ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΓΥΝΑΙΚΩΝ
ΣΤΟΝ ΑΘΩΝΑ

Στοιχεία από τα αρχεία
του Αγίου Όρους

Οι γυναίκες βρίσκονταν σε πολύ χαμηλή θέση μέσα στη βυζαντινή κοινωνία. Ήταν αμόρφωτες και θρησκόληπτες. Άφαντες -με ελάχιστες εξαιρέσεις- από την επίσημη Ιστορία τού Βυζαντίου και τις πηγές, αναφέρονταν μόνο στους βίους αγίων -γραμμένους από άνδρες-, σε κάποιες επιστολές και σε μερικούς ύμνους. Κι όμως, οι παραγκωνισμένες γυναίκες τής βυζαντινής εποχής είχαν παρουσία στα αρχεία τού Άθωνα, στον οποίο βέβαια δεν μπορούσαν να πατήσουν. Διαθήκες, προικοσύμφωνα και δωρεές ρίχνουν φως στις γυναίκες εκείνης τής εποχής.

«Μοιάζει ειρωνικό το γεγονός, ότι μπορεί κάποιος να αντλήσει τόσες πολλές πληροφορίες για τη ζωή τής γυναίκας στο Βυζάντιο από τα αρχεία τού Αγίου Όρους, δεδομένου, ότι η πρόσβαση σε αυτό ήταν πάντοτε απαγορευμένη για τις εκπροσώπους τού γυναικείου φύλου. Τα αρχεία αποκαλύπτουν, ότι γυναίκες είχαν επαφή με τα μοναστήρια τής Αθωνικής Πολιτείας κυρίως επειδή πούλησαν ή δώρισαν τις περιουσίες τους σε αυτά», εξηγεί η Alice Mary Talbot, διευθύντρια βυζαντινών σπουδών στο Ίδρυμα Dumbarton Oaks τού πανεπιστημίου τού Harvard.



Στην παραπάνω μικρογραφία από τη «Χρονογραφία» τού Σκυλίτζη εικονίζεται μια πολύ εύπορη γυναίκα στο Βυζάντιο (η Δανιηλίς), η οποία έχει ακάλυπτο μόνο το πρόσωπό της. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Οι δυο γάμοι βυζαντινού αυτοκράτορα με άνδρες.)
 
 
Οι μελετητές τού Βυζαντίου βρίσκονται σε μειονεκτική θέση όσον αφορά στη διαθεσιμότητα πρωτότυπων αρχειακών πηγών σε σχέση με τους συναδέλφους τους, που μελετούν το Δυτικό Μεσαίωνα. Η απώλεια κάθε είδους αρχείων από την Κωνσταντινούπολη, ανεξάρτητα από το εάν αυτά ήταν αυτοκρατορικά, πατριαρχικά, μοναστικά, φορολογικά ή εμπορικά αντισταθμίζεται σε ένα μικρό μόνο βαθμό από αντίγραφα τέτοιων εγγράφων, που έχουν διασωθεί σε βιβλιοθήκες τής Δύσης. Οι βυζαντινολόγοι είναι ωστόσο τυχεροί, καθώς μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αρχεία ορισμένων μονών τής περιφέρειας, όπως τής Πάτμου και τού όρους Μενοικίου, κυρίως όμως, των είκοσι μοναστηριών τού Αγίου Όρους. Μια διεθνής ομάδα μελετητών με έδρα
το Παρίσι βρίσκεται στο τελικό στάδιο τής δημοσίευσης -σε υποδειγματική μορφή- χιλίων διακοσίων σωζόμενων εγγράφων στη σειρά Archives de lʼ Athos.

Με την έναρξη τού μοναχισμού στον Άθωνα, πιθανότατα τον 9ο αιώνα, απαγορεύτηκε η πρόσβαση στο Άγιο Όρος στις γυναίκες -ακόμα και στα θηλυκά ζώα- βάσει τής Αρχής τού Άβατου. Ακόμα και σήμερα οι γυναίκες μπορούν να πλησιάσουν μόνο με βάρκα, χωρίς να αποβιβαστούν από αυτήν.

