ΕΥΗΜΕΡΙΑ
ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Η παραβολή του καλού αγρότη

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας νεαρός αγρότης που ζούσε σ’ έναν μικρό επίγειο παράδεισο. Είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του ένα μεγαλούτσικο ωραίο κτήμα σε μια εύφορη πεδιάδα. Είχε και μερικά ζώα. Μέσα στο κτήμα υπήρχε και μια μικρή πηγή που έβγαζε λίγο καθαρό δροσερό νερό, αρκετό ωστόσο για τις ανάγκες του κτήματος και του μικρού του νοικοκυριού. Ο νεαρός αγρότης καλλιεργούσε το κτήμα του και φρόντιζε τα ζώα του. Είχε χτίσει κι ένα μικρό σπιτάκι για τον εαυτό του και έναν πρόχειρο στάβλο για τα ζώα του. Έτσι, είχε όλα τα καλά. Γι’ αυτό λέω ότι ζούσε σ’ έναν μικρό παράδεισο.

Όλα ήταν τέλεια οργανωμένα. Η παραγωγή του κτήματος ήταν αρκετή ώστε να ζει άνετα ο νεαρός αγρότης, να τρέφονται τα ζώα και να έχει αρκετή ξυλεία για τις ανάγκες του νοικοκυριού και το τζάκι. Το νερό της πηγής ήταν αρκετό για το πότισμα των καλλιεργειών και των ζώων, και για τις ανάγκες του νοικοκυριού. Ο νεαρός αγρότης δούλευε σκληρά για να φροντίζει την παραγωγή και τα ζώα, αλλά είχε και αρκετό χρόνο για να ξεκουραστεί και να απολαύσει τα αγαθά των κόπων του. Με μία λέξη, ο αγρότης της ιστορίας μας ευημερούσε. Είχε τα αγαθά που χρειαζόταν, ήταν ήρεμος και ζούσε σε αρμονία με το περιβάλλον του.

Σύντομα ήρθε η ώρα να παντρευτεί. Και άρχισε τις προετοιμασίες. Πρόσθεσε ένα δωμάτιο στο σπιτάκι του, μεγάλωσε την κουζίνα και έκοψε ένα δέντρο για να φτιάξει τα έπιπλα που θα χρειαζόταν επιπλέον το νοικοκυριό.

Όταν παντρεύτηκε, η κατάστασή του έγινε ακόμη καλύτερη. Με τη βοήθεια της γυναίκας του όλα βελτιώθηκαν. Μοίρασαν τις δουλειές όπου ήταν δυνατό, συνεργάζονταν όπου ήταν σκόπιμο και όλα κυλούσαν πιο όμορφα. Επιπλέον, τώρα είχαν ο ένας τη συντροφιά του άλλου, κι αυτό έκανε τόσο τις ώρες της δουλειάς όσο και τις ώρες της ξεκούρασης πιο ευχάριστες.

Το επόμενο στάδιο στη ζωή του νεαρού αγρότη και της γυναίκας του άρχισε όταν ήρθαν τα παιδιά τους το ένα αμέσως μετά το άλλο. Ο έρωτας είναι γλυκός και το ζεύγος ήταν καρπερό. Πριν καλά καλά το καταλάβουν, είδαν ότι οι ανάγκες μεγάλωναν. Νέα δωμάτια προστέθηκαν στο σπίτι. Το μικρό σπιτάκι τώρα έγινε μεγάλο. Οι ανάγκες σε τροφή, έπιπλα, ξυλεία και νερό αυξήθηκαν. Όμως, το κτήμα δεν μπορούσε να μεγαλώσει. Το νεαρό ζευγάρι άρχισε να καλλιεργεί πιο εντατικά τη γη και να χρησιμοποιεί καινούργια λιπάσματα που μόλις είχαν εμφανιστεί στην αγορά. Έτσι, παρά την αύξηση των αναγκών, η οικογένεια εξακολουθούσε να ευημερεί.

Ο καιρός περνούσε. Τα παιδιά μεγάλωσαν κι ακολούθησαν το παράδειγμα των γονιών τους. Παντρεύτηκαν και απέκτησαν κι αυτά πολλά παιδιά. Ο νεαρός αγρότης, που δεν ήταν πλέον νεαρός, δύσκολα κατάφερνε τώρα να θρέψει παιδιά κι εγγόνια. Οι ανάγκες της μεγάλης οικογένειας σε τρόφιμα, νερό, κατοικίες και χώρους για άλλες χρήσεις είχαν αυξηθεί. Το κτήμα, όμως, δεν μεγάλωνε. Η φτώχεια άρχισε σιγά σιγά να μπαίνει στη ζωή της οικογένειας.

