ΧΡΗΜΑΤΑ
ΑΠΟ ΤΟ ΤΙΠΟΤΑ

Τεράστιες θα είναι οι επιπτώσεις
από το διαφαινόμενο σκάσιμο
της φούσκας του δολαρίου

Η δύναμη του νομίσματος μιας χώρας βασίζεται στη δύναμη της Οικονομίας της. Η αμερικανική Οικονομία είναι η πιο δυνατή παγκοσμίως.

Διέταξα τον Υπουργό Οικονομικών να κάνει ό,τι χρειάζεται, για να προστατεύει το δολάριο από τους κερδοσκόπους. Διέταξα τον κύριο Κόναλι να αναστείλει προσωρινά τη μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό ή άλλα αποθεματικά εκτός από ποσά και συνθήκες που κρίνονται ότι ωφελούν τη νομισματική σταθερότητα και είναι προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ρίτσαρντ Νίξον, Πρόεδρος ΗΠΑ, 15 Αυγούστου 1971.

Η 15η Αυγούστου 1971 είναι σημαντική μέρα για την οικονομική ιστορία για πολλές γενιές. Σε εκατοντάδες χρόνια από τώρα, ο κόσμος θα θυμάται εκείνη την ημέρα.


Άρχισαν οι ρωγμές

Ο Ήλιος ανατέλλει σήμερα, όπως έχει κάνει εκατομμύρια φορές. Οι κάτοικοι ξυπνούν και πηγαίνουν στα γραφεία τους για να ξεκινήσουν τη δουλειά. Οι αγρότες φροντίζουν τις καλλιέργειές τους. Οι οικοδόμοι δημιουργούν νέες οικοδομές. Σήμερα είναι μία μέρα όπως όλες οι άλλες. Ή μήπως όχι;

Το 2008 ο κόσμος βίωσε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές αναταραχές της Ιστορίας. Οι αγορές άρχισαν να εξασθενούν και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, που κάποτε θεωρούνταν ανίκητα, άρχισαν να έχουν δείγματα κατάρρευσης. Οι κυβερνήσεις ανταποκρίθηκαν γρήγορα δίνοντας πακέτα διάσωσης και στήριξης, για να αποτρέψουν τη βύθιση της Οικονομίας. Και είχε αποτέλεσμα. Η παγκόσμια Οικονομία συνήλθε πιο γρήγορα απ' ό,τι περίμεναν και σύντομα όλα επέστρεψαν στους φυσιολογικούς ρυθμούς. Κι όμως, κάτι δεν πάει καλά. Μία αυξανόμενη αίσθηση ανησυχίας κατακλύζει τον πληθυσμό. Στον κόσμο της Οικονομίας, αλλά και σε όλες τις πτυχές της σύγχρονης ζωής αρχίζουν να παρουσιάζονται ρωγμές.

Ο κόσμος έχει άγχος. Αν μιλήσετε με ανθρώπους στο δρόμο θα σας πουν: «Δεν ξέρω τι το έχει προκαλέσει αυτό, αλλά δεν μου φαίνεται φυσιολογικό. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει έλλειμμα τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Γιατί δεν βελτιώνεται η Οικονομία; Η κυβέρνηση θα ξοδέψει 3,7 τρισεκατομμύρια δολάρια. Γιατί δεν έχω δουλειά; Γιατί είναι η ανεργία στο 9%;». Εγώ πιστεύω ότι το νούμερο είναι μεγαλύτερο.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.

Πολλοί άνθρωποι νιώθουν αβεβαιότητα για την τωρινή παγκόσμια κατάσταση. Ανησυχούν ότι κάτι φρικτό πρόκειται να συμβεί. Είπαν ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε πριν από λίγα χρόνια διορθώθηκε. Κι αν η κρίση δεν είναι η πηγή του άγχους που νιώθει ο κόσμος, αλλά το σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος;


Απομάκρυνση από τον κανόνα του χρυσού

Η ιστορία μας ξεκινάει το 1944. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τελειώνει και οι συμμαχικές χώρες συναντιούνται στο Μπρέτον Γουντς του Νιου Χάμσαϊρ, για να δημιουργήσουν ένα νέο οικονομικό σύστημα, που θα σταθεροποιούσε τον κόσμο μετά το τέλος του πολέμου. Η Αμερική ήταν έτοιμη να εισέλθει στη χρυσή εποχή ευημερίας και το αμερικανικό δολάριο επιλέχθηκε ως το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Το σύστημα Μπρέτον Γουντς δημιουργήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Νιου Χάμσαϊρ στη Νομισματική Διάσκεψη. Αντί να χρησιμοποιήσουν τον χρυσό ως μέσο συναλλαγής μεταξύ των χωρών, όπως με τον παλιό κανόνα χρυσού, θα χρησιμοποιούσαν το δολάριο. Το επέλεξαν, γιατί τότε ήταν εξίσου πολύτιμο με τον χρυσό.

Τζέιμς Τερκ, Διευθυντής Ιδρύματος GoldMoney.

Με το νέο αυτό σύστημα οι χώρες συμφώνησαν να ρυθμίσουν το νόμισμά τους σύμφωνα με το αμερικανικό δολάριο. Kαθορίστηκε η αντιστοιχία μιας ουγγιάς χρυσού στα 35 δολάρια. Αυτό σήμαινε ότι χώρες μπορούσαν να ανταλλάξουν το νόμισμά τους με αμερικανικά δολάρια, τα οποία μπορούσαν να ανταλλάξουν μετά με χρυσό. Αυτό δημιούργησε ένα σύστημα, όπου όλα τα συναλλάγματα υποστηρίζονταν από τον χρυσό. Για να αποφευχθεί η διακίνηση χρυσού σε όλο τον κόσμο, όταν οι χώρες αντάλλασσαν το συνάλλαγμα τους με χρυσό, συνήθως αποθηκευόταν με ασφάλεια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Mε το σύστημα Μπρέτον Γουντς μπορούσες να ανταλλάξεις το νόμισμα ή τα δολάρια σου με χρυσό. Αυτό ίσχυε για ξένες χώρες και Κεντρικές Τράπεζες. Αρχίσαμε να διαχειριζόμαστε δημοσιονομικά ελλείμματα. Είχαμε το πρόγραμμα «Μεγάλη Κοινωνία» του Λύντον Τζόνσον και τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Και ξαφνικά, είχαμε ελλείμματα και οι χώρες άλλαζαν τα δολάρια τους λέγοντας ότι θέλουν χρυσό. Πρώτοι ήταν οι γάλλοι, αλλά μετά ακολούθησαν κι άλλοι.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.

Με όλα τα προγράμματα δαπανών στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάποιες χώρες άρχισαν να ανησυχούν ότι η Αμερική ξόδευε περισσότερα χρήματα από τα αποθέματα χρυσού που είχε. Άρχισαν να ανταλλάσσουν τα δολάρια τους με χρυσό κι απαιτούσαν φυσική παράδοση, καθώς έμοιαζε να τυπώνονται περισσότερα δολάρια από το χρυσό που υπήρχε για να τα στηρίξει. Για να αποτραπεί η εκροή χρυσού από τα αμερικανικά θησαυροφυλάκια, ο Πρόεδρος Νίξον διέταξε να ανασταλεί επειγόντως η μετατρεψιμότητα σε χρυσό.

Όλα τα προβλήματα του νομισματικού συστήματος σήμερα είναι αποτέλεσμα της απόφασης που πάρθηκε στις 15 Αυγούστου 1971, για την εγκατάλειψη της σταθερής σύνδεσης με τον χρυσό. Ο χρυσός προσέφερε πειθαρχία στις δαπάνες των κυβερνήσεων.

Τζέιμς Τερκ, Διευθυντής Ιδρύματος GoldMoney.

Με το παλιό σύστημα, αν είχες δημοσιονομικό έλλειμμα θα έφευγε ο χρυσός από τη χώρα σου μέχρι να επέλθει ισορροπία ξανά. Χωρίς τη στήριξη του χρυσού οι χώρες διαιωνίζουν το έλλειμμά τους. Από το 1971 η Αμερική δεν είχε ποτέ πλεόνασμα. Από όταν βγήκαμε από τον κανόνα του χρυσού χρειαζόμαστε συνεχή στήριξη. Είτε είναι καλές είτε κακές εποχές, έχουμε πάντα έλλειμμα.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.

Ο Νίξον άφησε τον κανόνα χρυσού το 1971. Ισχυρίστηκε ότι ήταν προσωρινό. Περιμένουμε περισσότερα από 40 χρόνια. Ακόμη είμαστε εκτός. Την δεκαετία του '60 είχαμε τεράστια ελλείμματα. Είχαμε την οικονομία «βούτυρο ή όπλα». Η κυβέρνηση χρηματοδοτούσε τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Χρηματοδοτούσαν επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη, το διαστημικό πρόγραμμα. Δημιουργούσαμε περισσότερα χρήματα από τα αποθέματα χρυσού που είχαμε. Οι ξένοι δανειστές μας, το είδαν αυτό κι άρχισαν να απαιτούν χρυσό κι όχι από ομοσπονδιακά αποθεματικά, γιατί κατάλαβαν ότι η Ουάσινγκτον δεν είχε αρκετό χρυσό για να στηρίξει το δολάριο.

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.


Παραστατικό χρήμα

Κόβοντας το σύνδεσμο μεταξύ του χρυσού και του αμερικανικού δολαρίου, ο Πρόεδρος Νίξον δημιούργησε ένα σύστημα, όπου όλα τα συναλλάγματα στηρίζονταν στο τίποτα. Αυτό είναι γνωστό ως παραστατικό χρήμα.

