ΣΚΥΛΑ
ΤΩΝ ΜΟΛΟΣΣΩΝ

Βίος και πολιτεία
της Ολυμπιάδας,
μητέρας του Μεγ. Αλεξάνδρου

Ο Αλέξανδρος Γ΄ ο Μακεδόνας δεν θα είχε γίνει ποτέ «Μέγας Αλέξανδρος» χωρίς την αρωγή, με κάθε θεμιτό ή αθέμιτο μέσο, της μητέρας του Ολυμπιάδας.

Μια από τις πολλές συζύγους του Φιλίππου Β΄ ─και μέλος της θρησκευτικής λατρείας του Διόνυσου─ η Ολυμπιάδα, δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένη, όταν η μια ακόμα νεότερη σύζυγος κατέφθασε στη Μακεδονία το 337 π.Χ..

Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι προσέλαβε δολοφόνους που σκότωσαν τον άντρα της.

Έδωσε φάρμακο σε ένα παιδί του Φιλίππου από άλλη γυναίκα, για να μείνει πνευματικά καθυστερημένο, ώστε να μην μπορεί αργότερα να γίνει βασιλιάς. Αργότερα το σκότωσε.

Τη νεότερη γυναίκα του Φιλίππου την έκαψε, όπως και το μικρό γιο τους, μπροστά στα μάτια της μητέρας του.

Έδωσε εντολή να δολοφονηθεί ο αδελφός του Κάσσανδρου, Νικάνωρ.

Κάτι τέτοιες σφαγές ήταν αυτές, που άνοιξαν το δρόμο του Αλέξανδρου προς το θρόνο.


Ιστορικά στοιχεία

Οι αρχαίοι Μακεδόνες δεν αποτελούσαν τα προϊστορικά χρόνια ξεχωριστή φυλή. Γύρω στον 7ο π.Χ. αιώνα κάποια απʼ τις πατριές της Δυτικής ή Κεντρικής Μακεδονίας, που αποτελέστηκε από Δωριείς, καθώς και από Θρακοφρύγες, Ιλλυριούς και Παίονες, επιβλήθηκε και επικράτησε στην Ημαθία κι από εκεί απλώθηκε στις γύρω περιοχές. Συνακόλουθα, οι αρχαίοι Μακεδόνες είναι μιγάδες και η γλώσσα τους κράμα από προελληνικές, ελληνικές, ιλλυρικές, θεσσαλικές, φρυγικές και παιονικές λέξεις.

Από τον 5ο π.Χ. όμως αιώνα και μετά, οι Μακεδόνες άρχισαν να αυταπατώνται σχετικά με την καταγωγή τους. Αρέσκονταν να πιστεύουν και να διαδίδουν, ότι ήταν αρχαιελληνικής καταγωγής, απʼ ευθείας απόγονοι του Ηρακλή. Τα ελληνικά έγιναν η γλώσσα της Αυλής και της αριστοκρατίας τους. Πολλοί από τους Μακεδόνες αριστοκράτες και αυλικούς μιλούσαν ελληνικά και καλούσαν Έλληνες ποιητές, ζωγράφους και άλλους διανοούμενους στις πόλεις τους. Έτσι πήγε κι ο Ευριπίδης εκεί. Έγινε δέκτης μεγάλων τιμών από τον ίδιο τον βασιλιά, προς χάρη του οποίου έγραψε το δράμα «Αρχέλαος», στο οποίο τον εγκωμίαζε. Παρ' όλα αυτά, οι αρχαίοι έλληνες αποκαλούσαν τους μακεδόνες βάρβαρους και αλλόφυλους.

Οι άλλοι Μακεδόνες (οι αγρότες και οι βουνήσιοι), που βρίσκονταν μακριά από τα αστικά κεντρα, δεν ήξεραν ελληνικά, αλλά μιλούσαν μόνο μακεδονικά. Αυτοί και αργότερα εξακολουθούσαν να κρατούν τις παλιές λατρευτικές και κοινωνικές τους παραδόσεις και δεν συμπαθούσαν τους εξελληνισμένους Μακεδόνες. Αργότερα, από τα χρόνια του Αλέξανδρου και πέρα, έγιναν μεγάλες περαιτέρω οικονομικοκοινωνικές αλλαγές. Έτσι, η Μακεδονία από την περίοδο αυτή και μετά, σε μεγάλο βαθμό έχασε τον παλιό και ιδιόμορφο χαρακτήρα της.

Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»:
Περί της μη ελληνικής καταγωγής των αρχαίων ─αλλά και των σύγχρονων─ μακεδόνων.


Η Μαινάδα Ολυμπιάδα

Κάποτε, κι ενώ κοιμόταν η Ολυμπιάδα, εμφανίστηκε τεντωμένο δίπλα στο σώμα της ένα μεγάλο φίδι, και λένε ότι αυτό κατεξοχήν ακύρωσε τον έρωτα και τα γλυκόλογα του Φιλίππου, έτσι που να μην πηγαίνει πια πολλές φορές κοντά της να πλαγιάσει, είτε επειδή φοβήθηκε τίποτε μαγικά σε βάρος του και δηλητήρια από τη γυναίκα, είτε επειδή βεβήλωνε τη συνεύρεση, καθώς εκείνη είχε σύντροφο ανώτερο πλάσμα.

Υπάρχει και άλλη εξήγηση σχετικά μ' αυτά, ότι δηλαδή όλες οι γυναίκες οι μυημένες στα Ορφικά και στις οργιαστικές τελετές του Διονύσου από τα παλιά χρόνια, που επονομάζονται Κλώδωνες και Μιμαλλόνες, κάνουν πολλά όμοια με τις Ηδωνίδες και τις Θράκισσες γύρω από τον Αίμο· από αυτές πιστεύεται ότι προήλθε η λέξη θρησκεύω, λόγω των υπερβολικών και παράξενων ιεροπραξιών.

Και η Ολυμπιάδα, με περισσότερο ζήλο στη μύηση από τις άλλες γυναίκες και εκφράζοντας με αγριότερο τρόπο τη (θεϊκή της) έκσταση, παρουσίαζε στις συναθροίσεις μεγάλα ήρεμα φίδια, τα οποία ξεπροβάλλοντας από τον κισσό και τα καλάθια των μυστηριακών τελετών και τυλιγόμενα στους θύρσους και τα στεφάνια των γυναικών, καταφόβιζαν τους άνδρες.

Πλούταρχου, «Αλέξανδρος», 2.

Η φιλοδοξία της Ολυμπιάδας ξεπερνούσε κάθε μέτρο. Είχε βίαια συναισθήματα, που τα έκανε ακόμα βιαιότερα η μύησή της στα «Ορφικά». Η Ολυμπιάδα ήταν η προσωποποιημένη άρνηση του μέτρου. Ηταν Μαινάδα. Υπηρετούσε με θρησκευτική μανία τον Διόνυσο. Ήταν κορυφαία στη γνώση και στην άσκηση των διονυσιακών οργιασμών εμπνέοντας και άλλες νεαρές γυναίκες με το παράδειγμά της. Ήταν πρώτη ανάμεσα στις «Βάκχες», του δράματος που έγραψε στα ογδόντα του ο Ευριπίδης στη Μακεδονία, αλλά δεν πρόλαβε να το παρουσιάσει.

Δεν φοβήθηκε, τάχα, ποτέ του ο Αλέξανδρος ότι η μητέρα του ─η σκύλα των Μολοσσών─ θα μπορούσε να κομματιάσει και το δικό του σώμα, όπως η Αγαύη το γιο της, το βασιλιά Πενθέα; Τα πάντα μαρτυρούν ότι δεν το φοβήθηκε ποτέ. Ήξερε ότι η μητέρα του ήταν Μαινάδα μόνο ως το σημείο να κατασπαράζει άλλους για χάρη του γιου της.

