έδρα της κυβέρνησης από την Αίγινα, στο Ναύπλιο, το οποίο επί ενετοκρατίας θεωρούταν η πιο όμορφη πόλη του Λεβάντε και ήταν το πιο σημαντικό οχυρό στο Αιγαίο. Απόδειξη, το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου στα κανόνια και τα δημόσια κτίρια. Ακόμα και επί οθωμανικής περιόδου το Ναύπλιο είχε παραμείνει σημαντικό λιμάνι. Εκεί συνεδρίαζε αργότερα η Εθνοσυνέλευση.


Η απόφαση για τον Όθωνα

Το 1831 δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας από τους αδελφούς Μαυρομιχάλη στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο. Η Ελλάδα βυθίστηκε στην αναρχία.

Οι προστάτιδες δυνάμεις αποφάσισαν να στείλουν ευρωπαίο πρίγκιπα ως απόλυτο μονάρχη. Μετά την άρνηση του πρίγκιπα του Σαξ-Κοβούργου, Λεοπόλδου, κατοπινού βασιλιά του Βελγίου, και δεδομένου ότι κανένας από τους ευρωπαίους πρίγκιπες δεν δέχθηκε το θρόνο, οι τρεις δυνάμεις διόρισαν τον 17ετή τότε βαυαρό πρίγκιπα Όθωνα «κυρίαρχο της Ελλάδας» (Soyverain de la Grèce).

Ο Λουδοβίκος δέχθηκε εκ μέρους του ανήλικου γιου του και η ελληνική του φαντασίωση έγινε πραγματικότητα. Ένας βαυαρός πρίγκιπας θα γινόταν βασιλιάς της Ελλάδας. Ο Λουδοβίκος υπήρξε ο πρώτος και σχεδόν ο μόνος από τους μονάρχες της Ευρώπης, που εκφραζόταν δημόσια υπέρ των ρωμιών και παρά τις διαμαρτυρίες του Μέτερνιχ, είχε βοηθήσει υλικά τις ανάγκες των επιχειρήσεων του ’21.

IMAGE DESCRIPTIONΤον Οκτώβριο του 1832 τρεις απεσταλμένοι της Ελλάδας στάλθηκαν στο Μόναχο για να τιμήσουν και να προσκαλέσουν το νεαρό βασιλιά εκ μέρους του λαού. Εξαιτίας τους μετατέθηκε η μεγάλη βαυαρική γιορτή του Οκτόμπερφεστ και δεν γνωρίζουμε ποιο ήταν το μεγαλύτερο αξιοθέατο. Το Οκτόμπερφεστ για τους ρωμιούς ή οι ρωμιοί για το Οκτόμπερφεστ;

Την ημέρα του Αγίου Νικολάου, ο Όθωνας έφυγε από το παλάτι συνοδευόμενος από επιτροπή Αντιβασιλείας από διακεκριμένους βαυαρούς της εκλογής του Λουδοβίκου, οι οποίοι θα ανελάμβαναν την εξουσία εν ονόματι του νέου βασιλιά και μέχρι την ενηλικίωσή του. 3.500 περίπου βαυαροί στρατιώτες απ’ όλα τα όπλα επιβιβάστηκαν σε πλοία ως στράτευμα προστασίας με προορισμό την Ελλάδα. Στο Πρίντεζι περίμενε τον Όθωνα η αγγλική φρεγάτα «Μαδαγασκάρη». Ενώθηκε με τα στρατεύματά του στην Κέρκυρα κι από εκεί ξεκίνησε με ένα στόλο 43 πλοίων ένα αρκετά τρικυμιώδες ταξίδι σχεδόν δύο εβδομάδων.

Επί μέρες πέρναγε δίπλα από βραχώδεις ακτές. Αυτή ήταν η μελλοντική του χώρα. Καθόλου ρομαντική, παρά μόνο σκληρή, άγονη και φτωχή. Η κατάσταση δεν ήταν καθόλου ρόδινη, όπως ίσως την περίμενε. Όταν πλησίαζαν στα παράλια του Μοριά, ξέσπασαν αιματηρές ταραχές μεταξύ των κομμάτων στο Άργος και στο Ναύπλιο. Η κατάσταση ήταν πολύ ταραγμένη.



Ο Όθωνας, ο οποίος με τη συνθήκη της 7ης Μαΐου 1832 είχε εκλεγεί βασιλιάς της Ελλάδας, έγινε ο φορέας δυτικών μεθόδων στη διαμόρφωση των πολιτειακών και διοικητικών θεσμών του νέου κράτους.
Επάνω: Ο Όθωνας καθώς αναχωρεί από την Αυλή της Βαυαρίας και αποχαιρετά τους δικούς του για να έρθει στην Ελλάδα.
Η αγγλική φρεγάτα «Μαδαγασκάρη», που έφερε τον Όθωνα στην Ελλάδα, αγκυροβόλησε στο λιμάνι του Ναυπλίου στις 30 Ιανουαρίου 1833. Ο Όθωνας όμως αποβιβάστηκε στις 6 Φεβρουαρίου, γιατί υπήρχε κίνδυνος επίθεσης ντόπιων οπλαρχηγών, ιδιαίτερα δε του Θ. Κολοκοτρώνη.

Φόβος για επίθεση από τον Κολοκοτρώνη

Επιτέλους, στις 30 Ιανουαρίου 1833 έφτασαν στο λιμάνι του Ναυπλίου και τότε ξεκίνησε μια περιπέτεια, που διήρκεσε τριάντα χρόνια.

Ο Όθωνας δεν βιάστηκε βέβαια να αποβιβαστεί. Έπρεπε να γίνουν ορισμένες προετοιμασίες και να σκηνοθετηθεί η μεγαλοπρεπής υποδοχή του. Διάφοροι ξένοι κινήθηκαν στα γύρω χωριά για να μαζέψουν τους χωρικούς.

Επιπλέον, και το κυριότερο, έπρεπε να εξακριβώσουν τις κινήσεις του Κολοκοτρώνη, τον οποίο γνώριζαν σαν αιμοβόρο κλέφτη. Σύμφωνα με πληροφορίες τους, ερχόταν με τους οπλοφόρους του για να εμποδίσει την απόβαση του Όθωνα. Οι αντιβασιλείς, όταν άκουσαν τα όσα διαδίδονταν για τον Κολοκοτρώνη, τρομοκρατήθηκαν και για μια στιγμή σκέφτηκαν να γυρίσουν πίσω.



Οι βαυαροί δεν είχαν αντιληφθεί πού είχαν έρθει.


Οι αντιβασιλείς έβγαλαν πρώτα στο Ναύπλιο τους βαυαρούς στρατιώτες, για να αντικαταστήσουν το γαλλικό στρατό που έφυγε, μα κυρίως για να καταλάβουν επίκαιρες θέσεις στο χώρο. Μόνον αφού έκαναν αναγνώριση της γύρω περιοχής για να βεβαιωθούν ότι δεν υπήρχαν οπλοφόροι και ληστές, αποφασίστηκε, μετά από μέρες, να αποβιβαστεί τελικά κι ο Όθωνας.


Άσχετες οι προσδοκίες των ρωμιών

Οι ρωμιοί, μαθημένοι στην αναρχία και το πλιάτσικο, καλοδέχτηκαν το νέο βασιλιά ο καθένας για το προσωπικό του συμφέρον όμως. Οι προσδοκίες τους δεν είχαν καμία σχέση με αυτά που είχαν στο μυαλό τους οι βαυαροί, οι οποίοι σχεδίαζαν να οργανώσουν από το μηδέν ένα σύγχρονο ευνομούμενο κράτος.

Ο απεσταλμένος της Πρωσίας έγραφε γεμάτος ανησυχία: «Ο λαός δεν αντιλαμβάνεται ότι ο βασιλιάς δεν έχει τα μέσα ούτε την ανθρώπινη δύναμη να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα και να κατευνάσει τα πάθη. Η ισχυρή φαντασία των ελλήνων τους παρασέρνει να πλάθουν όνειρα, τα οποία είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν. Και εκεί υπάρχει η ανησυχία, πως η απογοήτευση, που μοιραία θα ακολουθήσει, θα επιφέρει επώδυνες και άδικες κατηγορίες».




Είναι εντυπωσιακός ο τρόπος, με τον οποίο οι γερμανοί αναλαμβάνουν να δημιουργήσουν ένα οργανωμένο κράτος. Το ερώτημα είναι αν με το φλεγματικό αίσθημα τάξης και την καθυστερημένη επιβολή πειθαρχίας, θα κατορθώσουν να επιβάλουν το σύστημά τους σε μια Ελλάδα, που ως τώρα τρέφεται μόνο με το πνεύμα της επανάστασης.

Ρίκορντ, ρώσος ναύαρχος σε επιστολή του προς την Αγία Πετρούπολη.



Οι βαυαροί πιάνουν δουλειά

Η Αντιβασιλεία, η οποία αποτελούταν από τρεις κατ΄αρχή άνδρες, τον κόμητα Άρμανσπεργκ ως πρόεδρο και τους νομομαθείς Μάουερ και Άμπελ, στους οποίους προστέθηκαν και οι Χάιντεκ και Γκένερ, ανέλαβε με ζήλο την οργάνωση του νέου κράτους, που δεν είχε πόρους εξ αιτίας της μακροχρόνιας επανάστασης και των εμφυλίων πολέμων, ήταν δε από κοινωνικής άποψης, όπως είδαμε, σε πρωτόγονη κατάσταση.

IMAGE DESCRIPTIONΤα μέλη της τέθηκαν στο έργο της συγκρότησης με παραδειγματική φιλοπονία, αλλά με παντελή άγνοια της νεορωμέικης πραγματικότητας. Ο μόνος που γνώριζε τα ντόπια πράγματα και καταστάσεις ήταν ο Χάιντεκ, ο οποίος ήταν υποστράτηγος, που από το 1826 είχε λάβει μέρος στα γεγονότα στο πλευρό των ρωμιών.


Κλέφτες: Όπως το ΄21

Οι βαυαροί είχαν μύρια προβλήματα να επιλύσουν, που εκδηλώθηκαν αμέσως, όπως αυτό της αποκατάστασης των «αγωνιστών» του ’21. Ορισμένοι από αυτούς, άρχισαν να αλληλογραφούν με τον τουρκαλβανό του Δομοκού Τεφίλ-Μπούζη, παρακαλώντας τον να τους δεχθεί και να τους δώσει όπλα να χτυπήσουν τον «βαβαρέζο». (Ν. Δραγούμη: «Ιστορικαί αναμνήσεις», Β΄ 17).

Τα βαυαρικά στρατεύματα βρίσκονταν συχνά αντιμέτωπα με τις μεμονωμένες επιθέσεις αυτών των ληστρικών ομάδων, με αποτέλεσμα να τους πολεμούν προκαλώντας έτσι την αντιπάθειά τους.

Έχει καταγραφεί μία ιστορία, που αφορά στο βαυαρικό στρατιωτικό οικισμό στο Ηράκλειο της Αττικής. Το προάστιο αυτό της Αθήνας υπήρξε τόπος διαμονής πολλών βαυαρών που ζούσαν στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο. Είχαν αναπτύξει την κοινότητά τους γύρω από την καθολική εκκλησία του Αγίου Λουκά του Ευαγγελιστή.

Πήγε εκεί μία νύχτα ο ληστής Νταβέλης και βρήκε κάποια κυρία Άννι Ταχλάουερ, η οποία ήταν μαία. Την πρόσταξε να τον ακολουθήσει λέγοντας: «Είμαι ο γνωστός λήσταρχος Νταβέλης και θέλω να βοηθήσεις τη γυναίκα μου στη γέννα». Η γυναίκα αναγκάστηκε να τον ακολουθήσει και φυσικά να τον βοηθήσει. Ο ληστής της είπε: «Λυπάμαι, δεν έχω χρήματα για τις υπηρεσίες σου, αλλά θα έρθω στο Ηράκλειο για να μου πείς ποιοι έχουν χρήματα, ώστε, αφού τα κλέψω, να σου δώσω ένα μερίδιο».