Το παραστατικό χρήμα (fiat money) είναι νόμισμα, που δεν βασίζεται πουθενά πέρα από τις κυβερνητικές υποσχέσεις. Ο όρος «fiat» προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει «συνάλλαγμα αναγκαστικής κυκλοφορίας». Αν ο κόσμος εμπιστεύεται το νόμισμα του κι αν η κυβέρνηση έχει αρκετή δύναμη ώστε να επιτρέπει την κυκλοφορία του, λειτουργεί, μέχρι ο κόσμος να χάσει την πίστη του στο νόμισμα.

Τζέιμς Τερκ, Διευθυντής Ιδρύματος GoldMoney.

Δεν υπάρχει κράτος στον πλανήτη που να χρησιμοποιεί χρήμα. Χρησιμοποιούμε νόμισμα. Κάποια μέρα όλοι θα ξέρουν τη διαφορά.

Μάικ Μαλόουνι, Ιστορικός νομισμάτων.

Το χρήμα είναι ένα μέσο συναλλαγής. Ήταν πάντα κάτι εσωτερικής αξίας μέχρι τη σύγχρονη εποχή, που οι πολιτικοί λένε: «Δεν χρειαζόμαστε κάτι εσωτερικής αξίας, χρειαζόμαστε μόνο πολιτικά διατάγματα. Θα πούμε, ότι αυτό το χαρτί είναι χρήματα». Τώρα, το χρήμα έχει νέο χαρακτηριστικό. Από κάτω όμως, υπάρχει η ίδια αντίληψη, την οποία δεν αμφισβητεί κανείς. Οι κυβερνήσεις έχουν το δικαίωμα να δηλώσουν ότι κάτι χωρίς αξία αποτελεί χρήμα και πρέπει να το αποδεχτούμε. Αυτό ήταν και είναι πρόβλημα. Καταστρέφει τις οικονομίες του κόσμου.

Έντουαρντ Γκρίφιν, Συγγραφέας.

Καθότι τα νομίσματα δεν στηρίζονται πλέον σε κάτι πραγματικό και χειροπιαστό, η αξία τους μετριέται μόνο στη μεταξύ τους σχέση. Και επειδή οι χώρες που έχουν σχετικά αδύναμο νόμισμα μπορούν να κατασκευάσουν φθηνά προϊόντα, οι άλλες χώρες υποτιμούν το νόμισμά τους για να γίνουν ελκυστικοί εμπορικοί εταίροι.

Κάθε χαρτονόμισμα συγκρίνεται με το δολάριο. Αν πέσει το δολάριο θα επηρεαστούν οι Κεντρικές Τράπεζες. Προσπαθούν να επέμβουν στις αγορές συναλλάγματος, για να βεβαιωθούν ότι δεν θα επηρεαστεί η Οικονομία τους.

Αλασντέρ Μακλάουντ, Οικονομολόγος, πρώην τραπεζίτης.


Σχήμα Πόνζι

Tο σχήμα Πόνζι είναι ένα ανέντιμο επενδυτικό σχέδιο, που υπόσχεται υψηλές αποδόσεις στους επενδυτές χωρίς σχεδόν κανένα ρίσκο Ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό. Σωστά; Όντως είναι!

Σε ένα νόμιμο επενδυτικό πρόγραμμα, με τον καιρό, τα χρήματα που επενδύονται χρησιμοποιούνται για να δημιουργηθεί πλούτος, συνήθως σε επιχειρήσεις χαμηλού κινδύνου, όπως μετοχικά χαρτοφυλάκια ή χαρτοφυλάκια ακινήτων. Με τον καιρό, αυτό αποφέρει αρκετό εισόδημα, για να δοθεί πίσω στον επενδυτή η αρχική του επένδυση συν κάποιο κέρδος.

Ένα σχήμα Πόνζι από την άλλη, υπόσχεται τεράστιο κέρδος γρήγορα. Πώς το καταφέρνει αυτό; Αντί να χρησιμοποιήσει τα χρήματα που επενδύονται για την παραγωγή πλούτου, ένα σχήμα Πόνζι απλά φέρνει περισσότερους επενδυτές, για να εξοφλήσουν τους προηγούμενους επενδυτές. Κι επειδή έχουν υποσχεθεί και στους νέους επενδυτές υψηλές αποδόσεις, το σχήμα πρέπει να βρει μία μεγαλύτερη ομάδα επενδυτών, για να εξοφλήσουν αυτούς. Στο μεταξύ, οι δημιουργοί του σχήματος ξαφρίζουν μετρητά από κάθε ομάδα επενδυτών. Καθότι ένα σχήμα Πόνζι δεν παράγει πλούτο, πρέπει συνεχώς να φέρνει επενδυτές για να συνεχίσει να λειτουργεί. Κάποια στιγμή, δεν μπορούν να βρεθούν άλλοι επενδυτές ή μεγάλος αριθμός προηγούμενων επενδυτών εξαργυρώνει ταυτόχρονα και το σχήμα καταρρέει. Mέχρι τότε, οι δημιουργοί του σχήματος έχουν μεταφέρει πολλά χρήματα, ενώ οι επενδυτές μένουν χωρίς χρήματα και χωρίς τύχη.



Η εκθετική εξέλιξη της κλασικής πυραμίδας Πόνζι.
Στο σχήμα φαίνεται πώς τα πυραμιδικά σχήματα είναι αδύνατον να συντηρηθούν.

Υποσχετικές πληρωμής

Χωρίς σταθερή σύνδεση με τον χρυσό, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών μπορούσε να δανειστεί και να ξοδέψει όσα χρήματα ήθελε.

Όταν η αμερικανική κυβέρνηση χρειάζεται χρήματα, παίρνει δάνειο από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Η Tράπεζα εκτυπώνει τα χρήματα που χρειάζονται για το δάνειο. Ως ανταπόδοση λαμβάνει μία υποσχετική πληρωμή I.O.U. από το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών. Αυτά τα γραμμάτια είναι κρατικά ομόλογα. Με τα χρήματα από αυτά τα δάνεια ή ομόλογα, η αμερικανική κυβέρνηση πληρώνει τους λογαριασμούς και τις υποχρεώσεις της. Στο μεταξύ, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα συνεργάζονται για να πουλήσουν αυτά τα ομόλογα σε δημοπρασίες, όπου ξένες Kεντρικές Tράπεζες, ταμεία συντάξεων, ακόμα και ιδιώτες αγοράζουν αυτά τα αμερικανικά κρατικά δάνεια. Γιατί να μην το κάνουν; Το να δανείζεις χρήματα στην αμερικανική κυβέρνηση είναι επένδυση μηδενικού κινδύνου.

Αφού όμως τα δάνεια ξοδεύονται σε λογαριασμούς και στην αποπληρωμή προηγούμενων δανείων, πού βρίσκει η κυβέρνηση χρήματα για να αποπληρώσει το τρέχον δάνειο και το επιτόκιο του;

Μήπως το να επενδύεις σε αμερικανικό κρατικό ομόλογο είναι μέρος ενός τεράστιου σχήματος Πόνζι;

H Ομοσπονδιακή Τράπεζα είναι σχήμα Πόνζι. Αναμφισβήτητα. Δείχνουν ότι δανείζουν χρήματα στις κυβερνήσεις. Οι κυβερνήσεις συμφωνούν να εξοφλήσουν τα χρήματα συν το επιτόκιο. Αυτά τα χρήματα δημιουργήθηκαν γι' αυτό το σκοπό. Τα δίνουν στις κυβερνήσεις. Δεν υπήρχαν πριν απ' αυτό. Οι Κεντρικές Τράπεζες το δημιουργούν από το πουθενά. Πληκτρολογούν σε ένα πληκτρολόγιο και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών τώρα έχει άλλο ένα τρισεκατομμύριο δολάρια να ξοδέψει. Από εκεί ήρθαν αυτά τα χρήματα. Αυτό δημιουργεί υποχρέωση στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση να τα εξοφλήσει. Συν το επιτόκιο. Όταν έρθει η ώρα της εξόφλησης, δεν μπορούν να εξοφλήσουν ούτε αυτό ούτε το επιτόκιο. Έτσι, δανείζονται κι άλλα για να καλύψουν το αρχικό δάνειο και το επιτόκιο. Ως τότε, το Κογκρέσο θέλει κι άλλα χρήματα. Έτσι, το χρέος συνέχεια ανεβαίνει.

Έντουαρντ Γκρίφιν, Συγγραφέας.

Δανειζόμαστε χρήματα υπό το τωρινό νομισματικό σύστημα. Υποσχόμαστε να τα εξοφλήσουμε συν το επιτόκιο. Αν υπάρχει ένα δολάριο στον πλανήτη και το δανειστείς και υπόσχεσαι να το αποπληρώσεις συν ένα δολάριο ακόμη σε επιτόκιο, πού θα βρεις το δεύτερο δολάριο; Πρέπει να το δανειστείς. Είναι σχήμα Πόνζι, γιατί δεν μπορείς να το αποπληρώσεις. Βυθιζόμαστε πάντα πιο βαθιά σε χρέη.

Μάικ Μαλόουνι, Ιστορικός νομισμάτων.

Από το 1971 οι Ηνωμένες Πολιτείες στις συναλλαγές τους με τον υπόλοιπο κόσμο αντιμετωπίζουν εμπορικά ελλείμματα. Αυτό θα πει ότι η Αμερική αγοράζει περισσότερα προϊόντα από τις άλλες χώρες απ’ ό,τι οι άλλες χώρες από αυτήν. Οι ιάπωνες και οι κορεάτες τους τους πωλούν αυτοκίνητα και ηλεκτρονικά. Η Μέση Ανατολή τους πουλά πετρέλαιο. Οι κινέζοι τους πουλούν σχεδόν ό,τι βάζουν στο καροτσάκι του σούπερ-μάρκετ. Η Αμερική πληρώνει γι' αυτά τα προϊόντα με αμερικανικά δολάρια και όλοι είναι ικανοποιημένοι.