«Ιστορία του ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών», Αθήνα, 1973, τόμ. Δ΄, σελ. 11).

Ο Φίλιππος δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος που την παντρεύτηκε. Η Ολυμπιάδα ήταν ζηλιάρα, αυταρχική, φιλόδοξη και θρησκόληπτη. Είχε δύστροπο και αυταρχικό χαρακτήρα. Ήταν μυημένη στη μυστηριακή λατρεία των Καβείρων της Σαμοθράκης και παράλληλα λάτρευε τον Άμμωνα, το θεό της Λιβύης. Απ’ όσα γράφουν ο Πλούταρχος και άλλοι συγγραφείς, φαίνεται πως ήταν τύπος ανώμαλος και νευρωτικός. Μέσα στην κρεβατοκάμαρά της είχε φίδια και φερόταν σα Μαινάδα.

Ο Φίλιππος γρήγορα τη βαρέθηκε, αφού ήταν αδύνατο να υποφέρει τις ιδιοτροπίες της, το θρησκευτικό μυστικισμό της, το πείσμα, τον έξαλλο χαρακτήρα, αλλά και την ακόρεστη φιλαρχία της. Η Ολυμπιάδα είχε δημιουργήσει στη μακεδονική Αυλή ένα δικό της κύκλο ευνοούμενων, πιστών σε αυτήν.

Όταν ο Αλέξανδρος αναχώρησε από τη Μακεδονία για την Ασία και άφησε επίτροπο του τον Αντίπατρο, επειδή γνώριζε το χαρακτήρα της, της συνέστησε να απέχει των επεμβάσεων στη διοίκηση. Φύλαρχος όμως, αλαζόνας και φιλόδοξος όπως ήταν η Ολυμπιάδα, παράκουσε τις συστάσεις του κι ήρθε επανειλημμένα σε προστριβές με τον Αντίπατρο.

Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, αναμίχθηκε ενεργότερα στα πολιτικά πράγματα της Μακεδονίας άλλοτε νικώντας και εξολοθρεύοντας κάθε αντίπαλο κι άλλοτε πέφτοντας σε αφάνεια. Όταν κατέλαβε την εξουσία ο Κάσσανδρος, τη συνέλαβε και τη φόνευσε το 316 π.Χ..


Ο χαρακτήρας του Φιλίππου

Ο Φίλιππος ήταν μεγάλος πότης. Πολλές φορές μεθούσε. Φυσικά και οι γύρω του τον μιμούνταν. Του άρεσε να τον περιστοιχίζουν γελωτοποιοί, μίμοι, έμποροι πολυταξιδεμένοι, που του διηγούνταν ιστορίες και πράκτορες-κατάσκοποι. Λέει ακόμα η αρχαία παράδοση, πως στην αυλή του είχαν έρθει από την Ελλάδα και από αλλού κάθε λογής τυχοδιώκτες και καθάρματα, που τους έδινε αξιώματα και τους έκανε Εταίρους. (Θεόπομπος, F.H.G., τ. Ι, σελ. 320, απ. 249, σελ. 323, απ. 262, σελ. 329, απ. 298).

Μα και οι γυναίκες του άρεσαν. Είχε στην αυλή του χαρέμι. Όπου πήγαινε παντρευόταν. Δεν ήταν ο μόνος όμως, που ζούσε αυτή τη ζωή. Στη Μακεδονία επικρατούσε το έθιμο της πολυγαμίας. Γι’ αυτό, όταν στους βασιλιάδες άρεσε κάποια όμορφη κοπέλα, κόρη κάποιου αυλικού ή φύλαρχου, την παντρεύονταν κι άμα τη βαριούνταν την έδιναν σε κανέναν άλλο αυλικό.

Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα» γλαφυρές περιγραφές άγνωστων λεπτομερειών από τη ζωή του Φίλιππου Βʼ στο άρθρο: Τους έπαιρνε όλους σβάρνα!

Όπως και νάναι, η αρχαία παράδοση χαρακτηρίζει το Φιλίππο έκδοτο. Οι σεξουαλικές του ορμές δεν είχαν όρια. Γι’ αυτό οι βασίλισσες αλληλομισούνταν. Και γι’ αυτό γεννιόταν πολλά βασιλόπαιδα κι όταν χήρευε ο θρόνος, όποιος από τους κληρονόμους πρόφταινε και έπαιρνε το θρόνο, έβαζε μαχαίρι στ’ αδέλφια του και στα ξαδέρφια του.

Είχε παντρευτεί τη Φίλα, την αδελφή του Δέρδα και Μαχάτα, που ήταν φύλαρχοι της Ελιμίας. Το 358 π.Χ. παντρεύτηκε την Αυδάτη, την κόρη του ηγεμόνα της Ιλλυρίας. Παντρεύτηκε επίσης τη Φίλιννα, μία πλούσια αριστοκράτισσα από τη Λάρισα κι έτσι κολάκεψε τους Θεσσαλούς αριστοκράτες. Ο Σάτυρος, που έζησε στη μακεδονική αυλή, γράφει πως ο Φίλιππος για πολιτικούς λόγους παντρεύτηκε πολλές φορές και προσθέτει, πως ως το τέλος της ζωής του παντρεύτηκε επτά φορές (βλ. Αθήναιο XIII, 557).

Από τη Φίλιννα ο Φίλιππος απόκτησε και γιο, τον Αρριδαίο, που η Ολυμπιάδα του έδωσε δηλητήριο και γι’ αυτό ήταν πνευματικά καθυστερημένος. («Φαρμάκοις υπ’ Ολυμπιάδος κακωθέντα διαφθαρήναι την διάνοιαν», Πλούταρχου, «Αλέξανδρος», 77).

Φαίνεται όμως, πως του άρεσαν και τα όμορφα αγόρια. Οι τέτοιες ανώμαλες σεξουαλικές πράξεις του έδωσαν αφορμή να λένε, πως οι ευνοούμενοι του δεν έπρεπε να λέγονται Εταίροι, αλλά Εταίρες. (Θεόπομπος, F.H.G., τ. Ι, σελ. 320, απ. 249).

Ακόμα η αρχαία παράδοση μας τον παρουσιάζει βωμολόχο, σπάταλο, άσωτο, αχόρταγο και αξιοθρήνητο διαχειριστή της πατρικής του κληρονομιάς.


Ο γάμος Ολυμπιάδας-Φιλίππου

Ο Φίλιππος, εκμεταλλευόμενος τις εχθρότητες Ιλλυριών και Μολοσσών και για να κολακέψει τους Μολοσσούς, παντρεύτηκε την Ολυμπιάδα, η οποία ήταν ορφανή κόρη του βασιλιά Νεοπτόλεμου Α΄ της Ηπείρου και αδελφή του ηγεμόνα των Μολοσσών Αλέξανδρου, δεκαέξι ετών τότε (357 π.Χ.). Έτσι ο Φίλιππος με το συνοικέσιο αυτό όχι μόνο τα κατάφερε να έχει τους Μολοσσούς φίλους του, αλλά και προσάρτησε την Τυμφαία στην Άνω Μακεδονία. Συνήθως παρουσιάζεται μια ωραιοποιημένη εκδοχή, ότι συναντήθηκε δήθεν τυχαία μαζί της στα μυστήρια της Σαμοθράκης, τον γοήτευσε επειδή ήταν όμορφη κι έτσι την παντρεύτηκε.

Δεν πέρασε πολύς καιρός και η Ολυμπιάδα γέννησε τον Αλέξανδρο. Στην αρχή ο Φίλιππος δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για τον γιο του. Τον ανέθρεψε η Ολυμπιάδα, που τον ανάθεσε στην παραμάνα Ελλανίκη ή Λανίκη.


