ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ:
ΕΝΑΣ “ΗΡΩΑΣ”,
ΠΟΥ ΔΕΝ
ΠΟΛΕΜΗΣΕ ΠΟΤΕ !

O Παύλος Μελάς έγινε ήρωας τoυ νεοελληνικού εθνικισμού, λόγω της δράσης και του θανάτου του στη Μακεδονία. Παρά την ηρωοποίησή του από την εθνικιστική ιστοριογραφία με τον μύθο που πλάστηκε γύρω του, όπως αποδείχθηκε, ήταν τελείως ακατάλληλος γιά το ρόλο που ανέλαβε, τον οποίο, άν και διήρκεσε ελάχιστες ημέρες, ήταν ανίκανος να παίξει σωστά. 


Ήταν συναισθηματικά εξαρτημένος από τη γυναίκα του και το άμεσο οικογενειακό του περιβάλλον, ένας καλοζωισμένος και αγύμναστος δανδής, που δεν έπεισε ούτε τους άντρες του, αλλά -κυρίως- ούτε και τον εαυτόν του. Δεν πολέμησε ποτέ. Στην πρώτη σφαίρα, που έπεσε εναντίον του (σημειωτέον, κάτω από πολύ ύποπτες συνθήκες) σκοτώθηκε.  Ο Παύλος Μελάς είναι ένας κατασκευασμένος και αναπαραγμένος από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους μύθος, ο οποίος θεμελιώθηκε στη διαστρέβλωση των ιστορικών γεγονότων και στο ψέμα.


Ο Παύλος Μελάς ήταν γόνος και γαμπρός δύο κοινωνικοοικονομικά και  πολιτικά ισχυρών οικογενειών της Αθήνας, που καθοδηγούσαν το εθνικιστικό κίνημα της εποχής. Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870 από πάρα πολύ πλούσια οικογένεια. Μετά τη μετακίνηση της οικογένειάς του στην Αθήνα, σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, απ' όπου αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού το 1892. Την ίδια χρονιά, παντρεύτηκε τη Ναταλία Δραγούμη, με την οποία  είχε μεγάλη συμφωνία και στις ιδέες και στην ανατροφή. Πατέρας της ήταν ο Στέφανος Δραγούμης, πολιτευόμενος, «από τους ζωηρότερους και ενθερμότερους οπαδούς της Εθνικής Εταιρείας» (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 75). Αδελφός της Ναταλίας ήταν ο συνεργάτης του Παύλου Μελά, νοσηρός εθνικιστής, Ίων Δραγούμης (βλ. κεφ. Στ΄: Από τον Βασ. Βουλγαροκτόνο, στο μητροπολίτη - κυνηγό κεφαλών. Βίος και πολιτεία Γερμανού Καραβαγγέλη - Ίωνα Δραγούμη). Μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή Ευελπίδων, ο Μελάς εντάχθηκε στην παρακρατική - παραστατιωτική εθνικιστική οργάνωση του δημοσιογράφου Δημ. Καλαποθάκη, «Μακεδονικό Κομιτάτο». (βλ. κεφ. Β΄: Μεγαλοϊδεατισμοί. Εθνική Εταιρεία, ατυχής πόλεμος ʼ97, Μακεδονικό Κομιτάτο).


Από την ρε ελλάσονα, στην...  Ελασσόνα

Τη γυναίκα του την έλεγαν Ναταλία, την αποκαλούσε Νάτα. Τον γιό του από Μιχάλη τον φώναζε Μίκη και την κόρη του από Ζωή - Ζέζα. Από εκεί βγήκε και το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας, με το οποίο εισήλθε στη Μακεδονία. Το άλογό του το αποκαλούσε Καμόρ. Ονόματα των σαλονιών, που δεν τα συνηθίζουν οι πολεμιστές, ειδικά εκείνης της εποχής.

   

«Στις 17 Αυγούστου, αφού πλάγιασε ο ίδιος τα παιδιά του και τʼ αποκοίμησε, καθισμένος ανάμεσα στα κρεβάτια τους και κρατώντας τα χεράκια τους ολόκληρα μεσʼ στα δικά του, πήγε το βράδυ νʼ αποχαιρετήσει την καλή του μητέρα, τʼ αδέλφια του και κατέληξε στου Δραγούμη, όπoυ ένας φίλος του σπιτιού, μη γνωρίζοντας τι καλό του έκανε, έπαιζε στο πιάνο τη Missa solemnis του Beethoven». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 315. Σ.σ.: Η Μissa solemnis είναι λειτουργία του Beethoven σε ρε ελλάσονα).


Ας δούμε, πώς ο πρόξενος στην Ελασσόνα, Λάμπρος Ενυάλης,  διηγείται τη συνάντησή του με τον Παύλο Μελά, ο οποίος του παρουσιάστηκε ως ζωέμπορος: «Ήτο νέος ανήρ, εφόρει ευρωπαϊκήν ενδυμασίαν, πίλον δε έφερε ψιάθινον άνευ ταινίας, εκ των λεγόμενων σιφνέϊκων, και υποδήματα κοζανίτικα... Μοι απεκρίθη, ότι δεν ηξεύρει πολλά πράγματα περί αυτών, ζωέμπορος ών και αφωσιωμένος εις την εργασίαν του, ότι περιήλθε τα μεσημβρινά μέρη της Μακεδονίας προς αγοράν ζώων... Ενώ μοι αφηγείτο ταύτα, παρετήρουν αυτόν, χωρίς εννοείται, να προκαλώ την προσοχήν του, εφʼ όσον δε επροχώρει εσχημάτιζον την πεποίθησιν, ότι δεν έιχα να κάνω με ζωέμπορον, όσον ούτος και εάν ήθελεν υποτεθή μεμορφωμένος, έπειτα το λευκόν χρώμα και το απαλόν των χειρών του προέδιδον άνθρωπον ζώντα εν χλιδή, το όλον του δε κατεδείκνυε άνδρα ανωτέρας κοινωνικής περιωπής». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 309-311).

   

Τις λεπτομέρειες της ζωής του τις γνωρίζουμε από τις επιστολές του, που έστελνε καθημερινά στη γυναίκα του, η οποία τις εξέδωσε μετά το θάνατό του. Δεν γνωρίζουμε άν οι επιστολές αυτές είναι γνήσιες ή έχουν αλλοιωθεί (ωραιοποιηθεί), προκειμένου να τον ηρωοποιήσουν μετά θάνατο. Έστω κι έτσι όμως, η έρευνά μας αναγκαστικά βασίστηκε σε αυτές.


Είναι επίσης απορίας άξιο το εξής: Πέρασε τα σύνορα Ελλάδας - Τουρκίας, που τότε ήταν στη Θεσσαλία και μπήκε στη Μακεδονία κρυφά και με κίνδυνο. Από τη Μακεδονία αλληλογραφούσε με τη γυναίκα του (έστελνε κι ελάμβανε επιστολές) σχεδόν καθημερινά, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο κι επικίνδυνο. Στις επιστολές αυτές έγραφε πλήθος διαβαθμισμένων πληροφοριών, που δεν τις λέει ένας στρατιωτικός στη γυναίκα του κι οι οποίες, εάν έπεφταν στα χέρια των τούρκων, θα είχε μεγάλο πρόβλημα. Εκτός κι άν βρισκόταν σε τόσο στενή συνεργασία με τις τουρκικές αρχές, όπως ο μητροπολίτης Καραβαγγέλης ή οι άλλοι μακεδονομάχοι (βλ. κεφ.: Συνεργασίες Εκκλησίας - τούρκων, μακεδονομάχων - τούρκων),  κάτι, που δεν ήταν βέβαια σωστό να υπάρχει στα βιβλία της Ναταλίας κι ίσως εξαφανίστηκε. Ας εξετάσουμε δυό μόνο χαρακτηριστικές περιπτώσεις:


«Εν Κοζάνη, Τετάρτη πρωί 21 Ιουλίου 1904. Αγαπητή μου Νάτα, ...Μετʼ ολίγα λεπτά έρχονται και οι λοιποί 4, οι οποίοι αποτελούν την Άμυνα Κοζάνης. Είναι δε 1. ο Δρίζας, 2. ο Ρεπανάς, 3. ο ιατρός Μουμουζάς, 4. τον λησμονώ (σ.σ. Παπαργυρούδης) και 5. ο Μεταξάς... Αι καταβολαί θα είναι μηνιαίαι (περί της διαχειρίσεώς των θα ληφθή πρόνοια), θα οπλίζωνται και συντηρούνται τουλάχιστον 15 οπλοφόροι εις την ιδίαν επαρχίαν, ώστε θα έχωμεν 7 σώματα από 15 άνδρας = 105 αμέσως, τους οποίους θα στείλωμεν περί την Καστορίαν και περί τα Βοδενά δια νʼ αρχίσωμεν... Η Κοζάνη να ενδύση με κάλτσες, τσαρούχια και ντουλαμάδες 15 παλληκάρια καλά και εκλεκτά, δηλαδή δαπάνην 40 δραχμών το πολύ διʼ έκαστον, ήτοι το όλον δραχμάς 600. Να φροντίση δια την συντήρησιν των οικογενειών των χορηγούσα επί ένα μήνα 1,5 λίραν εις εκάστην, δηλαδή 50 δραχμάς, ήτοι το όλον 756 δραχμάς + 600 = 1.350 δραχμάς». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 290-291).