Όμως, αν έπρεπε αυτές οι χώρες να μετατρέψουν τα κέρδη από τα αμερικανικά δολάρια στο δικό τους νόμισμα, η αξία του δικού τους νομίσματος θα ανέβαινε. Έτσι, η Οικονομία τους δεν θα ήταν τόσο ελκυστική για τις συναλλαγές. Αντ' αυτού, οι χώρες επενδύουν τα κέρδη από τα αμερικανικά δολάρια αγοράζοντας αμερικανικά κυβερνητικά ομόλογα. Με αυτό τον τρόπο, όλες οι χώρες πωλούν τα προϊόντα τους στην Αμερική με αντάλλαγμα σε αμερικανικά δολάρια, τα οποία είναι δανεικά από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα δημιουργώντας υποσχετικές πληρωμής. Οι χώρες δανείζουν τα κέρδη από τα αμερικανικά δολάρια πίσω στην Αμερική αγοράζοντας περισσότερες υποσχετικές. Τα χρήματα από αυτά τα δάνεια ξοδεύονται για να πληρωθούν κυβερνητικά έξοδα, καθώς και για την αποπληρωμή προηγούμενων υποσχετικών.

Για να γίνει όμως αυτό, δημιουργούνται όλο και μεγαλύτερα δάνεια για να αποπληρωθούν τα προηγούμενα συν το επιτόκιο. Αποπληρώνοντας παλιά δάνεια με νέα και μεγαλύτερα δάνεια φαίνεται ότι όλος ο κόσμος επενδύει τα χρήματα που απέκτησε με ιδρώτα σε ένα σχήμα Πόνζι επικών διαστάσεων.

Όσον αφορά στη δημιουργία χρημάτων για ομοσπονδιακές και εθνικές κυβερνήσεις, αν δεν συνέχιζαν να δημιουργούν όλο και μεγαλύτερα ποσά χρημάτων, το πράγμα θα κατέρρεε. Από εκεί έρχονται τα χρήματα για να πληρωθούν τα παλιά δάνεια: από τα νέα δάνεια. Γι’ αυτό είναι ένα κλασικό σχήμα Πόνζι.

Έντουαρντ Γκρίφιν, Συγγραφέας.

Για να λειτουργήσει η αμερικανική οικονομία πρέπει να δανειζόμαστε όλο και περισσότερα χρήματα από άλλες χώρες. Όσο περισσότερα χρήματα μας δανείζουν σήμερα τόσο περισσότερα θα μας δανείzουν στο μέλλον. Αν σταματήσουν να μας δανείζουν, το πράγμα θα καταρρεύσει. Δεν θα τους εξοφλήσουμε.

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.


Πληθωριστικό το δολάριο

Κάποτε, μία σοκολάτα στην Αμερική κόστιζε λίγα σεντς. Οι αμερικανοί μπορούσαν να γεμίσουν το καρότσι με λίγα δολάρια. Μία οικογένεια έξι ατόμων μπορούσε να τραφεί με 35 δολάρια τη βδομάδα. Τι απέγιναν εκείνες οι μέρες; Χωρίς τίποτα χειροπιαστό να στηρίζει τα νομίσματα, οι αμερικάνικες κυβερνήσεις μπορούσαν να δανείζονται και να εκτυπώνουν όσα χρήματα ήθελαν. Αυτό διάβρωσε σιγά-σιγά την αξία του νομίσματός τους.

Η δημιουργία αυτών των χρημάτων εξασθενίζει την αξία των παλιών δολαρίων. Η αγοραστική δύναμη του δολαρίου υποβαθμίζεται. Παλιά, αγοράζαμε ένα γαλόνι βενζίνης με 31 σεντς. Τώρα, έχει φτάσει τα 5 δολάρια.

Έντουαρντ Γκρίφιν, Συγγραφέας.

Ο μέσος πολίτης πλήττεται από τον πληθωρισμό, λόγω της απώλειας αγοραστικής δύναμης. Το βιοτικό του επίπεδο μειώνεται αν δεν μπορεί να ακολουθήσει το ποσοστό του πληθωρισμού.

Τζέιμς Τερκ, Διευθυντής Ιδρύματος GoldMoney.

Πολλές πτυχές του βιοτικού επιπέδου είναι σήμερα χειρότερες για τους αμερικανούς. Πάρτε για παράδειγμα τους παππούδες μου. Η γιαγιά μου δεν δούλεψε ποτέ. Ο παππούς μου ήταν απλά ένας ξυλουργός και είχαν οκτώ παιδιά! Θα μπορούσε ένας ξυλουργός, χωρίς απολυτήριο λυκείου, ένας εργάτης, να συντηρήσει μία σύζυγο και οκτώ παιδιά σήμερα; Με τίποτα!

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.

Ο πληθωρισμός ανέβαινε πιο γρήγορα από ό,τι τα εισοδήματα και οι άνθρωποι πήραν δραστικά μέτρα για να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο. Το δολάριο δεν στηριζόταν πλέον στον χρυσό. Πριν από αυτό, ο άντρας πήγαινε στη δουλειά, η γυναίκα έμενε σπίτι να μεγαλώσει την οικογένεια. Λόγω του πληθωρισμού τη δεκαετία του '70, η γυναίκα πήγε να δουλέψει. Τώρα, δύο εισοδήματα ήταν αναγκαία για την αγορά των ίδιων αγαθών και υπηρεσιών. Τη δεκαετία του '90, τα ποσοστά αποταμίευσης εκμηδενίστηκαν. Οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να αποταμιεύσουν, ενώ αγόραζαν τα ίδια αγαθά και υπηρεσίες. Την τελευταία δεκαετία, η γυναίκα ήδη δούλευε και η αποταμίευση είχε εκμηδενιστεί. Έτσι, δανείστηκαν. Έτσι έχουμε δύο εργαζόμενους που δεν μπορούν ν' αποταμιεύσουν και δανείζονται για να ανταπεξέλθουν στον πληθωρισμό.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.

Ο μέσος πολίτης αναγκάζεται να δανειστεί τώρα πλέον των δυνατοτήτων του και βυθίζεται όλο και περισσότερο στο χρέος. Αρχικά, αυτό γινόταν για να διατηρηθεί ένα ωραίο επίπεδο ζωής. Σιγά-σιγά όμως, έγινε απαραίτητο για να μπορεί να επιβιώσει. Εκτυπώνοντας τόσο πολύ νόμισμα και υποτιμώντας το τόσο υπερβολικά, είναι λες κι οι κυβερνήσεις να επιβάλλουν έναν κρυμμένο φόρο στους πολίτες τους. Οι Kεντρικές Tράπεζες λένε ότι 2% έως 3% πληθωρισμός είναι καλό, το θέτουν μάλιστα ως στόχο. Και πάλι είναι φόρος.

Γιατί το 2% έως 3% πληθωρισμός είναι καλύτερο για τη χώρα από τον μηδενικό πληθωρισμό; Θα σας πουν ότι είναι καλύτερο από τον αποπληθωρισμό. Θα σας πουν ότι οι άνθρωποι θέλουν να νιώθουν ότι τα χρήματα, οι δουλειές, οι μισθοί ανεβαίνουν έστω κατά 2%. «Κάτι είναι κι αυτό». Στην ουσία, το 2% είναι κλοπή κι ό,τι παίρνουν «πέφτει» ανάλογα.

Άνταμ Φέργκιουσον, συγγραφέας, «When money dies».

Έχουμε πληθωρισμό σήμερα. Ναι, λένε ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) είναι 2% έως 3%. Ο καθένας ξέρει ότι ο πληθωρισμός είναι πιο πάνω, ίσως διψήφιος.

Έρικ Σπροτ, Διευθυντής, Sprott Asset Management.

Η αγοραστική δύναμη του μέσου πολίτη επιδεινώνεται έντονα. Για να το κρύψουν όμως αυτό οι κυβερνήσεις διαστρεβλώνουν τα νούμερα στις εκθέσεις τους για να δείξουν ότι ο πληθωρισμός είναι πολύ πιο χαμηλός απ' ό,τι στην πραγματικότητα.

Υπάρχει μία διαφορά, που δεν καταλαβαίνουν οι περισσότεροι μεταξύ του υφέρποντος και του ονομαστικού πληθωρισμού. Ο υφέρπων είναι ο στόχος του 2% που δεν έχει σημασία και ονομαστικός είναι όταν περιλαμβάνεις τομείς, όπως την τιμή της ενέργειας, ξαφνικές αυξήσεις φόρου κ.τ.λ..

Άνταμ Φέργκιουσον, συγγραφέας, «When money dies».

Το ποσοστό πληθωρισμού διαστρεβλώνεται. Χρησιμοποιούν όλα τα κόλπα για να δείξουν ότι είναι πιο χαμηλός απ' ό,τι είναι. Αν η κυβέρνηση των ΗΠΑ χρησιμοποιούσε το μοντέλο ΔΤΚ που χρησιμοποιούσε ο Πρόεδρος Κάρτερ στα τέλη της δεκαετίας του '70, ο πληθωρισμός θα ήταν σήμερα 10%. Τόσο πολύ υποτιμάται το νόμισμα. Το κάνουν γιατί η κυβέρνηση έχει μεγάλη ευθύνη για τον πληθωρισμό. Πρέπει π.χ. να πληρώνει για την κοινωνική ασφάλιση σε βάση προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό. Αν κρατήσουν χαμηλό το ποσοστό πληθωρισμού θα πληρώσουν λιγότερα και το δημοσιονομικό έλλειμμα θα είναι μικρότερο.