Νέος γάμος του Φιλίππου

Ενώ ο Φίλιππος κατέστρωνε μεγάλα σχέδια για να κατακτήσει όχι μόνο τη Μικρά Ασία, αλλά και τις δυτικές επαρχίες της Περσίας, στην Αυλή του οργίαζε, οργάνωνε συμπόσια, μέθαγε και γλεντούσε με τις παλλακίδες που είχε μαζέψει από διάφορες πόλεις. Κι ακόμα, όταν ήταν σαρανταπεντάρης, παντρεύτηκε την ανιψιά του στρατηγού Άτταλου, που την έλεγαν Κλεοπάτρα και δεν ήταν παραπάνω από είκοσι ετών. Ωστόσο, δεν ήταν μόνο τα θέλγητρα της Κλεοπάτρας που τον σαγήνευσαν, αλλά και πολιτικοί - δυναστικοί λόγοι.


Η Ολυμπιάδα πριν από τη νύχτα που κοιμήθηκαν μαζί με το Φίλιππο στο νυφικό τους κρεβάτι, αισθάνθηκε ότι, αφού ακούστηκε βροντή, έπεσε κεραυνός πάνω στην κοιλιά της, κι από το χτύπημε προκλήθηκε μεγάλη φωτιά, κι έπειτα, αφού διασπάσθηκε σε φλόγες προς όλες τις κατευθύνσεις, έσβησε. Ο δε Φίλιππος είδε τον Άμμωνα με μορφή δράκου να κοιμάται πλάι στη γυναίκα του.
Έτσι αναφέρεται στη γέννηση του Αλέξανδρου ο Πλούταρχος. («Αλέξανδρος», 2,3). Ο πίνακας απεικονίζει το Δία να αποπλανεί την Ολυμπιάδα, Τζούλιο Ρομάνο, 16ος αιώνας.

Νόθος ο Αλέξανδρος

Όπως είδαμε, ο Φίλιππος εκτός από τις παλλακίδες είχε και πολλές συζύγους. Αυτή τη φορά όμως, είχε πειστεί από το κουτσομπολιό του αυλικού του περίγυρου, πως ο Αλέξανδρος δεν ήταν δικό του παιδί, επειδή η Ολυμπιάδα καυχιόταν πως ο Αλέξανδρος δεν ήταν γιος του Φιλίππου, γιατί αυτή έμεινε έγκυος από τον θεό Άμμωνα!

Είδαν φίδια τεράστια σε μέγεθος, τόσο ήμερα και άκακα, που τρέφονταν από τις γυναίκες και κοιμόνταν μαζί με τα παιδιά ακόμη κι όταν τα πατούσαν, δεν ερεθίζονταν, κι όταν τα ενοχλούσαν, δεν οργίζονταν κι έπιναν γάλα από τη θηλή, όπως ακριβώς και τα μωρά. Υπάρχουν πολλά εκεί πέρα (στην Πέλλα) και από αυτά φαίνεται ότι προέκυψε από παλιά ο μύθος για την Ολυμπιάδα, ότι, δηλαδή, όταν κυοφορούσε τον Αλέξανδρο, κάποιο φίδι κοιμόταν μαζί της.

Λουκιανός, «Αλέξανδρος ή Ψευδομάντις», 7.1.

Είναι λοιπόν πολύ πιθανό, πως η Ολυμπιάδα, που ήταν μία έκφυλη, έκανε τον Αλέξανδρο με κάποιον αυλικό εραστή της κι όταν τα χάλασε με το Φίλιππο, για να τον ταπεινώσει, έλεγε πως τον κεράτωσε με τον Άμμωνα!

Η Ολυμπιάδα ήρθε σε διάσταση με το Φίλιππο, γιατί θεώρησε ότι υποτιμάτο από το νέο γάμο του συζύγου της με την Κλεοπάτρα. Μα κι όταν είχε παντρευτεί εκείνην ο Φίλιππος είχε ήδη άλλη γυναίκα. Έτσι, έφυγε στην Ήπειρο κοντά στον αδελφό της Αλέξανδρο.

O Φίλιππος αντιπαθούσε τον Αλέξανδρο και από τη μάχη της Χαιρώνειας, ίσως και από πριν, οι σχέσεις πατέρα και γιου ήταν ψυχρές. Όταν όμως έγινε ο γάμος του με την Κλεοπάτρα, ο Φίλιππος έδειξε πια φανερά, πως δεν αναγνώριζε τον Αλέξανδρο σα νόμιμο διάδοχο του. Και όχι μόνο υποχρέωσε τον Αλέξανδρο να παρευρεθεί στην τελετή, αλλά έβαλε και τον Άτταλο να ξεστομίσει τη βαριά φράση, πως ο Αλέξανδρος δεν ήταν παιδί του Φιλίππου, αλλά νόθος.

Πάνω στο γλέντι ο Άτταλος σηκώθηκε και πρότεινε να πιουν όλοι στην υγεία του γαμπρού προσθέτοντας πως πρέπει να ευχηθούν στους θεούς να δώσει στο Φίλιππο από το γάμο του με την Κλεοπάτρα γνήσιο διάδοχο.

Η πρόταση του Άτταλου έγινε με αυτά τα λόγια:

Αιτήσασθε, ω μακεδόνες, παρά θεών, γνήσιον εκ Φιλίππου και Κλεοπάτρας γενέσθαι διάδοχον της Βασιλείας.

Πλούταρχου «Αλέξανδρος», 9.

Κατ’ άλλη παράδοση ο Άτταλος είπε:

Νυν μέντοι γνήσιοι, έφη, και ου νόθοι βασιλείς γεννηθήσονται.

Σάτυρος, βλ. Αθήναιο XIII, 5, 557d.

Ξέσπασε καβγάς κι ο Φίλιππος, αντί να κάνει παρατήρηση στον Άτταλο, σηκώθηκε και τρεκλίζοντας γιατί ήταν μεθυσμένος, έβγαλε το σπαθί του και χύμηξε κατά του Αλέξανδρου για να τον σκοτώσει. Αλλά μπερδεύτηκε μόνος του ή γλίστρησε και σωριάστηκε κάτω.

Ο Αλέξανδρος, που ήταν έτοιμος να αναμετρηθεί με το Φίλιππο, βλέποντας τον ξαπλωμένο στο πάτωμα είπε με σαρκασμό: «Καμαρώστε τον, μακεδόνες. Αυτός που ετοιμάζεται να περάσει από την Ευρώπη στην Ασία δεν είναι ικανός να περάσει ούτε από το ένα τραπέζι στο άλλο χωρίς να τσακιστεί».

Οι φίλοι του, για να προλάβουν μεγαλύτερο κακό, μπήκαν στη μέση και τον κατάφεραν να βγει έξω ίσως την ίδια μέρα ή την ίδια νύχτα. Έφυγε για την Ήπειρο, όπου ήταν κι η μητέρα του τότε εκεί κι έμεινε κοντά στο θείο του Αλέξανδρο.


Προσωρινή εξομάλυνση σχέσεων

Όταν ο Φίλιππος ετοιμαζόταν να χτυπήσει την Λυγκηστίδα, ήρθε από την Κόρινθο ο Δημάρατος, ένας από τους πράκτορές του, που του ασκούσε μεγάλη επιρροή. Ο Δημάρατος φαίνεται πως είπε στο Φίλιππο ότι αν μαθευτεί στην Ελλάδα, πως στη μακεδονική Αυλή υπάρχουν διαιρέσεις και οργανώνται συνωμοσίες, οι δημοκρατικοί θα ξεθαρρέψουν και μπορούν να δημιουργήσουν εξεγέρσεις, οπότε η ενάντια στην Περσία εκστρατεία θα ναυαγήσει. (Βλ. Πλούταρχου «Αλέξανδρος», 9).