Μόνο τρεις περιπτώσεις παραβίασης αυτού κανόνα είναι γνωστές από τη βυζαντινή περίοδο. Το 1100 από τις κόρες κάποιων βοσκών, το 1308 από δυο οικογένειες, που τις κυνηγούσαν οι καταλανοί και το 1347-1348 από την Ελένη τής Σερβίας.

Είναι λοιπόν αξιοπερίεργο, το ότι μπορούμε να αντλήσουμε τόσες πολλές πληροφορίες για τη ζωή τής γυναίκας στο Βυζάντιο από τα αρχεία τού Αγίου Όρους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι τα αρχεία αυτά περιλαμβάνουν πρωτίστως έγγραφα, που αφορούν σε μεταβιβάσεις  ακινήτων, μιας και οι μονές τού Αγίου Όρους επεδίωκαν με ιδιαίτερη προθυμία να αυξήσουν την έγγεια ιδιοκτησία τους εκτός τής χερσονήσου τού Άθωνα, ενώ τηρούσαν πιστά αρχεία για οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο είχαν στη διάθεσή τους.

Στο Βυζάντιο οι γυναίκες μπορούσαν να έχουν δική τους περιουσία και συχνά πωλούσαν ή δώριζαν αγροτεμάχια στα αθωνικά μοναστήρια για ποικίλους λόγους.




Η θρησκοληψία και η δεισιδαιμονία, που επικρατούσανε σ΄όλες τις εποχές τής βυζαντινοκρατίας, έκαναν τις γυναίκες «κύμβαλα αλαλάζοντα». Πίστευαν σ΄όλες τις καλογερικές μωρολογίες. Πλήρωναν τους καλόγερους ή άφηναν κι ολόκληρες περιουσίες σε μοναστήρια, προκειμένου να τις μνημονεύουν στις προσευχές τους, ώστε να έχουν περισσότερες πιθανότητες στη σωτηρία τής ψυχής τους.

Κλεισμένη μέσα στο σπίτι η γυναίκα, μάθαινε από τη μάνα της όλα τα σχετικά με τις γυναικείες ασχολίες, αλλά στο σχολείο δεν πήγαινε. Ακόμα και τα πλουσιοκόριτσα δεν μορφώνονταν. Η μητέρα τού Στουδίτη ήταν αγράμματη. Η μητέρα τού Ψελλού ήταν αυτοδίδακτη. Μα και η κόρη τού Ψελλού μόνο γραφή και ανάγνωση ήξερε. Αποστήθιζε τους ψαλμούς τού Δαβίδ και μερικά εκκλησιαστικά τροπάρια.
 
Τα κορίτσια δεν είχαν το δικαίωμα να βγουν έξω από το σπίτι, για να ψωνίσουν. Αυτό απαγορευόταν. Έπρεπε να μην τα δει ήλιος και μάτι αρσενικού. Βρέθηκε κι ένα επίγραμμα σε τάφο κοριτσιού, που έλεγε: «Παρθένον αιγλήεσσαν έχω κόνις ή πάντων ανδρών λάθεν όμματα». Με άλλα λόγια, τα κορίτσια ήταν κλειδομανταλωμένα. Το σπίτι τους ήταν γι΄αυτά φυλακή. Μόνο οι παντρεμένες είχαν δικαίωμα να κάνουν επισκέψεις, αλλά το εντευκτήριό τους ήταν οι εκκλησίες.



Το νομικό καθεστώς των γυναικών

Τα έγγραφα, που φυλάσσονται στα αρχεία τού Άθωνα παρέχουν αρκετές πληροφορίες για διάφορες πτυχές τής ζωής των γυναικών στο Βυζάντιο. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν στο νομικό τους καθεστώς, στο δικαίωμά τους σε προίκα, στα κληρονομικά τους δικαιώματα, καθώς και στο δικαίωμα απόκτησης και διάθεσης τής περιουσίας τους.