Τζέιμς Τερκ, Διευθυντής Ιδρύματος GoldMoney.

Σε μία παγκόσμια Οικονομία, όπου τα νομίσματα ανταγωνίζονται μόνο το ένα το άλλο, οι χώρες μπορούν να χαμηλώνουν ψευδώς την αξία του νομίσματός τους κάνοντας τις βιομηχανίες τους πιο ανταγωνιστικές. Μία χώρα με αδύναμο νόμισμα μπορεί να κάνει τα προϊόντα της πιο φθηνά, με αποτέλεσμα να μεταφερθούν ολόκληρα βιομηχανικά κέντρα σε άλλη χώρα. Αυτό το φαινόμενο έχει συμβεί αμέτρητες φορές σε πόλεις όλου του κόσμου, κάποιες από τις οποίες δεν έχουν συνέλθει ακόμα από την απώλεια της βιομηχανικής τους βάσης.

Ο μέσος πολίτης είναι απογοητευμένος. «Πήγα στο κολέγιο, δεν μπορώ να βρω δουλειά, πήρα σπουδαστικό δάνειο, το κόστος ζωής ανέβηκε. Μου λένε ότι δεν έχουμε πληθωρισμό, αλλά όταν πάω στο μαγαζί βλέπω την τιμή στο γάλα, τα αυγά ή το κρέας να ανεβαίνει. Πάω σε βενζινάδικο, κι εκεί πιο ακριβά». Δεν καταλαβαίνουν πώς τους επηρεάζουν σε προσωπικό επίπεδο, γι' αυτό είναι απογοητευμένοι. Δεν υπάρχει εκπαιδευτικό σύστημα που να λέει: «Όταν τυπώνεις χρήματα που δεν βασίζονται σε κάτι κι όταν τα υποβαθμίζεις, έχεις όλες αυτές τις παρενέργειες». Υψηλότερο κόστος πληθωρισμού, διαφθορά, ευνοιοκρατία, όλα αυτά που είναι πρωτοσέλιδα τα τελευταία 4-5 χρόνια.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.


Το πείραμα έχει αποτύχει

Τα κινήματα διαμαρτυρίας είναι ενδιαφέρον φαινόμενο. Όλοι είναι αναστατωμένοι με την Γουόλ Στριτ, με το πώς εξελίσσεται η αγοραστική τους δύναμη, με τα νέα που ακούν ότι τα στελέχη των μεγάλων τραπεζών παίρνουν μπόνους εκατομμυρίων και ταυτόχρονα παίρνουν από τις τσέπες των φορολογουμένων χρήματα για διάσωση. Είναι θυμωμένοι. Δυστυχώς, οι άνθρωποι διαμαρτύρονται κατά της οικονομικής κρίσης και ταυτόχρονα απαιτούν περισσότερη πρόνοια, ιατρικές υπηρεσίες, περισσότερο κρατικό έλεγχο και κανονισμούς στη ζωή τους. Θέλουν να διοχετεύονται περισσότερα χρήματα στην κοινωνία. Δεν αντιλαμβάνονται ότι αυτά τους οδήγησαν να διαμαρτύρονται στο δρόμο θυμωμένοι.

Έντουαρντ Γκρίφιν, Συγγραφέας.

Ενώ ο μέσος πολίτης πασχίζει να τα βγάλει πέρα, λένε ότι αυτό που βιώνει ο κόσμος είναι μία τυπική ύφεση. Γιατί λοιπόν η τωρινή κρίση φαίνεται διαφορετική από τις προηγούμενες οικονομικές κρίσεις;

Δεν είναι τυπική κρίση. Αυτό είναι το τελικό στάδιο. Βιώνουμε το αποτέλεσμα του 40ετούς πειράματος του τέλους του παραστατικού χρήματος. Είναι αποτυχία και για την Αμερική και για όλο τον κόσμο.

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.

Μέχρι το 2008 η Αμερική δανειζόταν όλο και περισσότερα χρήματα για να διατηρήσει το βιοτικό της επίπεδο. Μήπως έφτασε τώρα στο όριο και δεν μπορεί να βυθιστεί άλλο σε χρέος;

Σήμερα βλέπουμε την αναμόχλευση σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Οι καταναλωτές έχουν φτάσει στα όριά τους. Υπήρχαν διαδοχές στην οικονομία. Πέρασαν περίοδοι ανόδου και πτώσης. Περνούσαμε πτώση, δημιουργούνταν πάλι πληθωρισμός, η Οικονομία έπαιρνε «τα πάνω της», αλλά συσσωρεύαμε επίπεδα χρέους. Φτάσαμε στο σημείο, όπου δεν μπορείς να συσσωρεύσεις άλλο χρέος.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.


Ανάγκη για περισσότερο χρέος

Οι τράπεζες δεν είναι διατεθειμένες να δίνουν πίστωση πια τόσο εύκολα και πολλοί άνθρωποι ανησυχούν περισσότερο για το πως θα εξοφλήσουν τα υπάρχοντα χρέη, παρά να αποκτήσουν νέο χρέος. Μόνο που αυτή η συνετή λογική συμπεριφορά, αποτελεί απειλή για την παγκόσμια Οικονομία. Αφού παγιδεύτηκε σε ένα σχήμα Πόνζι, η παγκόσμια Οικονομία χρειάζεται περισσότερο και μεγαλύτερο χρέος, προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί.

Αν προσπαθούμε να ζούμε σύμφωνα με τις δυνατότητές μας και «να την βγάζουμε» με τα χρήματα που έχουμε σήμερα πληρώνοντας το επιτόκιο, θα καταρρεύσει η προσφορά χρήματος. Πρέπει να δανειζόμαστε περισσότερο υπάρχον χρήμα κάθε μήνα από αυτό που καταργούμε πληρώνοντας τα χρέη.

Μάικ Μαλόουνι, Ιστορικός νομισμάτων.

Το σύστημα, ως έχει πρέπει να συνεχίσει να επεκτείνει την προσφορά χρήματος, αλλιώς το σύστημα θα πεθάνει.

Πολιτικοί και αναλυτές λένε να ζούμε σύμφωνα με τις δυνατότητές μας και να εξοφλήσουμε το χρέος. Δεν μπορείς να το κάνεις χωρίς να καταρρεύσει η Oικονομία. Θα εξαφανιζόταν σε μία μαύρη τρύπα.

Μάικ Μαλόουνι, Ιστορικός νομισμάτων.

Αν οι πολιτικοί δεν σπεύσουν να σώσουν την κατάσταση θα μπορούσαμε να έχουμε «διακοπή» εν μία νυκτί. Αυτό ούτε που θέλουν να το φανταστούν όσο είναι στην εξουσία. Έτσι, θέλουν να το παρακάμπτουν. Αντί να βρουν μακροπρόθεσμες λύσεις βρίσκουν βραχυπρόθεσμες.

Έρικ Σπροτ, Διευθυντής, Sprott Asset Management.

Το θέμα είναι ότι δεν έχουμε άλλα περιθώρια. Δεν μας παίρνουν πια βραχυπρόθεσμες λύσεις. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση. Και δεν είναι απλό, γιατί όσο το αναβάλαμε το πρόβλημα μεγάλωνε. Τώρα, το πρόβλημα είναι τεράστιο και θα μας συντρίψει.

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.


Χρήματα από το τίποτα

Ενώ η οικονομική κρίση του 2008 ήταν η πρώτη επιθανάτια αγωνία του σχήματος Πόνζι, οι παγκόσμιες κυβερνήσεις δεν θα κάθονταν απλά να το δούνε να αποτυγχάνει. Έτσι, καθυστέρησαν την αναπόφευκτη κατάρρευση διασώζοντας οικονομικούς οργανισμούς που αγωνίζονταν να επιβιώσουν αγοράζοντας επικίνδυνα ενυπόθηκα δάνεια και αναλαμβάνοντας χρέη εκ μέρους των πολιτών τους.

Το 2009 και το 2010 η κρίση είχε καλυφθεί χάρη σε διασώσεις, εγγυήσεις, τύπωμα χρήματος, επέκταση προσφοράς χρήματος. Οι κυβερνήσεις μπορούν να το κάνουν. Μην υποτιμάτε την ικανότητά τους να επιβάλλουν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα. Μακροπρόθεσμα, δεν λύθηκε κανένα πρόβλημα. Το χρέος υπάρχει ακόμα. Οι τράπεζες είναι πτωχευμένες, δεν δανείζουν, η οικονομία δεν αναπτύσσεται. Δεν έχουμε λύσει τίποτα.

Τζέιμς Ρίκαρντς, Στέλεχος Tangent Capital Partners.

Εξαγοράζοντας την έξοδο από την κρίση, δημιουργώντας χρήματα από το τίποτα, διοχετεύοντάς τα στην Oικονομία κι εξασθενίζοντας έτσι την αγοραστική δύναμη δεν λύνουν το πρόβλημα. Το μεταθέτουν στο μέλλον. Το κάνουν χειρότερο.

Να συνεχίσουμε να τυπώνουμε χρήματα; Ο ισολογισμός πήγε από τα 800 δισεκατομμύρια στα 3 τρις. Δεν θα πάει στα 6 τρις; Είχαμε τόνωση 800 δισεκατομμυρίων, γιατί να μην έχουμε 2 τρισεκατομμυρίων; Θεωρητικά μπορούμε, αλλά ο κόσμος θα χάσει την πίστη του στο νόμισμα κι αυτό μπορεί να καταρρεύσει.

Τζέιμς Ρίκαρντς, Στέλεχος Tangent Capital Partners.