Ο Φίλιππος βρήκε τις συμβουλές του Δημάρατου σωστές και παρακάλεσε τον φίλο του να πάει στα βουνά να βρει τον Αλέξανδρο και να τον καταφέρει να γυρίσει πίσω στην Πέλλα. Η αποστολή του Δημάρατου πέτυχε. Τον μόνο όρο που επέβαλε ο Αλέξανδρος ήταν ο Φίλιππος να καλέσει και την Ολυμπιάδα στην Πέλλα και να της δώσει τη θέση του που είχε πριν. Ο Φίλιππος συμφώνησε και ο Αλέξανδρος γύρισε στην Πέλλα, η Ολυμπιάδα όμως έγραφε στο Αλεξάνδρο να μη δίνει σημασία στις υποσχέσεις του πατέρα του. Σε λίγο όμως, ο Φίλιππος με τις ενέργειες του στον ηγεμόνα της Ηπείρου, κατάφερε να γυρίσει στην Πέλλα και την Ολυμπιάδα. Για λίγο καιρό ο συμβιβασμός αυτός έφερε την ηρεμία στη μακεδονική Αυλή.

Η ηρεμία όμως, δεν κράτησε για πολύ. Η Κλεοπάτρα ήταν έγκυος κι αν γεννιόταν αγόρι, ο Αλέξανδρος θα είχε επικίνδυνο αντίπαλο, γιατί το κόμμα του Άτταλου ήταν ισχυρό. Επίσης, τον καιρό αυτό ο Φίλιππος άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον και για το γιο του Αρριδαίο, που είχε από τη Φίλιννα τη Λαρισαία. Είναι αλήθεια όμως, πως αυτόν δεν τον υπολόγιζε πολύ, γιατί ήταν διανοητικά ανάπηρος. Υπήρχαν έντονες φήμες, όπως είδαμε, ότι η Ολυμπιάδα του είχε δώσει κρυφά ένα δηλητήριο όταν ήταν μικρό παιδί, γι’ αυτό ο Αρριδαίος χαζόφερνε. (Βλ. επίσης Διόδωρο XVI, Κόνωνα, «Διηγήσεις» στα F. Gr. Hist. I, 26 και Πολύαινου «Στρατηγήματα», IV, 2, 19).

Υπήρχε όμως και ένας άλλος υποψήφιος, που διεκδικούσε το μακεδονικό θρόνο: Ο Αμύντας, ο γιος του Περδίκκα, που ήταν ο μεγαλύτερος αδερφός του Φιλίππου. Τον Αμύντα στα χρόνια αυτά ο Φίλιππος τον είχε παντρέψει με την κόρη του Κυνάνη.

Τόσο λοιπόν ο Αλέξανδρος όσο και η Ολυμπιάδα, βλέποντας το Φίλιππο να μη δείχνει ενδιαφέρον για τον Αλέξανδρο και να θέλει να τον παραμερίσει, όχι μόνο πείσμωσαν, αλλά πήραν και την απόφαση να το ξεκάνουν. Εξάλλου στη Μακεδονία στα χρόνια εκείνα υπήρχαν πολλές πολιτικές αντιθέσεις. Υπήρχαν φατρίες που αλληλομάχονταν η μία την άλλη. Οι μάχες αυτές εκδηλωνόταν και μέσα και έξω από την Αυλή του Φιλίππου. Επικρατούσαν όμως, οι μακεδόνες της νοτιοανατολικής περιοχής, που η πολιτική του Φιλίππου εξυπηρετούσε τα συμφέροντα τους.


Δολοφονία του Φιλίππου

Την άνοιξη του 336 π.Χ. ήρθαν στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας απεσταλμένοι από τον Πιξόδαρο, το σατράπη της Καρίας, για να προτείνουν στο Φίλιππο το γάμο του Αρριδαίου με τη μεγαλύτερη κόρη του Πιξόδαρου. Ο Φίλιππος φάνηκε πως ευνοεί το γάμο αυτό, γιατί ήθελε τον Πιξόδαρο σύμμαχό του στην εκστρατεία που οργάνωνε κατά της Περσίας. Όταν όμως η Ολυμπιάδα έμαθε τις διαπραγματεύσεις για το συνοικέσιο αυτό έγινε έξω φρενών κι έπεισε τον Αλέξανδρο, πως ο γάμος αυτός έδειχνε ότι ο Φίλιππος τον παραμέριζε κι ενδιαφερόταν να παντρέψει το βλάκα Αρριδαίο με την κόρη του πλούσιου σατράπη της Καρίας.

Ο Αλέξανδρος, που άκουγε τη μητέρα του, συμφώνησε μαζί της κι εστειλε στην Καρία το φίλο του κωμικό ηθοποιό Θετταλό για να πει στον Πιξόδαρο πως ο Αρριδαίος ήταν βλαμμένος κι ότι ο Αλέξανδρος ήταν πρόθυμος να παντρευτεί την κόρη του σατράπη.

Ο Φίλιππος άμα έμαθε τις ενέργειες αυτές του Αλέξανδρου πήγε και τον βρήκε και του είπε πως δεν πρέπει να παντρευτεί την κόρη ενός σατράπη, γιατί προορίζεται για μεγάλα έργα κι όχι να γίνει γαμπρός ενός βάρβαρου. Τα λόγια αυτά του Φίλιππου έκαναν εντύπωση στον Αλέξανδρο και πίστεψε πως ο πατέρας του ήταν ειλικρινής.

Σε λίγο όμως ο Φίλιππος έδειξε τα εχθρικά του αισθήματα προς τον Αλέξανδρο. Αφού πήρε τα μέτρα του, εξόρισε τον Άρπαλο, το Νέαρχο, το Φρύγιο και τον Πτολεμαίο, που ήταν στενοί φίλοι του Αλέξανδρου και πολιτικοί του σύμβουλοι. Κι ακόμα έδωσε διαταγή να πιάσουν το Θετταλό, τον έμπιστο φίλο του Αλέξανδρου.

Η Ολυμπιάδα που ραδιουργούσε και συνωμοτούσε, βρισκόταν τον καιρό αυτό στην Ήπειρο κοντά στον αδερφό της Αλέξανδρο. Επειδή ο Φίλιππος ήξερε τις συνωμοτικές ενέργειες της γυναίκας του και φοβόταν μην τυχόν ξεσηκώσει την Ήπειρο σε ανταρσία, οπότε όχι μόνο θα ματαιώνονταν τα σχέδιά του κατά της Περσίας, αλλά υπήρχε φόβος να επαναστατήσουν οι Λυγκηστές, οι Θράκες και οι Έλληνες, προσπάθησε να την μαλακώσει και να την πάρει με το μέρος του. Γι’ αυτό έστειλε πρεσβεία στον Αλέξανδρο της Ηπείρου και στην Ολυμπιάδα, προτείνοντας στον κουνιάδο του Αλέξανδρο γάμο με την κόρη του Κλεοπάτρα που ήταν δεκαεφτά χρονών και την αγαπούσε πολύ η μάνα της Ολυμπιάδα. Το ότι η Κεοπάτρα είχε τον Αλέξανδρο θείο δεν είχε σημασία, γιατί στα χρόνια εκείνα οι αιμομικτικές ενώσεις δεν θεωρούνταν παράνομες.