Μετά τα εγγόνια ήρθαν τα δισέγγονα. Ο αγρότης της ιστορίας μας γερνούσε βλέποντας την οικογένειά του να αυξάνεται σε αριθμό, αλλά να υποφέρει από τη φτώχεια. Η παραγωγή δεν ήταν αρκετή για να θρέψει τόσα άτομα. Το νερό μόλις που έφθανε. Λίγο πριν πεθάνει, η κατάσταση είχε χειροτερεύσει ακόμη περισσότερο. Η φτώχεια της οικογένειας ήταν ολοφάνερη, όπως και η δυστυχία που ακολουθεί τη φτώχεια. Έβλεπε τα μικρά παιδιά να περπατούν ξυπόλυτα, ρακένδυτα, βρόμικα, πεινασμένα, άρρωστα και να πεθαίνουν από ασιτία και έλλειψη φροντίδας.

Ο θάνατος τoν βρήκε πριν προλάβει να καταλάβει τα αιτία της φτώχειας του. Πώς από τον παράδεισο βρέθηκε στη δυστυχία; Και έφυγε για τον άλλο κόσμο με μία απορία. Γιατί ο Θεός τούς είχε εγκαταλείψει;




Πλούσιος και φτωχός

Στις σύγχρονες κοινωνίες οι έννοιες «πλούσιος» και «φτωχός» είναι σχετικές. Πλούσιος είναι αυτός που έχει περισσότερα εισοδήματα, φτωχός είναι αυτός που έχει λιγότερα. Αυτό φαίνεται και από το πώς ορίζεται η φτώχεια. Σύμφωνα με τον ορισμό που χρησιμοποιείται στις διάφορες στατιστικές, φτωχός είναι όποιος έχει εισόδημα χαμηλότερο από το 60% της διαμέσου των εισοδημάτων. Για παράδειγμα, αν η διάμεσος των εισοδημάτων στην Ελλάδα είναι 15.000 ευρώ, φτωχός είναι όποιος έχει εισόδημα χαμηλότερο από 9.000. Με άλλα λόγια, δεν έχει σημασία το απόλυτο μέγεθος του εισοδήματος, αλλά το σχετικό. Έτσι, ένας άνθρωπος που θεωρείται ευκατάστατος στην Ελλάδα μπορεί να θεωρείται φτωχός σε μια άλλη, πιο ανεπτυγμένη χώρα και πλούσιος σε μια άλλη, λιγότερο ανεπτυγμένη.

Υπάρχει και ένας άλλος, όχι στατιστικός, αλλά φιλοσοφικός ορισμός της φτώχειας (ή του πλούτου). Ο ορισμός αυτός δεν βασίζεται στη σύγκριση εισοδημάτων μεταξύ ατόμων, αλλά στη σύγκριση αναγκών και κατανάλωσης για το ίδιο άτομο. Πλούσιος είναι αυτός που ικανοποιεί το μεγαλύτερα μέρος των αναγκών του και, αντίθετα, φτωχός είναι αυτός που ικανοποιεί μικρό μέρος των αναγκών του.

Στο από κάτω αριστερά σχήμα, το άτομο Χ είναι πλουσιότερο από το άτομο Ψ διότι, ενώ οι ανάγκες τους είναι ίδιες, οι ανάγκες που ικανοποιεί είναι περισσότερες.

Σύγκριση αναγκών και κατανάλωσης.
Για να γίνεις πλούσιος δεν χρειάζεται να αυξήσεις το εισόδημά σου, αλλά να μειώσεις τις ανάγκες σου.

Η πρακτική συνέπεια του ορισμού αυτού είναι ότι για να είσαι ή για να γίνεις πλούσιος δεν χρειάζεται να αυξήσεις το εισόδημά σου για να ικανοποιήσεις τις ανάγκες σου. Αρκεί μόνο να μειώσεις τις ανάγκες σου. Στο δεξιά σχήμα, το άτομο Ψ είναι πλουσιότερο από το Χ διότι ικανοποιεί μεγαλύτερο μέρος των αναγκών του, παρότι η κατανάλωσή του είναι μικρότερη.