Η γυναίκα το διέδωσε. Όταν αργότερα ο Νταβέλης πήγε στο Ηράκλειο για να κάνει αυτό που είχε πει, η γυναίκα είχε ήδη προειδοποιήσει τους κατοίκους. Αυτοί πήραν τα όπλα, πήγαν στο νεκροταφείο κι άνοιξαν πυρ. Ο ληστής τρόμαξε και ρώτησε τη γυναίκα τι συμβαίνει. Εκείνη του είπε με σπαστά ρωμέικα: «Έρχεται το στρατιώτη» και ο ληστής έφυγε, δεν τον έπιασαν.



Η οργάνωση τακτικού στρατού απασχόλησε άμεσα την Αντιβασιλεία. Ένα από τα πρώτα της διατάγματα αφορούσε στη διάλυση των λειψάνων του εγχώριου «τακτικού» και στη νέα διοργάνωσή του, η οποία περιλάμβανε τα όπλα του Πεζικού, Ιππικού, Πυροβολικού και Μηχανικού.
Επάνω: Σώμα ρωμιών γεφυροποιών του Μηχανικού. (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).
Πολλοί από τους αξιωματικούς του Σώματος της Χωροφυλακής είχαν επιλεγεί από τους «αγωνιστές» του ΄21. Οι στολές και ο οπλισμός τους ακολούθησαν δυτικά πρότυπα, ενώ οι αμοιβές του σώματος ήταν ανώτερες από του Στρατού.
Επάνω: Χωροφυλακή και Ναυτικό στη Χαλκίδα. (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).

Σοβαρό το έργο της Αντιβασιλείας

IMAGE DESCRIPTIONΗ Αντιβασιλεία κατάρτισε νομοθεσία θεωρητικά αρτιότατη, οργάνωσε διοίκηση του τόπου κατά νομούς, σύστημα εκπαίδευσης κ.λπ. κατάλληλα για μια κοινωνία προηγμένη και πειθαρχική. Τα επιτεύγματα της βασιλείας του Όθωνα ήταν μεγάλα και πολύπλευρα.

Επιγραμματικά:

Έγινε σαφής συσχετισμός του νεορωμέικου ιδιωτικού Δίκαιου με τη ρωμαϊκή-βυζαντινή παράδοση. Αυτό ήταν έργο κυρίως του Μάουερ, που δυστυχώς έμεινε στην Ελλάδα μόνο δύο χρόνια.

Πολλά από τα νομοθετήματα της Αντιβασιλείας συντέλεσαν στην πρόοδο της χώρας. Μερικοί μάλιστα από τους νόμους που συνέταξε ο Μάουερ σημείωσαν εποχή.

Ιδρύθηκαν ο Άρειος Πάγος, Πρωτόκλητα Δικαστήρια, τρία Εμποροδικεία και δύο Εφετεία.

Οργανώθηκε ή μάλλον καθορίστηκαν οι προϋποθέσεις για την οργάνωση της κρατικής διοίκησης σε όλους τους τομείς.

Οργανώθηκε ο στρατός με τις τότε σύγχρονες στρατιωτικές αρχές. Οι άναρχες ομάδες βέβαια, δεν μπορούσαν ούτε σκόπευαν να ενσωματωθούν σε έναν τακτικό στρατό.

Ιδρύθηκαν δημοτικά σχολεία σε όλους τους δήμους με υποχρεωτική φοίτηση για παιδιά άνω των 6 ετών (4ετής φοίτηση). Ιδρύθηκαν σχολεία σε όλες τις επαρχίες (3ετής φοίτηση). Σε αυτά γίνονταν δεκτοί, μετά από εξετάσεις, οι απόφοιτοι της Δ΄ τάξης του Δημοτικού. Ιδρύθηκαν γυμνάσια στην έδρα κάθε νομού (4ετής φοίτηση).

Ιδρύθηκε το πρώτο πανεπιστήμιο στην Αθήνα, καθώς και το Πολυτεχνείο και γενικά προωθήθηκε η παιδεία. Tο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα οργανώθηκε πάνω στα πρότυπα του αντίστοιχου βαυαρικού.



Τα λαμόγια της Ρωμιοσύνης, οι λεγόμενοι αγωνιστές του ΄21, δεν κατείχοντο από μεγάλες ανιδιοτελείς ιδέες, αλλά πρώτιστη μέριμνά τους ήταν η ικανοποίηση των προσωπικών συμφερόντων τους και μόνον.
Ο Μακρυγιάννης, που πρωτοστάτησε στα γεγονότα της 3ης Σεπτεμβρίου και κατηγορήθηκε ότι βρισκόταν στο επίκεντρο συνωμοσιών σε βάρος του βασιλιά, χάρισε στον Όθωνα ένα ζευγάρι τσαρούχια, για να ολοκληρώσει την παραδοσιακή ελληνική φορεσιά του.
Επίσης, με την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα, επιθυμώντας να εκφράσει την νομιμοφροσύνη του στον νέο ηγεμόνα, είχε βαπτίσει το τέταρτο παιδί του Όθωνα με νονό το νεαρό βασιλιά.
Ο Μπιθεκούρας (Θ. Κολοκοτρώνης) ήταν μέσα σε όλες τις μηχανορραφίες. Όταν ήρθε ο Όθωνας στην Ελλάδα, δεν κατέβαινε από το καράβι, γιατί φοβόταν επίθεση από τον Κολοκοτρώνη. Αργότερα, ο Κολοκοτρώνης συνωμότησε εναντίον της βασιλείας, φυλακίστηκε και δικάστηκε.
Ο Όθωνας του έδωσε χάρη και βόλεψε κι αυτόν και τα παιδιά του. Ο γιος του Γενναίος έγινε υπασπιστής του κι ο άλλος του γιος Κολίνος, παντρεύτηκε την πλουσιοκόρη του φαναριώτη Καρατζά, που άλλοτε ήταν ηγεμόνας της Βλαχίας. Από τότε ο Μπιθεκούρας έγινε μέλος της νέας «αριστοκρατίας». Πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου 1843 το πρωί από εγκεφαλικό επεισόδιο έχοντας επιστρέψει από γλέντι στα βασιλικά ανάκτορα, όπου τα τελευταία χρόνια ήταν υπασπιστής του Όθωνα.

Διάλυση των μοναστηριών

Ένα μέτρο, για το οποίο κατακρίθηκε η Αντιβασιλεία και κυρίως ο εισηγητής του Μάουερ, ήταν η διάλυση των μοναστηριών. Υπήρχαν τότε 500 μοναστήρια στο Μοριά, Στερεά και νησιά. Σε όλα αυτά ζούσαν καλόγεροι. Υπήρχαν και 40 μοναστήρια που «εμόναζαν εις αυτά καλογραίαι». Σύμφωνα με τις στατιστικές πληροφορίες που συγκέντρωσε ο Μάουερ, ο αριθμός των καλόγερων έφτανε τις 8.000. Τα μοναστήρια εκείνο τον καιρό είχαν απέραντες εκτάσεις (αμπέλια, χωράφια, δάση, μετόχια κ.λπ.). Τα εισοδήματά τους ήταν πολύ μεγάλα.

Ενώ υπήρχαν χιλιάδες άστεγοι και ακτήμονες, 8.000 καλόγεροι κατείχαν γη, που θα μπορούσε να τρέφει 200.000.

Από παλιότερα είχε παρθεί απόφαση να καταργηθούν τα μοναστήρια. Στις 2 Αυγούστου 1829, ο Καποδίστριας είχε δημοσιεύσει το ψήφισμα «περί αγαθής διαθέσεως των εισοδημάτων των Μονών υπέρ των εκκλησιών και σχολείων», όμως οι καλόγεροι δεν συγκινήθηκαν και δεν έδωσαν ούτε μια πεντάρα.



Εκ των 500 περίπου μοναστηρίων, άτινα υπήρχον την εποχήν εκείνη μετά των 8.000 μοναχών, ελάχιστα επλήρουν σκοπούς αγιότητος και τα πλείστα εξ αυτών, εις αθλίαν κατάστασιν περιελθόντα, πολύ απείχον της εκπληρώσεως του σκοπού των.

Πιπινέλη: «Η μοναρχία εν Ελλάδι», 84.


H Aντιβασιλεία από τα 500 μοναστήρια, διάλυσε τα 412 και τα εισοδήματά τους τα διάθεσε για το σκοπό που θέσπιζε το ψήφισμα της 2ας Αυγούστου 1829.

Στις 25 Φλεβάρη 1834 διέλυσε και τα μοναστήρια των γυναικών και άφησε μόνο τρία, που ήταν κάπως καλύτερα οργανωμένα και είχαν κάποιο προορισμό. Θέσπισε ακόμα και κανονισμό των μονών αυτών, για να λειτουργούν καλύτερα και να εκτελούν έργα κοινωνικής πρόνοιας: Κάθε μοναστήρι έπρεπε να έχει τουλάχιστον 40 καλόγριες ηλικίας από 40 χρονών και πάνω. Οι κάτω των 40 έπρεπε να φύγουν και να πάνε στα χωριά και στα σπίτια τους. Τα κύρια έργα των καλογριών ήταν να περιποιούνται τους αρρώστους και παράφρονες που έστελνε η κυβέρνηση και να διδάσκουν και να αναθρέφουν τα ορφανά και φτωχά κορίτσια, που θα στέλνονταν από τον μονάρχη και την κυβέρνηση στο μοναστήρι. Για τη διαχείριση των εσόδων του μοναστηριού διοριζόνταν από την Ιερά Σύνοδο ένας οικονόμος εξηντάρης και πάνω. Τα γυναικεία μοναστήρια διαλύθηκαν και καταργήθηκαν ύστερα από εισήγηση της Ιεράς Συνόδου, γιατί ήταν και κέντρα σεξουαλικών οργίων.

Η διάλυση των μοναστηριών προκάλεσε μεγάλο σάλο. Οι αντιπολιτευόμενοι, καθώς και οι αντιδραστικοί, άρχισαν να διαδίδουν ένα σωρό ψευτιές. Παρουσίαζαν τους καλόγερους «αθώες περιστερές, αγγέλους και αγωνιστές». Όλα αυτά ήταν ψέματα. Οι καλόγεροι στη μεγάλη τους πλειοψηφία ήταν εκμεταλλευτές, προπαγανδιστές της θρησκοληψίας και συντελεστές της αμάθειας.


Εν μόνον είναι βέβαιον, ότι η κτηματική περιουσία των μοναστηριών ήτο παραμελημένη, τα εισοδήματα κατεδαπανώντο υπό των μοναχών, η δε καθόλου κατάστασις του μοναχικού βίου ήτο δυσάρεστος.

Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Χρυσόστομος Παπαδόπουλος, «Ιστορία Εκκλησίας Ελλάδος», 154.


Η διάλυση των μοναστηριών ήταν έργο πολιτισμού από τη μια μεριά και έργο κοινωνικής πρόνοιας από την άλλη, γιατί τα μοναστηριακά κτήματα μοιράστηκαν στους ακτήμονες ή δόθηκαν στις κοινότητες. Από τον πρώτο χρόνο της μεταρρύθμισης το Δημόσιο είχε προσόδους 400.000 δραχμές, ποσό που διατέθηκε για τις ανάγκες της εκπαίδευσης.




Η προσπάθεια της Αντιβασιλείας να ενοποιήσει τη διοίκηση, καθώς και η δίκη του Κολοκοτρώνη, προκάλεσαν ταραχές στη Μάνη. Το ζήτημα του αφοπλισμού των 800 περίπου πύργων, που οι μανιάτες διατηρούσαν ως εγγύηση ανεξαρτησίας από την κεντρική εξουσία, ήταν μια από τις αφορμές των εξεγέρσεων.
Επάνω: Πύργοι στη Βάθεια της Μάνης.
Η εξέγερση στη Μεσσηνία, που εκδηλώθηκε τον Αύγουστο του 1834, στρεφόταν εναντίον της Αντιβασιλείας. Υποκινήθηκε από τους Ναπαίους (ρωσόφιλους) οπλαρχηγούς με συνεργασία του «Αγγλικού» κόμματος.
Επάνω: Περίπολος τακτικού στρατού βάλλει εναντίον επαναστατών της Μεσσηνίας.

Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας

IMAGE DESCRIPTIONΣτις 28 Ιουλίου 1833 δημοσιεύτηκε η «Διακήρυξις περί ανεξαρτησίας της Ελληνικής Εκκλησίας» κι έτσι θεσπίστηκε νέο εκκλησιαστικό καθεστώς στην Ελλάδα. «Η Ορθόδοξος Ανατολική Αποστολική Εκκλησία της Ελλάδος» κηρυσσόταν «δογματικώς μεν ενιαία μετά των άλλων ορθοδόξων ανατολικών Εκκλησιών», αλλά από διοικητική άποψη ήταν αυτοκέφαλη και ανεξάρτητη.

Όπως ήταν επόμενο, η ριζοσπαστική λύση του εκκλησιαστικού ζητήματος προκάλεσε μεγάλο σάλο και στην Ελλάδα και στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Η ανακήρυξη της Εκκλησίας της Ελλάδας αυτόνομης και αυτοκέφαλης χαρακτηρίστηκε σαν πράξη «επαναστατική».

Οι τρανοί κληρικοί του Πατριαρχείου δεν ήθελαν να παραδεχτούν νόμιμη την αυτονομία της Εκκλησίας της Ελλάδας, γιατί ήταν η απαρχή της ανεξαρτησίας και άλλων εκκλησιών της Βαλκανικής. Γι΄ αυτό οι αντιδραστικοί στην Ελλάδα και τα όργανα του Πατριαρχείου, με συκοφαντικά και δημοκοπικά επιχειρήματά άρχισαν την επίθεσή τους από τις στήλες των φιλικών τους εφημερίδων, καθώς και με φυλλάδια και λίβελλους. Αρχηγός τους ήταν ο Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων, θεολόγος με μεγάλη μόρφωση, μαχητικός και ρωσόφιλος.

Μερικοί μάλιστα δεσπότες, όπως ο Ρεθύμνης, άρχισαν περιοδείες για να ξεσηκώσουν το λαό σε ανταρσία. Γι’ αυτό η κυβέρνηση τους απέλασε. Τότε πήγαν στην Κωνσταντινούπολη και παρακινούσαν τον Πατριάρχη να πάρει δραστικά μέτρα κατά της Εκκλησίας της Ελλάδας.


Μεταφορά της πρωτεύουσας στην Αθήνα

Το 1833 η Αθήνα δεν ήταν συγκροτημένη πόλη, αλλά ένας σωρός ερειπίων, όπου έστεκαν μόλις 170 σπίτια. Υπό σκέψη ήταν η παραμονή της πρωτεύουσας στο Ναύπλιο ή η μεταφορά της στην Κόρινθο, που βρίσκεται σε πιο στρατηγικό σημείο, λόγω του Ισθμού ή ακόμα και η διαμονή του βασιλικού ζεύγους στον Πειραιά.

Ο λόγος του αυστριακού απεσταλμένου Πρόκες στον Όθωνα αντικατοπτρίζει την κατάσταση: «Βλέπω τη μεγαλειότητα σας να μένει μέσα σε ερείπια γεμάτα αλλοτινή μεγαλοπρέπεια και σύγχρονη φτώχεια. Αυτή είναι η εικόνα της σημερινής Ελλάδας. Αλλά η μεγαλειότητά σας καλείται να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες των ελλήνων, ώστε να φτιάξει κάτι καινούργιο, που θα αφήσει πίσω του τα βαρβαρικά ίχνη του παρελθόντος».




Η εξέγερση της Ακαρνανίας το Φεβρουάριο 1836 ήταν κοινό εγχείρημα των Ναπαίων και οπαδών του «Γαλλικού» κόμματος οπλαρχηγών. Τα αιτήματα των επαναστατών ποίκιλλαν, από τη σύγκληση εθνικής εθνοσυνέλευσης ως τη σωτηρία της Ορθοδοξίας.
Τον Απρίλιο του 1838 ξέσπασαν ταραχές στην Ύδρα έπειτα από την απόφαση της κυβέρνησης να εφαρμόσει νόμο, περί απογραφής και στρατολογίας, στον οποίο εναντιώνονταν οι κάτοικοι του νησιού.

Αποκατάσταση της Ακρόπολης

Για την απόφαση της μεταφοράς της πρωτεύουσας στην Αθήνα υπήρχε ένας και μοναδικός λόγος. Τα μεγαλοπρεπή μνημεία του παρελθόντος, η Ακρόπολη. Αυτό δείχνει ότι η βαυαρική διακυβέρνηση της Ελλάδας ελάχιστη σχέση είχε με το πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας και πόσο επηρεαζόταν από ρομαντικά ιδεώδη.

Η Ακρόπολη δεν είχε τη σημερινή της εμφάνιση. Η εξέλιξή της είναι γνωστή από παλιά σχέδια και περιγραφές. Ο Παρθενώνας είχε μετατραπεί σε εκκλησία. Εκεί διέμεναν οι δούκες των Αθηνών. Στα Προπύλαια είχε κτισθεί ως Προμαχώνας ο λεγόμενος Φράγκικος Πύργος. Την οθωμανική εποχή έμεναν στην Ακρόπολη η φρουρά, μαζί με άλογα, γυναίκες και παιδιά. Τότε η εκκλησία του Παρθενώνα μετατράπηκε σε τέμενος, ενώ στο Ερέχθειο μεταφέρθηκε το χαρέμι του Πασά. Στα μάρμαρα των Προπυλαίων οι σκοποί χάρασσαν παιχνίδια για να περάσουν την ώρα τους.

Παλιά χαρακτικά δείχνουν ότι στην ερημική Ακρόπολη έκαναν ιππικές ασκήσεις οι οθωμανοί. Στην Πύλη του Αδριανού βοσκούσαν πρόβατα. Τα Προπύλαια είχαν μετατραπεί σε τείχος με πολεμίστρες. Και μέσα στα τείχη μία ολόκληρη τουρκική πόλη. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Οθωμανική Αθήνα, Με τα σκεπάρνια της Ρωμιοσύνης και Από τις εκκλησίες της Πλάκας να αρχίσει η επιστροφή των μαρμάρων).

Το 1834 έρχεται στην Αθήνα ο Κλέντσε. Κι ενώ το βαυαρικό Υπουργείο Πολέμου σχεδιάζει τη μετατροπή του Παρθενώνα σε κύριο οχυρό της Αττικής, αυτός πείθει τον βασιλιά και την Aντιβασιλεία να αποστρατικοποιήσουν την Ακρόπολη. Γκρεμίζεται το τείχος στα Προπύλαια και το τουρκικό προπύργιο δίπλα στον Φράγκικο Πύργο. Αποκαλύπτονται τα θεμέλια του ναού της Απτέρου Νίκης, που περιγράφεται σε πολλές αρχαίες πηγές. Κομμάτι-κομμάτι ξεχωρίζονται οι πέτρες του ναού από τον υπόλοιπο σωρό ερειπίων. Σήμερα, στέκει με την αλλοτινή του κομψότητα στην είσοδο των Προπυλαίων.

Την εικόνα της Ακρόπολης, όταν την παρέδωσαν οι τούρκοι στους βαυαρούς στις 29 Απριλίου 1833, περιγράφει ο πρώτος διοικητής της, λοχαγός Κρίστιαν φον Νέτσερ: «Περιηγήθηκα την Ακρόπολη και περιεργάστηκα τους σωρούς με τις μαρμάρινες πέτρες. Μέσα σε αυτό το χάος από κιονόκρανα, κίονες και μαρμάρινες πέτρες, βρίσκονται θραύσματα από βόλια, ανθρώπινα κρανία και λείψανα, κυρίως κοντά στις Καρυάτιδες του Ερεχθείου. Κατόπιν εντολής μου, της πρώτης μου ως διοικητής, συγκεντρώθηκαν τα κρανία και τα λείψανα και τοποθετήθηκαν σε ένα υπόγειο νότια του Παρθενώνα».

Σήμερα, έχουν αναστηλωθεί τα Προπύλαια, ο ναός της Απτέρου Νίκης, το Ερέχθειο και ο Παρθενώνας. Η Ακρόπολη, το αποκορύφωμα της αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής, αποτυπώνει τη βασιλεία του Όθωνα στην Ελλάδα κι αποτελεί έκτοτε μοναδικό αξιοθέατο για τους τουρίστες και βασικό κρίκο της αλυσίδας του εθνικού φαντασιακού των ρωμιών. (Βλ. Το έθνος και τα ερείπιά του. Αρχαιότητα, αρχαιολογία και εθνικό φαντασιακό στην Ελλάδα).

Η απόφαση για την αποκατάσταση της Ακρόπολης έβαλε τέλος στο σχέδιο του Σίνκελ να την μετατρέψει σε ανάκτορο. Τα σχέδια αντικατόπτριζαν τον ρομαντισμό του εγχειρήματος και μάγεψαν το νεαρό βασιλιά, αλλά τελικά δεν υλοποιήθηκαν λόγω των τεράστιων εξόδων, αλλά και της αντίρρησης του Λουδοβίκου: «Μη χτίσεις το παλάτι σου στην Ακρόπολη. Ας μην χτιστεί τίποτα νέο εκεί. Ας μην αναμιχθεί η αρχαία μεγαλοπρέπεια με νέα κτίρια. Το παλάτι πρέπει να χτιστεί σε σημείο απρόσβλητο από τα βόλια από τη θάλασσα».



Περιμένοντας να χτιστούν με δαπάνες του Λουδοβίκου τα Ανάκτορα (σημερινή Βουλή), ο βασιλιάς Οθωνας και η Αμαλία εγκαταστάθηκαν σε ένα νεοκλασικό στην πλατεία Κλαυθμώνος, ένα από τα πρώτα σπίτια της πόλης, αυτό που σήμερα στεγάζει το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών.
Η οδός Σταδίου τότε δεν υπήρχε. Αποτελούσε την κοίτη του χείμαρρου Βοϊδοπνίχτη, που ονόμαζαν «Χεζοπόταμο», λόγω της σχετικής… χρήσης.
Η οδός Σταδίου, που στρώθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, ήταν προγραμματισμένη να τερματιστεί στο Παναθηναϊκό Στάδιο, εξ ου και το όνομά της. Όμως, τα γνωστά μικροπολιτικά συμφέροντα των τοπικών κοτζαμπάσηδων ιδιοκτητών το απέτρεψαν και κόντυναν τον δρόμο σταματώντας τον στην πλατεία Συντάγματος.
Στην Ελλάδα του 19ου αιώνα εξακολουθούσε να ανθεί η ληστοκρατία, όπως και πριν το ΄21. Οι λήσταρχοι, πολλές φορές, κινούνταν με την ανοχή των πολιτικών, που τους χρησιμοποιούσαν ως προσωπικό στρατό για να χειραγωγούν και να ελέγχουν τους ψηφοφόρους τους.
Μια από τις πιο γνωστές συμμορίες ήταν αυτή των Αρβανιτάκηδων, η οποία απήγαγε και σκότωσε τέσσερις ευρωπαίους αριστοκράτες (σφαγή στο Δήλεσι).
Ο ευρωπαϊκός Τύπος έγραψε για «χώρα ημιβαρβάρων», «φωλεά ληστών και πειρατών» και χαρακτήρισε την Ελλάδα «εντροπή για τον πολιτισμό».
Πολλοί ξένοι, όταν άρχισαν να συνειδητοποιούν με ποιους είχαν να κάνουν, στιγμάτισαν τους ρωμιούς για τις βαρβαρότητες, ενώ αρκετοί φιλέλληνες είχαν ήδη αλλάξει γνώμη, όπως ο Πούσκιν, ο Γκαίτε και άλλοι στοχαστές.

Πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας

Στην αρχή ο Όθωνας μένει στο οίκημα της επάνω αριστερά φωτογραφίας, που διατηρείται ακόμα. Το 1842 μετακομίζει στην έπαυλη που σχεδίασε ο Γκέρτνερ. Για να την χρηματοδοτήσει ζητάει από τον πατέρα του δάνειο 1,6 εκατομμυρίων φιορινιών. Ο Λουδοβίκος χρηματοδοτεί το γιο του και την Ελλάδα με μεγάλα ποσά.