«Χθές το βράδυ, χάριν περισσοτέρας ασφαλείας, ηλλάξαμεν κρησφύγετον και επήγαμεν εις το σπίτι του κ. Νικόλαου Μαλούτα, καθηγητού των ιερών εις το γυμνάσιον Βιτωλίων. Τον είχα γνωρίσει εις του πατρός σου το γραφείον. Αυτός ανέλαβε να βολιδοσκοπήση τα 10 κριθέντα κατάλληλα παλληκάρια... Είπε επίσης του Κοντούλη, ότι θα λάβη διαταγήν από τον Σάπκαν να προβή εις αγοράν όπλων γκρά (μακρών) προς 32 δραχμάς και 5 χιλιάδων φυσιγγίων γκρά, τα οποία να στείλη εις Βόλον και να ειδοποιήση συγχρόνως και τον Σάπκαν... Σας φιλώ και ελπίζω. Παύλος». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 298-299).



Νοσηρός εθνικιστής και μεγαλοϊδεατιστής

Ο Παύλος Μελάς διακατεχόταν από άκρατο, νοσηρό εθνικισμό και μεγαλοϊδεατισμό. Η Μεγάλη Ιδέα, δεν αφορούσε βέβαια την ανασύσταση της αρχαίας Ελλάδας, αλλά του Βυζαντίου. Η γυναίκα του, Ναταλία, το διευκρινίζει στην εισαγωγή του βιβλίου της για τον Παύλο, όταν κάνει λόγο για χιλιόχρονο πολιτισμό: «Το δικαίωμά τους να ζούν με τις δικές τους παραδόσεις, για να σώσουν την κοινότητα, την εκκλησία, το σχολείο, το δικό τους τον πολιτισμό το χιλιόχρονο». («Παύλος Μελάς. Βιογραφία», έκδ. «Πελασγός», Αθήνα, 1992, σελ. 5.) Όσοι αναφέρονται στην Ελλάδα μιλούν για τουλάχιστον 2.500-3.000 χρόνων Πολιτισμό. Χιλιόχρονο ήταν το Βυζάντιο.


Μια χαρακτηριστική περίπτωση του υπερφίαλου εθνικισμού, που διακατείχε τον Παύλο Μελά φαίνεται από γράμμα του πατέρα του σε απάντηση επιστολής του Παύλου στη γυναίκα του, αλλά δεν είδε ποτέ το φώς της δημοσιότητας -ποιός ξέρει τι θα έγραφε-. Στην επιστολή αυτή του απαντάει αγανακτισμένος ο -επίσης εθνικιστής- πατέρας του με ασυνήθιστες εκφράσεις, όπως «των ανοησιών, τας οποίας γράφεις» κ.λπ., προσπαθεί δε να τον νουθετήσει να μην κάνει καμμία τρέλα, να είναι πιστός στον όρκο του και του επισημαίνει, ότι δεν θέλει να πιστεύσει ποτέ, «ότι ημπορεί να υπάρξουν αξιωματικοί θέλοντες να παραλύσουν εντελώς τον στρατόν της πατρίδος των».


Τότε φυλακίστηκε, «εν μέσω της πυρετώδους προετοιμασίας του πολέμου (σ.σ. του 1897)». Για το λόγο της φυλάκισής του γράφει ένας σουηδός υπολοχαγός, ο Κλέεν: «Εγνώρισα εις τας 25 Μαρτίου τον ανθυπολοχαγόν Παύλον Μελάν. Οι συνάδελφοί του μου είπαν πρίν τον ιδώ εις το δωμάτιον, ότι ευρίσκετο εκεί, διότι είχε κάμει εκδρομήν πατριωτικήν όσον και τολμηράν εις το τουρκικό έδαφος, με σκοπόν να προπαρασκευάση τον ορθόδοξον πληθυσμόν εις ό,τι ελπίζετο να γίνη» (σελ. 94).


Προφανώς θα μπήκε χωρίς διαταγή στην Μακεδονία, ποιός ξέρει κάτω από ποιές συνθήκες. Απερίσκεπτη ενέργεια για στέλεχος του Στρατού και μάλιστα εκείνη την εποχή και υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες. Δεν πήγε όμως να πολεμήσει. Όπως γράφει κι ο σουηδός υπολοχαγός, πήγε να «προπαρασκευάσει τον ορθόδοξο πληθυσμό».



Δεν πολέμησε ποτέ

Παρά τον εθνικισμό και τον μεγαλοϊδεατισμό, που τον ταλάνιζε, ο -ανθυπολοχαγός Πυροβολικού- Παύλος Μελάς, άν κι έζησε σε μιά πολύ ταραγμένη από πολέμους περίοδο της ιστορίας, δεν πολέμησε ποτέ στη ζωή του! Κάθε φορά, που του δινόταν η ευκαιρία όλο κάτι συνέβαινε και την «έχανε». Η όλη του δράση ήταν οι τρεις επισκέψεις του στη Μακεδονία, όπου έμεινε για λίγες μόνον ημέρες κάθε φορά, αλλά όχι για να πολεμήσει. Στην αρχή πήγε για να βολιδοσκοπήσει την κατάσταση και μετά για να οργανώσει αντάρτικες ομάδες.

   

Ας εξετάσουμε τις ευκαιρίες, που παρουσιάστηκαν στη ζωή του Παύλου Μελά να πολεμήσει για την πατρίδα του, αλλά τις «έχασε»:


«Σε λίγες μέρες μέσα ξαναδημιουργήθηκε σχεδόν η ατμόσφαιρα η πολεμική του 1877. Ο Παύλος, που φορούσε τώρα στην τελευταία τάξη τη στολή και την περικεφαλαία που είχαν τότε στο γυμνάσιο, κι έκανε στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικό γκρά και λόγχη, εσχεδίαζε κρυφά να πάγη εθελοντής στο στρατό ή αντάρτης στα σύνορα. Τι ατυχία όμως και τι απελπισία να πέση σʼ ένα χαντάκι της πλατείας των Στύλων στα γυμνάσια και να σπάση το πόδι του. Μόνος όταν έμενε στην κάμαρά του με το πόδι απλωμένο και στο γύψο, με κλάματα λύσσας αναθεμάτιζε την αναποδιά της τύχης». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 28).


«Μόνον η 1η Ορειβατική έχει την τύχην να πάγη. Η απογοήτευσίς μου ήταν μεγάλη». 31 Ιανουαρίου 1897, λίγο πριν τον πόλεμο, ο οποίος βρήκε τον Μελά 27 ετών ανθυπολοχαγό... αρχιφύλακα στο Πανεπιστήμιο. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 63-64).

«Ακόμα όμως δεν είχε λάβει μέρος σε μάχη η πυροβολαρχία του, όταν γκρεμίστηκαν τα όνειρα του Παύλου στις 11 Απριλίου με την άτακτη υποχώρηση του στρατού μας». (Ναταλίας Μελά: «Παύλος Μελάς. Βιογραφία», έκδ. «Πελασγός», Αθήνα, 1992, σελ. 11.)

«Όταν ξέσπασε το Μάιο του 1896 η κρητική επανάσταση με την πολιορκία του Βάμου, έγινε πάλι στην Ελλάδα μεγάλος αναβρασμός. Στην πρωτεύουσα συλλαλητήρια, λόγοι, έρανοι, επιτροπές. Για να συνεχίσουν τον κρητικόν αγώνα έφευγαν εθελοντές παλικάρια και μερικοί αξιωματικοί του ελληνικού στρατού. Μαζί τους ήθελε να φύγει και ο Παύλος, αλλʼ επειδή βρισκόταν στο Άργος εκείνο το καλοκαίρι στη Χαρτογραφική Υπηρεσία, παρέλειψαν οι συνάδελφοί του να τον συμπεριλάβουν και έμεινε πίσω αρκετά στενοχωρημένος.» (Ναταλίας Μελά: «Παύλος Μελάς. Βιογραφία», έκδ. «Πελασγός», Αθήνα, 1992, σελ. 10.) Ξέχασαν οι συνέδελφοί του να τον συμπεριλάβουν στις καταστάσεις! Απίστευτη δικαιολογία...