Αυτός ο ορισμός πλούτου και φτώχειας διατυπώνεται από τους επικούρειους και τους στωικούς φιλοσόφους και εκφράζεται σαφέστατα με τα εξής λόγια του Επίκουρου:

Φτωχός δεν είναι εκείνος που έχει λίγα, αλλά εκείνος που λαχταρά περισσότερα.

Αν θες να κάνεις πλούσιο τον Πυθοκλή, μην του δίνεις περισσότερα πράγματα, αλλά ελάττωσε τις επιθυμίες του.

Επίκουρος, «Ηθική, η Θεραπεία της Ψυχής».

Οι ιδέες αυτές διατυπώθηκαν πριν από 23 αιώνες, αλλά αναφέρονται εδώ διότι αποκτούν μεγάλη βαρύτητα στην εποχή μας. (Αποσπάσματα από το υπό κρίση βιβλίο).

Το βιβλίο του Θ. Λιανού «Ευημερία χωρίς ανάπτυξη» (έκδ. «Gutenberg», Αθήνα, 2016) αναλύει γιατί και πώς η ανθρωπότητα ακολουθώντας τα μονοπάτια της υπερκατανάλωσης και του υπερπληθυσμού οδηγείται στην καταστροφή.

Οι πόροι του πλανήτη εξαντλούνται και σύντομα ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας παραγωγής θα είναι μικρότέρος από το ρυθμό αύξησης του πληθυσμού. Το αποτέλεσμα θα είναι η μείωση του κατά κεφαλήν προϊόντος.

Αυτό προβλέπεται να συμβεί το 2037. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός, που σήμερα είναι 7,5 δισεκατομμύρια, πρέπει να μειωθεί στα τρία περίπου δισεκατομμύρια.

Με τον πληθυσμό σταθερό στο μέγεθος αυτό, οι άνθρωποι αυτής, αλλά και των μελλοντικών γενεών θα μπορούν να απολαμβάνουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης και ο φυσικός πλούτος του πλανήτη να παραμένει άθικτός. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να επιτευχθεί μια κατάσταση οικονομικής ισορροπίας με ευημερία χωρίς ανάπτυξη.

Για τη μείωση και σταθεροποίηση του πληθυσμού στο επιθυμητό επίπεδο, ο συγγραφέας προτείνει ένα παγκόσμιο σύστημα αγοραπωλησίας δικαιωμάτων τεκνοποίησης.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


7 ΣΧΟΛΙΑ

  • Bielidopoulos

    17 Νοε 2017

    https://www.youtube.com/watch?v=fRj34o4hN4I
    Ο Παπαδόπουλος με στολή κάνει τούμπες. Στην τελευταία τρώει τα μούτρα του. XD

  • Bielidopoulos

    15 Νοε 2017

    Το’ χουμε ξαναγράψει από αυτήν τη στήλη πως η κρίση χρεοκοπίας του 2010 θα τελειώσει όταν στο μέσο Έλληνα θα προτείνεται δουλειά στο δημόσιο και δεν θα την απορρίπτει απλώς αλλά θα αλλάζει πεζοδρόμιο προκειμένου να αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο στο μέλλον. Το ίδιο θα συμβεί και με τους συνταξιούχους. Οι συντάξεις θα μειωθούν τόσο που οι άνθρωποι θα φτάνουν στα 70 και τα 75 και δεν θα κάνουν αίτηση συνταξιοδότησης. Τουτέστιν θα ακούνε για συνταξιοδότηση και θα αλλάζουν πεζοδρόμιο. Μην σας φαίνεται ακραία ή αγοραία η έκφραση θα αλλάζουν πεζοδρόμιο... Ο αφρός της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας τα τελευταία χρόνια, οι νέοι με καλή εκπαίδευση και δεξιότητες ακούνε Ελλάδα και αλλάζουν χώρα...
    http://www.capital.gr/o-kostas-stoupas-grafei/3254144/merismata-dixos-aurio

    Καιρός οι ρωμιοί να προσγειωθούν στην πραγματικότητα, δηλαδή τα γερόντια με ιδέες στην κεφάλα τους του σπουδαρχίδη αρχιερέα του λαικισμού που κυβέρνησε τη δεκαετία του \'80. Η ρωμιοσύνη οδεύει αργά αλλά σταθερά τα τελευταία 7 χρόνια σε μια οικονομική κατάσταση όπως τις δεκαετίες \'60 και \'70 στην καλύτερη των περιπτώσεων. Απλά δεν θέλει να το παραδεχτεί, σκούζει και αντιδρά. Όνειρο ήταν και τελείωσε.
    Ταινία επιβίωσης αφιερωμένη στη ρωμιοσύνη: Swiss Army Man (2016)
    http://www.imdb.com/title/tt4034354/
    ;)

  • Bielidopoulos

    15 Νοε 2017

    https://www.youtube.com/watch?v=U0YP9aJ_1TQ
    Understand?