Ο ηγεμόνας της Ηπείρου Αλέξανδρος, έχοντας και τη συγκατάθεση της Ολυμπιάδας, δέχτηκε και ο γάμος ορίστηκε για τον Αύγουστο του 336 π.Χ.. Έκαναν λοιπόν μεγάλες προετοιμασίες και αποφασίστηκε ο γάμος να γίνει με μεγαλοπρέπεια στις Αιγές, την παλιά μακεδονική πρωτεύουσα.

Η δολοφονία του Φιλίππου.

Την επαύριο της τελετής του γάμου ορίστηκε να γίνουν αγώνες στο θέατρο. Όταν ο Φίλιππος, επικεφαλής της πομπής βάδιζε προς το θέατρο, ένας αυλικός που τον έλεγαν Παυσανία, όρμησε ξαφνικά από μια πύλη και με το μαχαίρι του χτύπησε το βασιλιά και τον άφησε στον τόπο.

Για τη δολοφονική πράξη του Παυσανία γράφτηκαν πολλά. Η επίσημη εκδοχή ήταν πως ο Παυσανίας είχε προσωπικούς λόγους να δολοφονήσει το Φίλιππο, γιατί κάποτε ο μακεδόνας βασιλιάς τον ατίμασε. Τον μέθυσε πρώτα κι ύστερα έβαλε τους σταυλίτες και υπηρέτες του να του επιτεθούν με αναίσχυντους σκοπούς.

Το ότι ο Παυσανίας είχε προσωπικά με το Φίλιππο μπορεί να είναι σωστό. Δε θα μπορούσε όμως να πάρει μια τέτοια απόφαση αν δεν είχε πίσω του πολλούς επίσημους. Εξάλλου κατόρθωσε κι έφυγε. Αυτό δείχνει πως είχαν όλα προετοιμαστεί.

Από τις αρχαίες παραδόσεις μαθαίνουμε πως η Ολυμπιάδα ήξερε τα πάντα και πως βοήθησε το δολοφόνο να φύγει. Του είχε έτοιμα τα άλογα και τους ανθρώπους που θα τον φυγάδευαν. (Διόδ. XVI, 94, Ιουστ. IX, 7).

Άλλη παράδοση λέει, πως πίσω από τον Παυσανία ήταν οι φύλαρχοι των Λυγκηστών, που μισούσαν το Φίλιππο. Η παράδοση αυτή φαίνεται πως είναι σωστή. Οι Λυγκηστές φύλαρχοι Ηρομένης και Αρραβαίος ήταν έχθροί του Φιλίππου κι ήθελαν να τον βγάλουν από τη μέση για να πάρουν το μακεδονικό θρόνο (βλ. Αρριαν., 1, 25, 1). Είναι πιθανό, πως ο Αλέξανδρος και η Ολυμπιάδα είχαν συνεννοηθεί μ’ αυτούς. Μόνο ο Λυγκηστής Αλέξανδρος δεν ήταν μυημένος. Αν και φίλος του Αλέξανδρου, δεν ήξερε τίποτα, ίσως γιατί δεν τα είχε καλά με τους αδερφούς του Αρραβαίο και Ηρομένη.

Είπανε ακόμα, πως τη δολοφονία την οργάνωσαν οι πέρσες, γιατί φοβούνταν μην τυχόν ο Φίλιππος πραγματοποιήσει τα εναντίον τους σχέδια. Η γνώμη αυτή είναι ολότελα απίθανη. Η πιο πιθανή όμως εκδοχή είναι ότι πίσω από τον Παυσανία ήταν η Ολυμπιάδα και ο Αλέξανδρος.

Απ' όσα έχουμε αναφέρει ως εδώ, βγαίνει πως υπήρχε αγεφύρωτο μίσος ανάμεσα στο Φίλιππο και τον Αλέξανδρο. Εξάλλου στη Μακεδονία και στην Αυλή του Φιλίππου είχαν εκδηλωθεί πολλές αντιθέσεις και είχαν σχηματιστεί φατρίες που αλληλομάχονταν. Πρέπει λοιπόν να υποθέσουμε πως πίσω από το δολοφόνο υπήρχαν πολλοί εχθροί του Φιλίππου.

Σύμφωνα με τις αρχαίες παραδόσεις, ο αυλικός σοφιστής Ερμοκράτης ήταν ένας από τους κυριότερους συνωμότες. Αυτός εκμεταλλεύθηκε το μίσος που έτρεφε ο Παυσανίας κατά του Φιλίππου για την προσβολή που του έκανε και τον κατάφερε να τον δολοφονήσει (βλ. Διόδ., ΧVI, 94, και Βαλέριο Μάξιμο, 8, 14).

Ο Πλούταρχος πάλι, γράφει, πως ο Παυσανίας πήγε και παραπονέθηκε στον Αλέξανδρο για τη διαγωγή του πατέρα του και ο Αλέξανδρος του είπε τους στίχους του Ευριπίδη: «Τον δόντα και γήμαντα και γαμουμένην δράσειν τι» («Μήδεια», 288-289), δηλαδή «να συγυρίσεις όλους μαζί: νύφη, γαμπρό και πεθερό» («Αλέξανδρος», 10).

Είναι φανερό, πως ο Αλέξανδρος και η Ολυμπιάδα ήταν οι ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας του Φιλίππου. Η Ολυμπιάδα μάλιστα, όπως είδαμε, είχε κανονίσει να υπάρχουν ιππείς κοντά στο θέατρο, που φυγάδευσαν τον Παυσανία. Κι ακόμα, κατά την αρχαία παράδοση, η Ολυμπιάδα χάρηκε πολύ γιατί σκοτώθηκε ο Φίλιππος και αργότερα, όταν ο Παυσανίας πιάστηκε κι εκτελέστηκε, λυπήθηκε πολύ.

Όλες αυτές οι παραδόσεις δεν μπορεί να είναι πλαστές. Ούτε μπορούμε να παραδεχτούμε πως η Ολυμπιάδα μόνη της οργάνωσε τη συνωμοσία. Ας μην ξεχνάμε και κάτι άλλο που έχει μεγάλη σημασία. Η τελευταία γυναίκα του Φιλίππου, η Κλεοπάτρα, γέννησε αγόρι και ο Φίλιππος του έδωσε το όνομα Κάρανος. Το όνομα αυτό έδειχνε πως ο Φίλιππος αναγνώριζε το παιδί της Κλεοπάτρας, σαν καθαρόαιμο μακεδόνα, επειδή ο Κάρανος θεωρούταν γενάρχης της μακεδονικής δυναστείας. Δηλαδή, δίνοντας την ονομασία αυτή στο γιό του άφηνε να υπονοηθεί πως αυτός θα τον διαδεχόταν στο θρόνο.

Όλα αυτά μας πείθουν πως η Ολυμπιάδα και ο Αλέξανδρος αποφάσισαν να βγάλουν από τη μέση το Φίλιππο έχοντας σύμφωνους κι όλους τους εχθρούς του Φιλίππου, πολιτικούς και στρατιωτικούς. Βρήκαν λοιπόν ένα δυσαρεστημένο αυλικό, τον Παυσανία, και τον μεταχειρίστηκαν σαν όργανό τους. Εξάλλου εκείνο τον καιρό στη Μακεδονία οι δυναστικές αμάχες και δολοφονίες ήταν το μόνο αποτελεσματικό όπλο που μεταχειρίζονταν οι αντίπαλες φατρίες. Η μακεδονική Αυλή ήταν βουτηγμένη στο αίμα.