Με τη στολή του κυνηγού των άρκτων του Μέλανος Δρυμού

Στις περιοδείες του στη Μακεδονία είχε κάποιον να του κουβαλά τα πράγματα: «Δυστυχώς ο ψυχογιός μου, που βαστά τον σάκκον μου κατελήφθη από φοβερόν πυρετόν και αναγκάζομαι να τον φορτωθώ εγώ». 28 Αυγούστου 1904. (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 334).


Κουβαλούσε μαζί του ολόκληρη ιματιοθήκη με στολές: «Ενήργησαν να συγκεντρωθούν οι προύχοντες των κυριωτέρων κέντρων του νοτίου μέρους του βιλαετίου Μοναστηρίου, δια να συζητήσω μαζί τους... Ενθουσιάσθησαν, όταν (κακώς) έμαθαν ότι θα υπάγη αξιωματικός εκεί και απήτησαν να υπάγω με στολήν... Από την γουλιέλμειον ιματιοθήκην μου εξέλεξα την στολήν του κυνηγού των άρκτων του Μέλανος Δρυμού. (Η γυναίκα του τον επείραζε, ότι έχει την αδυναμία του Κάιζερ νʼ αλλάζη ενδυμασίες. Αυτή ήταν από κυνηγετικό βελούδο κανελλί).» (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 277-278).



Δυσκολίες με τα τσαρούχια

Όταν πήγε στη Μακεδονία και αναγκάστηκε να φορέσει τσαρούχια, του πληγώθηκαν τα πόδια, καθώς ήταν συνηθισμένα στα πολυτελή παπούτσια της στολής εξόδου. Ας δούμε τι έγραφε στη γυναίκα του από τη Μακεδονία, λίγες μόλις ημέρες πρίν το θάνατό του:


«Είμαι κατάκοπος. Τα τσαρούχια μου επλήγωσαν τα πόδια». 28 Αυγούστου 1904. Κατά τη διάρκεια της τρίτης περιοδείας του. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 335).

«Επειδή τα τσαρούχια μου πονούν τα πόδια μου». 6 Σεπτεμβρίου 1904. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 366).


«Ενεδύθη τον ντουλαμά» είναι η φράση, που έχει μείνει γνωστή για τον Παύλο Μελά κι υπονοεί, ότι φόρεσε την μακεδονική στολή μπαίνοντας στον αγώνα. Σε φωτογραφείο είχε μπεί, όμως. Πολλές φωτογραφίες του Παύλου Μελά, αλλά και άλλων μακεδονομάχων είναι τραβηγμένες σε φωτογραφεία των Αθηνών, τα οποία τότε διέθεταν πολλές στολές (τσολιά, μακεδονική κ.λπ.), ώστε ο κάθε πελάτης μπορούσε να βρεί αυτή που του άρεσε και να φωτογραφηθεί ανάλογα.



«Ενεδύθη τον ντουλαμά», αλλά μόνο για φωτογράφιση

Τόσο ξένη του φαινόταν η φορεσιά του μακεδονομάχου, που σχολίαζε: «Ένας φίλος μου, ο ανθυπολοχαγός Λούφας... ηθέλησε να κάμω την φωτογραφίαν μου. Συγκατατέθην εις τούτο. Σου στέλλω σήμερον το πρώτον αντίτυπον, αλλʼ υπό τον όρον να μήν ιδή το φως της ημέρας... Αλλά φαντάσου τί κωμικόν θα ήτο και τί μαρτύριον διʼ εμέ, άν επέστρεφα άπρακτος, να βλέπω τη φάτσα μου έτσι μασκαρεμένην.» (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 319).


«Μοναστήρι της Μαρίτσας (προς βορράν του ομωνύμου χωρίου επί της γραμμής). Παρασκευή 27 Αυγούστου 1904. Νάτα μου, ...Χθές λοιπόν, αφού σου έγραψα, εφόρεσα τον φοβερόν ντουλαμά μου και δια πρώτην φοράν παρέστην πάνοπλος προ των ανδρών μου. Η εντύπωσις ήτο καλή, διότι μέχρι της στιγμής εκείνης εφόρουν το απαίσιον ψάθινον καπέλλο και το παντελόνι του Ρετσίνα και βεβαίως δεν τους εγέμιζα το μάτι(Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 328). Αυτό έγινε μόλις 1,5 μήνα προτού σκοτωθεί (13 Οκτωβρίου 1904).



Μιά φωτογραφία του σώματος του Παύλου Μελά. Λίγες μέρες πρίν το θάνατό του ο Παύλος Μελάς φοράει ακόμα παντελόνι (κάτω σειρά, στη μέση).

                 


Οι τρείς -ολιγοήμερες- περιοδείες στη Μακεδονία

Την πρώτη και μοναδική φορά, που εστάλη υπηρεσιακά στη Μακεδονία ο Μελάς ήταν τον Φεβρουάριο του 1904. Η κυβέρνηση υπό την πίεση των εθνικιστικών οργανώσεων αποφάσισε να στείλει μυστικά στη Μακεδονία τέσσερις αξιωματικούς, για να εκτιμήσουν την κατάσταση.  

«Ο Κοντούλης αμέσως προτείνει τον Παύλο, με τη ρητή υπόσχεση, ότι θα τον συγκρατή, γιατί είναι γνωστή η ορμή του... Με άλλους τρείς αξιωματικούς με εντολή να γνωρίσουν τον τόπο, τους ανθρώπους, να ορίσουν στελέχη για μέλλουσα εργασία, να πληροφορηθούν από κοντά τις ανάγκες και τις επιθυμίες των μακεδονικών πληθυσμών, αλλά να ενεργούν μυστικώτατα αποφεύγοντας κάθε σύγκρουση με τις αρχές ή τους κομιτατζήδες... να είναι προσεκτικοί, για να μην εκθέσουν το Ελληνικό κράτος σε πόλεμο, που δεν ήταν τότε έτοιμο να επιχειρήση». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς. Βιογραφία», έκδ. «Πελασγός», Αθήνα, 1992, σελ. 15, 16.)

Όταν μετά από λίγες ημέρες γύρισαν, συνέταξαν δύο διαφορετικές εκθέσεις. Δεν συμμερίζονταν όλοι τις υπερφίαλες προτάσεις του Μελά για άμεση εμπλοκή της χώρας και αποστολή ένοπλων τμημάτων στη Μακεδονία. Η διαφορά αυτή «έπνιξε στην αγανάκτηση» τον Μελά και τον οδήγησε σε μονομαχία με τον Κολοκοτρώνη (ένας από τους τέσσερις αξιωματικούς, που δεν συμμεριζόταν τις εθνικιστικές του απόψεις).

Τη δεύτερη φορά, που πήγε στη Μακεδονία πήρε 20ήμερη άδεια από την Υπηρεσία του (Ιούλιο 1904) και την τρίτη και τελευταία (18 Αυγούστου) πήγε κατʼ εντολή -όχι της Υπηρεσίας του, από την οποία έλαβε τετράμηνη άδεια, αλλά- της παρακρατικής οργάνωσης, Μακεδονικό Κομιτάτο.


Όπως προαναφέρθηκε, δεν πήγε στη Μακεδονία για να πολεμήσει, αλλά για να οργανώσει αντάρτικες ομάδες, να τρομοκρατήσει τα εξαρχικά χωριά να γυρίσουν στο Πατριαρχείο και να μήν επιτρέψει σε άλλα πατριαρχικά χωριά να αποσκιρτήσουν προς την Εξαρχία. Παρά τους εκφοβισμούς, οι πληθυσμοί έδειχναν απροθυμία να υπακούσουν στον Παύλο Μελά. Αυτό προκύπτει κι από τα ίδια τα λεγόμενά του:


«Λέχοβον, 25 Σεπτεμβρίου 1904. Νάτα μου,... Εγώ εδώ, ή μάλλον το σώμα μου εφόνευσε τους διαβόητους βουλαγρόπαππαν και βουλγαροδιδάσκαλον της Προκοπάνας την 17 Σεπτεμβρίου. Δια της πράξεως ταύτης υπεβοήθησα τους κατοίκους επενέλθουν εις την Ορθοδοξίαν και να δηλώσουν εντός δεκαημέρου την επιθυμίαν των ταύτην εις τον Μητροπολίτην. Την 18 εις την ελληνικώτατην Βελκαμένην, υπεχρέωσα επτά γονείς να αποσύρουν τα επτά τέκνα των, τους μόνους μαθητάς της ρουμανικής προπαγανδιστικής σχολής. Τον ρουμάνον διδάσκαλον και ταυτοχρόνως κομιτατζήν υπεχρέωσα να φύγη εντός εβδομάδος, άν θέλη να ζήση. Αυτός έφυγεν την επαύριον». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 390και 395).