Οι επιπτώσεις

Οι πρακτικές εκτύπωσης νέου χρήματος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της οικονομίας βραχυπρόθεσμα. Ποιες είναι όμως οι συνέπειες σε τόσο μεγάλη κλίμακα;

Θα δούμε μία πτώση της αξίας του δολαρίου μέσα σε μέρες. Θα είναι 20%, 30%, 40%; Πολλοί αγοράζουν το δολάριο, γιατί το θεωρούν καταφύγιο. Θα μάθουν όμως, ότι δεν είναι ασφαλές, αλλά ότι βασικά χρειάζονται καταφύγιο από το δολάριο. Τώρα το δολάριο επωφελείται από το εμπόριο φόβου. Κι αν το εμπόριο φόβου φοβάται το δολάριο;

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.

Πέρα από τη δημιουργία ενός τεράστιου ποσοστού πληθωρισμού, η απερίσκεπτη εκτύπωση χρήματος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας δημιουργεί επίσης τον κίνδυνο να χαθεί η εμπιστοσύνη στο αμερικανικό δολάριο.

Μια νομισματική κρίση είναι πολύ πιθανή. Είναι δύσκολο να ξέρουμε τι θα την προκαλέσει και πότε. Θα είναι κάτι απρόβλεπτο. Μπορεί να είναι μία φυσική καταστροφή, ένα πολιτικό σοκ, μία γενική απώλεια πίστης. Μπορεί να είναι μία δημοπρασία Δημοσίου που πάει άσχημα. Δεν υπάρχουν αγοραστές και ξαφνικά ανεβαίνουν τα επιτόκια. Μετά, αρχίζουν να αντιδρούν οι οικονομικοί παίκτες και ξεφορτώνονται δολάρια. Ξαφνικά, οι ξένες Κεντρικές Τράπεζες ξεφορτώνονται δολάρια. Όταν γίνει αυτό, θα διαλυθεί έτσι απλά.


Υπερπληθωρισμός

Σε κάποια φάση, όπως σε όλα τα σχήματα Πόνζι, οι συμμετέχοντες καταλαβαίνουν την απάτη, δεν θέλουν να συμμετέχουν πια και το πράγμα εκρήγνυται. Όταν κάποιοι συμμετέχουν εκούσια, όπως οι ξένες Κεντρικές Τράπεζες και σταματούν να αγοράζουν, μπορεί να έρθει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα και να καλύψει τη ζήτηση όσων αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για σχήμα Πόνζι. Όταν όμως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα είναι ο μόνος αγοραστής, είναι το τελικό στάδιο. Είναι η αρχή του υπερπληθωρισμού. Ο υπερπληθωρισμός είναι γρήγορη αύξηση του ποσοστού πληθωρισμού, τέτοια, που ο κόσμος χάνει την πίστη του στο νόμισμα και το εγκαταλείπει.

Η κυβέρνηση ξοδεύει τόσα πολλά χρήματα, που αναγκάζεται να δανειστεί. Δανείζεται πιο πολλά χρήματα απ' ό,τι μπορεί να της δανείσει η αγορά. Τότε επεμβαίνει Κεντρική Τράπεζα και μετατρέπει το δημόσιο χρέος σε χρήμα.

Το ερώτημα, στο οποίο δεν ξέρω την απάντηση, είναι σε ποιο επίπεδο πληθωρισμού, 5%, 10%, 20%, αρχίζουμε να πανικοβαλλόμαστε; Ξέρω, πως όταν φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο θα πανικοβληθούμε όλοι μαζί.

Άνταμ Φέργκιουσον, συγγραφέας, «When money dies».

Η συνέπεια του υπερπληθωρισμού είναι η γρήγορη άνοδος της τιμής των αγαθών και των υπηρεσιών. Αυτό αυτοτροφοδοτείται. Ο κόσμος ξεφορτώνεται το χρήμα γρήγορα.

Τότε, ο κόσμος βγαίνει να αγοράσει πράγματα, για να ξεφορτωθεί τα χαρτονομίσματα. Παραδόξως, αυτό δημιουργεί συζήτηση για χαρτονομίσματα, γιατί χρειάζεσαι χαρτονομίσματα για ν' αγοράσεις πράγματα. Τότε η αξία των χαρτονομισμάτων καταρρέει πριν την έκδοσή τους.

Κάθε μέρα θα ορμάμε να πάρουμε πράγματα. Αν θα θέλουμε να αγοράσουμε μία κονσέρβα τόνο, θα αγοράζουμε δύο. Γιατί θα ξέρουμε ότι αύριο ή την επόμενη ώρα αυτή η κονσέρβα θα αξίζει περισσότερο. Θα ορμάμε σε ό,τι μπορούμε.

Τζιμ Πούπλαβα, Σχεδιαστής Στρατηγικής.

Σε αυτή την περίοδο θα υπάρχει μεγάλος οικονομικός πόνος. Πολλοί συνταξιούχοι στην Αμερική θα χρειαστεί να βρουν δουλειές. Η σύνταξή τους θα χαθεί. Πτώχευσε. Εμπιστεύθηκαν ένα εθνικό σχήμα Πόνζι. Πολλές ιδιοκτησίες θα σαπίσουν. Αν ο κόσμος ξοδεύει για τα αναγκαία δεν θα έχει λεφτά για τις επισκευές της ιδιοκτησίας. Αν οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να λάβουν το νοίκι από τους μισθωτές πώς θα συντηρήσουν την ιδιοκτησία τους; Πώς θα πληρώσουν τους φόρους; Η Oικονομία θα καταρρεύσει υπό το βάρος του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού. Η αρχική αντίδραση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας θα είναι να δημιουργήσει κι άλλο πληθωρισμό για να διεγείρει την Oικονομία τυπώνοντας κι άλλα χρήματα, που είναι η αιτία του προβλήματος.


Επέκταση της κρίσης παγκοσμίως

Θα έλεγε κανείς ότι αυτό το πρόβλημα αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι όμως τόσες οι χώρες που έχουν αποταμιεύσει σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, που η έλλειψη εμπιστοσύνης στο αμερικανικό δολάριο θα μπορούσε να πυροδοτήσει μία κρίση που θα έπληττε όλα τα κράτη της Γης.

Αν υπάρξει υπερπληθωρισμός με το δολάριο οι συνέπειες θα είναι σοβαρές. Στη Ζιμπάμπουε μπορούμε να δούμε τις επιπτώσεις του υπερπληθωρισμού. Αν γίνει το ίδιο με το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα; Δεν το έχουμε ξαναζήσει. Είναι αδύνατο να προβλέψουμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Η λογική υποδεικνύει ότι αν γίνει αυτό με το αμερικανικό δολάριο όλα τα νομίσματα θα έχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, γιατί τα αποθέματα αυτών των νομισμάτων είναι στην ουσία δολάρια.

Έχουν υπάρξει δεκάδες καταρρεύσεις νομισμάτων από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Όλες προκύπτουν από το ίδιο πράγμα: Κακή πολιτική και διαχείριση. Η Αμερική τώρα εξασκεί κακή πολιτική και η Κεντρική Τράπεζα δεν διαχειρίζεται καλά το νόμισμα. Η κατάρρευση του δολαρίου είναι αναπόφευκτη. Οδεύει προς το «νεκροταφείο» του παραστατικού χρήματος.

Οι αγορές, ο ιδιωτικός τομέας, οι άνθρωποι κινούνται σαν κοπάδι, και ξαφνικά αρχίζουν και καταλαβαίνουν. Αυτό μπορεί να συμβεί εν μία νυκτί. Ο συγχρονισμός μπορεί να είναι πολύ δύσκολος, ίσως αδύνατος. Υπάρχει ο κίνδυνος να ξυπνήσουμε μία μέρα και να καταλάβουμε ότι ζούμε σε διαφορετικό κόσμο. Μπορεί να είναι σε μία εβδομάδα, σε ένα μήνα. Όταν θα συμβεί, θα συμβεί γρήγορα. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε πότε.

Ο υπερπληθωρισμός είναι ίσως ένα από τα πολλά σενάρια που αντιμετωπίζει ο κόσμος σήμερα. Η Ιστορία όμως έχει δείξει ότι όποτε ένα κράτος προσπάθησε να οργανώσει την Οικονομία του χρησιμοποιώντας ένα ψευδές σύστημα παραστατικού χρήματος το αποτέλεσμα ήταν πάντα το ίδιο: Καταστροφή.

Το ποσοστό αποτυχίας είναι 100%, δεν υπάρχει εξαίρεση. Το παραστατικό χρήμα πάντα αποτυγχάνει. Πριν από σαράντα χρόνια δοκιμάσαμε ένα μεγάλο πείραμα, όπου όλα τα νομίσματα του κόσμου έγιναν παραστατικά, όταν λήξαμε το σύστημα Μπρέτον Γουντς.

Ο κόσμος θα πρέπει να απαλλαγεί από το νομισματικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο. Αν θέλεις να στηρίξεις το νόμισμά σου πρέπει να το στηρίξεις κάπου. Δεν μπορείς να το στηρίξεις στο τίποτα.


Στην πρώτη ταινία του Σούπερμαν, η Λόις Λέιν πέφτει από την κορυφή ενός κτιρίου και την πιάνει ο Σούπερμαν. Της λέει: «Μην ανησυχείς, σε κρατάω». Και αυτή ρωτάει: «Εσένα ποιος σε κρατάει;».
Αυτό ισχύει και με το δολάριο. Ποιος το κρατάει; Δεν είναι ο Σούπερμαν. Δεν μπορεί να πετάξει μόνο του. Κάποτε στηριζόταν στο χρυσό. Ο χρυσός κρατούσε το δολάριο.
Όλοι έχουν δέσει τα πλοία τους στον Τιτανικό των νομισμάτων. Θα βυθιστούμε όλοι.