Δύο αρχιτέκτονες, οι φίλοι Σάουμπερτ και Κλεάνθης, εκπονούν το πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας, το οποίο διέθετε όλα αυτά, που αργότερα στερήθηκε η Αθήνα, δηλαδή οδούς μεγάλου πλάτους, κήπους, πλατείες και χώρους για τα δημόσια κτίρια. Τα κτίρια απαγορευόταν να υπερβαίνουν τους δύο ορόφους, ώστε η Ακρόπολη να είναι ορατή από παντού. Το σχέδιο αυτό όμως, προσέκρουσε στην αντίδραση των κερδοσκόπων, που ήταν ισχυροί, γιατί ανήκαν στη νέα άρχουσα τάξη. Ξέροντας, ότι η Αθήνα θα γινόταν πρωτεύουσα, αγόρασαν από τους τούρκους που έφυγαν τα σπίτια, τους κήπους και τα μαγαζιά τους και ζητούσαν τώρα υπέρογκα ποσά. Στην περίπτωση δηλαδή που θα εφαρμοζόταν το σχέδιο, θα απαλλοτριώνονταν πολλά από τα τούρκικα σπίτια και μαγαζιά, που τώρα ήταν ιδιοκτησία των διάφορων κερδοσκόπων και καταφερτζήδων. Άρχισαν λοιπόν τις αντιδράσεις δημιουργώντας μεγάλη αναστάτωση.

Το σχέδιο αναθεωρήθηκε από έναν άλλο αρχιτέκτονα, τον Κλέντσε, oι αναγκαστικές τροποποιήσεις του οποίου ήταν δυσμενείς για την πολεοδομική εξέλιξη της Αθήνας και υποκινούμενες από πολιτικές σκοπιμότητες. Το σχέδιο αυτό καθορίζει ακόμα την εικόνα της σημερινής Αθήνας, αν και αργότερα τα χαμηλά σπίτια αντικαταστάθηκαν από πολυκατοικίες αλλοιώνοντας έτσι την αρχική εικόνα της πόλης.

Ούτε και αυτό το σχέδιο βέβαια, εφαρμόστηκε στο σύνολό του, αλλά μεταρρυθμίστηκε σε πολλά σημεία του, γιατί οι ισχυροί οικοπεδούχοι δεν άφησαν να γίνουν φαρδείς δρόμοι, λεωφόροι, πλατείες και κήποι. Όταν μάλιστα άρχισαν να χαράζουν την οδό Ερμού, βγήκαν με τα όπλα και εμπόδισαν τους εργάτες κι έτσι χαράχτηκε ο στενός δρόμος που ξέρουμε σήμερα.



Η Καπνικαρέα (κτισμένη με χρήση αρχαίων μαρμάρων από την Ακρόπολη), αν και δεν ταίριαζε στο πολεοδομικό σχέδιο, καθότι κόβει στη μέση την οδό Ερμού, παρέμεινε στη θέση της εξαιτίας άνωθεν παρέμβασης του Λουδοβίκου.
Η Αγία Δύναμη (κτισμένη επί κατεδαφισθέντος αρχαίου ιερού του Ηρακλή), βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, στην οδό Μητροπόλεως, εκεί όπου ήταν παλιά το Υπουργείο Παιδείας.
Δεν χρειάστηκε πάντοτε βασιλική απόφαση η ευσεβέστατη Ρωμιοσύνη, προκειμένου να διασώσει τις εκκλησίες.

Κάπως έτσι δημιουργήθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα η νεοκλασική Αθήνα, το κέντρο της οποίας θύμιζε σε κάποια σημεία το νεοκλασικό Μόναχο, τη Βιέννη ή την Κοπεγχάγη. Η εκκλησία του Αγίου Διονυσίου, η Ακαδημία και το Πανεπιστήμιο, η Εθνική Βιβλιοθήκη, το Αστεροσκοπείο, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο αντικατοπτρίζουν το ενδιαφέρον του Όθωνα και της κυβέρνησής του για την εικόνα της πρωτεύουσας του νέου κράτους.


Ο γάμος με την Αμαλία

Ο πρωθυπουργός Άρμανσπεργκ (είχε γίνει πρωθυπουργός μετά την ενηλικίωση του Όθωνα), απέβλεπε στην αποκατάσταση της μεγάλης του κόρης, προς την οποία είχε δείξει ιδιαίτερη συμπάθεια και ο νεαρός βασιλιάς. Έκανε τα πάντα προκειμένου να πραγματοποιήσει το όνειρο του γάμου της με τον Όθωνα.

IMAGE DESCRIPTIONΤο 1836 όμως, ο Όθωνας παντρεύεται στο Μόναχο την πριγκίπισσα Αμαλία του Όλντενμπουργκ. Ο γάμος αυτός έγινε εν αγνοία της κυβέρνησης, προφανώς για να βρεθεί προ τετελεσμένου γεγονότος ο Άρμανσπεργκ, του οποίου οι ελπίδες για την κόρη ματαιούνταν οριστικά. Επιστρέφοντας δε από το Μόναχο ο Όθωνας, συνοδευόταν εκτός από την Αμαλία κι από έναν βαυαρό νομομαθή, τον Ιγνάτιο φον Ρούντχαρτ, ο οποίος αντικατέστησε τον Άρμανσπεργκ.

Κατόπιν, πνέοντας μένεα εναντίον του Όθωνα ο παλιός πρωθυπουργός τον εκδικήθηκε δημοσιεύοντας ιατρικό πιστοποιητικό, το οποίο βεβαίωνε ότι ο νεαρός βασιλιάς ήταν ανίκανος. Η αχαρακτήριστη αυτή ενέργεια του Άρμανσπεργκ, ενδέχεται να ήταν συκοφαντική, η ιστορία όμως μάλλον τον δικαίωσε, δεδομένου ότι το βασιλικό ζεύγος ποτέ δεν μπόρεσε να αποκτήσει παιδί.

Επί πρωθυπουργίας του Ρούντχαρτ, άνδρα άξιου και εργατικού, ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Με εντολή της Αμαλίας, ο Σμιτ διαμόρφωσε τον Βασιλικό (σήμερα Εθνικό) Κήπο. Ο Λουδοβίκος επικρότησε την απόφασή της για αναδάσωση της Αττικής: «Με χαρά μου έμαθα πως φύτεψες εκατομμύρια δέντρα. Υπάρχουν και πλατάνια ανάμεσά τους; Η σκιά των δέντρων πρέπει να είναι αναζωογονητική».

Οι κήποι και τα κτίρια της νεοκλασικής Αθήνας ήταν εφάμιλλα εκείνων άλλων ευρωπαϊκών πόλεων. Ακόμα και σήμερα, ο κήπος αποτελεί σκιερή όαση στην καυτή πόλη.


Δυσαρέσκεια για τους βαυαρούς

Παρά το σοβαρό τους έργο, οι βαυαροί κατηγορήθηκαν από τη Ρωμιοσύνη ─που δεν ήθελε τάξη, φορολογία και νόμους─ ότι ήρθαν στην Ελλάδα με σκοπό να διοικήσουν ετσιθελικά, γι’ αυτό δεν ανέχονταν τους δήθεν φιλελεύθερους ρωμιούς και παράλληλα παραμέρισαν τους πιο πολλούς αγωνιστές στρατιωτικούς και πολιτικούς.

Όσο περνούσε ο καιρός τόσο φούσκωνε το κύμα της λαϊκής αγανάκτησης. Οι ηγέτες μάλιστα του «Ρώσικου» κόμματος, που είχαν παραγκωνιστεί από την Αντιβασιλεία, εκμεταλλεύτηκαν την αγανάκτηση της κοινής γνώμης κι άρχισαν να αντιπολιτεύονται τους βαυαρούς.

Είχαν ήδη σχηματιστεί τρία κόμματα, που αλληλομάχονταν το ένα το άλλο. Τα κόμματα αυτά πολιτογραφήθηκαν στην ιστορία με χαρακτηριστικά παρατσούκλια τους αντιπάλους τους. Οι ρωσόφρονες λέγονταν Ναπαίοι, παρατσούκλι από κάποιο Νάπα, φανατικό οπαδό του Καποδίστρια. Οι αγγλόφρονες Μπαρλαίοι, από κάποιο Μπάρλα, φανατικό αγγλόφιλο και οι γαλλόφρονες Μοσχομαγκίτες από κάποιο Μόσχο και της Μάγκας (=δεκαρχία). Οι οπαδοί του «Γαλλικού» κόμματος λέγονταν και συνταγματικοί, οι δε άλλοι αντισυνταγματικοί. Το κόμμα των συνταγματικών, που τα στελέχη του ήταν ρουμελιώτες, λεγόταν και Κόμμα της Φουστανέλας, ενώ των αντισυνταγματικών λεγόταν Κόμμα της Ρεντιγκότας.

Του «Γαλλικού» κόμματος αρχηγός ήταν ο Κωλέτης, του «Αγγλικού» ο Μαυροκορδάτος και του «Ρώσικου» οι Θ. Κολοκοτρώνης και Ανδ. Μεταξάς.

Εκτός όμως από τα κόμματα, οι πιο φανατικοί εχθροί της Aντιβασιλείας είχαν συστήσει και μια μυστική εταιρεία, που της έδωσαν το όνομα «Φοίνιξ». Όχι μόνο αντιπολιτεύονταν την Αντιβασιλεία, αλλά και οργάνωναν μυστικά επαναστατικό κίνημα. Όργανο του Φοίνικα ήταν η εφημερίδα «Χρόνος» και ψυχή του ο Κολοκοτρώνης. Αγανακτισμένος όχι μόνο γιατί παραμερίστηκε, αλλά και γιατί δεν λογαριαζόταν καθόλου από την Αντιβασιλεία, πηγαινοερχόταν στο Μοριά και προσπαθούσε να οργανώσει κίνημα. Επειδή όμως ήξερε πως ο λαός δεν θα τον ακολουθούσε, άρχισε να στέλνει αναφορές στην Πετρούπολη ζητώντας την ηθική ─ίσως και την υλική─ ενίσχυση του ρώσου υπουργού Νεσλόρντ, για να διώξει την Αντιβασιλεία.

Οι νησιώτες, συνηθισμένοι να μην πληρώνουν φόρο, άρχισαν στασιαστικά κρούσματα. Στην Τήνο, αρνήθηκαν να πληρώσουν τους φόρους, για αυτό στάλθηκε ένας λόχος βαυαρών «ίνα επιβάλη την τάξιν».

Στη Μάνη επίσης, σημειώθηκε στάση. Μόλις η Αντιβασιλεία έμαθε ότι εκεί επικρατούσαν ιδιόρρυθμα έθιμα και μάλιστα ότι αλληλοσκοτώνονταν οι μανιάτες κι ότι υπήρχαν 800 μεγάλα σπίτια (πύργοι), όπου έμεναν οι καπεταναίοι που έκαναν ότι ήθελαν, θέλησε να «καταργήσει και εξαλείψη το έθος της αυτοδικίας (βεντέτας) και να μεταβάλη εις συνήθεις κατοικίας τα 800 ιδιωτικά φρούρια τα καλούμενα "πύργους" άτινα ησφάλιζον απλώς το κράτος της βίας και την δύναμιν του ισχυρότερου, χρησιμεύοντα εις αιματηράς πράξεις αυτοδικίας και εις εμφυλίους μάχας» (Καρολίδη, Β΄ 92).

Εν τω μεταξύ, οι πράκτορες του Κολοκοτρώνη και του ρώσικου κόμματος διέδιδαν πως οι βαυαροί είχαν σκοπό να γκρεμίσουν τις εκκλησίες, να χαλάσουν τη θρησκεία και να φραγκέψουν τους ρωμιούς. Οι διαδόσεις αυτές έπιασαν.



Τμήματα του τακτικού στρατού καταδιώκουν επαναστάτες στο Ασλάναγα της Μεσσηνίας.
Στην προσπάθειά της να σταματήσει την επέκταση των εξεγέρσεων, η κυβέρνηση αμνήστευσε τους μανιάτες επαναστάτες και πρόσφερε προαγωγές σε ρουμελιώτες οπλαρχηγούς. Τα νέα τμήματα του ελαφρού ελληνικού πεζικού σχηματίστηκαν από μανιάτες και ρουμελιώτες (εικόνα).

Σύνταγμα

Το 1843 Όθωνας αναγκάζεται να δεχθεί Σύνταγμα και να παραχωρήσει εκτεταμένες εξουσίες στη Συνέλευση. Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι πλέον η συνταγματική μοναρχία και Όθωνας αναγκάζεται να διώξει όλους τους βαυαρούς αξιωματούχους του.