Πολλοί από τους νεότερους ίστορικούς δεν θέλουν να παραδεχτούν πως ο Αλέξανδρος ήταν ένας από τους οργανωτές της δολοφονίας του πατέρα του, και φέρνουν σαν επιχείρημα πως ο Αλέξανδρος αργότερα σκότωσε τον Παυσανία και όλους τους γύρω σ’ αυτόν συνωμότες. Όταν όμως ξέρουμε πως ο Αλέξανδρος είχε πολλούς εχθρούς μέσα στην Αυλή και το στρατό, πρέπει να παραδεχτούμε πως ήταν αναγκασμένος να φερθεί έτσι, γιατί έπρεπε να κρύψει την ενοχή του. Ένα μεγάλο μέρος του στρατού αγαπούσε το Φίλιππο και μπορούσε να επαναστατήσει. Εξάλλου, αν έδειχνε πως αδιαφορούσε για τη δολοφονική πράξη του Παυσανία, ο Άτταλος και οι εχθροί του καθώς και οι Έλληνες θα του δημιουργούσαν ζητήματα και δεν θα μπορούσε να τα βγάλει πέρα. Από την Ιστορία ξέρουμε, πως πολλές φορές οι δυναστικές δολοφονίες σκεπάζονται από πολιτική σκοπιμότητα.

Αν η δολοφονία του Φιλίππου δεν ήταν οργανωμένη από την Ολυμπιάδα, τον Αλέξανδρο και τους κυριότερους στρατηγούς και πολιτικούς, ο Αλέξανδρος δεν θα μπορούσε να επικρατήσει. Όπως ξέρουμε, παρόλο που η κατάσταση στη Μακεδονία ήταν πολύ ανώμαλη, ο Αλέξανδρος κατόρθωσε να επιβληθεί. Οι στρατηγοί Αντίπατρος και Παρμενίων, που φαίνεται πως ήταν κρυφοί εχθροί του Φιλίππου, τον αναγνώρισαν αμέσως σα νόμιμο διάδοχο του μακεδονικού θρόνου. Έτσι οι στρατηγοί αυτοί που είχαν στά χέρια τους στρατιωτική δύναμη, ενίσχυσαν τον Αλέξανδρο και πρόλαβαν κάθε ανταρσία.


Ξεκαθαρίσματα στη βασιλική Αυλή

Όμως, και ο Φίλιππος είχε πολλούς φίλους και θαυμαστές γι’ αυτό ο Αλέξανδρος έπρεπε να δείξει πως δεν είχε καμιά σχέση με τους δολοφόνους. Έπιασε λοιπόν το δολοφόνο του, τον Παυσανία, και τον εκτέλεσε. Έτσι ικανοποίησε τους οπαδούς του Φιλίππου και έλειψε από τη μέση ο δολοφόνος, που μπορούσε να αποκαλύψει τους συνενόχους του.

Επίσης δολοφόνησε και τους Λυγκηστές Ηρομένη και Αρραβαίο, που ήταν από τους οργανωτές της δολοφονίας του Φιλίππου και μνηστήρες του μακεδονικού θρόνου. Τέλος, μέσα σε ένα λουτρό αίματος, έβγαλε από τη μέση όλους όσους θεωρούσε εμπόδιο. Ο Αμύντας εκτελέστηκε. Μόνο ο Αρριδαίος, ο πτωχός τω πνεύματι, δεν έπαθε τίποτα.

Η Ολυμπιάδα πάλι, φέρθηκε με τον πιό σκληρό τρόπο στην Κλεοπάτρα και το μωρό της. Την έπιασε και την έκαψε, ενώ το παιδί της το σκότωσε μπροστά στα μάτια της μάνας του ή τόριξε στη φωτιά. («Παίδα νήπιον, γεγονότα δε εκ Κλεοπάτρας αδελφιδής Αττάλου, τούτον τον παίδα ομού τη μητρί Ολυμπιάς επί σκεύους χαλκού πυρός υποβεβλημένου διέφθειρεν». Βλ. Παυσαν. VIII, 7,7, Ιουστ., ΙΧ, 7).

Ο Αλέξανδρος ενεργώντας με μεγάλη δραστηριότητα και αποφασιστικότητα, τσάκισε κάθε αντίδραση και έχοντας στήριγμα τους στρατηγούς Αντίπατρο, Παρμενίωνα, Κλείτο, Περδίκκα, Ηφαιστίωνα και Κράτερο, καθώς και τους Άρπαλο, Φρύγιο, Νέαρχο και Πτολεμαίο, σταθεροποιησε την εξουσία του.


Ολυμπιάδα εναντίον Αντίπατρου

Ενώ ο Αλέξανδρος νικούσε στην Ασία και ολοένα προχωρούσε στο εσωτερικό της Ανατολής, στην Ελλάδα σημειώθηκαν διάφορα γεγονότα που έδειχναν πως όχι μόνο στη Σπάρτη, αλλά και στις άλλες πόλεις τα αντιμακεδονικά κόμματα ήταν ισχυρά.

Μα και στη Μακεδονία η κατάσταση δεν ήταν ήρεμη. Ο Αντίπατρος κρατούσε καλά τα ηνία της εξουσίας, αλλά η Ολυμπιάδα από την ημέρα που εκστράτευσε ο Αλέξανδρος στη Μικρασία, δεν έπαψε να δημιουργεί ζητήματα και να τσακώνεται με τον αντιβασιλέα Αντίπατρο. Ο Αντίπατρος ήταν καιροσκόπος κι έπαιρνε ορισμένα μέτρα που δεν άρεσαν στην Ολυμπιάδα. Γι’ αυτό η Ολυμπιάδα έγραφε και ξανάγραφε στο γιο της, πως ο Αντίπατρος δεν είναι καθαρός και φίλος.

Ο Αλέξανδρος, που φυσικά ήξερε πως η μάνα του ήταν φιλόδοξη κα γκρινιάρα, δεν έδινε στην αρχή μεγάλη σημασία στις καταγγελίες της, μα και δεν της απαγόρευσε να του γράφει και να κατηγορεί τον Αντίπατρο. Αυτό δείχνει, πως ως ένα σημείο υποπτευόταν κι αυτός τον Αντίπατρο. Όμως, κι αν ακόμα ήθελε ν' αντικαταστήσει τον Αντίπατρο, δεν είχε άλλο στρατηγό να βάλει στη θέση του κι ούτε ήταν εύκολο να τον πάψει, γιατί ο Αντίπατρος ήταν αγαπητός στους μακεδόνες και διαθέτοντας στρατό μαζί με τους Λυγκηστές και τους εχθρούς του Αλέξανδρου μπορούσε να στασιάσει, οπότε θα επαναστατούσαν οι Έλληνες και θα ήταν αναγκασμένος να γυρίσει στη Μακεδονία.


Το οικτρό τέλος της Ολυμπιάδας

Η απροσδόκητη και θλιβερή αγγελία του θανάτου του Αλέξανδρου το 323 π.Χ. συνέτριψε την Ολυμπιάδα. Η οργή της μεγάλωσε, όταν ο ανακηρύχτηκε βασιλιάς ο διανοητικά καθυστερημένος Αρριδαίος (γνωστός ως Φίλιππος Αρριδαίος ή Φίλιππος Γ΄ της Μακεδονίας). Στην πραγματικότητα, ήταν μια μαριονέτα στα χέρια του Περδίκκα, που ουσιαστικά κυβερνούσε. Λίγο αργότερα ο Αρριδαίος παντρεύτηκε την αχαλίνωτα φιλόφοξη Ανταία Ευρυδίκη, κόρη της Κυνάνης.

Άμα ο Κάσσανδρος εξασφαλίστηκε από τους αθηναίους, γιατί με τα μέτρα που πήρε ο Δημήτριος εξουδετέρωσε κάθε αντιμακεδονική κίνηση, πήρε μέρος του στόλου του και πήγε στη Μακεδονία, όπου η κατάσταση ήταν ανώμαλη. Η Ευρυδίκη, επειδή φοβόταν την Ολυμπιάδα, αντιπολιτευόταν τον στρατηγό Πολυσπέρχοντα και ενεργούσε για την επικράτηση του Κάσσανδρου. Δημοσίευσε μάλιστα διάταγμα που το υπόγραψε ο Φίλιππος-Αρριδαίος, αφαιρώντας από τον Πολυσπέρχοντα την εξουσία της αντιβασιλείας.