«Πληροφορούμαι ασφαλώς, ότι οι βούλγαροι δεν δύνανται να σηκώσουν τους χωρικούς, οι οποίοι φοβούνται να έβγουν εις το κλαρί, φοβούνται και τας αντεκδικήσεις μου, διότι ειδοποίησα τα βουλγαροχώρια, ότι θα καύσω τα σπίτια εκείνων, οι οποίοι θα μεταβούν εις τας βουλγαρικάς συμμορίας». Παύλος Μελάς. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 406).


Τα περισσότερα σχέδιά του ματαιώθηκαν, ωστόσο, λόγω της απροθυμίας των ντόπιων να τον βοηθήσουν. «Μεγάλα πράγματα δεν ημπορώ να κατορθώσω και ένεκα του χειμώνος και ένεκα της δικαιολογημένης απροθυμίας των κατοίκων». Παύλος Μελάς, λίγες μέρες πριν σκοτωθεί. (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 405).

  


Δεν ήταν εύκολη δουλειά για ένα καλομαθημένο και άπειρο νεαρό, όπως ήταν ο Παύλος Μελάς, να συναναστρέφεται και να ηγείται ομάδων ληστών (βλ. κεφ. Δ΄: Οι “αγαθουργοί κακούργοι”), που μοναδικό τους κίνητρο ήταν το χρηματικό όφελος. Πολλές φορές σημειώνονταν απρόοπτα:


«Εκεί μετρά ο Παύλος τους άνδρες του. Άλλοι αρρώστησαν και φροντίζει να τους αφήσει σε καλά χέρια. Ένας τους επρόδωσε, άλλος έφυγε με τα όπλα του. Έμειναν 25.» (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς. Βιογραφία», έκδ. «Πελασγός», Αθήνα, 1992, σελ. 28).

«Εις τον αχρείον αυτόν είχα δώσει και δύο λίρας μισθόν. Άν ποτέ τον απαντήσω, θα μου πληρώση την άτιμον αυτήν προδοσίαν». (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 340).

«Έξ έφυγαν πριν διαβώμεν τα σύνορα και μόλις έλαβαν τα χρήματα. Ένας μας επρόδωσε και άλλος μας έφυγεν, ο αχρείος, μόλις επεράσαμεν τον Αλιάκμονα, συναποφέρων και τα όπλα του». (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 377).


«Μόνος εις το σκότος έκλαυσα με απελπισία...»

Μελετώντας τις επιστολές, που έγραψε ο Παύλος Μελάς στη γυναίκα του τις τελευταίες ημέρες πρίν σκοτωθεί, δείχνουν έναν άνθρωπο τελείως ακατάλληλο να διαχειρίζεται ανορθόδοξες καταστάσεις, να ζεί με κακουχίες κρυμμένος στα βουνά, να ηγείται ληστών, να μπαίνει στα χωριά, να σκοτώνει αθώους και να πλιατσικολογεί. Αντιθέτως, δείχνουν έναν άνθρωπο μετανοιωμένο, απελπισμένο, να έχει σπάσει τελείως ψυχολογικά (άν και λείπει από το σπίτι του λιγότερο από δύο μήνες), να κλαίει και να θέλει να γυρίσει στη γυναίκα του και στο πλούσιο και ασφαλές περιβάλλον, που είχε συνηθίσει ως τότε να ζεί. Σε στιγμές αυτοκριτικής παραδέχεται, ότι δεν μπορούσε να διευθύνει «τοιαύτην εργασίαν». Οι τελευταίες και σημαντικότερες μέρες της ζωής του, επιβεβαιώνουν των λόγων το αληθές:


«Μονή Τσιριλόβου, Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου 1904 (σ.σ. ένα μήνα πρίν το θάνατό του). Σε ευχαριστώ πολύ άγγελέ μου, δια τας καθημερινάς ειδήσεις, που μου δίδεις, αλλά δεν επιθυμώ να κουράζης τα μάτια σου γράφουσα κάθε βράδυ με το φώς (λείπει κείμενο). Η φωτογραφία σου μου ήρεσε και μʼ ευχαριστεί. Τα καημένα μου τα πόδια, που σου εφάνησαν τότε λιγνά, είναι ακόμη λιγνότερα τώρα... Εν τω μεταξύ ο Πύρζας, εγώ και ένας εντόπιος συζητούμεν περί του τρόπου εξαφανίσεως ενός όστις τρομοκρατεί ολόκληρον την περιφέρειαν (λείπει κείμενο). Εις την απαίσιαν αυτή συζήτησιν είμαι δυστυχώς υποχρεωμένος να λάβω μέρος. Μόλις ετελείωσε κατελήφθην από φοβεράν απογοήτευσιν. Τώρα εννόησα, ότι δεν ημπορώ εγώ να διευθύνω τοιαύτην εργασίαν. Έτρεμα και είχα ρίγος, ησθανόμην τον εαυτόν μου ένοχαν πρίν ακόμη εγκληματίσω. Έβλεπα τα μαυρισμένα και κοκκαλιάρικα χέρια μου και μου εκίνουν φρίκην.

» Το βράδυ... επήγα εις την εκκλησίαν του μοναστηρίου, την χαμηλήν, παναρχαίαν εκκλησίαν. Και εκεί μόνος εις το σκότος έκλαυσα με απελπισία. Ησθανόμην ως εις την κόλασιν και εντελώς μόνος. Ελησμόνησα όλον το ωραίον, το υψηλόν και το ευγενές μέρος της αποστολής μου και έβλεπα μόνον φόνους αγρίους, δολίους, ερήμωσιν οικογενειών, απελπισίαν γονέων, τέκνων, αδελφών. Ενθυμήθηκα τη γλυκύτητα του οικογενειακού βίου, όλους σας, τας λεπτάς και ευγενείς υπάρξεις σας και η απελπισία μου μʼ ετρέλανε σχεδόν». (Ναταλίας Μελά, «Παύλος Μελάς», έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 379-379).


«Προκοπάνα. Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου 1904. Νάτα μου,... Εις τας 4 μ.μ. εισήλθομεν εις την Προκοπάναν. Οι δύο κακούργοι (σ.σ: ο Βούλγαρος δάσκαλος και ο παπάς) εφονεύθησαν επιστρέφοντες εκ κηδείας τινός. Μετά τούτο -την κατάστασιν της ψυχής μου την εννοείς- ανεχωρήσαμεν αμέσως δια Βελκαμένην ακολουθήσαντες βαθυτάτην, μακροτάτην και κοπιωδεστάτην χαράδραν. Καθʼ όλον το διάστημα περιπατούσα ως μεθυσμένος, έκλαια σχεδόν διαρκώς. Σας εσυλλογιζόμην όλους με απελπισίαν, με απόγνωσιν. Εγώ ενόμιζα, ότι το ωραίον και ευγενές έργον, το οποίον ανέλαβα, μόνο με ευγενείς και ωραίας πράξεις θα εξετελείτο, χωρίς να συλλογισθώ τας σκληράς ανάγκας, τας οποίας ήθελον απαντήσει και τας φοβεράς λεπτομερείας των. Παρήλθον 24 ώραι και ακόμη κλαίω, όταν το συλλογίζομαι. Ένα γνώριζε, ότι τους είδα μόνον την στιγμήν της συλλήψεώς των».



Ο θάνατος του Παύλου Μελά

και το κεμέρι με τις λίρες

Ο Παύλος Μελάς κουβαλούσε μαζί του πολλά χρήματα για τη μισθοδοσία όχι μόνον της ομάδας του, αλλά και για την δημιουργία κι άλλων ομάδων, για την εξαγορά βουλγάρων, για δωροδοκίες κ.λπ.. Ασφαλώς, πολλοί θα εποφθαλμιούσαν το «κεμέρι» του. Σύμφωνα με τη σκηνή του θανάτου του, έτσι όπως την περιγράφει η γυναίκα του, σκοτώθηκε από μία και μοναδική σφαίρα, που έπεσε εναντίον του μέσα στο σκοτάδι. «Τότε φάνηκαν αίματα και έπεσαν λίρες κατά γης, γιατί είχε τρυπήσει το κεμέρι του η σφαίρα». (Ναταλίας Μελά, Παύλος Μελάς, έκδ. «Σύλλογος προς διάδοσιν Ελληνικών Γραμμάτων», «Δωδώνη», Αθήνα-Γιάννινα, 1992, σελ. 414).