IMAGE DESCRIPTIONΣτις πολιτικές διαμάχες των κομμάτων συμμετείχαν και οι οικείοι πρέσβεις των αντιστοίχων Δυνάμεων και φανερά έδιναν οδηγίες ή αναλάμβαναν την προστασία των κομματαρχών, οι οποίοι οδηγούνταν από το τυφλό πάθος και απέβλεπαν στα προσωπικά τους συμφέροντα.

Το ζήτημα παροχής πολιτικών ελευθεριών δημιούργησαν τα κόμματα «Αγγλικό» και «Γαλλικό».

Ο Καλλέργης, με τη συνεργασία του Μακρυγιάννη, προκάλεσε την εξέγερση του 1843, κατά την οποία ο πολιορκημένος στα ανάκτορα Όθωνας αναγκάστηκε να υπογράψει βασιλικό διάταγμα, με το οποίο υποσχόταν παραχώρηση Συντάγματος, ενώ με άλλη του διαταγή εξέφραζε... την ευαρέσκειά του και συνέχαιρε τον Στρατό για την «παραδειγματικήν ταξιν και πειθαρχίαν», την οποία επέδειξε κατά τη νύκτα εκείνη του πραξικοπήματος.

Μετά το πραξικόπημα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και τη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης, η οποία έφερε σε πέρας το έργο της σύνταξης του Καταστατικού Χάρτη της Χώρας, ο Όθωνας ορκίστηκε ως συνταγματικός πλέον βασιλιάς και η Ελλάδα «απαλλάχθηκε» έκτοτε από τους βαυαρούς. Παραδόθηκε όμως, στη δίνη των κομματικών ανταγωνισμών και παθών.

Το συνταγματικό πολίτευμα διαφημιζόταν για χρόνια ως πανάκεια της κακοδαιμονίας του τόπου και φάρμακο σωτήριο, αλλά για την εφαρμογή του ούτε η ιθύνουσες τάξεις ούτε οι λαϊκές μάζες ήταν πρόθυμες. Έτσι, αρχίζει μία περίοδος, κατά την οποία η αναρχία επιτάθηκε και η διαπάλη μεταξύ των κομμάτων έλαβε χαρακτήρα εμφύλιου σπαραγμού.

Στις βουλευτικές εκλογές του 1844, ηττήθηκε ο Μαυροκορδάτος κι ήρθε στην εξουσία ο ηγέτης του «Γαλλικού» κόμματος Ιωάννης Κωλέττης. Αυτός, κατά τη διάρκεια της απολυταρχίας του Όθωνα είχε αποσταλεί ως πρεσβευτής στο Παρίσι θεωρούμενος στην Ελλάδα ως επικίνδυνος. Συνηθισμένος από την αυλή του Αλή Πασά, όπου είχε διατελέσει γιατρός, σε όλες τις πονηριές της μικροπολιτικής του ρουσφετιού, ο Ιωάννης Κωλέττης υπήρξε ο τέλειος τύπος του δημαγωγού, που απέβλεπε στα συμφέροντα του κόμματος και μόνο, και που χρησιμοποιούσε χωρίς τύψεις όλες τις παρασκηνιακές ενέργειες προς εξυπηρέτηση των σκοπών του.

IMAGE DESCRIPTIONΟ δε Όθωνας, κατασυκοφαντούμενος και διασυρόμενος από παντού, δεν είχε πλέον το σθένος να αντιταχθεί μετά τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου 1843, αλλά προσπαθούσε μυστικά ή φανερά και αυτός να χρησιμοποιεί το καταρρακωμένο άλλωστε κύρος του προς ομαλή κατά το δυνατόν διακυβέρνηση του τόπου. Δυστυχώς, ούτε αυτό μπορούσε να πετύχει, γιατί μολονότι ως βασιλιάς ήταν αγαθός, ο μόνος με καλή πίστη παράγοντας στη χώρα, θεωρούταν εντούτοις ο μόνος υπεύθυνος κάθε πολιτικής ατασθαλείας των αρχηγών των κομμάτων και της εν γένει κακοδαιμονίας του τόπου.

Μετά το θάνατο του Κωλέττη επακολούθησαν πολυάριθμες στάσεις στην Ακαρνανία και Φθιώτιδα. Οι ληστές παρέμεναν ασύδοτοι στην Αττική και έλαβε χώρα η ληστανταρτική ενέργεια του οπαδού και παλικαρά του Κωλέττη, Μερεντίτη, ο οποίος προάχθηκε σε λοχαγό και μη αποβάλλοντας τις παλιές κακές συνήθειες του έγινε ήρωας τραγικών σκηνών. Άρπαξε τα χρήματα του δημοσίου ταμείου και της τράπεζας και κατέφυγε στη Μάλτα καταρρακώνοντας έτσι την έννοια του κράτους και της στρατιωτικής πειθαρχίας.

Πολυάριθμες επίσης στάσεις έλαβαν χώρα σε διάφορα μέρη της Πελοποννήσου και της Στερεάς, ενώ άλλοι ληστές έχοντας αφετηρία το έδαφος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, έμπαιναν ανενόχλητοι και κατά πυκνές συμμορίες στην Ελλάδα.

Η πολιτική κακοδαιμονία εξακολούθησε και στην κατά του Όθωνα αντιπολίτευση προστέθηκε, εκτός των άλλων, και ο Δημήτριος Βούλγαρης, ο οποίος ενώ ήταν πρωθυπουργός είχε δυσαρεστηθεί γιατί ο Όθωνας δεν θέλησε να υπογράψει διατάγματα απολύσεων και διορισμών, που εξυπηρετούσαν τις κομματικές του βλέψεις.

Οι πoλέμιοι πολλαπλασιάζονταν κι έβριζαν φανερά τον βασιλιά «Τύραννο» και τη βασίλισσα «Ύαινα», κατά της οποίας μάλιστα ενεργήθηκε και απόπειρα δολοφονίας (6 Σεπτεμβρίου 1861).


Χρέη του Λουδοβίκου

Ο Λουδοβίκος αντιμετωπίζει στο Μόναχο πέντε χρόνια αργότερα, το 1848, ένα παρόμοιο πρόβλημα. Μόλις παραιτείται, το βαυαρικό κοινοβούλιο του ζητάει να πληρώσει ο ίδιος τα δάνεια που είχε δώσει στην Ελλάδα. Ο Λουδοβίκος ζητάει βοήθεια από την Ελλάδα: «Επιδίωξε τουλάχιστον να αναγνωρίσουν οι έλληνες το δάνειο και να πληρώσουν τους τρέχοντες τόκους, αν όχι το κεφάλαιο. Πνίγομαι». Όμως, η Συνέλευση αρνήθηκε να το αποπληρώσει και ο Λουδοβίκος έχασε εξαιτίας του δανείου προς την Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος της ιδιωτικής του περιουσίας.

Αλλά χρειάζεται χρήματα όχι για τον εαυτό του, αλλά για τα κτίρια του. Το 1830 αποπερατώθηκε η Γλυπτοθήκη. Το ίδιο έτος ξεκίνησε ο Κλέντσε την ανέγερση της Βαλχάλα, με την οποία ήθελε να μιμηθεί τον Παρθενώνα. Όμως, τότε ο Κλέντσε δεν είχε επισκεφθεί ακόμα την Ελλάδα και τα αμέτρητα σκαλοπάτια της Βαλχάλα δείχνουν σαφώς πόσο απείχε από την κατανόηση της αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής.



Μερική άποψη της πλατείας Κένιγκσπλατς του Μονάχου.
Η Βαλχάλα στο Μόναχο.

Την εμπειρία από την Ελλάδα εφάρμοσε πρώτα στην Αίθουσα της Δόξας και στα Προπύλαια του Κένιγκσπλατς. Αν και η Αίθουσα της Δόξας θεωρείται το πιο επιτυχημένο έργο του Κλέντσε, το όραμα του Λουδοβίκου για μια μεγαλοπρεπή πλατεία αρχίζει να φθίνει. Η Νέα Κρατική Πινακοθήκη δεν ανατέθηκε στον Κλέντσε, αλλά στον Τσίμπλαντ και τα σχέδια για το Κένιγκσπλατς έπρεπε να περικοπούν σημαντικά. Μόλις το 1854 κατόρθωσε ο Λουδοβίκος να ξεκινήσει τα Προπύλαια: «Τα Προπύλαια συμβολίζουν την ενθρόνισή του γιου μου Όθωνα και στο θρόνο τον περιβάλλει η αγάπη του λαού. Από τα βάθη της καρδιάς μου φωνάζω: Ας ανθίσει η Ελλάδα».

Τον Αύγουστο του 1862, στην παράδοση των Προπυλαίων, ο δήμαρχος του Μονάχου δήλωσε: «Όπως και το 1833 η πόλη του Μονάχου ευχήθηκε τα καλύτερα στον Όθωνα, έτσι και σήμερα εύχεται να εκπληρώσει το όραμά του». Αλλά μια σατιρική εφημερίδα του Μονάχου έγραψε: «Μην βιάζεσαι να εξυμνήσεις την ημέρα πριν το βράδυ, εσύ που έκλεισες τα Προπύλαια».

Λίγο μετά τα εγκαίνια των Προπυλαίων τελείωσε και το βαυαρο-ελληνικό όνειρο. Ενώ ο Όθωνας και η Αμαλία βρισκόταν σε ταξίδι, ξέσπασε εξέγερση. Ο λαός, όπως θα δούμε παρακάτω, κατέλαβε τα ανάκτορα και κήρυξε τον βασιλιά έκπτωτο.


Αποπομπή του Όθωνα

IMAGE DESCRIPTIONΕνώ ο Όθωνας ήταν σε περιοδεία στις επαρχίες για να εξετάσει τα πνεύματα και τα παράπονα των υπηκόων του, εκδηλώθηκε εξέγερση του Θ. Γρίβα στη Βόνιτσα και κατόπιν στο Μεσολόγγι και στην Πάτρα, ενώ στις 11 Οκτωβρίου 1862 η επανάσταση εκδηλώθηκε και στην Αθήνα, όπου καταρτίστηκε τριμελής επαναστατική κυβέρνηση, η οποία κήρυξε τον βασιλιά έκπτωτο. Ο Όθωνας το απόγευμα εκείνης της ημέρας επέστρεφε στον Πειραιά, αλλά δεν επιτράπηκε στους βασιλείς η αποβίβαση. Επακολούθησε σύσκεψη των βασιλέων και του περιβάλλοντός τους, αλλά ενώ προτάθηκε να καταφύγουν οι βασιλείς στην Πελοπόννησο, ο Όθωνας προτίμησε να εγκαταλείψει την Ελλάδα οριστικά και να απέλθει στη χώρα του. Προτού φύγει, απεύθυνε από τη Σαλαμίνα προκήρυξη προς τους ρωμιούς, με την οποία δήλωνε ότι προτιμάει να απέλθει για να αποφύγει αιματηρές ταραχές στην Ελλάδα, υπέρ της οποίας εργάστηκε πάντοτε ειλικρινά και ευχήθηκε, όπως ο Θεός απονέμει πάντοτε σε αυτήν τη χάρη του.

Επιστρέφοντας στη Βαυαρία, παρέμεινε λίγους μήνες στο Μόναχο και κατόπιν μετοίκησε στο Μπάμπεργκ, όπου έζησε ακόμα περίπου πέντε χρόνια. Πέθανε το 1867 σε ηλικία 52 ετών και τάφηκε στο Μόναχο φορώντας φουστανέλα, μετά δε από οκτώ χρόνια τον ακολούθησε στον τάφο και η σύζυγός του Αμαλία, το 1875.

Το εξόριστο βασιλικό ζεύγος, που εξορίστηκε στην πρότερη πατρίδα του, μετά την εκθρόνιση έδειξε ψυχικό μεγαλείο.

Ο Λουδοβίκος είχε πει το εξής προβλέποντας το μέλλον: «Ακόμα κι αν ο Οίκος μου χάσει κάποτε τον ελληνικό θρόνο, δεν μετανιώνω για τίποτα που έκανα για την Ελλάδα».

Ο Όθωνας εγκατέλειψε την Ελλάδα με τα εξής λόγια: «Εύχομαι η Ελλάδα να ευτυχήσει».

Η Αμαλία έγραψε λίγο πριν πεθάνει: «Η αγάπη για την Ελλάδα και το λαό της με γεμίζει ως την τελευταία ανάσα, όπως γέμιζε και τον αγαπημένο μου Όθωνα μέχρι να τον καλέσει κοντά του ο Κύριος».