Αν χαθεί η πίστη στο αμερικανικό δολάριο, κάτι που ίσως γίνει σύντομα ─έχει ξαναγίνει, απλά θα επαναληφθεί η Ιστορία─ ίσως χρειαστεί να επιστρέψουμε σε κάτι που θα εμπνεύσει σιγουριά. Αυτό που εμπνέει σιγουριά είναι ο χρυσός.

Η μόνη αληθινή λύση είναι να επιστρέψουμε σε ένα σταθερό νόμισμα, πραγματικά χρήματα που να στηρίζονται κάπου. Δεν χρειάζεται να είναι οπωσδήποτε χρυσός ή ασήμι. Στην Ιστορία όμως πάντα αυτό επέλεγαν οι κοινωνίες μέσα από δοκιμές και σφάλματα. Δοκίμαζαν διάφορα και πάντα κατέληγαν στον χρυσό ή το ασήμι. Αυτό είναι στοιχείο ότι δεν είναι κακή λύση.


Χειραγώγηση της τιμής του χρυσού

Με την αβεβαιότητα που πλήττει τον κόσμο σήμερα, η επιστροφή σε μία Oικονομία που να βασίζεται στο χρυσό θα έμοιαζε λογική. Γιατί λοιπόν δεν γίνεται ούτε συζήτηση για μία τέτοια επιστροφή; Η απάντηση είναι τόσο απλή όσο και ανησυχητική. Οι υψηλά ιθύνοντες, αυτοί που ωφελούνται από το τρέχον σχήμα Πόνζι, δεν θέλουν να τελειώσει. Πολλοί πλέον πιστεύουν ότι η τιμή του χρυσού και του αργύρου σκόπιμα κρατούνται χαμηλά, για να φαίνεται ως λιγότερο ελκυστική ως παγκόσμια μονάδα συναλλαγών.

Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν την τιμή του χρυσού χαμηλά. Έτσι, φαίνεται ότι το δολάριο αξίζει να είναι το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Ξέρουμε όμως ότι το δολάριο δεν το αξίζει αυτό, γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες το διαχειρίζονται άσχημα.


GATA (Gold Anti-Trust Action Committee).

Όμιλοι όπως ο GATA (Gold Anti-Trust Action Committee), θεωρούν ότι γίνεται μια προσπάθεια να κρατηθεί χαμηλά η τιμή χρυσού και αργύρου, μέσω διάφορων υπόπτων μέσων και το ερευνούν.

Εδώ και δώδεκα χρόνια συλλέγουμε στοιχεία που αποδεικνύουν τη χειραγώγηση της τιμής του χρυσού. Σαν να είμαστε σε δίκη για δολοφονία, όπου οι ένορκοι λένε: «Ένοχος πέρα από κάθε αμφιβολία», αλλά πρέπει να παρουσιάσουν πώς δένουν τα στοιχεία.

Μπιλ Μέρφι, Πρόεδρος GATA.

Υποτιμούν την τιμή του χρυσού με πολλούς τρόπους. Κάποιοι αποδεικνύονται δύσκολα. Κάποιοι όμως έχουν καταγραφεί. Είναι οι πωλήσεις των Κεντρικών Τραπεζών.


Πωλήσεις χρυσού των Κεντρικών Τραπεζών.

Από το 1999 έως το 2002, η Τράπεζα της Αγγλίας βλακωδώς πούλησε μία τεράστια ποσότητα των βρετανικών αποθεμάτων χρυσού σε μία μέση τιμή 275 λιρών την ουγγιά. Τα κέρδη ξοδεύτηκαν αγοράζοντας ευρώ και αμερικανικά δολάρια. Οι κυβερνήσεις του Καναδά, της Γαλλίας και της Ελβετίας, μεταξύ άλλων, πούλησαν κι αυτές μέρος του χρυσού τους την ίδια εποχή.

Οι Κεντρικές Τράπεζες πουλούσαν 400 τόνους κάθε χρόνο. Γιατί πουλούσαν 400 τόνους; Ήταν η πιο ανόητη απόφαση της δεκαετίας. Μακράν η πιο ανόητη. Πουλούσαν όμως κάθε χρόνο 400 τόνους. Ο χρυσός ξεκινάει από τα 300 και φτάνει τα 1.600, σχεδόν 1.700. Γιατί πουλάς τον χρυσό; Γιατί ήθελαν να κρατήσουν την τιμή χαμηλά. Ήταν συντονισμένο, για να πιστεύουν όλοι στα νομίσματα.

Έρικ Σπροτ, Διευθυντής, Sprott Asset Management.

Ο Άλαν Γκρίνσπαν, καταθέτοντας στο Κογκρέσο, ομολόγησε ότι χειραγώγησαν την τιμή του χρυσού. Είπε: «Οι παγκόσμιες Κεντρικές Τράπεζες είναι προετοιμασμένες να εκμισθώσουν χρυσό σε αυξανόμενες ποσότητες». Δηλαδή, το έκαναν ήδη. «Αν ανέβει η τιμή του χρυσού...», δηλαδή ο στόχος ήταν να μείνει χαμηλή η τιμή του χρυσού. Οπότε παραδέχτηκε στο Κογκρέσο ότι το έκαναν ήδη και στόχος ήταν να μείνει χαμηλή τιμή.

Αν και οι Κεντρικές Τράπεζες μπορούν να πουλήσουν νόμιμα τα διαθέσιμα χρυσού της χώρας τους μπορεί να έχουν κρατήσει χαμηλή την τιμή του χρυσού χρησιμοποιώντας άλλα αμφίβολα μέσα. Κάποιοι πιστεύουν ότι οι Κεντρικές Tράπεζες δανείζουν τον χρυσό της χώρας τους σε τράπεζες πολύτιμων μετάλλων που πουλούν χρυσό, με στόχο να τον αγοράσουν στο μέλλον με χαμηλότερη τιμή. Αυτές οι τράπεζες λέγεται ότι αγοράζουν με τα κέρδη αυτής της πώλησης αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Αν και αυτό δεν είναι πρόβλημα, οι Κεντρικές Τράπεζες αναφέρουν το χρυσό που έχουν και αυτόν που έχουν δανείσει στις Επενδυτικές Τράπεζες ως το ίδιο πράγμα. Έτσι, ενώ μία Κεντρική Τράπεζα μπορεί να ισχυρίζεται ότι διαθέτει μία συγκεκριμένη ποσότητα αποθεμάτων χρυσού, μεγάλο μέρος αυτής μπορεί να έχει δανειστεί σε μία Επενδυτική Τράπεζα, η οποία με τη σειρά της μπορεί να έχει πουλήσει το χρυσό ως αντάλλαγμα για κρατικά ομόλογα.

Ένα μέσο παρέμβασης στην αγορά χρυσού είναι ο δανεισμός χρυσού σε τράπεζες πολύτιμων μετάλλων, οι οποίες τον πωλούν στην αγορά. Αυτό κρατά την τιμή, σαν να τον πουλούσαν οι Τράπεζες άμεσα. Ο δανεισμός αυτός όμως δεν εμφανίζεται στα βιβλία της Τράπεζας.

Ντιμίτρι Σπεκ, Συγγραφέας «Secret Gold Policy».

Πριν από λίγα χρόνια, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ άλλαξε τον τρόπο που καταγράφει το χρυσό, καθώς και τις λογιστικές απαιτήσεις και την απογραφή. Θα καταγραφεί ως ένα αντικείμενο. Υπολογίζουν όσα έχουν κι όσα τους χρωστάει ο κόσμος ως ένα πράγμα. Αυτή είναι παράνομη λογιστική, είναι απατηλή.

Γιατί όμως δουλεύουν τόσο σκληρά, ώστε να κρατήσουν την τιμή του χρυσού και του άργυρου χαμηλά; Γιατί, οι υγιείς τιμές χρυσού και άργυρου απειλούν να διαλύσουν το σχήμα Πόνζι;

Υπάρχει μία ανταγωνιστική σχέση μεταξύ χρυσού και νομίσματος. Ο χρυσός είναι ο μόνος ανταγωνιστής ενός εθνικού νομίσματος. Ο χρυσός είναι χρήμα και τα εθνικά νομίσματα είναι υποκατάστατα χρήματος, που κυκλοφορούν αντί του χρυσού.


Το παραστατικό χρήμα δίνει δύναμη στην κυβέρνηση. Το πραγματικό χρήμα δίνει τη δύναμη στο λαό.
Όταν έχεις πραγματικό χρήμα, η κυβέρνηση περιορίζεται. Ξοδεύει μόνο τους φόρους και ο κόσμος θα αντισταθεί στη φορολογία. Αν η κυβέρνηση μπορεί απλά να τυπώνει και να δανείζεται, υπάρχει λιγότερη αντίσταση.
Είναι πιο εύκολο να αναπτυχθεί η κυβέρνηση, όταν υπόσχεται κάτι με τίποτα ως αντάλλαγμα. Αυτό κάνουν.
Έτσι, ο χρυσός προστατεύει τους ανθρώπους από τις απερίσκεπτες τακτικές της κυβέρνησης. Ο χρυσός είναι ο «ελεγκτής» της κυβέρνησης.
Η κυβέρνηση θέλει να κάνει ό,τι θέλει κι ο χρυσός την εμποδίζει. Ο χρυσός είναι εχθρός της κυβέρνησης, αλλά φίλος της ελευθερίας. Προστατεύει τα άτομα από τις κυβερνήσεις.