Το εθνικιστικό κατεστημένο έκανε αμέσως λόγο για ηρωικό θάνατο κι έφτιαξε τον ήρωα και τον μύθο, που αναπαράχθηκε από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους: «Ο ηρωικός αυτός θάνατος έγειρε το αίσθημα της εκδικήσεως σε κάθε ελληνική καρδιά. Όχι τόσο κατά των τούρκων, όσο κατά των δολοφόνων βουλγάρων». (Μακεδονομάχου Παύλου Γύπαρη, «Οι πρωτοπόροι του Μακεδονικού Αγώνος», Αθήνα, 1962, σελ. 66.)


Διατυπώθηκαν πάντως πολλές και διάφορες εκδοχές για το θάνατό του μία εκ των οποίων ήταν, ότι σκοτώθηκε από κάποιον από την ομάδα του, για να του πάρει το κεμέρι με τις λίρες, την εξαφάνιση του οποίου οι νεορωμιοί ιστοριογράφοι παραβλέπουν. Προφανώς τους χαλάει την προβαλλόμενη ηρωική σκηνή του θάνατου του...



Μετάβαση στο επόμενο Κεφάλαιο Η΄:

Αποτέλεσμα Μακεδονικού Αγώνα: Απολύτως κανένα!


Επιστροφή στην αρχική σελίδα του Αφιέρωματος

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


29 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 42395

    23 Απρ 2017

    Ανώνυμος 41440 "ποιός σας πληρώνει, είσαστε μασώνοι, σε ποια μκο ανήκετε" και όλα τα υπόλοιπα ρωμεϊκα σχόλια, όταν δεν έχετε πλεον επιχειρήματα, εκεί ξεκινάτε τις συκοφαντίες και σε ρωτώ, όλοι οι υπόλοιποι "συμπατριώτες" σου παλαιότερα, απο τον Δημοσθένη μέχρι και τον Κοραή ή τον Παπαρηγόπουλο και τους νεο-ρωμιούς αρχαιολόγους που υποστηρίζουν πως η μακεδονία δνε ήτανε ποτέ ελληνική, ποιός τους πληρώνει, διότι μιλάμε για πάνω απο δύο χιλιετίες άρα δεν μπορείς να πείς ένα συγκεκριμένο άτομο ότι τους πληρώνει.

    Και επειδή έκανες πως δεν είδες το παραπάνω σχόλιο πριν απο το δικό σου σε παραπέμπω τώρα να το "δείς", το σχόλιο του Ανώνυμος 39199.

  • Ανώνυμος 41440

    7 Μαρ 2017

    'Πουλημενη Ερευνα' ποιος σας πληρωνει???

  • Ανώνυμος 39199

    29 Ιουλ 2016

    Έλληνες λόγιοι για τη Μακεδονία και τους Μακεδόνες
    Αδαμάντιος Κοραής (1819):
    "Το έθνος είναι πτώμα σπαραττόμενον από κόρακας (...) Όλην του την αρετή του αφαίρεσεν η δουλεία. Ιδού η ζωγραφία μας, αφ' ότου μας επάτησεν ο Φίλιππος εώς εις το έτος 1453. Αλλάξαμε δεσπότας διαφόρους, άλαλοι και ανόητοι"
    [Αδ. Κοραή, "Στοχασμοί Κρίτωνος", σ. 5 - βλ. και "Έρανος εις Αδαμάντιον Κοραή", 1965, σελ. 147]

    Αδαμάντιος Κοράης (1824):
    "Οι Μακεδόνες (...) επροχωρούσαν καθημέραν εις την κατάλυσιν της ελευθερίας [της Ελλάδος] (...) και δουλωμένοι [οι Έλληνες] εις τους Μακεδόνας (...) Μετά την Μακεδονικήν δεσποτείαν έπεσαν υπό κάτω εις των Ρωμαίων την εξουσίαν και τέλος στους Τούρκους"
    [Αδ. Κοραή, "Εφημερίς του Κάτω Κόσμου" - βλ. Δημ. Γκίνη, "Τα ανώνυμα έργα του Κοραή", 1948, σ. 54-55]

    Παναγιώτης Κοδρικάς(1794):
    "Η δυστυχής Ελλάς (...) άρχισε ολίγον κατ΄ ολίγον να χάνει μαζί με την ένδοξόν της ελευθερίαν (...) και την παλαιά εκείνην της γλώσσης ευγένεια. Αι αλλεπάλληλοι έφοδοι όπου κατά καιρούς εδοκίμασεν από διάφορα έθνη, πότε Μακεδόνων, πότε Ρωμαίων και ενίοτε Γότθων..."
    [στον πρόλογο της μτφ. του Fontenelle "Περί πληθύος κόσμων" - βλ. Γ. Λαδά & Αθ. Χατζηδήμου, "Ελληνική βιβλιογραφία των ετών 1791-1795", 1971, σ. 316]

    Αθανάσιος Χριστόπουλος (1808):
    "Ο Φίλιππος και ο υιός του Αλέξανδρος (...) εκαταδάμασαν επι τέλους όλην την Ελλάδα και την υπέταξαν εις το Μακεδονικόν κράτος".
    ["Πολιτικά Σοφίσματα", Επετηρίς Μεσαιωνικού Αρχείου, τομ.10 (1960), σ. 59]

    Μιχαήλ Περδικάρης (1811):
    " Το Γένος των Ελλήνων, ω φίλτατε αναγνώστα (...) αφού κατ' αρχάς αυτό επολιτεύθη διʼ αιώνων κάθ' εαυτό αυτοδέσποτον και αυτεξούσιον, υπετάγη, πρώτον μεν εις το Μέγαν Αλέξανδρον, ύστερον δε εις Ρωμαίους".
    ["Ρήγας ή κατά ψευδοφιλελλήνων", Επετηρίς Μεσαιωνικού Αρχείου, τομ.11 (1961), σ. 23 & 33-34]

    Γρηγόριος Σαράφης (1818):
    "Οι Αθηναίοι και οι Λακεδαιμόνιοι, επειδή εσκανδαλίσθησαν μεταξύ των, διήρεσαν την Ελλάδα εις δύο μέρη και αφού 27 ολόκληρους χρόνους επολέμησαν μεταξύ των νικώντες και νικώμενοι, τοσούτον αδυνάτησαν ώστε κατεδουλώθησαν πρώτον μεν υπό των Μακεδόνων, έπειτα δε επί των Ρωμαίων (...) καταστασθέντες δούλοι"
    [Γρ. Σαράφη, "Λόγοι Εκκλησιαστικοί", Κυδωνίες 1909, σ. 98]

    εκδότης του περιοδ. "Μέλισσα" (1819):
    "Τι συνέβη μετά ταύτα; [ενν. τη διχόνοια των Ελλήνων] Οι Μακεδόνες κατεδούλωσαν την πατρίδα του Μιλτιάδου. Τι έπειτα; Οι Ρωμαίοι την κατεσπάραξαν. Τι τελευταίον; Αλλ' η χειρ μου τρέμει και ο κάλαμος πίπτει..."
    [Μέλισσα, τευχ. 1, Ιούλιος 1819, σ. 100]

    Ανώνυμος (1823):
    "Το Γένος μας αφού εξέπεσε (...) υπεδουλώθη εις τον ζυγόν των Μακεδόνων, Ρωμαίων, και εν εσχάτοις εις τον παρόντα βαρύν ζυγόν"
    [Ι.Οικονόμος, "Επιστολαί διαφόρων", 1964, σ. 421 & 445]

    Αλέξανδρος Σούτσος (1836):
    "(...) τας προγονικάς εκείνας διχονοίας, αίτινες καταστήσασαι αυτήν [την Ελλάδα] έρμαιον της Μακεδονίας και Ρώμης, κατέλυσαν την ανεξαρτησίαν της"
    [Αλ. Σούτσος, "Ελληνική Πλάστιγξ", 1836, σ. 18]

    Κωνσταντίνος Σχινάς, πρύτανης του Πανεπιστημίου του Όθωνος (1837):
    "Η Ελλάς (...) υποκύψασα έπειτα, με οικτράν μόνην αυτονομίας σκιάν, εις των Μακεδόνων την κυριαρχίαν..."
    [λόγος εκφωνηθείς κατά τα εγκαίνια του Πανεπιστημίου στις 3/5/1837 - βλ. Κ. Δημαρά, "Εν Αθήναις τη 3 Μαΐου 1837", 1987, σ. 31κε. & 136κε.]