Ο Όθωνας του Οίκου Βίτελσμπαχ ήταν ένθερμος υποστηρικτής του βαυαρικού φιλελληνισμού.


Η τύχη των βαυαρών

IMAGE DESCRIPTIONΤι απέγιναν οι βαυαροί, που ακολούθησαν τον Όθωνα στην Ελλάδα; 15 χιλιόμετρα από την Αθήνα, στο Παλαιό Ηράκλειο, συναντά κανείς μια καθολική εκκλησία, τον Άγιο Λουκά τον Ευαγγελιστή κι ένα καθολικό νεκροταφείο με τάφους με πολλά βαυαρικά ονόματα, όπως Βάγκνερ, Πίτλιγγερ, Φιξ, Βολφ και άλλα.

Όταν ο Όθωνας ήρθε στην Αθήνα, τον είχαν ακολουθήσει πολλοί στρατιώτες, γιατροί και μηχανικοί. Φυσικά, έπρεπε να μεριμνήσει για τον κατάλληλο τόπο διαμονής τους, γιατί έρχονταν από τη Βαυαρία κι εδώ ήταν διαφορετικά. Και βρήκε αυτό το μέρος, το Ηράκλειο, για τους στρατιώτες. Εκεί φτιάχτηκε και το πρώτο εργοστάσιο της μπύρας Φιξ. Παλιότερα η περιοχή ονομαζόταν Αράκλι ή Χαλκωματάδες. Το όνομα Ηράκλειο το έδωσαν εξ αιτίας αρχαίου ιερού του Ηρακλή, που υπήρχε εκεί, όπου είναι σήμερα ο ναός του Αγίου Γεωργίου. Πρώτος διοικητής της στρατιωτικής περιοχής των βαυαρών είχε ορισθεί ο Χριστόφορος Νέζερ, παππούς του παλιού ηθοποιού, ο οποίος πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου.

Οι βαυαροί έμειναν εδώ για πολύ καιρό. Μετά την αποπομπή του Όθωνα, πολλοί παρέμειναν στην Ελλάδα συνεχίζοντας τη ζωή τους σαν έλληνες πολίτες. Η Ορθόδοξη Εκκλησία όμως, δεν επέτρεπε τους μικτούς γάμους. Η Καθολική Εκκλησία έφερε από τη Σύρο γυναίκες κι οι στρατιώτες παντρεύτηκαν καθολικές.

Για πολλά χρόνια μετά, διάφορες οικογένειες, όπως η οικογένειες Φιξ και Μαυρίκη μιλούσαν ακόμα γερμανικά, επειδή τα παιδιά τους πήγαιναν στο γερμανικό σχολείο.

Αλλά, το 1941, ο στρατηγός του Χίτλερ, Χίμλερ, ο οποίος ήρθε στο Παλαιό Ηράκλειο, για να προσκυνήσει τον τάφο της θείας του Αμαλίας που ήταν θαμμένη στο καθολικό νεκροταφείο, διέταξε να δημιουργηθεί γερμανικό σχολείο με δασκάλα μια γερμανίδα, την δεσποινίδα Σούμαν.

Η δεσποινίς Σούμαν, είπε στους ανθρώπους ότι ανήκουν στο γερμανικό έθνος και πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, για να βοηθήσουν τη Γερμανία να κερδίσει τον πόλεμο. Πράγματι, το Πάσχα του 1942, περίπου διακόσιοι γερμανογενείς του Παλαιού Ηρακλείου έφυγαν κι ακολούθησαν τη δεσποινίδα Σούμαν στο Πάσαου, όπου έμειναν τρία-τέσσερα χρόνια. Τα πράγματα όμως εκεί αποδείχθηκαν χειρότερα κι έτσι οι περισσότεροι αποφάσισαν να επιστρέψουν στο Ηράκλειο, εκτός από λίγες προτεσταντικές οικογένειες. Όσοι γύρισαν δεν πήραν πίσω τα οικόπεδά τους. Για να τους τιμωρήσει η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε νόμο, που απαγόρευε την επιστροφή τους.



Η ζυθοποιία Φιξ αποτέλεσε την πρώτη μεγαλοζυθοποιία της εποχής.
Ο Ιούλιος φον Έσλιν ήρθε στην Ελλάδα το 1838 και ίδρυσε μια τράπεζα. Σε ένα ταξίδι του Όθωνα στη Σμύρνη μαζί με ομάδα τραπεζιτών και επιχειρηματιών, γνώρισε και νυμφεύθηκε την κόρη του πρόξενου, Χριστίνα Χατζηαποστόλου. Μαζί έκαναν τρία παιδιά, τον Αριστείδη, τον Νικόλαο και τον Κωνσταντίνο.
Ο Αριστείδης σπούδασε πολιτικός μηχανικός, κατασκεύασε το λιμάνι του Βόλου και αρκετά αξιόλογα κτίρια στη Σύρο και την Αθήνα. Ο Νικόλαος ήταν δικηγόρος, που πέθανε το 1866 στην Κρήτη στον πόλεμο κατά των τούρκων. Ο Κωνσταντίνος ήταν πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων το 1910 και συνέταξε εκ νέου το Σύνταγμα.
Σήμερα, ζουν στην Ελλάδα αρκετοί απόγονοι του φον Έσλιν.

Στο Ηράκλειο έμενε κι η οικογένεια Φιξ, που παλιότερα λεγόταν Φουξ. Ο Γιόχαν και ο Κάρλ Φιξ ήταν της γνωστής ζυθοποιίας. Η ελληνική ζυθοποιία έχει βαυαρικές ρίζες. Η μπύρα στην Ελλάδα είναι συνδεδεμένη με το όνομα Φιξ.

Περίπου το 1845 είχε έρθει ένας βαυαρός, ο Φουξ στην Ελλάδα με τον Όθωνα και ήταν μηχανικός. Μετά το θάνατό του, ο γιος του Γιόχαν έμεινε εδώ κι άρχισε να φτιάχνει μπύρα στο σπίτι του. Την πρόσφερε στους πελάτες του στο σπίτι του με την οικογένειά του. Είχε εμπειρία, γιατί πρωτύτερα ήταν ζυθοποιός στη Βαυαρία. Στην Ελλάδα δεν υπήρχε τότε μπύρα. Οι ρωμιοί έπιναν μπύρα για πρώτη φορά, αλλά την αγάπησαν. Μετά τον Γιόχαν Φιξ, ανέλαβε ο γιος του, Καρλ, ο οποίος κατασκεύασε ζυθοποιία. Την έφτιαξε στο σημείο, όπου σήμερα στεγάζεται το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Τότε στην περιοχή υπήρχε δάσος, αλλά αργότερα, εκτός από τη ζυθοποιία, κτίστηκαν εκεί πολλές πολυκατοικίες και η λεωφόρος Συγγρού. Το εργοστάσιο επεκτάθηκε φυσικά από τους διαδόχους του κι έγινε μία από τις μεγαλύτερες ζυθοποιίες της Ευρώπης.


Το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο εμφανίστηκε τον 16ο αιώνα στην Αλσατία. Στην υπόλοιπη Ευρώπη και την Αμερική, από τον 19ο αιώνα κι ύστερα. Το 1830 στη Γερμανία, έφτιαξαν τις πρώτες χριστουγεννιάτικες μπάλες, για να μοιάζουν με τα μήλα του δέντρου του Παραδείσου.
Το έθιμο του στολισμού του δέντρου το έφεραν στην Ελλάδα οι βαυαροί. Για πρώτη φορά στολίστηκε δέντρο στα ανάκτορα του Όθωνα το 1833, και μετά στην Αθήνα σε λίγα σπίτια.
Ο Όθωνας και η Αμαλία οργάνωναν συχνά γιορτές. Η πιο διαλεχτή κοινωνία της Ρωμιοσύνης εκείνον τον καιρό ήταν, βέβαια, οι επιζώντες και οι απόγονοι του ΄21. Το κέφι έφθανε γρήγορα στο κατακόρυφο με τους ρωμέικους χορούς, που με ζήλο προσπαθούσαν να μάθουν κι οι ξένοι. Πάνω στον ενθουσιασμό τους οι ρωμιοί τραβούσαν κι άδειαζαν προς το ταβάνι τα κουμπούρια τους. Κι ακόμα σε καμιά «γυροβολιά», όταν το απαιτούσε η φιγούρα του χορού, έβγαζαν και το τσαρούχι, εκσφενδονίζοντας το προς τα πάνω.
Τις αίθουσες των Ανακτόρων όμως, τις φώτιζαν κρυστάλλινοι πολυέλαιοι και κηροστάτες. Στο κρίσιμο, λοιπόν, αυτό σημείο, ακουγόταν ψιθυριστά και με τη συνοδεία ενός ευγενικού χαμόγελου, φιλική «παραίνεση» κάποιου γνωστού των Ανακτόρων προς τον ενθουσιώδη χορευτή: «Σιγά τον πολυέλαιο».

Οι ευκαιρίες που χάθηκαν

IMAGE DESCRIPTIONΌταν μετά το ΄21, με την εμπλοκή των μεγάλων δυνάμεων άρχισε να παρουσιάζεται στο διπλωματικό ορίζοντα το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νεοπαγούς νεορωμέικου κράτους, οι διάφορες ληστρικές ομάδες άρχισαν να αποκτούν πολιτική / κομματική ταυτότητα, με απώτερο στόχο την κατάληψη κυβερνητικών θώκων, όχι όμως για να κυβερνήσουν χρηστά και φιλελεύθερα τον τόπο και τους βασανισμένους λαούς, που διεκδικούσαν ένα τιμάριο γης, αλλά για να βάλουν χέρι στα προμηνυόμενα δάνεια, που θα κατέφθαναν από τις τράπεζες της δυτικής Ευρώπης, όπως κι έγινε.

Η πρώτη ευκαιρία χάθηκε με τη δολοφονία του Καποδίστρια. Ο Καποδίστριας ήταν ο καλύτερος κυβερνήτης που είχε ποτέ η Ελλάδα. Η κακή νοοτροπία του λαού και τα μικροσυμφέροντα δεν τον άφησαν να παράξει έργο. Το ίδιο έκαναν και στον Όθωνα και τους βαυαρούς.

Οι δήθεν αγωνιζόμενοι υπέρ βωμών και εστιών, δημιούργησαν ουσιαστικά ένα κράτος, στο πλαίσιο του οποίου να μπορούν αφ΄ενός να διαιωνίζουν την εξουσία τους μεταβιβάζοντάς την στα παιδιά τους, και αφʼ ετέρου να νομοθετούν κατά το δοκούν, ώστε οι ίδιοι να φοροδιαφεύγουν, να καταχρώνται δάνεια, που εισάγονται για επενδύσεις κ.λπ., ενώ οι λοιποί πληθυσμοί να εξακολουθούν, όπως κι επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, να εργάζονται κολλήγοι στα βακούφια της Εκκλησίας και του κάθε ρωμιού κοτζάμπαση.

Αν δεν είχαν οι ρωμιοί αυτή τη χείριστη νοοτροπία κι είχε στηθεί το κράτος τότε έτσι όπως έπρεπε, θα ήταν πολύ διαφορετική η θέση και η εικόνα της Ελλάδας σήμερα. Δεν θα ήμασταν ουραγοί και χρεωκοπημένοι.



Τον Μάρτιο του 1840 ο Κωνσταντίνος Ζωγράφος υπέγραψε με την οθωμανική αυτοκρατορία εμπορική συμφωνία, η οποία προκάλεσε αντιδράσεις στην Ελλάδα,
γιατί οι όροι της θεωρήθηκαν αντίθετοι προς τα εθνικά συμφέροντα.
Επάνω: Σατιρική λιθογραφία της εποχής με στόχο τον Κ. Ζωγράφο και τους οθωμανούς επίσημους. Ο λαός λιθοβολεί τον υπεύθυνο για τη σύναψη της συμφωνίας. (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).


Μνημόνιο δεν σημαίνει αυτό που νομίζουν οι περισσότεροι ρωμιοί σήμερα. Το Μνημόνιο δεν είναι κάτι κακό, όπως το παρουσιάζουν στο λαό τα κόμματα, ακόμα και η Δεξιά, που το αντιμετωπίζει ως «αναγκαίο κακό» προς άγρα ψήφων.