  • Bielidopoulos

    15 Νοε 2017

    \"Οι πόροι του πλανήτη εξαντλούνται και σύντομα ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας παραγωγής θα είναι μικρότέρος από το ρυθμό αύξησης του πληθυσμού. Το αποτέλεσμα θα είναι η μείωση του κατά κεφαλήν προϊόντος. Αυτό προβλέπεται να συμβεί το 2037. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός, που σήμερα είναι 7,5 δισεκατομμύρια, πρέπει να μειωθεί στα τρία περίπου δισεκατομμύρια. Με τον πληθυσμό σταθερό στο μέγεθος αυτό, οι άνθρωποι αυτής, αλλά και των μελλοντικών γενεών θα μπορούν να απολαμβάνουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης και ο φυσικός πλούτος του πλανήτη να παραμένει άθικτός. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να επιτευχθεί μια κατάσταση οικονομικής ισορροπίας με ευημερία χωρίς ανάπτυξη.\"

    Διαφωνώ, το βρίσκω βλακώδες που κρύβει το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Η δε τελευταία πρόταση ασχολίαστη..
    1) Πώς θα μειωθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός στο μισό. Με πόλεμο; Με επιδημία;
    2) Ο συγγραφέας ζητάει να μειωθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός στο μισό προκειμένου οι υπόλοιποι να μπορούν να απολαμβάνουν ένα επίπεδο κατανάλωσης. Όμως η λύση είναι να ρίξουν τις απαιτήσεις τους οι άνθρωποι. Φυσικά για να μειωθούν οι απαιτήσεις και οι ιδεατές επιδιώξεις θα πρέπει να μειωθεί το εγώ που τα ενισχύει και να αλλάξουν οι προτεραιότητες, ο ψυχολογικός παράγων δηλαδή. Όλα τα άλλα είναι ημίμετρα και προτάσεις εκ του ασφαλούς προκειμένου να μην θιχτεί η κυρίαρχη ιδεολογία. Δείτε το βιογραφικό του Λιανού. Παιδί του συστήματος που δεν μπορεί να δει έξω από το κουτί. Για να δεις έξω από το κουτί θα πρέπει να έχεις ζήσεις επιπρόσθετα και έξω από το σύστημα, μόνος, φτωχός και πεινασμένος (εννοώ στερημένος από τις πολυτέλειες και τις ευκολίες του συστήματος). Μόνο έτσι μπορείς να δεις πιο πέρα, αλλιώς παραμένεις εγκλωβισμένος στο προστατευτικό σου καβούκι και στη θαλπωρή του γραφείου σου. Δηλαδή στον κόσμο σου παρέα με τις ιδέες σου, ψάχνοντας για κόλπα που θα διασώσουν το σύστημα ιδεών σου.

    Λύση είναι η αλλαγή lifestyle και ο έμπρακτος σεβασμός στα υπόλοιπα είδη του πλανήτη. Έμπρακτος σεβασμός σημαίνει στερήσεις για την ανθρωπότητα, καθαρά και ξάστερα. Θα στερηθεί π.χ. την κονσέρβα τόνου ειδάλλως ο τόνος θα εξαφανιστεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πεινάσει. Απλά δεν θα τρώει τόνο. Θα πρέπει δηλαδή να συμβιβαστεί με την ιδέα ότι δεν θα τρώει τόνο ακόμα και αν είναι νόστιμο φαγητό (ο ψυχολογικός παράγων). Ο φυσικός πλούτος του πλανήτη δεν πρόκειται να παραμείνει άθικτος ακόμα και στο 1 δις να πέσει ο πληθυσμός αν δεν αλλάξει η νοοτροπία η ανθρωπότητα.