    Γεώργιος Κοζάκης-Τυπάλδος (1839):
    "Η δε Ελλάς στερηθείσα άπαξ της ελευθερίας της, έγινε πρώτον μεν επαρχία Μακεδονική, ύστερον δε Ρωμαϊκή, Γραικορωμαϊκή..."
    [Γ. Κοζάκης-Τυπάλδος, "Φιλοσοφικόν δοκίμιον περί της προόδου και της πτώσεως της παλαιάς Ελλάδος", 1839, σ. 495-496]

    Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός, πρόεδρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας (1841):
    "Ο Φίλιππος έπραξεν άλλον της νίκης εκείνης [της Χαιρωνείας] ολεθριότερον, εγέννησε τον Αλέξανδρον"
    [Σύνοψις των Πρακτικών της Αρχαιολογικής Εταιρείας των Αθηνών, 1846, σ. 102]

    Νικόλαος Σαρίπολος (1848):
    "(...) πέπλος μέλας δουλείας επισκιάζει την Ελλάδα, εποχή μακράς καταστροφής, εποχή άγονος. Τους Μακεδόνας διαδέχονται οι Ρωμαίοι, τους Ρωμαίους οι βάρβαροι του Βορρά, τούτους δε οι αιμοχαρείς της Κασπίας περίοικοι."
    [Νικ. Σαρίπολος, "Λόγος εκφωνηθείς την 21 Οκτωβρίου 1848 κατά την έναρξιν της διδασκαλίας των αρχαίων Ελληνικών πολιτευμάτων", 1848, σ 24]

    Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1849):
    "Η Μακεδονική εποχή δύναται ευλόγως να διακριθή από της Ελληνικής, διότι το Μακεδονικόν έθνος εξεπλήρωσεν, εν τη Γενική Ιστορία, εντολήν άλλην παρά το Ελληνικόν".
    Παρακάτω, αναφερόμενος στη μάχη της Χαιρώνειας, γράφει ότι συγκρούσθηκαν οι Έλληνες με τους Μακεδόνες.
    [ Κων. Παπαρρηγόπουλος, "Εγχειρίδιον της Γενικής Ιστορίας", 1849, σ. 191-193 & 235-236]

  • Ανώνυμος 39034

    15 Ιουλ 2016

    Ανώνυμος 35282 Οι Μακεδόνες ήτανε Θρακο-Ιλλυρικό φύλλο που εξελληνίστικαν, γράφανε και μιλούσανε Ελληνικά όπως οι Αμερικάνοι μιλάνε και γράφουν Αγγλικά. Τώρα αν οι συγγραφείς τους αποκαλούσαν Έλληνες, έτσι και σήμερα οι Αμερικάνοι αποκαλούν τους Ινδιάνους Αμερικάνους πολίτες. όσον αφορά αυτούς που στερούσανε την Ελληνικότητα των Μακεδόνων, ξεκινά απο την αρχαιότητα και φτάνει μέχρι και τους Έλληνες διαφωτιστές που είναι πολλοί, εασύ αναφέρεις μόνο τον Κοραή για να αποδείξεις ότι και καλά ένας είπε κάτι αλλα οι πολλοί θεωρούσαν Ελληνική την Μακεδονία, μόνο που δεν ισχύει, ακόμη και οι περισσότεροι έγκριτοι ιστορικοί, αρχαιολόγοι και συγγραφείς μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του '70 το λέγανε πως οι Μακεδόνες δεν ήτανε Έλληνες αλλά εξελληνίστικαν.

  • Ανώνυμος 37382

    14 Φεβ 2016

    Προς τι τόση εμπάθεια κ ειρωνία Λάζαρη Ιωάννη?!? Προφανώς είσαι από εκείνους που το άσπρο το βαφτίζουν ξεβαμμένο μαύρο. Κάθε τι το παραφράζεις με γελοίες σκέψεις. Τα τσαρούχια σε πείραξαν.. Έχεις φορέσει τσαρούχια του 1900? Προφανώς ούτε στρατό πήγες, ΔΕΑ ήμουν κ όλη η σειρά είχαμε τσακίσει τα πόδια μας με τα άρβυλα του ΕΣ. Φλώροι κ εμείς?! Δε θα επεκταθώ σε άλλα γλειώδη που...παραφράζεις. Είμαι από χωριό της Έδεσσας. Έλα όποτε θες να σου μιλήσουμε για τις συνθήκες Βουλγαροποίησης που ζήσαν οι παππούδες μας εκείνα τα χρόνια. Ο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ έδωσε τη ζωή του για την ελεύθερη Ελλάδα. Σιώπησε βοθρολόγε Λάζαρη Ιωάννη επιτέλους.

  • Ανώνυμος 35549

    18 Οκτ 2015

    Ειναι ενα συμβολο του μακεδονικου αγωνα της ενωσης με την Ελλαδα. Εσεις απο οτι φαινεται ειστε σκοπιανος με οτι αυτο συνεπαγεται. Δεν εχετε κανενα δικαιωμα να αποκαθηλωνετε τα συμβολα της Ελλαδας μου και για μενα ισοδυναμει με το να καιτε τη σημαια μου. Ειστε ενας προδοτης και αν δεν σας αρεσει να φυγετε και να ζησετε στην Τουρκια στα Σκοπια η στη Βουλγαρια. Δεν σας χρειαζομαστε

  • Ανώνυμος 35486

    13 Οκτ 2015

    Όταν απο τη ζέστη του γραφείου, γράφεις για πολέμους και ήρωες που δεν γνώρισες, κατα πάσα πιθανότητα θα γράψεις μαλακίες.
    Εύγε βαρβαρόσπορε κονδυλοφόρε.

  • Ανώνυμος 35282

    23 Αυγ 2015

    τι να κανουμε να πιστεψουμε τους διαφωτιστες, του 19 αιωνα (και απο αυτους οχι ολοι κοραης, και καποιοι αλλοι. που για εμενα που εχω διαβασει ειχανε σκοπο και τα γραφανε αυτα. δεν θα αρεσε στης μεγαλες δυναμεις της εποχης ενα κρατος ελληνικο πανω απο την πελοποννησο η ανασυσταση ρωμηλιας για φτω γραφανε ), η να πιστεψω τους αρχαιους συγγραφεις της επιγραφες στην ελληνικη γλωσσα και οχι στην σλαβικη. 34442 εμεινες αναυδος επεσες απο τα συννεφα οκ το θεμα ειναι να μην ειναι μονο μια η πηγη που τα δημοσιευει αλλα να μπορεις να ελεγχεις αυτο που δημοσιευει και σε αλλες πηγες....

  • Ανώνυμος 34484

    2 Ιουν 2015

    ΔΗΛΑΔΗ Κ ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΨΕΜΑΤΑ;ΝΑ ΤΙΜΑΤΕ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΥΣΑΝ ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΖΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΩΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ....ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΛΙΓΟ....ΚΑΙ ΟΣΟ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ,ΝΑ ΞΕΡΟΥΝ ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΤΙ ΤΑ ΙΕΡΑ ΧΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΣ(ΑΛΛΑ Κ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ),ΕΙΝΑΙ ΠΟΤΙΣΜΕΝΑ ΜΕ ΑΙΜΑ ΑΘΩΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑΝ ΒΙΑΙΩΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΙΣΒΟΛΕΙΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΤΟΥΣ,ΔΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗ ΖΩΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ....ΣΑΝ ΛΑΟΣ ΕΧΟΥΜΕ ΥΠΟΣΤΕΙ ΠΟΛΛΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΑΝΤΕΞΑΜΕ....ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Κ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΜΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΙΜΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΝΑ ΜΗΔΕΝΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ ΤΟΥΣ........

  • Ανώνυμος 34356

    23 Μαΐ 2015

    ΠΟΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΕ ΑΛΑΝΙ..ΕΚΤΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΛΕΤΗ ΤΑ ΕΜΑΘΑ ΑΥΤΑ...
    ΚΑΛΑ ΟΤΙ ΕΙΣΑΙ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΜΕΝΟΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ..ΑΦΟΥ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ....
    ΣΙΓΑ ΡΕ ΜΑΓΚΑ...ΕΜΕΙΝΑ ΑΝΑΥΔΟΣ ΕΠΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ..ΤΙ ΜΑΣ ΛΕΣ;;´...ΜΑΣ ΕΠΕΙΣΣΕΣ
    .