Μνημόνιο σημαίνει να μην μπορεί να δημιουργεί θέσεις στο Δημόσιο ο κάθε πολιτικάντης, στις οποίες να διορίζει ανίψια, βαφτισιμιούς και ψηφοφόρους. Να μην έχει η Ελλάδα όσους ανώτερους αξιωματικούς έχουν και οι Η.Π.Α.. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Υδροκέφαλος και πολυδάπανος). Να μην υπάρχουν σαρανταπεντάρηδες συνταξιούχοι με 2.500 ευρώ και πάνω συντάξεις. Τέτοια πράγματα σημαίνει και προβλέπει το Μνημόνιο.

Αν θέλεις να φτιάξεις ένα σοβαρό κράτος, ένα Μνημόνιο θα πρέπει να φτιάξεις πρωτίστως, για το οποίο θα πρέπει να υπάρχουν οι μηχανισμοί / νόμοι, ώστε να το σέβονται όλοι.

Οι ρωμιοί δεν ήθελαν «Μνημόνιο» επί Καποδίστρια, δεν ήθελαν «Μνημόνιο» επί Όθωνα. Επιπλέον, δεν φαίνονται να έχουν διδαχθεί από τα λάθη τους κι εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να έχουν την ίδια απαράδεκτη, τριτοκοσμική νοοτροπία.

Γι’ αυτό δεν μπόρεσε να πετύχει ούτε ο Καποδίστριας, ούτε Όθωνας, ούτε κανένας άλλος.

Το πρόβλημα δεν ήταν ο Όθωνας, αλλά η διαχρονική νοοτροπία του ρωμιού, που τον κρατάει τριτοκοσμικό, εξαθλιωμένο υπάνθρωπο του κόσμου μας, τελευταίο σε όλες τις στατιστικές (παχυσαρκία, ατυχήματα, ναρκωτικά, φτώχεια, υπογεννητικότητα, εκτρώσεις, καισαρικές τομές, πολυφαρμακία, αυτοκινητιστικά δυστυχήματα, αρρώστιες, ναρκωτικά, ανάπτυξη, πολιτισμό, παιδεία, αθλητισμό, επιχειρηματικότητα, καθαριότητα, οικολογία, διαφθορά, επιδειξιομανία, τζόγο, εθνική οικονομία, κακοποιήσεις της φύσης και των ζώων) κι ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί ο νους σας. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Τελευταίοι σε όλα!).


ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


21 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 45178

    6 Μαρ 2018

    «οι Βαυαροί πρώτοι μας έδωκαν το παράδειγμα της καταχρήσεως, του σφετερισμού και της σπατάλης των δημοσίων»
    Π. Χαλκιόπουλος
    Αυτά ήταν τα τότε λαμόγια. Τώρα είναι Υποβρύχια,Siemens,Dieselgate,χειραγώγηση Libor κλπ

  • Ανώνυμος 44929

    5 Φεβ 2018

    Ανώνυμος 44736 Θες ψυχίατρο, αγόρι μου. Επειγόντως.

  • Ανώνυμος 44736

    29 Ιαν 2018

    Ανώνυμος 44479
    30 Δεκ 2017
    Ανώνυμος 44450
    27 Δεκ 2017
    Ανώνυμος 44436
    25 Δεκ 2017
    Ανώνυμος 44424
    23 Δεκ 2017
    βρε την γκριναρα Bielidopoulina φρου φρου. παλι αλλαξε φατσα η κρυφοπορ.
    Re PAPADOPOYLE giati den tin pidas. exi periodo?, bre tin foykariara. giafto pali skyliase?


  • Ανώνυμος 44562

    12 Ιαν 2018

    Στην ίδια συνέντευξη ο κ. Ντάισελμπλουμ λέει πως παρά τις φήμες ότι οι Γερμανοί ήταν εκείνοι που ήθελαν Grexit το καλοκαίρι του 2015, όταν τα πράγματα με την Ελλάδα έδειχναν να φτάνουν σε αδιέξοδο, ήταν χώρες της κεντρικής και της νοτιοανατολικής Ευρώπης εκείνες που το ζητούσαν. Πολλές από αυτές, λέει ο Ολλανδός πρώην υπουργός Οικονομικών, έχουν χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα από την Ελλάδα και είχαν χάσει την υπομονή τους με την Αθήνα. «Πίσω από τη στάση της Γερμανίας ήταν μια σειρά χώρες που απλώς έλεγαν \"ως εδώ. Δεν έχουμε άλλη εμπιστοσύνη. Δεν θέλουμε άλλες συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση. Θέλουμε να μιλήσουμε για το plan B\"» ανέφερε, και τόνισε ότι ο ίδιος ποτέ δεν υπήρξε υπέρμαχος του Grexit, το οποίο θεωρεί «πραγματικά ζημιογόνο» και «τεράστιο λάθος».
    http://www.iefimerida.gr/news/388688/ntaiselmploym-ola-itan-eykolotera-me-tsipra-tsakaloto

  • Bielidopoulos

    10 Ιαν 2018

    Το πολιτικό προσωπικό αλλά και η κοινωνία μετά το 2010 αντί να αναζητήσουν τα αίτια της χρεοκοπίας και να προσδιορίσουν τις τομές που χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας, το έριξαν στην... ”παλαβή”, κατηγορώντας ο ένας τον άλλον και όλοι μαζί τα μνημόνια και τους ξένους... Το να κατηγορεί κάποιος τα μνημόνια για τις συνέπειες της ύφεσης που ακολούθησε την χρεοκοπία του 2010 είναι σαν να κατηγορεί το θερμόμετρο για τον υψηλό πυρετό που προκαλεί η βαριά πνευμονία...
    Η εκτίμηση της στήλης από την αρχή αυτής της κρίσης ήταν ότι η χρεοκοπία του 2010 αποδίδεται μακροπρόθεσμα στη διάλυση του παραγωγικού ιστού της χώρας και κατά συνέπεια και της οικονομίας με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και την κυριαρχία του δημαγωγικού Παπανδρεϊσμού και της αριστερής ιδεολογίας του κρατικοδιαιτισμού. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η ΝΔ όσα χρόνια κυβέρνησε στη μεταπολίτευση. Το τελικό σπρώξιμο στο γκρεμό το έδωσε η κυβέρνηση Καραμανλή 2004-2009 με την αλόγιστη αύξηση των δαπανών και την εκτίναξη του ελλείμματος. Έτσι φτάσαμε το 2009 το κράτος να ξοδέψει περί τα 45 δισ. περισσότερα από όσα εισέπραξε. Φυσικά τεράστια ευθύνη φέρει και η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου που ακολούθησε η οποία εξελέγη με το σύνθημα \"λεφτά υπάρχουν” και όταν εξελέγη αντί να πει την αλήθεια και να πάρει αμέσως ριζικά μέτρα, καθυστερούσε και μιλούσε για \"πιστόλια πάνω στο τραπέζι” και άλλα κωμικοτραγικά...
    http://www.capital.gr/o-kostas-stoupas-grafei/3265502/kuberniseis-marionetes

    Τα αυτονόητα αναφέρει ο Στούπας, πασίγνωστα σε όσους ρωμιούς, συμπαθείς κατά τα άλλα, αναγνώστες φροντίζουν να διαβάζουν τα σχόλιά μου.
    Αριστερορωμιοί και δεξιορωμιοί αμφότεροι κατηγορούν τους ευρωπαίους για την χρεοκοπία της ρωμιοσύνης προκειμένου να διασώζουν το κομματικό/πελατειακό κράτος.
    ;)

  • Ανώνυμος 44532

    8 Ιαν 2018

    Συνελήφθη ο τούρκος αξιωματικός μετά την αναστολή ασύλου.
    http://news.in.gr/greece/article/?aid=1500188559
    Που να ξερε σε τι χώρα βρέθηκε ο τούρκος αξιωματικός. Στη χώρα του καραγκιόζη!

    http://www.iefimerida.gr/news/387620/gavrogloy-kovoyme-ekdromes-sto-exoteriko-gia-na-periorisoyme-tis-anisotites
    Το επόμενο βήμα είναι να απαγορευτούν εντελώς τα ταξίδια στο εξωτερικό για όλους για τον περιορισμό των ανισοτήτων, χε, χε, χε..

  • Ανώνυμος 44516

    7 Ιαν 2018

    Όλοι Greece το λένε τζάνεμ..

  • Ανώνυμος 44514

    7 Ιαν 2018

    Είμαστε ο λαός μιας νέας χώρας που ονομάστηκε Ελλάδα και ονομαζόμαστε Ελληνες. Δεν εχει καμια σημασία ποια ειναι η καταγωγή μας. Αρβανίτικο, Σλάβικο η οτιδήποτε άλλο αίμα δεν είναι υποδιαίστερο απο το αίμα των αρχαίων Ελλήνων. Καταλάβατε επί τέλους τι εννοώ;

  • Ανώνυμος 44513

    6 Ιαν 2018

    Ο δήμαρχος Καλαμάτας κρατούσε στα χέρια του περιστέρι προκειμένου να το απελευθερώσει στον ουρανό. Ωστόσο, αυτό φαίνεται πως δεν άντεξε και και σε μια άτυχη στιγμή βρέθηκε στα νερά νεκρό.
    Ερωτηθείς για το συμβάν, ο κ. Νίκας απάντησε: «συμβαίνουν αυτά…».
    http://www.iefimerida.gr/news/387375/kalamata-atyhi-stigmi-me-nekro-peristeri-sta-theofaneia-eikones-vinteo
    Που είναι οι ζωοφιλικές οργανώσεις των ρωμιών να διαμαρτυρηθούν;

  • Bielidopoulos

    6 Ιαν 2018

    Για τους δανειστές η κυρία Μπαζιάνα αναφέρει ότι συμπεριφέρονταν «σαν μια τιμωρητική, φασιστική μπότα που προσπαθούσε να σου λιώσει το κεφάλι, να σε πατήσει κάτω επειδή τόλμησες να ξεστομίσεις \"δεν αντέχω άλλο\"... Λες και δεν είχες δικαίωμα να αντιστέκεσαι».
    http://www.iefimerida.gr/news/387088/i-synenteyxi-mpaziana-kathe-epeteio-toy-dimopsifismatos-klaio-apo-neyra

    Αν αυτά πιστεύει η γυναίκα του πρωθυπουργού της ρωμιοσύνης τότε αναμενόμενο οι ρωμιοί πολίτες να ζούνε στον κόσμο τους (παράλληλο σύμπαν). Βέβαια έχει ένα δίκιο. Πνίγεται ο μπάρμπας με το τριχίλιαρο σύνταξη που προσπαθούν να το μειώσουν οι δανειστές. Στην εικοσαετία με τριχίλιαρο σύνταξη θα εισπράξει 720.000 ευρώ, βάλε κάτι εφάπαξ και κάτι επιδοματάκια μέσω του βολευτή του πας στο 1 μιλιόνι ευρώ. Ντάξει μωρέ, γιατί τα πεχντοχίλιαρα δεν είναι πετσετάκια..; Εκεί θα κολλήσουμε τώρα. Εξάλλου τους χρωστάμε επειδή μας γέννησαν. Υπερηφάνεια και φιλότιμο, οι αξίες (κουτόχορτο) της ρωμιοσύνης για τα κορόιδα.