    Τον 18ο αιώνα ο Κάρολος Λινναίος στο άρθρο του \"Η οικονομία της φύσης\" υποστήριξε ότι ο θεός δημιούργησε την οικονομία της φύσης για να υπηρετήσει την οικονομία του ανθρώπου. Τον ίδιο αιώνα ο ιδρυτής της σύγχρονης οικονομίας Άνταμ Σμιθ υιοθέτησε μια παρόμοια άποψη για τη βιόσφαιρα, την οποία θεωρεί σαν μια αποθήκη πρώτων υλών για ανθρώπινη χρήση. Επίσης ότι η επικράτηση του ανθρώπου στη φύση με σκληρή δουλειά και τεχνολογική εξέλιξη είναι κληρονομικό του δικαίωμα. Αμφότεροι δεν ανέπτυξαν κάτι καινούργιο, απλά αποκρυστάλλωσαν, συμμάζεψαν και οργάνωσαν τις ιδέες που κυκλοφορούσαν ήδη στην ιδεόσφαιρα της ανθρωπότητας. Για να μην αναφέρω την πολιτική κοσμολογία του χριστιανισμού που θέλει τη φύση, ένα σύνολο πραγμάτων, υποταγμένη στον άνθρωπο.
    Ακόμα και έτσι το πραγματικό πρόβλημα δεν εστιάζεται τόσο στις οικονομικές θεωρίες και στη θρησκεία, αλλά κατά βάθος στη νοοτροπία και τρόπο αντίληψης των ανθρώπων. Το ιδεατό αυτό σχήμα επηρεάζει τον τρόπο που συμπεριφέρονται και τις επιλογές τους και κατ\' επέκταση τους εκάστοτε όρους ευτυχίας και ικανοποίησης (οι οποίοι είναι σχετικοί) και ως εκ τούτου είναι άκρως σημαντικό. Οι άνθρωποι φοβούνται να στερηθούν. Υπάρχουν όμως τρόποι να πάψουν να φοβούνται. Για αυτό και ο σοφός του tao te ching δεν μοιράζει ελπίδες, υψηλά ιδανικά και υποσχέσεις, αλλά δουλεύει με τις επιθυμίες του κόσμου (θα φάνε καλά..).

  • Bielidopoulos

    15 Νοε 2017

    Ποιον Παπαδόπουλο; Αυτόν που δίδασκε αρχαιοπρέπεια στο Χάρβαρντ και εγκεφαλομαλάκυνση στο Johns Hopkins ή τον άλλο με τα διφορούμενα στυλ Πυθείας σχόλια.

  • Ανώνυμος 44204

    15 Νοε 2017

    ΡΕ ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ!!! ΜΠΡΑΒΟ ΚΑΛΑ ΠΑΣ. ΕΦΥΓΕΣ ΑΠΟ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΣ ΤΟΥ