Ο χρυσός ανταγωνίζεται το δολάριο. Όταν ανεβαίνει απειλεί τον πληθωρισμό. Είναι βαρόμετρο της ευημερίας των ΗΠΑ. Ο χρυσός ουρλιάζει τώρα και ο κόσμος καταρρέει. Δείχνει πόσο άσχημα είναι τα πράγματα. Η αμερικανική κυβέρνηση, η Γουόλ Στριτ και οι πολιτικοί θέλουν η τιμή να είναι χαμηλή.

Η Γουόλ Στριτ δεν θέλει να πάτε σε κάποιον που αγοράζει χρυσά κι ασημένια νομίσματα. Θέλει να σας πουλήσει χάρτινα. Το ίδιο και η κυβέρνηση.

Με τον χρυσό στα χέρια του λαού ελέγχεις την κυβέρνηση. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να δημιουργήσει χρήματα από το πουθενά αν είναι χρυσά. Μόνο χαρτί μπορεί να δημιουργήσει από το τίποτα. Και αφού το κάνει αυτό, το χρησιμοποιεί για να διεξάγει πολέμους ή ως πολιτικό κόλπο για να πλουτίσει τους φίλους της. Συνεπώς, οι κυβερνήσεις πολεμούν τον χρυσό εδώ κι έναν αιώνα.


Παρά την προσπάθεια να διατηρηθούν ο χρυσός και το ασήμι χαμηλά, η πρόσφατη αβεβαιότητα στις αγορές έχει προκαλέσει μία τεράστια άνοδο στη ζήτηση χρυσού και αργύρου.
Αυτό με τη σειρά του έχει φανερώσει ένα πιο βαθύ πρόβλημα στις Κεντρικές Τράπεζες.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι δυτικές τράπεζες είναι ότι έχουν πουλήσει πολύ χρυσό, για να κρατήσουν την τιμή του χαμηλά. Νιώθουν άβολα, που οι Κεντρικές Τράπεζες, οι οποίες που δεν ανήκουν στο Καρτέλ, θέλουν να αγοράζουν χρυσό. Μιλάμε για Κίνα, Ρωσία, Ινδία, ακόμη και το Μεξικό. Αυτές είναι οι μη επικρατούσες Κεντρικές Τράπεζες, που δεν είναι κορυφαία μέλη της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, οι «μικρές», οι οποίες αγοράζουν εκατοντάδες τόνους χρυσού.


Αγορές χρυσού από Κεντρικές Τράπεζες.

Διαθέτουν τα αποθέματα χρυσού;

Για να κρατήσουν χαμηλή την τιμή του χρυσού οι δυτικές Κεντρικές Τράπεζες αναγκάστηκαν να πουλήσουν ή να δανείσουν τα αποθέματα χρυσού τους. Επειδή όμως ο χρυσός που πουλούν δεν φεύγει ποτέ από τα θησαυροφυλάκια τους, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι δεν πουλάνε ή δανείζουν περισσότερο χρυσό από αυτόν που κατέχουν. Αν αυτό αληθεύει, τότε αυτή είναι μία από τις μεγαλύτερες απάτες της Ιστορίας. Μία τεράστια κομπίνα που έχει εκτελεστεί όχι από ιδιώτες, αλλά από κυβερνήσεις.

Ο περισσότερος χρυσός της Κεντρικής Τράπεζας βρίσκεται στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης και την Τράπεζα της Αγγλίας, στα υπόγεια τους. Δεν κινείται όταν γίνονται διεθνείς διακανονισμοί. Παίρνουν μία ράβδο από μία στοίβα και την βάζουν σε μία άλλη ή αλλάζουν τις ετικέτες ή το γράφουν στο βιβλίο. Μόνο που η λογιστική τους μπορεί να είναι πολύ δημιουργική! Αμφιβάλλω ότι είναι όλα καταγεγραμμένα.

Μάικ Μαλόουνι, Ιστορικός νομισμάτων.

Το θέμα παραμένει: Αν οι μεγάλοι παίκτες θελήσουν να παραδοθεί ο χρυσός τους ταυτόχρονα είναι αδύνατο να γίνει.

Κάθε ουγγιά χρυσού που υπάρχει στον πλανήτη, την διεκδικεί πάνω από ένας. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι έχουν τον τίτλο ιδιοκτησίας. Είναι απλό, εάν δεν το έχεις στα χέρια σου δεν είναι δικό σου.

Το παιχνίδι δεν θα συνεχιστεί για πάντα. Κάποτε οι άνθρωποι θα ζητήσουν τον χρυσό ή το ασήμι τους. Αυτό συμβαίνει ήδη.

Η έλλειψη λογοδοσίας στις πωλήσεις χρυσού από τις δυτικές Κεντρικές Τράπεζες δεν ήταν αντικείμενο προβληματισμού μέχρι τώρα. Καθώς όμως όλο και περισσότεροι αγοραστές χρυσού αρχίζουν να ζητούν φυσική παράδοση, οι Κεντρικές Τράπεζες που έχουν κάνει ακάλυπτη πώληση ή δανείσει τον χρυσό τους, θα βρεθούν πλεγμένες σε μεγάλο σκάνδαλο. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας ανέντιμης δραστηριότητας σημαίνει ότι οι αγοραστές χρυσού είτε είναι ιδιώτες είτε συνταξιοδοτικά ή αντισταθμιστικά κεφάλαια ή ακόμα και ολόκληρα κράτη, μπορεί να χάσουν δισεκατομμύρια δολάρια.

Είναι παρόμοια με το σκάνδαλο Μέρντοχ στο Λονδίνο και το σκάνδαλο Μέιντοφ. Είναι μία αιμομικτική σχέση μεταξύ του Τύπου, των πλουσίων και των πολιτικών. Δυστυχώς, αυτά δεν διορθώνονται μέχρι να αποκαλυφθούν. Ο Μέιντοφ και ο Μέρντοχ αποκαλύφθηκαν. Η αγορά χρυσού θα εκραγεί και θα είναι μεγαλύτερο σκάνδαλο και από τους δύο, γιατί είναι παγκόσμια οικονομική κατάσταση.


Υπάρχει λύση;

Το μόνο κόλπο που ξέρουν οι πολιτικοί και οι Κεντρικές Τράπεζες σήμερα, είναι να δημιουργούν από το τίποτα χρήματα και πληθωρισμό. Δεν έχουν άλλα κόλπα! Όσο συνεχίζουμε να τους θέλουμε για αρχηγούς μας και να λύνουν τα προβλήματα, πώς περιμένουμε κάτι άλλο; Είναι το μόνο κόλπο που ξέρουν. Ένα άλλο κόλπο είναι να σταματήσει ο πληθωρισμός και να επιστρέψουμε σε ένα ασφαλές νόμισμα. Αλλά λένε: «Όχι, δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό». Και αυτό ισχύει επειδή θα έχαναν τις δουλειές τους. Δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν το σχήμα Πόνζι.

Το τωρινό οικονομικό σύστημα μπορεί να έχει ρωγμές. Οι μόνες λύσεις που προσφέρουν όμως οι κυβερνήσεις οδηγούν ακόμη πιο βαθιά στην καταστροφή. Ίσως να μην μπορεί ένας μόνο άνθρωπος να σώσει τον κόσμο. Μπορείτε όμως να κάνετε κάτι, για να προστατέψετε εσάς και την οικογένεια σας.

Δεν μπορείτε να ζητήσετε από έναν σκευωρό του Πόνζι να διοικήσει μία πραγματική επιχείρηση. Δεν ξέρει πώς. Δεν μπορείτε να πείτε στους σκευωρούς του Πόνζι και στις κυβερνήσεις που δημιουργούν πληθωρισμό: «Ας λύσουμε την κρίση με άλλο τρόπο». Δεν ξέρουν πώς. Δεν πρέπει να εξαρτιόμαστε από τα ίδια άτομα, με την ίδια νοοτροπία για να λύσουμε τα προβλήματά μας.

Αν δεν επιστρέψουν οι κυβερνήσεις στον κανόνα χρυσού, μπορούν να επιστρέψουν οι άνθρωποι μόνοι τους. Οι πολιτικοί δημιουργούν παραστατικό χρήμα κατά βούληση. Γιατί να στηρίξετε τις ελπίδες σας σε αυτό; Να εμπιστευτείτε πολιτικούς, γραφειοκράτες, Κεντρικές Τράπεζες, όταν μπορείτε να έχετε κάτι αληθινό, που έχει εσωτερική αξία, που σπανίζει και θα συνεχίσει να σπανίζει;

Θα προτιμούσατε να έχετε χρυσό ή παραστατικό χρήμα; Βλέπουμε τι γίνεται στον κόσμο. Οι άνθρωποι αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι ο χρυσός θα διατηρήσει την αξία του περισσότερο από ένα κομμάτι χαρτί.

Δεν είναι ότι ανεβαίνει η τιμή του χρυσού, αλλά ότι κατεβαίνει η αξία του δολαρίου. Η τιμή είναι η ίδια όσον αφορά την ανθρώπινη προσπάθεια και την αγοραστική δύναμη. Μία ουγγιά χρυσού σήμερα θα αγοράσει ό,τι αγόραζε πριν από 2.000 χρόνια. Μία ουγγιά χρυσού σήμερα θέλει την ανθρώπινη προσπάθεια που ήθελε και πριν από 2.000 χρόνια. Είναι η εξίσωση της ίδιας ανθρώπινης προσπάθειας, που προκαλεί σταθερότητα.

Ο χρυσός είναι οικονομική ασφάλεια. Τον κατέχεις γιατί θέλεις να είσαι προστατευμένος. Πρέπει να τον έχεις αν θέλεις να κοιμάσαι τη νύχτα. Δεν υπάρχει κάτι άλλο. Αν συμβεί κάποιο καταστροφικό γεγονός πώς θα προστατευτείτε;

Το τρέχον οικονομικό σύστημα μπορεί να πεθαίνει. Όπου υπάρχει χάος όμως, υπάρχουν και ευκαιρίες. Καθώς διαλύεται το παλιό μοντέλο ίσως ανοίγει μία πόρτα για μεγάλη ευημερία.