  • Ανώνυμος 34332

    20 Μαΐ 2015

    Ξυπνηστε εσυς που επιμενετε ακομα το τι παιχθηκε στην Μακεδονια πριν 110 χρονια.
    Και γω πιστευα αυτα που εμαθα στο σχολειο,
    αλλα μετα απο αναγνωση ολων αυτων με ντοκουμεντα καταλαβα.
    Στο σχολειο οτι διαβασα και μου ελεγαν ηταν χωρις ντοκουμεντα.
    Στο σχολειο και στα σχολεια δεν μου μαθαινουν την αληθεια.
    Ξεκολειστε απο το σχολειο. Μεχρι τωρα ειχατε δικαιολογια. Δεν ξερατε σας ειχανε παραπληροφορησει ... ετσι ειναι τα σχολεια πονηρευτειτε λιγο... ψαξτε λιγο.
    Καντε αλλη μια αναγνωση και δεστε οτι ολα ειναι τεκμηριωμενα. με αναφορες με συγκεκριμενες παραπομπες πηγες ημερομηνιες αρθρα κλπ.
    Εγω εμεινα αναυδος επεσα απο τα συννεφα για το τι μου ειχανε μαθει πια ητανε η αληθεια και ποια οντως πραγματικα ητανε η αληθεια.
    Ειμαι πεπεισμενος οτι και αλλα πολλα σημαντικα θεματα της ελληνικης βαλκανικης ευρωπαικης και παγκοσμιας ιστοριας ειμαστε παραπληροφορημενοι.
    Εγω παντως απο σημερα ξεκολαω απο τον φανατισμο μου και απο καθε τυφλη πιστη που με δειδαξανε και απο δω και περα ειμαι παντα ανοιχτος αρκει ο αλλος να μου αποδεικνειει τα λεγομενα του με ιστορικα γεγονοτα με γνησιες πηγες αναφορες διασταυρωσεις - τεκμηριωμενα.

  • Ανώνυμος 33359

    8 Απρ 2015

    ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΑΝΤΕΞΟΥΣΙΑΣΤΕΣ ΚΑΙΝΕ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ;;;;..ΓΙΑΤΙ ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΔΕΝ ΚΑΙΝΕ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ [ ΩΧ ΑΝΤΙΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ ΚΙΝΗΣΗ] Η ΔΕΝ ΚΑΙΝΕ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗ [ ΩΧ ΑΝΤΙΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ] Η ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΚΑΙΝΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ [ ΩΧ ΡΑΤΣΙΣΤΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΛΛΩΣΤΕ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΥΣΗΧΟΣ ΛΑΟΣ..ΣΙΓΑ ΜΩΡΕ ΤΙ ΕΧΟΥΝ ΚΑΝΕΙ;;; ..... ΣΕ 95 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΣΑ ΚΑΘΑΡΙΣΑΝΕ 800000 ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΑΣ ΣΕ ΜΙΑ 9ΕΤΙΑ [ 1914- 1922 ] ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΙΗΣΑΝΕ ΑΛΛΟ 1400000 ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 1974 ΟΜΩΣ ΔΙΟΡΘΩΘΗΚΑΝΕ ...... ΚΑΤΑΛΑΒΑΝΕ ΜΟΝΟ ΤΟ 38 ΤΑ ΕΚΑΤΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΙΗΣΑΝΕ ΜΟΝΟ 200000 ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ...ΕΜΦΑΝΗΣ Η ΒΕΛΤΙΩΣΗ [ ΝΑ ΝΑΙ ΚΑΛΑ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΑΣ ΛΥΠΗΘΗΚΑΝΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟΣΟΥΣ ΠΟΛΛΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΟΣΟΥΣ ΤΟ 1922...ΚΑΤΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΑΜΑΧΩΝ ΚΑ ΕΙΧΑΜΕ ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΒΟΜΒΕΣ ΝΑΠΑΛΜ ΣΕ ΑΜΑΧΟΥΣ ΜΩΡΕ ....ΣΙΓΑ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑ...ΠΕΡΑΣΜΕΝΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΑ]...ΑΛΛΩΣΤΕ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΦΕΡΟΝΤΕ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΑ ΒΟΗΘΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΜΗΡΟΥΣ ΤΖΙΧΑΝΤΙΣΤΕΣ ΝΑ '''ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΟΥΝ''''... ΑΠΟ ΤΙ , ΟΥΤΕ ΑΥΤΟΙ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ , ΑΛΛΑ ΤΕΛΟΣ ΠΑΝΤΩΝ...Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΡΑΕΙ
    ΓΙΑΤΙ ΠΑΝΤΑ ΟΤΑΝ ΚΑΙΝΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΣΗΜΑΙΑ ΤΑ ΜΑΤ ΕΧΟΥΝ ΕΝΤΟΛΕΣ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΕΜΒΑΙΝΟΥΝ;;;.....ΓΙΑΤΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΜΕ ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ [ ΟΥΤΕ ΟΥΤΣΕΚΑΔΕΣ ΝΑ ΤΑΝ ΛΕΜΕ ΤΩΡΑ ΡΕ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΟΧΙ ΟΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ] ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΚΑΝΑΛΙΑ ΤΟ ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ;;;.....ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΔΗΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΕΠΙ ΤΖΕΦΡΙ ΜΙΝΕΚΟ-ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΙΔΙΩΣ ΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΣΑΝΕ ΕΝΤΕΛΩΣ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΟΙ ΝΕΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΑ ΣΤΕΝΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ - ΚΡΑΤΟΥΣ;;;[ ΠΟΥ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΑΝΕ ΤΑ ΑΛΝΑΙΑ ΟΤΙ ΘΕΛΟΥΜΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ.....ΑΕΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ] ΓΙΑΤ Ι ΔΗΛΑΔΗ ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ Ο ΤΖΕΦΡΥ ΕΛΕΓΕ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ''''WE NEED A GLOBAL GOVERNENCE AND WE NEED IT FAST'''ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΙΖΟΤΑΝΕ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΕ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΦΟΡΟΥΣ ΑΓΝΩΣΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ [ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ] ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΓΡΑΦΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ
    ΤΙ ΔΟΥΛΕΙΑ ΕΙΧΑΝΕ ΚΟΥΚΟΥΛΟΦΟΡΟΙ ΠΟΥ ΑΦΟΥ ΤΟΥΣ ΠΗΡΕ ΣΤΟ ΚΥΝΗΓΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΡΕΞΑΝΕ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΑΙ ΑΝΟΙΞΑΝΕ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΑ ΜΑΤ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΑ ΤΟΝ ΚΛΕΙΣΑΝΕ.....ΤΙ ΔΟΥΛΕΙΑ ΕΙΧΑΝΕ ΟΙ ΣΥΜΜΟΡΙΕΣ ΑΛΒΑΝΩΝ ΣΤΟΥΣ'''ΑΓΑΝΑΚΤΙΣΜΕΝΟΥΣ''' ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΣΚΑΓΑΝΕ ΜΥΤΗ ΑΦΟΥ ΕΙΧΕ ΠΕΡΑΣΕΙ ΤΟ ΠΕΝΤΑΩΡΟ [ ΚΑΙ ΜΑΛΛΟΝ ΕΙΧΑΝΕ ΚΟΥΡΑΣΤΕΙ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΤ ΤΟΣΕΣ ΩΡΕΣ ] ΚΑΙ ΨΑΧΝΑΝΕ ΝΑ ΒΡΟΥΝΕ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΥΣ ΝΑ ΤΟΥΣ ΠΕΤΑΞΟΥΝ ΜΠΟΥΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΠΑΡΟΥΝ ΕΜΑΣ ΣΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΟΙ [ ΓΝΩΣΤΟ ΤΟ ΚΟΛΠΟ ΠΑΜΠΑΛΑΙΟ ]
    ΛΕΓΕΤΑΙ '' '''Π Ρ Ο Β Ο Κ Α Τ Σ Ι Α '''''

  • Ανώνυμος 32985

    24 Μαρ 2015

    Πόσο δύσκολο είναι, να διαβάσετε κάτι διαφορετικό από ότι μάθαμε στο σχολείο χωρίς να βγάλετε σπυριά; Με τον θάνατό του το μόνο πού κατάφερε ήταν να γίνει πτώμα. Ήρωα τον έκαναν οι πολιτικοί μετά θάνατον
    ΚΑΛΑ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ....ΑΛΛΑ ΕΣΕΙΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΕΙΣΤΕ ΨΕΥΤΕΣ.....ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ.....ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ ΚΑΙ ΣΛΑΒΟΦΩΝΟΙ ΤΟ ΕΚΑΝΑΝ ΗΡΩΑ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ......ΠΗΓΑΙΝΕΤΕ ΣΤΗ ΝΑΟΥΣΑ ΝΑ ΣΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΟΥΝ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ
    '''ΠΑΥΛΕ ΚΑΠΕΤΑΝΤΣΚΕ'''ΠΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ....

  • Ανώνυμος 32983

    24 Μαρ 2015

    ΠΟΥ ΝΑ ΞΕΡΕ Ο ΜΕΛΑΣ ;;;;;;;;; ΘΑ ΓΕΛΑΓΕ ΚΑΙ ΘΑ ΕΚΛΕΓΕ ΣΥΓΧΡΩΝΩΣ.....

  • Ανώνυμος 29895

    19 Οκτ 2014

    ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΤΙΜΗ ΣΕ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΠΕΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ! ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΤΗΝ ΑΤΙΜΗ ΓΝΩΜΗ ΤΟΥΣ!