Ο Κάσσανδρος αφού οργάνωσε το στρατό του, κατέβηκε πάλι στην Ελλάδα γιατί ο Πολυσπέρχων εξουσίαζε την Πελοπόννησο και μπορούσε να οργανώσει νέες εξεγέρσεις εναντίον του.

O Πολυσπέρχων πάλι, όταν ο Κάσσανδρος έφυγε από τη Μακεδονία, έχοντας την υποστήριξη του Αιακίδη, του βασιλιά της Ηπείρου, εγκατέστησε το φθινόπωρο του 317 π.Χ. την Ολυμπιάδα στη Μακεδονία.

Η Ευρυδίκη έστειλε στρατό στα σύνορα της Ηπείρου, για να εμποδίσει την Ολυμπιάδα να περάσει στη Μακεδονία, αλλά οι Μακεδόνες στρατιώτες λιποτάκτησαν και πήγαν με το μέρος της Ολυμπιάδας.

Σε λίγο, ο «βασιλιάς» Φίλιππος-Αρριδαίος πιάστηκε, καθώς και η Ευρυδίκη, που προσπαθούσε να γλυτώσει πηγαίνοντας στην Αμφίπολη. Η Ολυμπιάδα θριάμβευσε. Και φάνηκε σκληρή. Ο Φίλιππος-Αρριδαίος εκτελέστηκε και η Ευρυδίκη αυτοκτόνησε. Επίσης και οι φίλοι και συνεργάτες του Κάσσανδρου σφάχτηκαν. Μαζί μ’ αυτούς και ο Νικάνωρ, ο αδερφός του Κάσσανδρου. Η Ολυμπιάδα μάλιστα ξέχωσε και τον τάφο του Ιόλα, του άλλου αδερφού του Κάσσανδρου και πέταξε τα κόκαλά του.

Όταν ο Κάσσανδρος έμαθε πως η Ολυμπιάδα κυριάρχησε, ξαναγύρισε στη Μακεδονία, για να την διώξει και να επιβάλει την τάξη. Μα όταν έφτασε στις Θερμοπύλες, βρήκε κλειστό το δρόμο από τους Αιτωλούς. Για να φτάσει μια ώρα γρηγορότερα στη Μακεδονία, μπήκε στα πλοία, έφτασε στη Θεσσαλία και με αιφνιδιασμό κατέλαβε ένα από τα περάσματα που οδηγούσαν στη Μακεδονία, ενώ ο στρατηγός του Κάλας επιτέθηκε στον Πολυσπέρχοντα που ήταν στην Περραιβία.

Στο αναμεταξύ η Ρωξάνη με το γιο της, το «βασιλέα» Αλέξανδρο Δ΄ είχε κατέβει ως την Πύδνα. Μαζί τους ήταν η Ολυμπιάδα, καθώς και μερικοί αυλικοί, ένα μικρό στρατιωτικό απόσπασμα και μερικοί έλέφαντες. (Η Ρωξάνη ήταν η πρώτη σύζυγος του Αλέξανδρου από τη Βακτρία ─ σύγχρονο νότιο Τατζικιστάν και βόρειο Αφγανιστάν. Γέννησε τον γιο τους Αλέξανδρο Δ', μετά το θάνατο του Αλέξανδρου. Ο μικρός ήταν ο μόνος νόμιμος διάδοχος της τεράστιας αυτοκρατορίας, αλλά μετά το θάνατο του πατέρα του έμεινε εκτεθειμένος, οπότε, μετά από παρέμβαση του Κάσσανδρου, δηλητηριάστηκε μαζί με τη μητέρα του από τον Γλαυκία, αξιωματικό των Εταίρων).

Ο Κάσσανδρος, που φοβόνταν την Ολυμπιάδα, βάλθηκε να την εξοντώσει. Γι΄ αυτό από στεριά και θάλασσα απέκλεισε την Πύδνα. Όμως, ενώ η Ολυμπιάδα περίμενε ενισχύσεις από την Ήπειρο, οργανώθηκε εκεί επανάσταση, ο βασιλιάς Αιακίδης εκθρονίστηκε και ο νέος βασιλιάς έγινε σύμμαχος του Κάσσανδρου.

Στο μεταξύ, και ο Κάλας είχε επιτυχίες. Οι Μακεδόνες αγρότες που υπηρετούσαν στο στρατό του Πολυσπέρχοντα από την προπαγάνδα του Κάσσανδρου, διαλύθηκαν. Επίσης και οι ευγενείς μακεδόνες που ήταν με το μέρος της Ολυμπιάδας, από τις ειδήσεις που είχαν από την Ελλάδα και από την Ασία, πέρασαν στην παράταξη του Κάσσανδρου. Είναι πολύ πιθανό, πως φοβούνταν μην τυχόν ο Πολυσπέρχων με την πολιτική του δώσει τον καιρό να οργανωθούν οι ελληνικές πόλεις και ενωμένες κηρύξουν τον πόλεμο κατά της Μακεδονίας.

Η πολιορκία της Πύδνας βάσταξε ως την άνοιξη του 316. Η πείνα ανάγκασε τους αμυνόμενους να συνθηκολογήσουν. Η Ολυμπιάδα προσπάθησε νά δραπετεύσει, αλλά δεν τα κατάφερε. Συνθηκολόγησε στο τέλος με τον όρο να μην τη σκοτώσουν. Ο Κάσσανδρος όμως, δεν κράτησε το λόγο του. Σύστησε ένα δικαστήριο, την καταδίκασε σε θάνατο και την εκτέλεσε δια λιθοβολισμού. Σύμφωνα με μια παράδοση, το λιθοβολισμό εκτέλεσαν εξαγριωμένοι συγγενείς δολοφονηθέντων από εκείνη. Άφησαν δε το σώμα της άταφο να σαπίσει.



Βιβλιογραφία:

1. «Ιστορία του ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών», Αθήνα, 1975.
2. Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου: «Ιστορία του ελληνικού έθνους»,
έκδ. Ν. Δ. Νίκας Α.Ε.», Αθήνα, 1930.
3. Γ. Κορδάτου: «Μεγάλη ιστορία της Ελλάδας», έκδ. «20ός αιώνας», Αθήνα, 1959.
4. Εγκυκλοπαίδεια «Ήλιος», έκδ. «Εγκυκλοπαιδική Επιθεώρηση “Ήλιος”», Αθήνα.
5. Παγκόσμια Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, έκδ. «Κυψέλη», Αθήνα, 1963.
6. Theodor Brit: «Αλέξανδρος ο Μέγας και ο παγκόσμιος ελληνισμός
μέχρι της ελεύσεως του Χριστού», έκδ. «Δ. Δαρέμας», Αθήνα.
7. J. G. Droysen: «Ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου»,
έκδ. «Ελευθεροτυπία», Αθήνα, 1993.
8. P. Faure: «Η καθημερινή ζωή την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου»,
έκδ. «Παπαδήμα», Αθήνα, 2008.
9. Δ. Ι. Κυρτάτα ─ Σ. Ι. Ράγκου: «Η ελληνική αρχαιότητα», έκδ. «Το Βήμα», Αθήνα,2013.
10. Κ. Σιμόπουλου: «Ο μύθος των “μεγάλων” της Ιστορίας», έκδ. «Στάχυ», Αθήνα, 2000.
11. Α. Πολίτη: «Τα Ρομαντικά χρόνια. Ιδεολογίες και νοοτροπίες
στην Ελλάδα του 1830-1880»,
έκδ. «Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού ─ Μνήμων», Αθήνα, 2003.
12. Διαδίκτυο: «Οι μακεδόνες ως οθωμανοί: Πώς οι "βάρβαροι" μακεδόνες
ενσωματώθηκαν στο ελληνικό εθνικό αφήγημα», jungle-report.blogspot.gr, 9 Σεπ. 2014.