  • Bielidopoulos

    14 Νοε 2017

    Ξέρετε πόσοι από αυτούς που αποκαλούνται υλιστές ή επικούρειοι έχουν μειώσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους; Κανένας! Ούτε καν ξέρουν τί σημαίνει μείωση επιθυμιών. Η καλλιέργεια του εαυτού περνάει μέσα από τη μείωση του εγώ, όχι από τη μόρφωση ή τις επιστήμες που όμως είναι καλοδεχούμενες. Μείωση αναγκών σημαίνει μείωση επιθυμιών. Η μείωση, όχι εξάλειψη, του εγώ εμπεριέχει τη μείωση αναγκών και επιθυμιών. Ξεχάστε τεχνολογία, μόρφωση και τα σχετικά. Η μείωση του εγώ είναι καθαρά ένας ψυχολογικός παράγοντας. Ο ψυχολογικός παράγοντας είναι ο σημαντικότερος. Πιο σημαντικός από τον οικονομικό παράγοντα, τον τεχνολογικό, ακόμα και τον διανοητικό. Οι ανάγκες και οι επιθυμίες είναι κάτι το ιδεατό. Σαν τέτοιο δεν έχουν όρια, μπορούν κάλλιστα να αυξάνουν μέχρι τον ουρανό και ακόμα παραπέρα. Αλλά οι πόροι του πλανήτη και οι φυσικές διαδικασίες ανακύκλωσης είναι πεπερασμένα. Έχουν ήδη ξεπεραστεί από την αθρωπότητα.
    http://www.iefimerida.gr/news/354116/stis-2-aygoystoy-teleiosan-ta-apothemata-toy-planiti-zoyme-me-pistosi-pinakes
    Η ανθρωπότητα ούτε καν διανοείται ψυχολογικά να κάνει λίγο πίσω στην καταναλωτική μανία-κουλτούρα, διότι δεν υπάρχει κάποιο άλλο διαθέσιμο μοντέλο για να γίνουν συγκρίσεις και όλοι νομίζουμε αυθαιρέτως ότι αυτό υπάρχει και τίποτε άλλο. Η υπερκατανάλωση, ελέω τεχνολογίας και διαφήμισης, αποτελεί πλέον μέρος της παγκόσμιας κουλτούρας και ιδεόσφαιρας. Κάτι που μπαίνει στην ιδεόσφαιρα και στην κουλτούρα δύσκολα βγαίνει με τη διανόηση, τον ορθολογισμό και τα λογικά επιχειρήματα. Μόνο ο ψυχολογικός παράγων έμεινε στην ανθρωπότητα, όπως το παράδειγμα. Π.χ. να αλλάξουν τρόπο ζωής όλοι αυτοί που είναι σταρ, πολιτικοί και γενικά όσους βλέπει ο κόσμος στη τηλεόραση. Θα έχει άνευ προηγουμένου απήχηση στις μάζες κάτι τέτοιο αν γίνει σωστά, διότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ον μιμητικό, όπως οι μαιμούδες και οι πίθηκοι. Όπως έμαθε να ζει με τον υπερκαταναλωτισμό, έτσι και θα ξεμάθει, είναι ακριβώς η αντίστροφη διαδικασία. Επίσης έχει έντονο το αίσθημα της δικαιοσύνης, που σημαίνει: ότι έχει ο άλλος το θέλει και αυτός πάραυτα. Αυτή είναι η πραγματικότητα κυρίες και κύριοι. Π.χ. οι πολιτικοί της ρωμιοσύνης λένε ψέμματα στους ρωμιούς για την οικονομία και συμπεριφέρονται σαν να μην τρέχει τίποτε, όντας οι ίδιοι έχουν γεμάτες τις κοιλιές τους. Δίνουν δηλαδή μια πλαστή εικόνα στη μάζα. Όποιος τους βλέπει νομίζει ότι όλα τρέχουν ρολόι εν Ελλάδι - η ανθρώπινη ψυχολογία ερμηνεύει σε ασυνείδητο επίπεδο τη γλώσσα του σώματος των πολιτικών και το πως εκφράζονται παράγοντας όμως συνειδητά πλαστές εντυπώσεις.
    Τί μπορεί να γίνει πρακτικά; Αλλαγή life style παγκοσμίως (ανακύκλωση ως τρόπος ζωής και κουλτούρα, οικονομική λιτότητα), ξεκινώντας από το κεφάλι (ηγέτες πάσης φύσεως, δημοφιλείς επιστήμονες, σταρ) σε συνδυασμό με έλεγχο του παγκόσμιου πληθυσμού. Δυστυχώς το μόνο ον που μπορεί να ελέγξει τον άνθρωπο είναι ο άνθρωπος, ούτε θεός, ούτε κάποια ανώτερη εξωτερική δύναμη. Ο άνθρωπος, το κυρίαρχο είδος του πλανήτη θα πρέπει επιβάλλει αυτοέλεγχο. Που σημαίνει έλεγχο των γεννήσεων και του παγκόσμιου πληθυσμού. Δυστυχώς δεν γίνεται αλλιώς. Η ανθρωπότητα συμπεριφέρεται σαν λειχήνας στα υπόλοιπα είδη του πλανήτη, από τα οποία όμως εξαρτάται.
    Τα περί \"παγκόσμιο σύστημα αγοραπωλησίας δικαιωμάτων τεκνοποίησης\" είναι ημίμετρο, για να μην πω μούφα, όπως το σύστημα αγοραπωλησίας εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα (χρηματιστήριο ρύπων), αλλά είναι καλύτερο από το τίποτα, συν ότι είναι συμβατό με το καπιταλιστικό πνεύμα, άρα και πιο εύκολα γίνεται αποδεκτό. Είναι δηλαδή μια όσο γίνεται ανέξοδη τακτική. Βιβλία που προμηνύουν την καταστροφή της ανθρωπότητας λόγω υπερκατανάλωσης υπάρχουν ένα σωρό, αλλά όλα είναι επιδερμικά, αφού ο εκάστοτε συγγραφέας αδυνατεί να δει έξω από το κουτί.
    Το tao te ching λέει: Ο σοφός δεν έχει επιθυμίες. Δουλεύει με τις επιθυμίες του κόσμου.Η καρδιά του σοφού είναι σαν τον ουρανό (επεξήγηση: είναι δηλαδή \"κενή\"). Οι άνθρωποι δεν την καταλαβαίνουν. Κοιτούν το σοφό και περιμένουν. Κι ο σοφός τους φροντίζει σαν να ήταν παιδιά του. (επεξήγηση: θα φάνε καλά...)