  • Ανώνυμος 29086

    24 Μαΐ 2014

    Τρικυμία εν κρανίω έχετε!η ιστορία πάντα ήταν υποκειμενι1κή!!!!!!!!!!

  • Ανώνυμος 28209

    29 Μαρ 2014

    Ελάτε μια βόλτα στα μαρτυρικά και ηρωικά χωριά της δυτικής Μακεδονίας και θα μάθετε αν ήταν ή όχι ήρωας ο Παύλος Μελάς .... ο απόγονος κάποιου το σπίτι του οποίου το έκαψαν οι Τούρκοι επειδή κρυβόταν εκεί ο Μελάς με τα παλικάρια του ...

  • Ανώνυμος20032014230725

    20 Μαρ 2014

    Είναι τρομακτική η ανοησία όταν συνδυάζεται με την κακεντρέχεια και την ημιμάθεια. Τα τρία δηλαδή χαρακτηριστικά του κάθε Γκαιμπελλίσκου σε αυτόν τον κόσμο. Τότε απομυθοποιούσαν την Δημοκρατία, τώρα αποδομούν τους ήρωές της.

  • Ανώνυμος26112013122915

    26 Νοε 2013

    Σάς διαφεύγει μία μικρή λεπτομέρεια Κυρίες και Κύριοι :

    Το παραπάνω άρθρο κατά πώς αναφέρει, έχει ως κύρια (αν όχι μοναδική) πηγή την ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΝΑΤΑΛΙΑ ΜΕΛΑ μέσω τών επιστολών πού έλαβε (ή λέει πώς έλαβε, δεν έχει σημασία) από τον σύζυγό της! Εκείνη αναφέρει αυτές τις επιστολές και ο αρθρογράφος απλά έκατσε να τις διαβάσει και να γράψει πάνω σε αυτές.

    Συνεπώς δεν έχει νόημα κανένα από τα σχόλια που διάβασα παραπάνω και εάν δεν μάς αρέσει το άρθρο, ας κάνουμε τα παράπονά μας στην ίδια την κα. Ναταλία Μελά, μετά θάνατον όμως (δικού μας!)

  • Ανώνυμος26112013114001

    26 Νοε 2013

    "... ποτέ γιατί έχουμε σήμερα αυτό το δικαίωμα να ανταλλάσουμε ελεύθερα τις σκέψεις μας ; Πιστεύεις ότι είναι προνόμιο όλων των λαών σήμερα ;"

    Αναγνώστρια είμαι κι εγώ, αλλά για πείτε μου, οι Άγγλοι, οι Γάλλοι, οι Ισπανοί, οι Πορτογάλοι, οι Ιταλοί, πού δεν είχαν έναν Παύλο Μελά μπορούν να ανταλλάσουν, σήμερα, ελεύθερα τις απόψεις τους ή αυτό είναι προνόμιο των Ελλήνων; Ελαφρώς άτυχη η τοποθέτησή σας κατά την άποψή μου.

    Ελένη.

  • Ανώνυμος26112013110547

    26 Νοε 2013


    Πόσο δύσκολο είναι, να διαβάσετε κάτι διαφορετικό από ότι μάθαμε στο σχολείο χωρίς να βγάλετε σπυριά; Με τον θάνατό του το μόνο πού κατάφερε ήταν να γίνει πτώμα. Ήρωα τον έκαναν οι πολιτικοί μετά θάνατον.

    Μού άρεσε το άρθρο με ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΗ ΛΟΓΙΚΗ : καταθέτει μία άποψη στηριγμένη σε στοιχεία. Η σκέψεις μου είναι δική μου δουλιά από 'κει και πέρα.

    Όσο για τον "ήρωα Παύλο Μελά" ... από όσο διαβάζουμε το μόνο πού φιλοδοξούσε ήταν να γυρίσει σπίτι του όχι να γίνει ήρωας. Ρε ΄σεις, αυτός δικός μου είναι!

  • Ανώνυμος21102013071721

    21 Οκτ 2013

    Χαίρεται αδερφέ μου, διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το άρθρο σου και το διάβασα με ενδιαφέρον γιατί αποτελεί σκέψεις σου. Επέτρεψε μου να παραθέσω και εγώ τις δικές μου. Φαίνεσαι από το άρθρο σου άνθρωπος που σκέφτεται,αναρωτιέται και ερευνά Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί έχουμε σήμερα αυτό το δικαίωμα να ανταλλάσουμε ελεύθερα τις σκέψεις μας ; Πιστεύεις ότι είναι προνόμιο όλων των λαών σήμερα ; Πιστεύεις ότι ήταν προνόμιο των Ελλήνων-Μακεδόνων το 1900 ; Αλήθεια που μπορεί να οφείλεται αυτό ; Μετά από αυτά τα ερωτήματα έρχομαι στο άρθρο.Την εποχή εκείνη η οθωμανική αυτοκρατορία ήταν σε παρακμή, γνωρίζοντας το αυτό οι Βούλγαροι επιβουλεύονταν την Μακεδονία. Θα ήταν ανοησία τους να πάνε σε ένοπλο πόλεμο με τους Τούρκους γι αυτό και ενήργησαν με διαφορετικό τρόπο. Ξεκίνησαν την προπαγάνδα προσπαθώντας να χειραγωγήσουν τους Έλληνες-Μακεδόνες χτίζοντας εξαρχικές εκκλησίες και σχολεία στα οποία δίδασκαν στα Βουλγάρικα στην περιοχή της Μακεδονίας.Ο κίνδυνος ήταν μεγάλος για των εκβουλγαρισμό των Ελλήνων-Μακεδόνων καθώς το επίσημο Ελληνικό κράτος δεν λάμβανε ενεργό δράση. Η πρώτη αφύπνιση έγινε όταν κάναν το λάθος οι Βούλγαροι κομιτατζήδες να σκοτώσουν Έλληνες-Μακεδόνες που αρνήθηκαν τον εκβουλγαρισμό τους. Εκεί ξεκίνησε και ο Μακεδονικός αγώνας, αγώνας κατά της Βουλγαρικής προπαγάνδας. Όπως αναφέρεις και στο άρθρο σου ο Παύλος Μελάς μαζί με 35 άντρες πέρασαν στην Μακεδονία, αλήθεια πιστεύεις ότι τόσοι λίγοι άντρες θα ελευθέρωναν την Μακεδονία ; Εμένα μου έμοιαζε με αποστολή ''αυτοκτονίας'', όπως και έγινε. Όπως γράφεις και στο άρθρο σου των πλήγωναν τα τσαρούχια, δεν πολέμησε ποτέ κτλ όμως με τον θάνατό του κατάφερε όσα δεν θα κατάφερναν πολυάριθμες στρατιές, να αφυπνίσει για δεύτερη φορά το Ελληνικό κράτος για την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Πιστεύεις ότι δεν πέτυχε τον στόχο του να ελευθερώσει την Μακεδονία ; Το μεγαλείο της ψυχής και το θάρρος κάνει τους ήρωες! Γι αυτό ας μην σπιλώνουμε τη μνήμη τους τη στιγμή που μας πρόσφεραν τόσα πολλά και πρώτο και σημαντικότερο την ελευθερία. Δοκίμασε και εσύ αδερφέ μου να γίνεις ήρωας, είναι εύκολο! Κράτησε ανέπαφα αυτά που οι πρόγονοί μας θυσίασαν τις ζωές τους για να τα απολαμβάνουμε και εσύ ήρωας θα είσαι!

    ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΜΕΛΑ

  • Ανώνυμος26112013171328

    26 Νοε 2013

    Γκοοοοοοοοοοοοολ!

  • Ανώνυμος26112013171243

    26 Νοε 2013

    !

  • Ανώνυμος26112013170759

    26 Νοε 2013

    Nαταλία Μελά - Μαρία Ρεπούση 1-0 !

  • Ανώνυμος18102013100003

    18 Οκτ 2013

    Αφαιρέθηκε υβριστικό σχόλιο

  • Ανώνυμος13102013183917

    13 Οκτ 2013

    Kαι αυτοί που σας ψιλοπιστεύουν θα αναρωτιούνται απο που εισπράτετε τα μηνιάτικά σας ,.Σε μια αντιπαράθεση με ντοκουμέντα και γνώση θα εξαφανιστείτεγια αυτό σας εκλιπαρώ να συνεχίσετε έτσι ανωνύμως να μονολογείτε ώστε να διασκεδάζουμε εμείς οι ταλαίπωροι .Ευχαριστώ που υπάρχετε !

  • Ανώνυμος13102013160811

    13 Οκτ 2013

    Βλέπω πως οι ρεπούσες,παρεισέφρυσαν και στο διαδίκτυο!

  • Ανώνυμος13102013134813

    13 Οκτ 2013

    Καλή η περιγραφή αλλά δεν έχει δράκο !!!