Δεν είναι το τέλος του κόσμου, ούτε της Αμερικής. Για πολλές χώρες είναι η αρχή μιας οικονομικής άνθησης. Θα φύγει ένα τεράστιο βάρος από τους ώμους τους. Ο κόσμος δεν θα χρειάζεται πια να δανείζει τρισεκατομμύρια στις ΗΠΑ για να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε, ενώ δεν παράγουμε. Όταν αυτό τελειώσει, ο κόσμος θα επωφεληθεί. Δεν πρέπει να το φοβόμαστε, πρέπει να το αποδεχθούμε.

Πίτερ Σιφ, Πρόεδρος Euro Pacific Capital.

Είναι η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην Ιστορία. Αν έχουμε παγκόσμια νομισματική κρίση, τότε θα δείτε τη μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην Ιστορία. Θα γίνουν όλα μαζί. Έτσι, είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία.

Εκατομμύρια άνθρωποι αναρωτιούνται: «Τι είναι το χρήμα; Τι πρέπει να είναι;» Και μαθαίνουν, ιδίως οι νέοι.


Επίλογος

Ο Ήλιος θα ανατείλει αύριο, όπως έχει κάνει αμέτρητες φορές πριν. Οι εργαζόμενοι θα ξυπνήσουν και θα πάνε στο γραφείο τους για να ξεκινήσουν τη δουλειά τους. Οι αγρότες θα φροντίσουν τις καλλιέργειές τους και οι οικοδόμοι θα κτίσουν νέες οικοδομές. Ο κόσμος όμως στον οποίο ζουν, θα είναι ο ίδιος;

Το 2008 ο κόσμος δέχτηκε μία προειδοποίηση. Η μεγαλύτερη οικονομική πτώση της ανθρώπινης Ιστορίας καθυστέρησε λόγω κάποιων κακών αποφάσεων, που ήταν ανάλογες με αυτές που μας έφεραν εδώ. Αυτή η μαζική διάσωση, μας κέρδισε χρόνο, δεν μας έδωσε τη λύση. Είναι ώρα οι υπεύθυνοι να στραγγίξουν τα τελευταία δολάρια μακριά από ένα σύστημα που πεθαίνει και αυτοί που μπορούν να δουν ότι πλησιάζουμε σε γκρεμό, οφείλουν να προστατεύσουν την οικογένειά τους από την επικείμενη πτώση. Στο τέλος, αυτός ο χρόνος μπορεί να αποδειχθεί ως το πιο πολύτιμο αγαθό από όλα.

Κάποιες σύντομες στιγμές της Ιστορίας το ασφαλές περιουσιακό στοιχείο των τελευταίων 5.000 ετών γίνεται ταυτόχρονα το περιουσιακό με τα περισσότερα πιθανά κέρδη σε αγοραστική δύναμη.

Είμαστε σε έναν τέτοιο κύκλο τώρα, όπου το χρήμα είναι η καλύτερη επένδυση. Απομακρυνθείτε από το νόμισμα, αγοράστε χρήματα και μάλλον θα μπορείτε να αγοράσετε περισσότερα πράγματα μετά.

Το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι είναι να πάρουν την ευθύνη και να εκπαιδευτούν οικονομικά. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Μην αφήσετε τις τράπεζες ή τα χρηματομεσιτικά γραφεία να κατευθύνουν τις αποφάσεις σας. Μάθετε μόνοι σας τι συμβεί, δώστε δύναμη στον εαυτό σας.




Σημείωση:
Δείτε την ταινία αυστραλιανής παραγωγής
του Tim Delmastro: «End of the road.
How money became worthless»,
στην οποία έχει βασιστεί το παραπάνω άρθρο.




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


2 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 44309

    29 Νοε 2017

    Όταν \"καίγονται\" τα χρήματα, συχνά το συμπαν θερμαίνεται κατά έναν ή δύο βαθμούς. Οι επενδύσεις στην εξέλιξη ποτέ δεν πάνε τελείως χαμένες.
    http://www.capital.gr/bloomberg-view/3257457/ependuste-sto-bitcoin-ki-as-einai-fouska

  • Bielidopoulos

    23 Νοε 2017

    Ανακατεύει διάφορα πράγματα με λίγη δόση συνομωσίας.

    Ας δούμε κάποια πράγματα εν συντομία: ο κανόνας του χρυσού δεν είναι πανάκεια, ούτε κάποιο άλλο πολύτιμο μέταλλο. Η παγκόσμια οικονομία με τη τροπή που πήρε μετά τον Β\'ΠΠ ήταν αδύνατο να συνεχίσει να στηρίζεται στον κανόνα του χρυσού, ο οποίος έχει ένα σωρό μειονεκτήματα όταν οι οικονομίες των κρατών θέλουν να κάνουν ανοίγματα και μεγάλες επενδύσεις. Για να κατασκευαστεί κάτι μεγάλο δεν αρκεί η επιστήμη και η τεχνολογία. Δηλαδή δεν αρκεί να ξέρεις πώς να το κατασκευάσεις (επιστήμη) και να έχεις τα μέσα να το κατασκευάσεις (τεχνολογία). Απαιτούνται να έχεις και τα οικονομικά μέσα για να το κατασκευάσεις. Άρα είναι οικονομία και τεχνολογία το αποτέλεσμα που βλέπουμε σήμερα. Πολλοί την κατηγορούν (οικονομία), αλλά κανένας δεν μπορεί να κάνει χωρίς αυτήν. Η έξοδος από τον κανόνα του χρυσού δεν έγινε ελαφρά την καρδία ή συνομωτικά. Εξυπηρετεί ένα σωρό πράγματα το να βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία στον \"αέρα\" από το να είναι προσδεδεμένη σε κάτι σταθερό. Η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού δεν θα αποτρέψει αναγκαστικά οικονομική κρίση. Μια οικονομική κρίση μπορεί να σχετίζεται με μια φούσκα τιμών, π.χ. ακινήτων ή γενικότερα με την ανθρώπινη απληστία και πλεονεξία. Το ίδιο και η αποφυγή λήψης αυστηρών μέτρων, κάτι που συνήθως συμβαίνει και θα συμβαίνει όσο οι άνθρωποι δεν θέλουν να αποδεχτούν ότι πρέπει να στερηθούν (\"ο σοφός δεν έχει επιθυμίες, δουλεύει με τις επιθυμίες του κόσμου\").
    https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_standard#Disadvantages

    Είναι τόσοι πολλοί οι παράγοντες που πρέπει να συνυπολογιστούν σε ένα τέτοιο θέμα που είναι σχεδόν να αδύνατο να γραφτεί ένα αμερόληπτο οικονομικό κείμενο ή ανάλυση. Π.χ. το δολάριο δεν είναι τυχαία το κυριότερο αποθεματικό νόμισμα παγκοσμίως. ΟΙ ΗΠΑ έχουν βάσεις ναυτικές και αεροπορικές σχεδόν σε όλο τον κόσμο, έχουν αεροπλανοφόρα και έχουν κάνει συμφωνίες με ένα σωρό κράτη, έχουν τη βαρύτερη βιομηχανία του πλάνητη (Holywood). Η παρουσία τους είναι παντού. Όλα αυτά έχουν καταστήσει τις ΗΠΑ το πιο influential κράτος στον πλανήτη. Όλα αυτά μετράνε.
    Ένας άλλος παράγοντας είναι η διεύρυνση της ανισότητας, μια συνήθης στην ιστορία κατάσταση σε περιόδους ειρήνης και ευημερίας, όπως και η μείωση της ανισότητας σε περιόδους καταστροφών και πολέμων.
    Επίσης δεν γίνεται αναφορά στα κρυπτονομίσματα όπως το bitcoin, τα οποία ανάμεσα στα άλλα εξυπηρετούν αυτό ακριβώς, δηλαδή την περαιτέρω επέκταση της παγκόσμιας οικονομίας και εμπορίου. Θα μου πείτε μπορεί κάτι να επεκτείνεται εσαεί; Προφανώς όχι, κάποτε όλα καταρρέουν. Είτε αυτό λέγεται δολάριο, είτε παγκόσμια οικονομία. Το ερώτημα είναι πώς καταρρέουν.
    Μην ξεχνάμε ότι οικονομική ανάπτυξη σημαίνει πρωτίστως παραγωγή και πώληση. Αν δεν παράγεις και δεν πουλάς τότε όλα τα άλλα είναι αλχημείες και οικονομικά τρικ.
    Τέλος το μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεων του πλανήτη είναι σε pension funds που επενδύουν σε ομόλογα και σε μετοχές μεγάλων εταιριών, π.χ. πετρελαικών. Βλέπετε μπορεί η ρωμιοσύνη να έδωσε στην ανθρωπότητα τον συνταξιούχο πολυτελείας που φαντασιώνεται ότι είναι υπήκοος Ελβετίας και παιδόγγονο του Περικλή και του Αριστοτέλη, αλλά το πρόβλημα με τις συντάξεις είναι παγκόσμιο όπως και το φαινόμενο του baby-boom. Όταν σκάσει αυτή η φούσκα θα είναι η μεγαλύτερη όλων των εποχών.
    Για το σχήμα ponzi δείτε την πρόσφατη ταινία: The Wizard of Lies (2017).
    http://www.imdb.com/title/tt1933667/
    Δείτε επίσης το Gold (2016).
    http://www.imdb.com/title/tt1800302/