Η θέση των γυναικών στο Βυζάντιο και η ελευθερία κινήσεων, που είχαν, ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από την κοινωνική τάξη, στην οποία ανήκαν, δεδομένου, ότι οι γυναίκες, που ζούσαν σε χωριά και οι γυναίκες από τα χαμηλότερα στρώματα τής αστικής κοινωνίας, θα έπρεπε να δουλεύουν εκτός σπιτιού -στα χωράφια ή σε μαγαζιά- και θα ήταν παράλληλα επιφορτισμένες με τον εφοδιασμό των νοικοκυριών τους σε καυσόξυλα και νερό. Οι γυναίκες τής μεσαίας και τής ανώτερης τάξης είχαν υπηρέτες, που διεκπεραίωναν τα καθήκοντα αυτά, αλλά ακόμα κι έτσι μπορούσαν να φύγουν από το σπίτι τους για συγκεκριμένες μόνο δρατηριότητες: να παρακολουθήσουν λειτουργίες στην εκκλησία, να ασχοληθούν με φιλανθρωπικές δραστηριότητες και να συμμετάσχουν σε σημαντικές γιορτές κοσμικού ή εκκλησιαστικού χαρακτήρα.







Μερικές γυναίκες αν και κατάγονταν από λαϊκά στρώματα ανέβηκαν ψηλά, όπως η -πόρνη από την παιδική της ηλικία- Θεοδώρα. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στο Βυζάντιο.) Αυτό δεν σημαίνει, πως οι γυναίκες έπαιζαν σημαντικό ρόλο στη δημόσια ζωή. Αυτές, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη βυζαντινή ιστορία μετριούνται στα δάκτυλα. Αν έπαιξαν κάποιο ρόλο, την αιτία πρέπει να την ζητήσουμε στις τοτινές πολιτικές συνθήκες.


Τα αρχεία τού Άθωνα μαρτυρούν ακόμη, ότι οι γυναίκες είχαν το δικαίωμα να εμφανίζονται αυτοπροσώπως ενώπιον τού δικαστηρίου, για να καταθέσουν προς υπεράσπιση τής υπόθεσής τους. Δεν μπορούσαν, ωστόσο, να παρίστανται σε εμπορικές συναλλαγες εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων.

Οι περισσότερες γυναίκες ήταν αναλφάβητες και υπέγραφαν τα έγγραφα
με ένα σταυρό. Είχαν το ελεύθερο να έρθουν σε επικοινωνία με ανώτερους υπαλλήλους των εκκκλησιαστικών και μοναστικών αρχών κατά τη διάρκεια αυτών των εμφανίσεών τους στο δικαστήριο.

Οι γυναίκες είχαν, επίσης, το δικαίωμα να κάνουν τη διαθήκη τους, αλλά και να αναλάβουν οι ίδιες την εκτέλεση διαθήκης άλλου.








Σαν να μην πέρασε μια μέρα
στη βυζαντινή Ρωμιοσύνη:
Πράξη αγοραπωλησίας
μονής Βατοπεδίου, 1327.


Τα δικαιώματα των γυναικών στην προίκα τους

'Οταν μία γυναίκα έφθανε σε ηλικία γάμου, οι γονείς της την παρουσίαζαν στην κοινωνία με την προίκα, που τής αναλογούσε, συνήθως σε ακίνητη περιουσία, αλλά και σε είδη οικιακής χρήσης. Την περιουσία αυτή διαχειριζόταν ο σύζυγός της, καθ΄ όλη τη διάρκεια τής ζωής της. Στην περίπτωση, που εκείνος απεβίωνε πρώτος, τότε η χήρα αναλάμβανε τον πλήρη έλεγχο τής περιουσίας της. Τότε, υπήρχε περίπτωση να εμφανιστούν στην κατοικία της εκτιμητές, προκειμένου να διασφαλίσουν, ότι η χήρα είχε ανακτήσει όλη την προίκα, που είχε από τους γονείς της. Στην περίπτωση, που κάποιος σύζυγος, υπό το βάρος οικονομικών δυσχερειών, αναγκάζονταν να πουλήσει μέρος τής προίκας τής συζύγου του, έπρεπε να έχει τη ρητή άδειά της.