Σημείωση:

Το άρθρο αυτό αποτελεί μέρος του Αφιερώματος της «Ελεύθερης Έρευνας»:
Για πλιάτσικο στην Ασία.
(Τα πραγματικά αίτια και οι βαρβαρότητες της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου).


Διαβάστε ακόμα
στο πλαίσιο του Αφιερώματος:

Μέγας Αλέξανδρος: Πολιούχος της Βενετίας!
Η γένννηση του πολιτικού πορτρέτου
Γλαφυρές περιγραφές άγνωστων λεπτομερειών από τη ζωή του Φιλίππου Βʼ
Ο μύθος του εκπολιτισμού της Ανατολής
Το πάθος της ασιατικής χλιδής
Η θεοποίηση του Μεγ. Αλεξάνδρου
Τυμβωρυχώντας σε κάποιο ξένο αρχαίο παρελθόν
Macedonian love
Δεν είναι του Φιλίππου ο τάφος στη Βεργίνα
Εθνική θησαυροθηρία
Μακεδονική σαλάτα
«Απόγονοι» και «απόγονοι»




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


14 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 44245

    20 Νοε 2017

    ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΦΥΛΩΝ

    ΑΝ ΔΕΙΣ ΤΙΣ ΦΑΤΣΕΣ ΜΑΣ, ΜΟΙΑΖΟΥΜΕ ΜΕ ΑΣΙΑΤΕΣ

    ΠΕΡΣΕΣ ΚΑΙ ΑΡΜΕΝΟΙ ΟΠΩΣ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΙ ΜΕ ΓΑΜΨΕΣ ΜΥΤΕΣ

    ΤΟΥΡΚΟΙ ΜΟΓΓΟΛΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΩΡΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΙΟΣ

    ΣΛΑΒΟΙ ΟΠΩΣ Η ΧΑΡΑ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ Η ΜΑΡΙΑ ΤΖΑΝΗ

    ΑΡΑΒΕΣ ΟΠΩΣ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

    ΑΘΙΓΓΑΝΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΤΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ

    ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΑΣΙΑΣ, ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΙΑΙ ΑΦΡΙΚΗΣ

    Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΩΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΟΛΟΙ, ΙΤΑΛΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΙ

    ~

    ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ

  • Ανώνυμος 44215

    16 Νοε 2017

    ο αφωτιστα θρησκευομενος δεξια ἀκωλος σκυλεψε

  • Ανώνυμος 44214

    16 Νοε 2017


    Οι έκφυλοι μυαροί βάκχοι κανίβαλοι σας κρατάνε από τον κώλο εσάς τους \"διαφωτιστές\" και τους΄\'αθρησκους και τους αριστερούς

  • Ανώνυμος 44208

    15 Νοε 2017

    http://news.in.gr/features/article/?aid=1500174758

  • Ανώνυμος 44174

    9 Νοε 2017

    44164. ΖΩΗ βιβλίο με ψέμματα. ΘΑΝΑΤΟΣ τά στοιχεία της απόδειξης που ζητάς.
    44163. εσυ πιστεύεις τώρα οτι υπάρχεις;;
    44167. στην σπορά του ΘΑΝΑΤΟΥ δέν υπάρχει ΜΕΓΑΛΕΙΟ.

  • Ανώνυμος 44167

    7 Νοε 2017

    Ήταν τόσο μεγάλη ιστορική μορφή ο Μ. Αλέξανδρος, που ο καθένας έγραφε οποιαδήποτε μπουρδοφήμη του κατέβαινε. Λες και διαβάζουμε το «Μακελειό» ένα πράμα.

  • Ανώνυμος 44164

    6 Νοε 2017

    Ανώνυμος 44154 Απόδειξε το αντίθετο τότε, με στοιχεία όμως, όχι γενικά και αόριστα.

  • Ανώνυμος 44163

    6 Νοε 2017

    Ανώνυμος 44153 Κανείς δεν είναι ανθέλλην, διότι έλληνες στην φυλή δεν υπάρχουν εδώ και πολλούς αιώνες, απλά η αλήθεια σε τσούζει. Παρεπιπτόντως έχασες το \'Γιώτας\' να γράψεις. Αα ναί, είπες ότι τάχα μου δεν θα ξαναμπείς εδώ (ως Γιώτας). :D

  • Ανώνυμος 44155

    5 Νοε 2017

    βρε τις παρθενες. θαρρεις και τα σημερινα δεν ειναι ιδια με τα χθεσινα. ποσο χωματινοι Αλαχ;; ού

  • Ανώνυμος 44154

    5 Νοε 2017

    Όλα ψέματα είναι αυτά που γράφετε

  • Ανώνυμος 44153

    5 Νοε 2017

    Είστε ανθέλληνες!

  • Ανώνυμος 44151

    3 Νοε 2017

    https://www.youtube.com/watch?v=8xOMBjnbidI
    https://www.youtube.com/watch?v=GauxJU5RdPs

  • Bielidopoulos

    2 Νοε 2017

    https://www.youtube.com/watch?v=3_3aOjoj7CA

  • Bielidopoulos

    2 Νοε 2017

    Αν διαβάσει κανείς τί γινόταν στην ελληνιστική εποχή (π.χ.: https://el.wikipedia.org/wiki/Διάδοχοι_του_Μεγάλου_Αλεξάνδρου) θα δει ότι για να κυβερνήσεις έπρεπε να ξεκληρίσεις αντιπάλους συγγενείς. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος διαδοχής. Όποιος προλάβαινε σκότωνε πρώτος πριν τον σκοτώσουν και κυβερνούσε, αφού σχεδόν κανείς δεν ήθελε να παραχωρήσει την εξουσία και ήθελε να κυβερνάει μέχρι βαθιά γεράματα. Σε αυτό το φαινόμενο προφανώς έπαιξε ρόλο και το ότι είχαν πολλές συζύγους με διάφορα και παιδιά χωρίς να ρίχνουν το βάρος ειδικά σε κάποιο από αυτά. Η γενιά του Αλέξανδρου ξεκληρίστηκε με τη δολοφονία του Ηρακλή, γιο του Αλέγανδρου και της Βαρσίνης.
    Συνέβει και το εξής απροσδόκητο. Κατά τους πολέμους των διαδόχων ο Κάσσανδρος (γιος του Αντίπατρου) είχε πάρει τη Μακεδονία, ο Λυσίμαχος τη Θράκη, ο Αντίγονος Α\' Μονόφθαλμος και ο γιος του Δημήτριος Α\' Πολιορκητής τη Μ. Ασία και Συρία, ο Πτολεμαίος την Αίγυπτο και ο Σέλευκος τις ανατολικές επαρχίες. Με τη μάχη της Ιψού (301 π.Χ.) ο Αντίγονος ηττάται και σκοτώνεται. Παρόλα αυτά από γυρίσματα της τύχης και τους θανάτους του Κάσσανδρου και του Λυσίμαχου αργότερα, οι Αντιγονίδες καταφέρνουν να αναλάβουν το βασίλειο της Μακεδονίας. Οι δύο τελευταίοι μακεδόνες βασιλιάδες της δυναστείας των Αντιγονιδών, Φίλιππος Ε\' και Περσέας αντιμετώπισαν ανεπιτυχώς τους ρωμαίους.