  • Bielidopoulos

    5 Ιαν 2018

    Μα ρε παιδιά τί συζητάμε τώρα; Ακόμα και ο βασιλεύς ρωμιούς τους είπε στη συνέντευξη που έδωσε. Αναφερόμενος στη διαπραγμάτευση με τους ευρωπαίους ανέφερε:

    “Σε αυτό δε θα ανακατευτώ. Στα θέματα αυτά δεν ανακατεύομαι, αλλά εν πάση περιπτώσει αυτός πρέπει να πάρει μία απόφαση τελικά τί θα κάνει και τί θέλει, και θα έλεγα ότι θα ήταν αναγκαίο να το πει και στον ελληνικό λαό, μη το κρύβεις, θέλω να κάνω αυτό, θέλω να κάνω εκείνο, θέλει να κάνω το άλλο. Να του το πεις. Να ξέρει ο Ρωμιός, τι ακριβώς θέλει ο πρωθυπουργός και τι θέλει ο ίδιος από τον πρωθυπουργό του”....
    http://www.mixanitouxronou.gr/glixmpourgk-telia-ke-pavla-ime-o-vasilefs-konstantinos-ti-ipe-o-teos-ston-alexi-tsipra-otan-ton-sinantise-sto-aerodromio-ke-ti-anefere-gia-tin-vasilia-stin-ellada/

  • Ανώνυμος 44510

    5 Ιαν 2018

    Χίλια χρόνια και βάλε ρωμιοί λέγοναν όλοι. Δεν υπήρχε το έλληνας.
    Επειδή τώρα φαντασιωθήκανε ότι κατάγονται από τους έλληνες, θέλουν να μετονομασθούν;
    Ρωμιοί είναι στην πραγματικότητα, έλληνες μόνο κατά φαντασία.
    Εξάλλου άκου και τον πατριάρχη τους όταν μιλάει, ποτέ δεν λέει έλληνες, πάντα ρωμιοί.

  • Ανώνυμος 44509

    5 Ιαν 2018

    Ρωμιών θες να πεις..

  • Ανώνυμος 44508

    5 Ιαν 2018

    @Bielidopoulos. Μεγάλη εμπάθεια εναντίον των Ελλήνων!

  • Bielidopoulos

    5 Ιαν 2018

    \"Π.χ. τους Ελβετούς, Γερμανούς, Γάλους τους ονομάζουμε εμείς και άλλοι διαφορετικά από ότι ονομάζονται οι ίδιοι. Άλλωστε Ρωμιούς δεν μας ονομάζει κανένας.\"
    Και σου ξαναλέω ότι η ρωμιοσύνη είναι γνωστή ως Greece και greeks, όχι Hellas που γράφουν τα διαβατήρια.

    \"Άλλωστε Ρωμιούς δεν μας ονομάζει κανένας.\"
    Γραικία και γραικοί τότε.

  • Ανώνυμος 44506

    5 Ιαν 2018

    @Bielidopoulos: Σημασία έχει όπως αυτονομαζόμαστε εμείς. Π.χ. τους Ελβετούς, Γερμανούς, Γάλους τους ονομάζουμε εμείς και άλλοι διαφορετικά από ότι ονομάζονται οι ίδιοι. Άλλωστε Ρωμιούς δεν μας ονομάζει κανένας. Ο λαός μας δεν είναι αξιόλογος αλλά ας μην τον υποβιβάζουμε περισσότερο όσο και να μας δίνουν στα νεύρα οι απεχθείς Ελληναράδες.

  • Ανώνυμος 44505

    4 Ιαν 2018

    Μισθοί Βουλγαρίας στον ιδιωτικό τομέα σημαίνει και συντάξεις Βουλγαρίας.
    Οποια κυβέρνηση κι αν αναλάβει την εξουσία θα έχει μπροστά της την δυσάρεστη υποχρέωση να μειώνει τις συντάξεις.
    Είναι αναπόφευκτο, ενώ επιπλέον είναι και αβέβαιο αν οι συνεχείς περικοπές θα βοηθήσουν να παραμείνει υπό έλεγχο το συνταξιοδοτικό. Η Ελλάδα μπορεί να ξεφύγει από το βρόχο του δημοσίου χρέους, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα καταφέρει να γλυτώσει από το βάρος του συνταξιοδοτικού.
    Ποιά κυβέρνηση μπορεί να εξηγήσει στον κόσμο ότι οι μισθοί Βουλγαρίας στον ιδιωτικό τομέα, σημαίνουν και συντάξεις Βουλγαρίας, όπως και τι επιπτώσεις έχει αυτό για τα 2,7 εκατ. συνταξιούχους αλλά και όσους περιμένουν στην ουρά;
    http://www.protothema.gr/blogs/blogger/post/662580/misthoi-voulgarias-ston-idiotiko-tomea-simainei-kai-sudaxeis-voulgarias/

  • Bielidopoulos

    4 Ιαν 2018

    Ούτε 70άρηδες με 2.500 ευρώ σύνταξη θα έπρεπε να υπάρχουν. Στη εικοσαετία αρθροίζονται 600.000 ευρώ. Κανείς ρωμιός δεν έχει πληρώσει 600.000 ευρώ ασφαλιστικές εισφορές, ούτε καν το 1/20. Αλλά η ρωμιοσύνη είναι η χώρα της ευκαιρίας για κάποιους. Ειδικά της παλιάς γενιάς. Η Βουλγαρία με μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα από τη ρωμιοσύνη δίνει 75 και 150 ευρώ σύνταξη. Προφανώς οι βούλγαροι είναι μαλάκες και οι ρωμιοί οι έξυπνοι.

  • Bielidopoulos

    4 Ιαν 2018

    Ανίατη περίπτωση 44502. Οι ξένοι μας ξέρουν ως Greece και greeks. Ρώτα κάποιον που έχει ταξιδέψει εκτός Ευρώπης. Έχει βρει τον μπελά του, αφού παντού χρησιμοποιούν το Greece και όχι το Hellas. Κάποιοι ρωμιοί πολιτικάντηδες είχαν την φαεινή ιδέα να αλλάξουν στα διαβατήρια το όνομα της χώρας των ρωμιών, χωρίς να υπολογίσουν την φασαρία που βάζουν μερικές φορές σε όσους βρεθούν εκτός Ευρώπης. Προφανώς το Hellas και το hellenes είναι για εσωτερική κατανάλωση. Αλλά πού να ξέρεις.

  • Ανώνυμος 44502

    4 Ιαν 2018

    Πολύ ενδιαφέρον. Αυτά πρέπει κανείς να τα γνωρίζει αν θέλει να καταλάβει τα σημερινά ελληνικά δεδομένα.
    Θα ήθελα μόνο να επισημάνω ότι άσχετα ποια καταγωγή έχουμε η ονομασία μας σήμερα είναι \"Έλληνες\".

  • Bielidopoulos

    4 Ιαν 2018

    Το μόνο που έχει αλλάξει από τότε στη νοοτροπία και αποτυχημένη κουλτούρα των ρωμιών είναι ότι τώρα ανήκουν στην ευρωζώνη. Που θα πάει όμως. Αφού η ρωμιοσύνη ήθελε να είναι έθνος-κράτος στα ευρωπαικά πρότυπα θα πρέπει να ακολουθήσει και τους ευρωπαικούς κανόνες θέλει δεν θέλει. Και να εύχεται το επόμενο μνημόνιο να περιλαμβάνει και δανειακή σύμβαση, διότι μπορεί να περιλαμβάνει μόνο μεταρρυθμίσεις χωρίς δάνειο.

    \"Αν θελήσουμε να δούμε την εξέλιξη της Αθήνας, θα πρέπει να ανατρέξουμε στο πρώτο πολεοδομικό σχέδιο που εκπόνησαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ το 1832, προτού ακόμη αυτή ανακηρυχθεί πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους το 1834. Μελετώντας το τοπογραφικό σχέδιο των δύο αρχιτεκτόνων διαπιστώνουμε ότι διέθετε όλα αυτά που αργότερα στερήθηκε η Αθήνα, δηλαδή οδούς μεγάλου πλάτους, κήπους, πλατείες και χώρους για τα δημόσια κτίρια. Σημείο αναφοράς ήταν τα τέσσερα βουλεβάρτα γύρω από το κέντρο, που έδιναν σημαντική ανάσα και διέξοδο στη μελλοντική ανάπτυξή της. Κύριες γραμμές του σχεδίου, η Σταδίου και η Πειραιώς εκεί που είναι και σήμερα, με τη διαφορά ότι η Σταδίου έφθανε μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο. Στη δε συνάντηση των δύο δρόμων τοποθετούνταν τα ανάκτορα. Τρίτος βασικός δρόμος η Ερμού, δημιουργώντας με τους δύο προηγούμενους ένα ισοσκελές τρίγωνο και με έκταση που 2.200 στρέμματα. Η εφαρμογή του σχεδίου θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των ιδιοκτησιών και το ξεσπίτωμα πολλών οικογενειών, κάτι που δεν άρεσε στους Αθηναίους, οι οποίοι ξεσηκώθηκαν κατά των δύο αρχιτεκτόνων, δημιουργώντας μεγάλη αναστάτωση στην πόλη. Έτσι, αναγκάστηκε ο αντιβασιλεύς Μάουρερ να επισκεφθεί την Αθήνα από το Ναύπλιο και να ακούσει τις τερατολογίες που διαδίδονταν.\"
    http://www.archaiologia.gr/blog/2010/11/02/το-πρώτο-πολεοδομικό-σχέδιο-της-αθήνα-2/

    \"Όταν ήρθε ο Όθωνας στην Ελλάδα το 1833, έφερε μαζί του πολλές καινοτομίες για την ελληνική πραγματικότητα που ο ελληνικός λαός δε γνώριζε και δυσκολευόταν να αποδεχτεί. Όταν διαδόθηκε ότι ο Όθωνας σκόπευε να φτιάξει αποχωρητήρια μέσα στο παλάτι, ο κόσμος αντέδρασε. Θεωρούσε ότι ήταν ασέβεια απέναντι στο βασιλιά και ότι θα «βρόμιζε» το Ανάκτορο με αυτό τον τρόπο. Ο βασιλιάς έπρεπε να έχει εξωτερικό αποχωρητήριο, όπως όλος ο κόσμος, που δεν ήθελε την τουαλέτα μέσα στο σπίτι του, για λόγους υγιεινής και αισθητικής. Έκαναν συλλαλητήριο για να εμποδίσουν την κατασκευή του και εν μέρει τα κατάφεραν. Σε ολόκληρο παλάτι που σήμερα έχει πάνω από 360 δωμάτια, έφτιαξαν μόνο ένα αποχωρητήριο και αυτό στα κρυφά....\"
    http://www.mixanitouxronou.gr/o-xesikomos-tou-laou-gia-na-min-kani-o-othonas-apochoritirio-mesa-sta-vasilika-anaktora-theorousan-oti-tha-vromize-to-palati-gia-to-idio-thema-zografizan-stavro-stis-mantres/

    Όπως έχω ξαναγράψει σε σχόλιά μου η ανερχόμενη γερμανική διανόηση για να δημιουργήσει ένα αντίβαρο στη γαλλική που προσανατολιζόταν στη ρωμαϊκή αρχαιότητα, το έριξε στην ελληνολατρία. Ειδικά με την εμφάνιση και άνοδο της εθνικής ιδεολογίας και της δημιουργίας εθνών-κρατών αυτό κατέστει κάτι αναπόφευκτο.

    \"Και τότε ακριβώς ο Βίνκελμαν προκαλεί ένα πρωτόγνωρο θόρυβο με τις απόψεις του. Στη μελέτη του «Σκέψεις για τη μίμηση των ελληνικών έργων στη ζωγραφική και τη γλυπτική» ανακηρύσσει τα ελληνικά αγάλματα ως το υψηλότερο ιδανικό της τέχνης. Μ\' αυτόν τον τρόπο ο Βίνκελμαν διαφοροποιείται για πρώτη φορά από τον κλασσικισμό των Γάλλων και Ιταλών συγχρόνων του που προσανατολιζόταν κατά βάση στη ρωμαϊκή αρχαιότητα. Και θεμελιώνει έτσι τη γερμανική ελληνολατρία που στην εποχή της γένεσής της ήταν μια πνευματική επανάσταση. Τότε διατύπωσε και την άποψη, που θα γίνει αργότερα σύνθημα της κλασσικής περιόδου της Βαϊμάρης γύρω από τον Γκαίτε, τον Σίλερ και τον Χέρντερ, ότι τα αρχαία γλυπτά (για παράδειγμα το Σύμπλεγμα του Λαοκόοντος) διαθέτουν «ευγενική απλότητα και γαλήνιο μεγαλείο». Η ρήση αυτή σήμαινε απόρριψη των παιχνιδισμάτων του ροκοκό και του μπαρόκ. Σήμαινε τη θεμελίωση ενός πνευματικού παρελθόντος για τον γερμανικό λαό, στηριγμένου στη διανοητική καθαρότητα της αρχαίας Ελλάδας. Αυτή ήταν η καίρια συμβολή του Βίνκελμαν στην πνευματική ιστορία της νεώτερης Ευρώπης.\"
    http://news.in.gr/culture/article/?aid=1500186498