Οι γυναίκες τού λαού δεν έμεναν στα σπίτια τους. Αυτές έπρεπε να εργαστούν, να ξενοδουλεύουν. Πολλές από αυτές ζούσαν τυραννισμένη ζωή. Όλη τη μέρα δούλευαν έξω από τα σπίτια τους και το βράδυ μπάλωναν, ύφαιναν, έραβαν, ζύμωναν και συγύριζαν το σπίτι στους. Αν μάλιστα είχαν άντρες τεμπέληδες, η ζωή τους ήταν μαρτύριο.

Οι γυναίκες στο Βυζάντιο είχαν σχεδόν την ίδια θέση, που είχαν στα χρόνια τής ρωμαιοκρατίας, αλλά και παλαιότερα. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Ο μισογυνισμός των αρχαίων ελλήνων).




Εξ αιτίας τής κοινής πεποίθησης, ότι οι γυναίκες είχαν κατώτερες πνευματικές ικανότητες, τα δικαστήρια φρόντιζαν να διασφαλίζουν, ότι οι γυναίκες αντιλαμβάνονταν πλήρως τα δικαιώματά τους, κυρίως σε περιπτώσεις εκποίησης τής προίκας τους και κατέβαλαν ιδιαίτερη προσπάθεια να τις ενημερώνουν για όσα όριζε ο νόμος.
 




Βατοπέδι Νο 80:
Πράξη πώλησης τής Θεοδώρας Κατακουζηνής.

 


Απόκτηση περιουσίας
Ορισμένες γυναίκες αριστοκρατικής καταγωγής κατόρθωναν να συγκεντρώσουν σημαντική περιουσία. Η Θεοδώρα Αγγελίνα Καντακουζηνή, απέκτησε εκατόν δέκα αγροτεμάχια στην περιοχή των Σερρών σε διάστημα πέντε μόλις μηνών (1337-1338).

 







Η Θεοδώρα Συναδηνή, η οποία ίδρυσε τη γυναικεία μονή «Βεβαία Ελπίς» και η κόρη της. (Διαβάστε στην «
Ελεύθερη Έρευνα»: Αν είστε γυναίκα και θέλετε να είστε «καλή χριστιανή» διαβάστε ποια είναι η θέση σας στο χριστιανισμό).


Πράξεις πώλησης και δωρεάς

Οι γυναίκες συχνά προέβαιναν σε πωλήσεις γης επιδιώκοντας οικονομικό όφελος, είτε επειδή αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες και χρειάζονταν μετρητά, είτε επειδή οι εκτάσεις, που είχαν στην κατοχή τους, ήταν πολύ μακριά, για να μπορέσουν να τις διαχειριστούν, όπως θα άρμοζε είτε, τέλος, επειδή δεν διέθεταν τα κεφάλαια για τις αναγκαίες βελτιώσεις.

Οικονομικά κίνητρα μπορούν, επίσης, να διαγνωσθούν και στις περιπτώσεις δωρεάς γης σε μοναστήρια, αφού όταν μια γυναίκα δώριζε γη, επεδίωκε να λάβει μια πρόσοδο (αδελφάτον), που προέβλεπε την εφ' όρου ζωής παροχή τροφής, όπως σιτάρι, κρασί, αποξηραμένα όσπρια και τυρί. Συχνότερα όμως, τέτοιες δωρεές γίνονταν με απώτερο στόχο το πνευματικό όφελος τής δωρήτριας και τής οικογένειάς της, με αντάλλαγμα τις προσευχές των μοναχών για τη σωτηρία τής ψυχής της και τις ετήσιες επιμνημόσυνες
δεήσεις στην επέτειο τού θανάτου της.



Εκτός από το γάμο, ήταν διαδεδομένος στο Βυζάντιο κι ένας θεσμός συμβίωσης μεταξύ ανδρών και γυναικών, χωρίς να διώκεται. Συνοικούσαν  καλόγεροι και κοσμικοί με γυναίκες και μάλιστα παρθένες, που δεν είχαν καμμία συγγένεια με αυτές. Οι γυναίκες αυτές λέγονταν συνείσακτες. Δεν θέλει ρώτημα, πως οι συνείσακτες πρόσφεραν και τα σεξουαλικά θέλγητρα στους προστάτες τους.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος εξέδωσε σχετικές οδηγίες «Προς τούς έχοντας παρθένους συνεισάκτους» (βλ. εικόνα). Ο θεσμός διατηρήθηκε πολλούς αιώνες. Από μια τέτοιου είδους σχέση μιας σλάβικης καταγωγής φτωχιάς μικρής κοπέλας και τού πλούσιου  εβραίου κυρίου της γεννήθηκε ο Διονύσιος Σολωμός. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Άεργος, οκνηρός, μέθυσος, διεφθαρμένος. Βίος και πολιτεία τού Διονυσίου Σολωμού, εθνικού ποιητή τής Ρωμιοσύνης).

 
Ορισμένες από τις πράξεις δωρεάς αποφεύγουν στερεότυπες φράσεις και αποκαλύπτουν την από καρδιάς αφοσίωση των γυναικών αυτών στο Άγιο 'Ορος, ένα μέρος, που δεν θα είχαν ποτέ τη δυνατότητα να επισκεφθούν, αλλά προφανώς τους παρηγορούσε η σκέψη και μόνο, ότι θα αναφέρονταν διαρκώς από τους μοναχούς στις προσευχές τους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η οικογένεια τής δωρήτριας αντιτίθονταν στη δωρεά με το επιχείρημα, ότι στερούνταν την κληρονομιά, που δικαιωματικά τής ανήκε, αλλά συνήθως οι συγγενείς ένιωθαν, ότι η επιμνημόσυνη δέηση σε ένα αθωνικό μοναστήρι ήταν επαρκής αποζημίωση, για την όποια οικονομική απώλεια μπορεί να είχαν.


Η μαρτυρία των διαθηκών
Η διαθήκη τού Θεόδωρου Σαραντηνού παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη συνεργασία, που είχε με τη συζυγό του Ευδοκία στην ανέγερση εκκλησίας και μονής στη Βέροια. Μιας και ο Θεόδωρος κλήθηκε στην πρωτεύουσα για επαγγελματικούς λόγους, η Ευδοκία ανέλαβε την ευθύνη να επιβλέπει η ίδια την κατασκευή τού ναού. Από το ίδιο κείμενο μαθαίνουμε, επίσης, τις φιλανθρωπικές δραστηριότητες τής Ευδοκίας και την πρακτική της να δωρίζει υποδήματα και τροφή σε φτωχούς κάθε Μεγάλη Πέμπτη και Μεγάλη Παρασκευή.

Στη Μονή Ιβήρων διατηρείται ένα έγγραφο ανεκτίμητης άξιας για τη μελέτη τής ιστορίας της γυναίκας: η διαθήκη τής Καλής Πακουριανής (1098). Η Καλή ήταν η χήρα τού Συμπαθίου Πακουριανού, ενός ευεργέτη τής Μονής Ιβήρων, ο οποίος είχε πεθάνει αρκετά χρόνια νωρίτερα και είχε θέσει ως όρο να ενταφιαστεί στο μοναστήρι. Η Καλή κληροδότησε στη μονή μια σημαντική έκταση στη Μακεδόνια, θέλοντας έτσι να καλύψει τα έξοδα των επιμνημόσυνων δεήσεων για την ίδια και το σύζυγό της, καθώς και τις δαπάνες ενός γεύματος, που ονομάζονταν πνευματικό συμπόσιο. Δώρισε, επίσης, στο μοναστήρι δυο εικόνες, έναν ασημένιο σταυρό και δυο λυχνάρια.

 
Η διαθήκη τής Καλής Παπακουριανής - μετέπειτα μοναχής Μαρίας, με την οποία άφησε σημαντική περιουσία στη μονή Ιβήρων για τη σωτηρία τής ψυχής της (1098), όπως έκαναν πολλές γυναίκες και άνδρες στο Βυζάντιο, αλλά και σήμερα. Το κράτος τους μπορεί να το χρεωκόπησαν οι ρωμιοί, την Εκκλησία και τα μοναστήρια όμως, ποτέ!
 


Μετά το θάνατο τού συζύγου της, η Καλή έδωσε τους μοναστικούς όρκους και σαν καλόγρια πήρε το όνομα Μαρία. Δεν μπήκε ωστόσο σε μοναστήρι, αλλά φαίνεται, ότι συνέχισε να μένει στο σπίτι της μαζί με μια μικρή ομάδα καλογριών (συμπεριλαμβανομένων δύο συγγενών της και δυο από τις απελεύθερες δούλες της) σε ένα είδος κατ΄οίκον μοναστηριού.

Η τελευταία διαθήκη, που θα εξετάσουμε είναι αυτή τής μοναχής Νυμφοδώρας, χήρας τού καλόγερου Μαρκέλλου, ο οποίος είχε πάρει τους όρκους του στη μονή Ξηροποτάμου και από ανάγκη είχε αφήσει τη σύζυγό του σε κάποια πόλη κοντά στα σύνορα με το Άγιο Όρος. Από τη θλίψη της εκείνη αποφάσισε να ενισχύσει τους δεσμούς της με τη μονή Ξηροποταμου δωρίζοντας περιουσία, που θα της εξασφάλιζε ένα επίδομα διατροφής εφ΄όρου ζωής, τις προσευχές των μοναχών και ένα ποτήρι κρασί προς τιμή της στην τράπεζα τής μονής.



ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Το παραπάνω κείμενο αποτελεί περίληψη διάλεξης της κ. Alice-Mary Talbot, που έδωσε στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη στις 14 Φεβρουαρίου 2012.

Ο τίτλος, οι εικόνες και οι υπότιτλοι είναι της dr. Talbot, εκτός από τις εικόνες Νο 2,3,5,8,10, τους υπότιτλους των εικόνων 1-5,8,9 και τον πρόλογο, που έγιναν με μέριμνα της «Ελεύθερης Έρευνας».
 

Η dr. Alice Mary Talbot είναι διευθύντρια βυζαντινών σπουδών στο Ίδρυμα Dumbarton Oaks του πανεπιστημίου του Harvard.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


1 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 44877

    4 Φεβ 2018

    ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΒΡΕ ΛΕΒΕΝΤΕΣ ΜΟΥ ΛΕΤΕ ΤΕΤΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ;

    ΔΕ ΜΠΑ ΝΑ ΛΙΩΝΟΥΝ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ, ΑΡΚΕΙ ΕΓΩ Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ

    ΑΣ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΖΗΣΟΥΝ ΚΑΙ ΑΣ ΥΠΟΦΕΡΟΥΝ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΞΙΖΕ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛ-ΛΗΝΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΝΑ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΚΑΙ ΟΣΟ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΑΘΟΣ

    ΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΘΑ ΠΑΝΕ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

    ΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΟΥ ΚΑΝΕΝΑΣ ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΑ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ΕΧΕΙ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΕΣ ΚΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΟΣ, ΤΙ ΑΛΛΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΘΕΛΕΤΕ, ΑΣ ΑΦΗΝΕΙ ΑΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΘΥΜΑΤΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΟΤΑΝ ΜΕΓΑΛΩΣΟΥΝ ΘΑ ΚΑΤΑΛΕΙΞΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΑ ΠΑΝΕ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ, ΜΗΝ ΤΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ΚΑΙ ΟΛΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ

    ΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΣΤΕΓΟΙ Ή ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΓΙΑΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛ-ΛΗΝΑΣ ΘΕΟΣ

    ΤΟΣΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΜΑΣ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙ ΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΛΙΩΝΟΥΝ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ, ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΙ ΝΑ ΖΟΥΝ ΜΙΚΡΟΨΥΧΟΙ, ΝΑ ΚΑΚΟΠΟΙΟΟΥΝΤΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΘΑ ΠΙΑΣΤΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟ ΔΕΙΧΝΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΚΑΙ ΞΑΝΑ

    ΠΑΨΤΕ ΝΑ ΕΓΩΙΣΤΟΦΕΡΝΕΤΕ


    ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